Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Vonin um frið á jörð er býsna fjarlæg um þessar mundir. Svo virðist sem í stað þess að allra leiða sé leitað til að halda frið eða koma á friði þyki einfaldara eða betra - eða hvað það er - að grípa til vopna. Við fjölluðum um frið og friðarfræði og friðarhugsjónina; Helga Þórólfsdóttir, fyrrverandi starfsmaður Rauða krossins og utanríkisráðuneytisins, kom til okkar.

Við ræddum svo um skapandi greinar þegar Halla Helgadóttir framkvæmdastjóri Miðstöðvar hönnunar og arkitektúrs kom til okkar. Rætt var m.a. um atvinnumál, nýsköpun, og stefnu stjórnvalda í arkitektúr og hönnun, sem þykir framsækin og góð en við náum ekki alveg að fara eftir.

Svo var það sígilda tónlistin, í dag fjallaði Magnús Lyngdal um óperuforleiki; tilurð og sögu, og við heyrðum tóndæmi úr sextándu-, sautjándu-, átjándu- og nítjándualda óperum.

Tónlist:

Skólakór Kársness, Jónas Ingimundarson - Senn kemur vor.

Gissur Páll Gissurarson, Sinfóníuhljómsveit Íslands - 05 La traviata (1853) : Lunge da lei...De miei bollenti spiriti.

Gunnar Gunnarsson - Breytir borg um svip.

07:30

Útvarpsfréttir.

08:30

Í þættinum eru atburðir og málefni líðandi stundar skoðaðir í ljósi sögunnar. Umsjón: Vera Illugadóttir.

Síðari þáttur um dauða búlgarska rithöfundarins og andófsmannsins Georgi Markov, sem lést í Lundúnum 1978 í kjölfar þess að hann var stunginn með regnhlíf.

Morgunleikfimi með Halldóru Björnsdóttur.

Veðurstofa Íslands.

Umsjón: Svanhildur Jakobsdóttir.

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Fólk úr ýmsum áttum flytur stuttar hugleiðingar sem tengjast sama umfjöllunarefni.

Umsjón hefur Baldur Þórhallsson prófessor í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands.

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald aðildarviðræðna Íslands og Evrópusambandsins fer fram 29. ágúst. Ríkisstjórnarflokkarnir kynntu þingsályktunartillögu þess efnis í morgun. Hún verður lögð fyrir þingið í næstu viku.

Meirihluti landsmanna er hlynntur þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna við ESB, samkvæmt nýjum þjóðarpúlsi Gallups, eða fimmtíu og sjö prósent. Ríflega þrjátíu prósent eru andvíg.

Háttsettur ísraelskur embættismaður segir árásir Ísraels og Bandaríkjanna á Íran hafa gengið betur en búist var við. Ísraelsher hélt áfram loftárásum á Íran og Líbanon, á sjöunda degi stríðsins. Flóttamannahjálp Sameinuðu þjóðanna hefur lýst yfir neyðarástandi vegna stríðsins í Mið-Austurlöndum.

Yfirlæknir á Vogi kveðst ekki vita til þess að fólk hafi hætt í viðhaldsmeðferð við ópíóíðafíkn vegna kostnaðar. Komið sé til móts við skjólstæðinga.

Formaður félags íslenskra heimilislækna segist bjartsýnn á að allir landsmenn verði komnir með heimilislækni á næstu tíu árum. Yfir hundrað sérnámslæknar í heimilislækningum stunda nú nám hér á landi.

Uppselt er á leik Íslands og Evrópumeistara Englands í undankeppni HM kvenna í fótbolta sem spilaður verður í Notthingham á morgun. Búist er við tæplega 30 þúsund áhorfendum.

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Íslenska gagnverafyrirtækið atNorth hefur verið selt fyrir 485 milljarða króna líkt. Þetta er langstærsta salan á íslensku gagnaverafyrirtæki hingað til.

Fyrirtækið var í eigu svissneska sjóðsstýringafyrirtækisins Partners Group að 95 prósent leyti og hópur stjórnenda atNorth átti 5 prósenta hluta. Stjórnendurnir skipta með sér rúmlega 24 milljörðum króna af söluverðinu að frádregnum kostnaði þeirra við kaup á hlutabréfunum á sínum tíima og skuldsetningu vegna þeirra.

Á bak við eignarhald svissneska fyrirtækisins eru hins vegar fjárfestar sem hafa fjárfest í sjóðum þess en ekki liggur fyrir hverjir þeir eru fyrir utan einn: Lífeyrissjóð starfsmanna ríkisins.

Fjallað er um söluna á atNorth og mikilvægi uppgangs gervigreindar við verðmat fyrirtækisins. Fyrirtækið er nú selt á 10 sinnum hærra en verði en fyrir fjórum árum síðan.

Rætt er forstjóra atNorth Eyjólf Magnúson Kristinsson og Hlöðver Árnason hjá upplýsingatæknifyrirtækinu Apró.

Umsjón: Ingi Freyr Vilhjálmsson

Pétur Magnússon hittir fólk þar sem það er statt.

Skjólstæðingar Frú Ragnheiðar nota vímuefni í æð, sumir eru heimilislausir, allir í mjög viðkvæmri stöðu. Við förum á vakt í Frúnni, bíl Frú Ragnheiðar sem keyrir um höfuðborgarsvæðið og veitir heilbrigðisþjónustu, nálaskipti og sálfélagslegan stuðning, og ræðum við sjálfboðaliðana og fólkið sem leitar í Frúnna.

Veraldarvefur tónlistarinnar. Lagasyrpur héðan og þaðan úr víðri veröld.

Ladysmith Black Mambazo, Campell, Ali - Many rivers to cross (live).

Soul Brothers - Mary.

Brahim, Aziza - Dios mio!.

Banda Morisca, Haukur Morthens - Rumaiquiya y Mutamid.

Almounzer, Ihsan, Orient club - Habibi ya asmar.

Conjunto Los Condores de Parinacocha - El proletario.

Marino Rivero, René - La loca de amor.

Pelaia, Alfredo, Paolantonio - Uruguayita.

Tsy An-Jaza - Tsy an-jaza andao tsika holy = Tsy-an-jaza let's go home.

Phiri, Seleta, AB Sounds - Tinali ndi anzathu ife.

Traoré, Rokia - Mouso niyalén.

Orchestre National de Barbès - Ma ychali.

Við heyrum aftur sögurnar sem sagðar voru í þáttaröðinni Sögum af landi, sem var á dagskrá Rásar 1 frá árinu 2015-2023. Þar var flakkað um landið, rætt við fólk sem hafði sögur að segja, kynntir voru áhugaverðir staðir og fréttamál líðandi stundar skoðuð - oft með nýjum augum. Efni í þættina unnu frétta- og dagskrárgerðarfólk RÚV um allt land.

Umsjón: Gígja Hólmgeirsdóttir

Þáttur frá 29. janúar 2017: Sögur af landi fjalla að þessu sinni um myndir. Halla Ólafsdóttir sæki ljósmyndasafn Ísafjarðar, Dagur Gunnarsson ræðir við listamenn og Rögnvaldur Már Helgason fer í myndatöku á Akureyri.

Umsjón með endurliti: Gígja Hólmgeirsdóttir.

Útvarpsfréttir.

Vínil plata úr safninu dregin fram og spiluð í heild.

Rætt um menningarvikuna sem er að líða og það sem er efst á baugi og framundan um helgina.

Gestir Höllu Harðardóttur í Endastöð vikunnar eru þau Lóa Hjálmtýsdóttir, Haukur Þorgeirsson og Vigdís Jakobsdóttir

Þau ræða norsku sjónvarpsseríuna Berit - Betri maður og Leiðir, sýningu á verkum Guðrúnar Kristjánsdóttur á Kjarvalsstöðum.

Fréttir

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Umræðan um Evrópusambandið og aðild Íslands að því fer oft í skotgrafirnar, bæði hjá stuðningsmönnum og andstæðingum. Framundan er þriðja umræðan á Alþingi þar sem tekist verður á um stöðu Íslands

Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir segir það óumsemjanlegur hluti af friði í Úkraínu að Rússar skili þeim þúsundum barna sem þeir hafa kerfisbundið stolið. Nöfnum barnanna hefur í mörgum tilvika verið breytt og Rússar telja sig vera að vinna góðverk.

Súkkulaði er orðið eitt allra vinsælasta þýfi breskra búðarþjófa síðustu mánuði og misseri. Svo rammt er tekið að kveða að þessu, segir í umfjöllun breska ríkisútvarpsins BBC, að nokkrar stórar verslanakeðjur eru farnar að geyma allra vinsælasta súkkulaðið í læstum plast- eða glerskápum í sumum verslana sinna, þannig að viðskiptavinir þurfa að biðja afgreiðslufólk um aðstoð til að komast í góðgætið.

Brot úr Morgunvaktinni.

frá Veðurstofu Íslands

Dánarfregnir.

Dægurflugur og söngvar frá ýmsum tímum.

Umsjón: Jónatan Garðarsson.

Leikin eru lög sem samin hafa verið við ljóð íslenskra skálda. Fyrst eru tvö ljóð eftir Tómas Guðmundsson sem Þormar Ingimarsson samdi lög við. Fyrra lagið er Sundin blá sem Pálmi Gunnarsson syngur og Ríó tríó flytur seinna lagið sem heitir Við höfnina. Katrín Halldóra Sigurðardóttir syngur lag Bergþóru Árnadóttur við ljóð Tómasar Guðmundssonar Frá liðnu vori. Bergþóra syngur sjálf eigið lag við kvæðið Ein á báti eftir Herdísi Andrésdóttur og Jóhann Sigurðarson syngur Suðurnesjamenn eftir Sigvalda Kaldalóns við ljóð Ólínu Andrésdóttur. Una Stef syngur lag föður síns Stefáns S. Stefánssonar við þulu Theódóru Thoroddsen Tunglið, tunglið taktu mig og Ingólfur Steinsson flytur eigið lag við þuluna Kom ég þar að kveldi eftir Theódóru. Hljómsveitin Þokkabót flytur lagið Karl sat undir kletti sem Jórunn Viðar samdi við ljóð Halldóru B. Björnsson. Lítið eitt flytur tvö lög, það fyrra við ljóð Davíðs Stefánssonar, sem heitir Karlinn á klöpinni, lagið er eftir Gunnar Gunnarsson og hinsvegar Þá var ég ungur sem Jón Árni Þórisson samdi við ljóð Arnar Arnarsonar. Umsjón: Jónatan Garðarsson.

Samantekt hvers þema (fimm þátta) úr örþáttaröðinni.

Upprifjun úr Uppástandi frá því í júlí 2022. Ingibjörg Magnadóttir, Lena Magnúsdóttir, Heiða Kristín Helgadóttir, Anna Hildur Guðmundsdóttir og Ársæll Már Arnarsson fjalla um neyslu.

Pétur Magnússon hittir fólk þar sem það er statt.

Skjólstæðingar Frú Ragnheiðar nota vímuefni í æð, sumir eru heimilislausir, allir í mjög viðkvæmri stöðu. Við förum á vakt í Frúnni, bíl Frú Ragnheiðar sem keyrir um höfuðborgarsvæðið og veitir heilbrigðisþjónustu, nálaskipti og sálfélagslegan stuðning, og ræðum við sjálfboðaliðana og fólkið sem leitar í Frúnna.

Skáldsaga Halldórs Laxness um hinn 18 ára gamla Stein Elliða kom út árið 1927 þegar Halldór var sjálfur 25 ára gamall.

Þessi saga um leit ungs manns að eigin lífsskoðunum þótti marka tímamót í íslenskri bókmenntasögu.

Valdimar Örn Flygenring las söguna fyrir útvarpið árið 1991.

Í 5., 6. og 34. lestri les Bára Lyngdal Magnúsdóttir ásamt Valdimar Erni og í 7. og 8. lestri les Guðrún S. Gísladóttir ásamt Valdimar.

frá Veðurstofu Íslands

Svanhildur Óskarsdóttir les sálmana í hljóðritun frá árinu 1998.

Árið 1944 var tekinn upp sá siður hjá Ríkisútvarpinu að lesa alla Passíusálma Hallgríms Péturssonar á föstunni.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Föstudagsgesturinn okkar að þessu sinni er fyrrverandi sjónvarps- og útvarpsmaður, fyrrverandi alþingismaður og ráðherra og fyrrverandi formaður BSRB. Ögmundur Jónasson kom til okkar í dag og við spjölluðum við hann um lífið og tilveruna, forvitnuðumst um hvar hans rætur liggja, af hvaða fólki hann er komin en hans ættir skiptast í tvær fylkingar í stjórnmálaskoðunum, hægri í móðurætt og vinstri í föðurætt. Ögmundur sagði okkur svo meðal annars frá námsárunum í Skotlandi og mörgu fleiru og svo er hann síður en svo sestur í helgan stein, eins og við heyrðum í þættinum í dag.

Sigurlaug Margrét kom svo auðvitað í matarspjallið í dag og við skoðuðum með henni ýmsar hliðar á hrísgrjónum, t.d. grjónagrautinn, mismunandi tegundir af grjónum, hvernig hægt er að gera þau spennandi og svo aðeins um steikt hrísgrjón.

Tónlist í þættinum í dag:

Vorkvöld í Reykjavík / Ragnar Bjarnason og hljómsveit Svavars Gests (Evert Taube, texti Sigurður Þórarinsson

Walk on the Wildside / Lou Reed

Goldberg tilbrigði / Úrsúla Ingólfsdóttir Fassbind (Johann Sebastian Bach)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Rætt um menningarvikuna sem er að líða og það sem er efst á baugi og framundan um helgina.

Gestir Höllu Harðardóttur í Endastöð vikunnar eru þau Lóa Hjálmtýsdóttir, Haukur Þorgeirsson og Vigdís Jakobsdóttir

Þau ræða norsku sjónvarpsseríuna Berit - Betri maður og Leiðir, sýningu á verkum Guðrúnar Kristjánsdóttur á Kjarvalsstöðum.