Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Í Heimsglugganum ræddi Bogi Ágústsson einkum um hernað Bandaríkjamanna gegn Íran og ástand mála í Miðausturlöndum. Hann lék líka hljóðbrot úr breska þinginu frá í gær. Umfjöllun um erlend málefni hófst þó á spjalli um gott gengi norska liðsins Bodø/Glimt í Meistaradeild Evrópu í fótbolti.

Alþýðusamband Íslands á 110 ára afmæli í dag. Auður Alfa Ólafsdóttir sérfræðingur hjá sambandinu sagði frá viðfangsefnum sínum sem snúa einkum að réttlátum umskiptum í þeim breytta heimi sem leiðir af orkuskiptum og tækninýjungum.

Hitastig sjávar hefur ekki mælst hærra en nú í rúmlega hálfrar aldar samfelldri mælingasögu Hafrannsóknastofnunar. Steingrímur Jónsson haffræðingur hjá Hafró og prófessor við auðlindadeild HA fór yfir niðurstöðurnar.

Tónlist:

In my life - Bítlarnir,

When I´m sixty four - Björn Thoroddsen,

With a little help from my friends - Björn Thoroddsen,

I´m a loser - Björn Thoroddsen.

07:30

Útvarpsfréttir.

08:30

Gestir úr öllum kimum þjóðfélagsins deila sögu sinni með hlustendum. Umsjón: Sigurlaug M. Jónasdóttir.

Morgunleikfimi með Halldóru Björnsdóttur.

Veðurstofa Íslands.

Umsjón: Kristján Kristjánsson.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Hvað er málið með Eddu? Þetta er nafnið á fyrirlestri Gísla Sigurðssonar rannsóknarprófessors við Árnastofnun sem hann mun flytja á laugardaginn í fyrirlestrasal Eddu. Undirtitillinn á fyrirlestrinum er Bók fyrir innvígða, ekki almenning, en Gísli fjallar um það hvernig heimsmyndin og hvers kyns hugmyndir og þekking var miðlað í lausu máli og bundnu á þrettándu og fjórtándu öld, án þess að vera ritaðar, en þær sögur lögðu grunninn að því sem við köllum eddur og fornsögur. Gísli kom í þáttinn og sagði okkur betur frá þessu.

Líf styrktarfélag stóð fyrir málþingi undir yfirskriftinni Kvenheilsa fyrir skemmstu. Þar voru sagðar til dæmis persónuleguar sögur af kulnun, rætt um grindarbotninn, mikilvægi hreyfingar og mikilvægi hvíldar og ýmislegt fleira. Bára Mjöll Þórðardóttir, varaformaður Lífs kom til okkar í dag og fræddi okkur um kvenheilsu, en allir fyrirlesarar og aðrir sem að málþinginu komu gáfu vinnu sína og allur ágóði rennur til kaupa á nýju Clinitek status þvagstix tæki sem kvennadeildinni bráðvantar.

Svo voru það mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni ráðgjafa. Í dag fjallaði hann um samskipti innan fjölskyldna og það þegar fólk tekur þá ákvörðun að loka á foreldra sína. Hann fór yfir þessi flóknu mál og benti á hversu erfitt það getur verið að dæma annað fólk þegar kemur að til dæmis svona ákvarðana.

Tónlist í þættinum:

Lapis Lazuli / Helgi Björnsson (Helgi Björnsson og Guðmundur Óskar Guðmundsson)

Í rauðum loga / Þorgerður Ása Aðalsteinsdóttir (Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson)

Stjörnur stara / Rebekka Blöndal (Rebekka Blöndal og Ásgeir Jón Ásgeirsson)

Brúnaljósin brúnu / Páll Óskar Hjálmtýsson (Jenni Jóns)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Fólk úr ýmsum áttum flytur stuttar hugleiðingar sem tengjast sama umfjöllunarefni.

Umsjón hefur Magnús Árni Skjöld Magnússon pófessor í alþjóðastjórnmálum við Háskólann á Bifröst.

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Síminn hefur gert tilboð í vefmiðla og útvarpsstöðvar Sýnar, þar með talið Vísi og Bylgjuna. Gangi kaupin í gegn verða það ein stærstu viðskipti í íslenskri fjölmiðlasögu.

Formaður Blaðamannafélags Íslands vonar að þetta verði jákvæðar breytingar þrátt fyrir óvissu sem þeim fylgi. Síminn sé öflugur bakhjarl og standi betur en Sýn fjárhagslega. Neikvætt sé fyrir þjóðina að sjónvarpsfréttum verði hætt.

Allt að 3,2 milljónir hafa neyðst til að yfirgefa heimili sín í Íran og um 800 þúsund í Líbanon. Árásir Ísraelshers á Líbanon stigmagnast og varnarmálaráðherra Ísraels hótar innrás.

Íslensk stjórnvöld taka þátt í máli Suður-Afríku gegn Ísrael fyrir Alþjóðadómstólnum í Haag. Þetta er í fyrsta sinn sem Ísland tekur beinan þátt í máli fyrir dómstólnum.

Aðalhagfræðingur Landsbankans segir að kjarasamningar á almennum vinnumarkaði geti verið í uppnámi vegna verðbólgu. Auknar líkur séu á að forsendur samninganna haldi ekki vegna verðbólgu.

Fjöldi snjóflóða hefur fallið í Súðavíkurhlíð í dag og veginum hefur verið lokað. Þá féllu tvö snjóflóð fyrir ofan Flateyri. Flateyrarvegur er á óvissustigi.

Nýr forseti Chile sór embættiseið í gær. Hann er talinn íhaldssamasti forseti Chile síðustu þrjátíu ár.

Undanúrslit í bikarkeppni kvenna í blaki eru í dag. Ríkjandi Íslands- og bikarmeistarar mæta til leiks.

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Sveitarfélög á Íslandi verða skyldug til að birta hagsmunaskráningu kjörinna fulltrúa og æðstu stjórnenda þeirra opinberlega ef frumvarp um ný sveitarstjórnarlög verður að lögum. Þetta er nýbreytni sem ekki hefur áður verið í sveitarstjórnarlögum.

Þá eiga siðreglur sveitarstjórna líka að ná yfir framkvæmdastjóra og æðstu stjórnendur þeirra, það er að segja þá sem ekki eru kjörnir fulltrúar. Með lagafrumvarpinu eiga siðareglurnar því líka að ná yfir bæjar- og sveitarstjóra sem eru ráðnir í starfið, ekki bara til þeirra sem eru kjörnir fulltrúar. Þetta er líka nýbreytni.

Fjallað er frumvarpið um sveitastjórnarlögin sem Eyjólfur Ármannsson innviðaráðherra mælti fyrir á Alþingi í síðustu viku og rætt við einn af höfundum þess, Björn Inga Óskarsson. Hann segir frá megininntaki frumvarpsins en helstu breytingar snúast um fjármál sveitarfélaga, reglur um stjórnsýslu og gagnsæi sem og samvinnu sveitarfélaga.

Umsjón: Ingi Freyr Vilhjálmsson

Umsjón: Una Margrét Jónsdóttir.

Í sígildri tónlist er algengt að samdir séu kvartettar, tónsmíðar fyrir fjóra flytjendur, eða kvintettar, tónverk fyrir fimm flytjendur. Sjáldgæfara er að samdir séu nónettar, verk fyrir níu flytjendur. Það hafa þó fáein tónskáld gert og í þættinum verða fluttir kaflar úr nónettum eftir 19. aldar tónskáldin Louis Spohr og Louise Farrenc og nónett eftir Heitor Villa-Lobos verður fluttur í heild. Síðastnefndi nónettinn er að vísu ekki alveg í samræmi við regluna um níu hljóðfæri því tónskáldið telur mörg slagverkshljóðfæri sem eitt og bætir þar að auki við heilum kór. Umsjón með þættinum hefur Una Margrét Jónsdóttir.

Einstaklingar héðan og þaðan leika tónlist að eigin vali í þáttaröð frá vetrinum 2013-2014

Einstaklingar héðan og þaðan leika tónlist að eigin vali í þáttaröð frá vetrinum 2013-2014

Umsjón: Guðrún Eva Mínervudóttir

Útvarpsfréttir.

Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.

Umsjón: Halla Harðardóttir og Melkorka Ólafsdóttir.

Annað kvöld verður leikritið Mömmó frumsýnt í Borgarleikhúsinu. Leikritið er eftir hinn rómaða leikhöfund Paulu Vogel, sem hefur óhikað tekið fyrir flókin félagsleg og pólitísk mál og sló í gegn hér á landi og víðar með leikriti sínu Ökutímar. Agnar Jón Egilsson leikstýrir verkinu og segir okkur nánar af sýningunni í fyrri hluta þáttar. Á morgun hefst líka hugvísindaþing Háskóla Íslands, þar sem því helsta úr fræðunum er miðlað í fyrirlestrum og málstofum. Ein af fjölmörgum áhugaverðum málstofum er sú sem setur fókus á bókmenntir og listir hér á landi á tímum kalda stríðsins, þegar orðræðan einkenndist oft af myndmáli sem skipaði heiminum í tvo andstæða póla. Heiða Björk Árnadóttir listfræðingur hefur undanfarið rannsakað hugmyndir um hlutverk myndlistarinnar í þessu samhengi og er gestur í síðari hluta þáttar.

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Líður þér eins og þú sért útlagi úr ríki Ástarinnar? Í þessum þriðja þætti flettum við aðeins í bókinni Love in Exile eftir Shon Faye og ræðum við Bríeti Blæ Jóhannsdóttur. Umræðuefnin eru stefnumótamiðlar og afhjúpun á samfélagsmiðlum.

Eiríkur Örn Norðdahl er í þema, hann flytur sinn annan pistil um ástina, Narkissos og Erich Fromme veita innblástur.

Fréttir

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Nokkur vel valin lög

frá Veðurstofu Íslands

Dánarfregnir.

Umfjöllun um tónleika Sinfóníuhljómsveitar Íslands sem í kjölfar þáttarins hljóma í beinni útsendingu Rásar 1 úr Eldborg Hörpu.

Bein útsending frá tónleikum Sinfóníuhljómsveitar Íslands í Eldborg, Hörpu.

Á efnisskrá:

Dóttir norðursins, tónaljóð eftir Jean Sibelius.

Sellókonsert eftir Witold Lutosławski.

Sinfónía nr. 2 eftir Jean Sibelius.

Einleikari: Kian Soltani.

Stjórnandi: Eva Ollikainen.

Kynnir: Pétur Eggertsson.

Bryndís Björgvinsdóttir setur upp garðhanskana.

Í þáttunum er fræjum sáð og fróðleik um hvers kyns gróður mokað upp. Fjallað er um garða, skóga, umhirðu og græn svæði – og ekki síst gæðastundirnar í náttúrunni.

Í þættinum er rýnt í risaeðlurnar í umhverfi okkar – alaskaaspir og sitkagreni. Rætt er um fellingar á stórum trjám. Þátturinn hverfist þá einnig um keðjusögina og þá sem vinna með slíkt verkfæri.

Viðmælendur eru Hallgrímur Jón Hallgrímsson, Steinar Björgvinsson og Guðrún Þóra Jóhannsdóttir.

frá Veðurstofu Íslands

Svanhildur Óskarsdóttir les sálmana í hljóðritun frá árinu 1998.

Árið 1944 var tekinn upp sá siður hjá Ríkisútvarpinu að lesa alla Passíusálma Hallgríms Péturssonar á föstunni.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Hvað er málið með Eddu? Þetta er nafnið á fyrirlestri Gísla Sigurðssonar rannsóknarprófessors við Árnastofnun sem hann mun flytja á laugardaginn í fyrirlestrasal Eddu. Undirtitillinn á fyrirlestrinum er Bók fyrir innvígða, ekki almenning, en Gísli fjallar um það hvernig heimsmyndin og hvers kyns hugmyndir og þekking var miðlað í lausu máli og bundnu á þrettándu og fjórtándu öld, án þess að vera ritaðar, en þær sögur lögðu grunninn að því sem við köllum eddur og fornsögur. Gísli kom í þáttinn og sagði okkur betur frá þessu.

Líf styrktarfélag stóð fyrir málþingi undir yfirskriftinni Kvenheilsa fyrir skemmstu. Þar voru sagðar til dæmis persónuleguar sögur af kulnun, rætt um grindarbotninn, mikilvægi hreyfingar og mikilvægi hvíldar og ýmislegt fleira. Bára Mjöll Þórðardóttir, varaformaður Lífs kom til okkar í dag og fræddi okkur um kvenheilsu, en allir fyrirlesarar og aðrir sem að málþinginu komu gáfu vinnu sína og allur ágóði rennur til kaupa á nýju Clinitek status þvagstix tæki sem kvennadeildinni bráðvantar.

Svo voru það mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni ráðgjafa. Í dag fjallaði hann um samskipti innan fjölskyldna og það þegar fólk tekur þá ákvörðun að loka á foreldra sína. Hann fór yfir þessi flóknu mál og benti á hversu erfitt það getur verið að dæma annað fólk þegar kemur að til dæmis svona ákvarðana.

Tónlist í þættinum:

Lapis Lazuli / Helgi Björnsson (Helgi Björnsson og Guðmundur Óskar Guðmundsson)

Í rauðum loga / Þorgerður Ása Aðalsteinsdóttir (Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson)

Stjörnur stara / Rebekka Blöndal (Rebekka Blöndal og Ásgeir Jón Ásgeirsson)

Brúnaljósin brúnu / Páll Óskar Hjálmtýsson (Jenni Jóns)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Líður þér eins og þú sért útlagi úr ríki Ástarinnar? Í þessum þriðja þætti flettum við aðeins í bókinni Love in Exile eftir Shon Faye og ræðum við Bríeti Blæ Jóhannsdóttur. Umræðuefnin eru stefnumótamiðlar og afhjúpun á samfélagsmiðlum.

Eiríkur Örn Norðdahl er í þema, hann flytur sinn annan pistil um ástina, Narkissos og Erich Fromme veita innblástur.