Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Höfuðverkur er tíður óboðinn gestur; hann getur verið vægur og hann getur verið svæsinn. Um höfuðverk var fjallað á Læknadögum á mánudag; við heyrðum hvað læknar vita og hvað þeir geta gert. Til okkar kom Anna Margrét Guðmundsdóttir læknir.

Grænland var efst á blaði í spjalli um dönsk málefni með Borgþóri Arngrímssyni. Hann sagði meðal annars frá hundasleðadeild danska hersins, hún er eftirsótt og ströng skilyrði eru fyrir því að komast inn í hana. Aðstæður þar sem hún er starfrækt eru líka afskaplega erfiðar.

Svo var fjallað um Friðarverðlaun Nóbels. Það vakti athygli og furðu þegar Maria Corina Machado frá Venúsúela - handhafi friðarverðlaunanna á síðasta ári - afhenti þau Trump Bandaríkjaforseta um daginn. Gjörningurinn fer á lista yfir undarlegheit í tengslum við verðlaunin og yfir þau var farið með Veru Illugadóttur.

Tónlist:

Hallveig Rúnarsdóttir, Hrönn Þráinsdóttir - Það kom söngfugl að sunnan.

Claudio Puntin, Gerður Gunnarsdóttir - Kvæðið um fuglana.

Nive Nielsen & The Deer children - Tuttukasik.

Bob Dylan - One More Cup Of Coffee.

07:30

Útvarpsfréttir.

08:30

Gestir úr öllum kimum þjóðfélagsins deila sögu sinni með hlustendum. Umsjón: Sigurlaug M. Jónasdóttir.

Kolbrún segist vera fljót til svars, og það hafi komið henni vel í gegnum tíðina.

Morgunleikfimi með Halldóru Björnsdóttur.

Veðurstofa Íslands.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Það standa yfir læknadagar í Hörpu og ráðstefnan opnaði á mánudeginum með tveimur málþingum um áfengi og lýðheilsu og það hefur vakið athygli í fjölmiðlum og áfram verður fjallað um þetta mikilvæga málefni á opnu málþingi fyrir almenning í kvöld kl.20.00 - Áfengi í alfaraleið. Síðastliðinn mánudag flutti Kristín Sigurðardóttir læknir erindi sem hét Flótti í flöskuna – áhrif álags og áfalla. Kristín starfaði lengi sem bráðalæknir og varð vör við breytingu á afleiðingum áfengisneyslu eftir að hún kom heim úr sérnámi og lenging á opnunartíma öldurhúsa hafði átt sér stað. Kristín fór með okkur yfir þessi mál í þættinum í dag.

Sóley Kristjáns og Auðbjörg Ólafs eru, eins og þær orða það sjálfar, tvær miðaldra á breytingarskeiðinu sem eru ferskari og fyndnari en nokkru sinni fyrr, enda konur með reynslu. Þær hafa verið saman með uppistandssýningu sem kallast Af hverju fórum við ekki bara á gönguskíði? sem þær ferðuðust með um landið. Þær eru nú með aðra sýningu í Tjarnarbíói sem þær kalla Konur þurfa bara... í henni fjalla þær um lærdóminn og það skemmtilega sem svona brölti miðaldra kvenna fylgir. Þær sögðu okkur aðeins frá þessu svokallaða brölti í dag.

Tónlist í þættinum:

Norðurljós / Eyjólfur Kristjánsson (Gunnar Þórðarsson, texti Ólafur Haukur Símonarson)

GMF / John Grant (John Grant)

Ferry Cross the Mercy / Gerry and the Pacemakers

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Fólk úr ýmsum áttum flytur stuttar hugleiðingar sem tengjast sama umfjöllunarefni.

Alexander Laufdal Lund - stuðningsfulltrúi hefur orðið.

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Stjórnarformaður Vélfags var handtekinn í aðgerðum héraðssaksóknara í morgun og húsleit gerð hjá fyrirtækinu. Vélfag er eina fyrirtækið sem sætt hefur viðskiptaþvingunum vegna meintra tengsla við skuggaflota Rússlands.

Ræðu Bandaríkjaforseta er beðið í ofvæni á viðskiptaráðstefnunni í Davos í Sviss. Hann ítrekaði í gær kröfur sínar um Grænland. Engin lausn virðist í sjónmáli.

Tæpum fimm prósentustigum munar á fylgi Samfylkingar og Miðflokks í nýrri könnun Maskínu. Viðreisn er þriðji stærsti flokkurinn. á kostnað Sjálfstæðisflokksins.

Öll tæki voru notuð til hálkuvarna í verulega krefjandi aðstæðum í gær segir Reykjavíkurborg. Tryggingafélög búast við tjóns og slysatilkynningum á næstu dögum.

Stjórnendur Niceair hafa frestað því að hefja starfsemi fram á seinni hluta árs. Forsvarsmaður segir það hefði verið rekstrarlegt sjálfsmorð að fljúga með hálffulla vél.

Landssamband veiðifélaga lýsir yfir miklum vonbrigðum með nýtt frumvarp um lagareldi. Veiðifélögin vilja stöðva stækkun sjókvíaeldis og fá áætlun um hvenær verði hætt að ala frjóan fisk í opnum kvíum.

Leiðarkerfi Strætós og þjónusta við viðskiptavini rennur inn í nýtt félag í eigu ríkis og sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu.

Sigur Íslands á Ungverjalandi á Evrópumóti karla í handbolta í gærkvöld var dýrkeyptur. Elvar Örn Jónsson verður ekki meira með vegna meiðsla.

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Hvað er eiginlega á bak við fréttir ásælni Donalds Trumps í Grænland sem Vesturlönd hafa staðið á öndinni yfir síðustu daga?

Ástralski stjórnmálafræðingurinn Page Louise Wilson í Háskóla Íslands segir að skýringarnar fyrir hótunum hans liggi í stjórnmálastöðunni í Bandaríkjunum en ekki í rökum sem snúast um varnar- eða utanríkismál. Hún notar hugtök eins og valdaöryggi og efnahagslegt einelti til að lýsa kjarnanum í Grænlandsmálinu.

Paige segir Donald Trump vera að ganga erinda milljarðamæringa eins og Elons Musk á Grænlandi en nýlega hafi yfirvöld á Grænlandi ákveðið að semja ekki við fyrirtæki hans SpaceX um fjarskiptaþjónustuna Starlink. Hún segir Trump og Repúblikanaflokkinn þurfa stuðning Musks og fleiri milljarðamæringa í komandi þingkosningum í Bandaríkjunum.

Umsjón: Ingi Freyr Vilhjálmsson

Opin og gagnrýnin umræða um vísindi, nýsköpun, umhverfi, fréttir og samfélagsmál.

Netfang: [email protected]

Hvers vegna líður okkur oft ekki vel í byggða umhverfinu okkar? Þetta er spurning sem margir spyrja sig að þessa dagana, við í Samfélaginu þeirra á meðal. Við ætlum að halda áfram að fjalla um byggðarmál – í dag frá sjónarhorni arkítekta. Arnhildur Pálmadóttir arkítekt ætlar að setjast hjá okkur í upphafi þáttar til að ræða mannvæn mannvirki, sjálfbærar byggingaraðferðir, fagurfræði, nostalgíu, skipulagsmál, og ýmislegt fleira.

Síðan ætlum að ræða lestur og læsi. Hver er munurinn á þessu tvennu? Hvað þarf til að geta lesið sér til gagns? Hvað vitum við í raun og veru um stöðu læsis og lesturs á Íslandi? Sigríður Ólafsdóttir, dósent á menntavísindasviði Háskóla Íslands, ætlar að segja okkur meira.

Og í lok þáttar er það hið vikulega vísindaspjall. Edda Olgudóttir kíkir við og segir okkur frá nýlegum rannsóknum á áhrifum svefnleysis á heilann.

Tónlist frá ýmsum tímum úr ólíkum héruðum Djasslandsins. Íslenskt og erlent í bland.

Pétur Grétarsson ræðir við Inga Bjarna Skúlason píanóleikara um tónlist hans, nýjar plötur, áhrifavalda og ýmislegt fleira.

Tónlistin í þættinum:

Impulsive - Ingi Bjarni Skúlason - Fragile Magic

Escaped - Ingi Bjarni Skúlason - Hope

Passing Dream - Moscow Arts Trio

Subtle Living Equations - Craig Taborn - Daylight Ghosts

Hope - Ingi Bjarni Skúlason - Hope

Leikin er íslensk tónlist sem Kristinn Hallsson og Guðmundur Jónsson flytja, auk laga sem Kirkjukór Bústaðakirkju og Barnakór Bústaðakirkju flytja.

Ennfremur er eftirfarandi talmálsefni endurflutt úr segulbandasafni RÚV:

Gísli Björgvin Kristjánsson, umsjónarmaður Ráðningarstofu landbúnaðarins, flytur erindi um þýska verkamenn sem komu til að starfa á íslenskum sveitabæjum, 1949 - 1959.

Einar Ólafur Sveinsson flytur brot úr erindi sínu um náttúrukennd forfeðra okkar og fornan kveðskap, sem flutt var í útvarpið árið 1963.

Umsjón hefur Jónatan Garðarsson.

(Áður á dagskrá 1999)

Útvarpsfréttir.

Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.

Umsjón: Halla Harðardóttir og Melkorka Ólafsdóttir.

Gestur svipmyndar er Óskar Árni Óskarsson. Hann er fæddur í Reykjavík árið 1950 og var ekinn heim af spítalanum á feiknar stórum, rauðum olíubíl frá Esso. Hann ólst upp í Þingholtunum nánast í bakhúsi Borgarbókasafnsins en flutti síðan í Skipholtið á unglingsárum en þar las hann uppgötvaði helstu skáld samtíma síns. Óskar hefur lengi fengist við ljóðagerð, smáprósagerð, myndljóðasmíði, útgáfu og þýðingar. Árið 1986 sendi hann frá sér sína fyrstu ljóðabók, Handklæði í gluggakistunni og 1997 sína fyrstu smáprósabók, Vegurinn til Hólmavíkur. Á ferli sínum hefur Óskar hlotið Ljóðstaf Jóns úr Vör og viðurkenningu úr Rithöfundasjóði Ríkisútvarpsins og árið 2008 var bók hans, Skuggamyndir úr ferðalagi, tilnefnd til Íslensku bókmenntaverðlaunanna.

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Eiríkur Örn Norðdahl, rithöfundur, veltir fyrir sér óhugsandi hlutum. Það er óhugsandi að standa uppi á Bolafjalli og horfa yfir til Bandaríkjanna, þangað til það er það ekki.

Mergur, nýtt íslenskt sviðs og tónverk, verður frumsýnt í Tjarnarbíó á Föstudag. Lestin kíkir á æfingu og Katrín Lóa, leikstjóri, svarar því hvers vegna það var nauðsynlegt að gera kórverk um það sem er ógeðslegt og fyllir okkur skömm.

Satu Råmö er stödd í Finnlandi, á leið á frumsýningu á sjónvarpsþáttum annars vegar og hinsvegar leikriti, sem byggt er á bókum eftir hana. Satu býr á Ísafirði, eins og skálsdsagnapersónan Hildur, Satu skrifar sögurnar og Hildur, leysir glæpi.

Fréttir

Fréttir

Utanríkisráðherra Dana segir samninga um kaup Bandaríkjanna á Grænlandi ekki koma til greina. Forseti Bandaríkjanna krafðist samninga um Grænland í Davos í dag en sagðist ekki ætla að beita valdi.

Fimm hafa verið handteknir í tengslum við rannsókn á starfsemi fyrirtækisins Vélfags.

Prófessor í stjórnmálafræði segir Breta viðurkenna að beiting hryðjuverkalaganna gegn Íslandi 2008 í efnahagshruninu hafi verið efnahagsleg hernaðaraðgerð. Hann telur margt óuppgert í tengslum við atburðinn sem hann fjallar um í nýrri rannsókn.

Orkuveita Reykjavíkur skoðar þrjú lokatilboð sem henni hafa borist í rekstur Carbfix. Orkuveitan hyggst halda hugverkaréttindum og fá af þeim tekjur.

Elvar Ásgeirsson hefur verið kallaður inn í íslenska landsliðshópinn á Evrópumótinu í handbolta.

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Donalds Trumps var beðið með mikilli eftirvæntingu á ráðstefnu Alþjóðaefnahagsráðsins í Davos í Sviss. Hann talaði þar í annan klukkutíma - fór mikinn um efnahagsundur sem ætti sér stað í Bandaríkjunum en talaði líka um utanríkismál. Bandaríkin hefðu áratugum saman ausið fé í NATO en ekkert fengið til baka og nú bæði hann um Grænland. Trump nefndi Ísland mörgum sinnum í ræðunni og átti þar að öllum líkindum við Grænland en engu síður vekur þetta allt ugg og óróa segja þingmennirnir Jón Gnarr (C) og Guðlaugur Þór Þórðarson (D).

Aðalmeðferð er að hefjast í Héraðsdómi Reykjavíkur í máli lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu gegn þeim Sahar Babei og Elissu May Phillips, sem klifruðu upp í möstur tveggja hvalveiðibáta til að mótmæla hvalveiðum Íslendinga. Katrín Oddsdóttir verjandi þeirra telur stjórnarskrárvarinn rétt þeirra til mótmæla hafa veirð brotinn.

Nokkur vel valin lög

Nokkur vel valin lög

Lagalistinn:

Björk Guðmundsdóttir Tónlistarm. - The gate.

Hamrahlíðarkórinn - 13 Hjá lygnri móðu (1981).

Þórunn Lárusdóttir Leikkona ; RKÍ, Eyþór Gunnarsson - Kvöldsigling.

ADHD Hljómsveit - Ame.

frá Veðurstofu Íslands

Dánarfregnir.

Hljóðritun frá tónleikum pólska strengjakvartettsins Appolon Musagète sem fram fóru á Strengjakvartetta-tvíæringnum í Barcelona á síðasta ári.

Á efnisskrá:

- Strengjakvartett nr. 1 í C-dúr op. 37 eftir Karol Szymanovskíj.

- Strengjakvartett nr. 3, Blöð úr óskrfaðri dagbók, eftir Krzysztof Penderecki.

- Strengjakvartett nr. 9 í d-moll op. 34 eftir Antonín Dvorák.

Umsjón: Bergljót Haraldsdóttir.

Opin og gagnrýnin umræða um vísindi, nýsköpun, umhverfi, fréttir og samfélagsmál.

Netfang: [email protected]

Hvers vegna líður okkur oft ekki vel í byggða umhverfinu okkar? Þetta er spurning sem margir spyrja sig að þessa dagana, við í Samfélaginu þeirra á meðal. Við ætlum að halda áfram að fjalla um byggðarmál – í dag frá sjónarhorni arkítekta. Arnhildur Pálmadóttir arkítekt ætlar að setjast hjá okkur í upphafi þáttar til að ræða mannvæn mannvirki, sjálfbærar byggingaraðferðir, fagurfræði, nostalgíu, skipulagsmál, og ýmislegt fleira.

Síðan ætlum að ræða lestur og læsi. Hver er munurinn á þessu tvennu? Hvað þarf til að geta lesið sér til gagns? Hvað vitum við í raun og veru um stöðu læsis og lesturs á Íslandi? Sigríður Ólafsdóttir, dósent á menntavísindasviði Háskóla Íslands, ætlar að segja okkur meira.

Og í lok þáttar er það hið vikulega vísindaspjall. Edda Olgudóttir kíkir við og segir okkur frá nýlegum rannsóknum á áhrifum svefnleysis á heilann.

Hrafn Gunnlaugsson las píslarsögu séra Jóns Magnússonar (1610-1696) í stuttum lestrum í Víðsjá rásar 1 árið 2000 undir liðnum Lesið fyrir þjóðina.

frá Veðurstofu Íslands

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Það standa yfir læknadagar í Hörpu og ráðstefnan opnaði á mánudeginum með tveimur málþingum um áfengi og lýðheilsu og það hefur vakið athygli í fjölmiðlum og áfram verður fjallað um þetta mikilvæga málefni á opnu málþingi fyrir almenning í kvöld kl.20.00 - Áfengi í alfaraleið. Síðastliðinn mánudag flutti Kristín Sigurðardóttir læknir erindi sem hét Flótti í flöskuna – áhrif álags og áfalla. Kristín starfaði lengi sem bráðalæknir og varð vör við breytingu á afleiðingum áfengisneyslu eftir að hún kom heim úr sérnámi og lenging á opnunartíma öldurhúsa hafði átt sér stað. Kristín fór með okkur yfir þessi mál í þættinum í dag.

Sóley Kristjáns og Auðbjörg Ólafs eru, eins og þær orða það sjálfar, tvær miðaldra á breytingarskeiðinu sem eru ferskari og fyndnari en nokkru sinni fyrr, enda konur með reynslu. Þær hafa verið saman með uppistandssýningu sem kallast Af hverju fórum við ekki bara á gönguskíði? sem þær ferðuðust með um landið. Þær eru nú með aðra sýningu í Tjarnarbíói sem þær kalla Konur þurfa bara... í henni fjalla þær um lærdóminn og það skemmtilega sem svona brölti miðaldra kvenna fylgir. Þær sögðu okkur aðeins frá þessu svokallaða brölti í dag.

Tónlist í þættinum:

Norðurljós / Eyjólfur Kristjánsson (Gunnar Þórðarsson, texti Ólafur Haukur Símonarson)

GMF / John Grant (John Grant)

Ferry Cross the Mercy / Gerry and the Pacemakers

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Eiríkur Örn Norðdahl, rithöfundur, veltir fyrir sér óhugsandi hlutum. Það er óhugsandi að standa uppi á Bolafjalli og horfa yfir til Bandaríkjanna, þangað til það er það ekki.

Mergur, nýtt íslenskt sviðs og tónverk, verður frumsýnt í Tjarnarbíó á Föstudag. Lestin kíkir á æfingu og Katrín Lóa, leikstjóri, svarar því hvers vegna það var nauðsynlegt að gera kórverk um það sem er ógeðslegt og fyllir okkur skömm.

Satu Råmö er stödd í Finnlandi, á leið á frumsýningu á sjónvarpsþáttum annars vegar og hinsvegar leikriti, sem byggt er á bókum eftir hana. Satu býr á Ísafirði, eins og skálsdsagnapersónan Hildur, Satu skrifar sögurnar og Hildur, leysir glæpi.