Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Séra Jón Helgi Þórarinsson flytur.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Umsjónarmenn eru Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir.

Sjö vikur í röð hefur samdráttur í efnhagskerfum aukist, og ekki er enn ljóst hvænær fallinu lýkur og botninum verður náð. Ríki heimsins eru þó mörg hver búin að draga lærdóm af síðustu kreppu, og hafa brugðist mun meira við nú en árið 2008. Þetta var meðal þess sem Ásgeir Brynjar Torfason, sérfræðingur í efnahagsmálum, sagði á Morgunvaktinni í morgun.

Paolo Gentiloni, sem fer með efnahagsmál í framkvæmdastjórn Evrópusambandsins, kynnti horfur í efnahagsmálum ESB og óhætt er að segja að þær séu dökkar. Þá hafa repúblikanar í Bandaríkjunum áhyggjur vegna stöðunnar í könnunum vestanhafs og frammistöðu Donalds Trump á blaðamannafundum undanfarið. Bogi Ágústsson settist við Heimsgluggann og sagði frá þessu, og einnig því að hátíðahöld eru nú víða í nágrannaríkjum okkar vegna þess að 75 ár eru frá uppgjöf Þjóðverja í seinni heimstyrjöldinni.

Það varð uppnám meðal listafólks vegna frétta um að tveggja metra reglan svokallaða yrði viðvarandi út árið. Enn hafa listamenn ekki fengið mikil svör um það hvernig þeirra störfum getur verið háttað á næstunni. Þá gengur mörgum listamönnum illa að fá greiddar atvinnuleysisbætur þó algjört tekjufall hafi orðið hjá þeim, þeir passa illa inn í kerfin og mögulega verður ekki hægt að reikna út þeirra bætur fyrr en í haust. Þetta sagði Erling Jóhannesson, forseti Bandalags íslenskra listamanna.

Tónlist: Bréfið hennar Stínu - Diddú, Þórður sjóari - Alfreð Clausen, Rökkurró - Edda Heiðrún Bachman, Refavísur - Bessi Bjarnason, Piparkökusöngurinn - Örn Árnason

Útvarpsfréttir.

Útvarpsfréttir.

Umsjón: Kristján Sigurjónsson

Útvarpsfréttir.

Í þættinum eru atburðir og málefni líðandi stundar skoðaðir í ljósi sögunnar. Umsjón: Vera Illugadóttir.

Í þættinum er fallað um Mary Mallon, matselju í New York sem smitaði á sjötta tug manna af taugaveiki í upphafi 20. aldar, án þess að þó að sýna nokkur einkenni veikinnar sjálf.

Umsjón: Vera Illugadóttir.

Útvarpsfréttir.

Umsjón: Svanhildur Jakobsdóttir.

Útvarpsfréttir.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Það voru tveir föstudagsgestir í þættinum í dag, þau Jón Ársæll Þórðarson og Margrét Gauja Magnúsdóttir. Þau eiga það sameiginlegt að hafa bæði smitast af COVID-19 en eru búin að jafna sig, en samt ekki alveg. Þau sögðu okkur frá þessari reynslu sinni af veirunni, sem var æði ólík, í þættinum í dag og hvernig þetta gekk allt saman fyrir sig og svo auðvitað hvernig þau hafa það í dag.

Í matarspjalli dagsins dustaði Sigurlaug Margrét Jónasdóttir, besti vinur bragðlaukanna, rykið af „pikknikk“ körfunni, gerði samlokur, skrúfupasta, hellti upp á kaffi og setti í brúsa. Mjólkin fór auðvitað í gamla tómatsósuglerflösku og svo skundaði húnm með okkur í lautarferð.

UMSJÓN GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Útvarpsfréttir.

Dánarfregnir

Opin og gagnrýnin umræða um vísindi, nýsköpun, umhverfi, fréttir og samfélagsmál.

Netfang: [email protected]

Berlind Häsler verkefnisstjóri: Berglind sem stundar lífrænan búskap í Berufirði er verkefnisstjóri átaksverkefnisins Lífrænt ísland, en markmið þess er að kynna og efla lífræna framleiðslu hér á landi. Það eru Vor, félag framleiðenda í lífrænum búskap, Bændasamtök Íslands og Atvinnu- og nýsköpunarráðuneytið sem standa að átakinu.

Gísli Már Gíslason vatnalíffræðingur: Gísli er annar tveggja höfunda árbókar Ferðafélags Íslands 2020. Hún fjallar um Rauðasandshrepp hin forna. Rætt er við Gísla um svæðið.

Vera Illugadóttir: Vera segir frá viðbrögðum dýra og starfsmanna í dýragörðum við samkomubanni.

Útvarpsfréttir.

Fréttaskýringaþáttur sem fjallar á ítarlegan og lifandi hátt um heimsmálin, um allt það sem ekki gerist á Íslandi.

Umsjón: Birta Björnsdóttir og Bjarni Pétur Jónsson.

Í þrítugasta og fimmta þætti Heimskviða er fjallað um glæpasögur. Hver urðu örlög Anne-Elisabeth Hagen? Stóð maðurinn hennar á bak við morðið á henni og reyndi að villa um fyrir lögreglunni með því að láta líta út fyrir að henni hafi verið rænt. Ef ekki er þegar búið að því verður án efa mjög bráðlega ráðist í gerð hlaðvarpa eða heimildaþátta um örlög Anne-Elisabeth Hagen. Því hvort sem við viðurkennum það eða ekki hafa flest afar mikinn áhuga á öllu sem tengist umfjöllun um alvöru glæpi. Fræðimenn hafa sett fram kenningar um þennan áhuga, eins og Margrét Valdimarsdóttir, dotkor í afbrotafræði, segir okkur frá. Birta Björnsdóttir fjallar um áhuga okkar á glæpum og gagnrýni sem þættir sem fjalla um morð og misþyrmingar hafa fengið, meðal annars frá ættingjum þolenda.

Kim Jong-un, leiðtogi Norður-Kóreu er við hestaheilsu. Eða, það segir norður-kóreski ríkisfjölmiðillinn allavega. Kim sást ekki opinberlega svo vikum skipti en dúkkaði svo allt í einu upp á baráttudegi verkalýðsins fyrr í þessum mánuði. Spurningar um heilsu Kims vöknuðu í kjölfarið, en hann þykir í áhættuhópi vegna ofþyngdar og sökum þess að hann er stórreykingarmaður. En falli Kim frá, hver tekur við af honum sem leiðtoga þessa leyndardómsfylsta ríkis heims? Verður það systir hans? Guðmundur Björn Þorbjörnsson segir okkur frá.

Á dögunum hófust réttarhöld í Þýskalandi yfir tveimur mönnum frá Sýrlandi. Ákæruskjalið telur hundrað blaðsíður og eru mennirnir meðal annars ákærðir fyrir pyntingar á almennum borgurum sem tóku þátt í mótmælum gegn stjórnvöldum. Þetta eru fyrsta sinn sem réttað er yfir fulltrúum sýrlenskra stjórnvalda sem hafa margoft verið sökuð um stríðsglæpi. Ólöf Ragnarsdóttir fjallar um málið.

Heimskviður er fréttaskýringaþáttur sem fjallar á ítarlegan og lifandi hátt um heimsmálin, um allt það sem ekki gerist á Íslandi. Ritstjórar þáttarins eru Guðmundur Björn Þorbjörnsson og Birta Björnsdóttir.

Útvarpsfréttir.

Blanda er þemað í þessum þætti. Það má blanda ýmsu saman og blöndur er víða að finna í lífi hvers manns. Við fáum áfenga blöndu af humlum og geri á Ísafirði, blöndum krem og smyrsl í Hafnarfirði og svo er það sjálf Blanda sem rennur út í hafið. Allt þetta skoðum við í þessum síðasta þætti vertíðarinnar. Inslög unnu Ágúst Ólafsson, Dagur Gunnarsson og Halla Ólafsdóttir.

Umsjón: Dagur Gunnarsson

Við beinum sjónum okkar að Brothættum byggðum, verkefni á vegum Byggðastofnunar þar sem markmiðið er að ná fram skoðunum íbúanna sjálfra á framtíðarmöguleikum heimabyggðarinnar. Í þessum þætti er farið í heimsókn á Borgarfjörð eystra og til Hólmavíkur á Ströndum. Íbúar á Borgarfirði eystra hafa verið þátttakendur í verkefninu Brothættar byggðir í núna tvö ár og hafa nýtt sér vel þann stuðning sem þar býðst. Yfir tuttugu verkefni hafa hlotið styrki og nokkur ný fyrirtæki verið stofnuð. Strandabyggð er síðan nýjasti meðlimurinn að verkefninu og þurfa þau að fara nýjar leiðir í upphafi vegna heimsfaraldurs Covid-19. Viðmælendur í þættinum eru Alda Marín Kristinsdóttir, verkefnastjóri Brothættra byggða á Borgarfirði eystra, og Esther Ösp Valdimarsdóttir, sem situr í framkvæmdaráði Brothættra byggða í Strandabyggð.

Í þættinum er einnig rifjaður upp hluti af innslagi úr fréttaskýringarþættinum Kveik. Þar var farið til Raufarhafnar sem hafði þá nýlokið þátttöku sinni í Brothættum byggðum í lok árs 2017.

Efni í þáttinn unnu Ágúst Ólafsson og Elsa María Guðlaugs Drífudóttir.

Umsjón: Gígja Hólmgeirsdóttir

„Það sem er raunverulega áhugavert við hvert og eitt okkar eru grímurnar, ekki raunsæið á bak við þær. Þetta er auðmýkjandi játning, en við erum öll gerð úr því sama,“ skrifaði Oscar Wilde í einni ritgerða sinna. Án grímunnar og dýrðarljómans erum við öll tiltölulega svipuð, mannleg. Í þessari þáttaröð verður varpað ljósi á glansmyndirnar allt um lykjandi. Fyrirbrigði, táknmyndir og hugmyndir verða skoðaðar frá persónulegu sjónarhorni og til að mynda fjallað um minni, svik, hlustun, hraða, feguð,fölsun, eignir og egó.

Umsjón: Anna Gyða Sigurgísladóttir og Katrín Ásmundsdóttir.

Í nýrri stuttþáttaröð Glans er farið með hlustendur á eins konar tímaflakk. Af handahófi gröfum við upp gömul hljóðbrot úr safni RÚV og hlustum á þau með eyrum ársins 2020. Rætt er við samtímafólk og þegar kostur gefst, einhvern sem tengist umræddri upptöku.

Í þætti dagsins er meðal annars hugað að myrkri, nóttu, og þeim sem starfa er aðrir sofa. Við rifjum upp viðtal við Geir Guðmundsson, næturvörð Landsbankans frá 1959. Rætt var um draugagang, myrkrið, og að sjálfsögðu næturgöltrið í kringum Austurstræti um helgar. Við heyrum í starfandi öryggisverði í bankanum, Stefáni Elinbergssyni og athugum hvort hann tengi við frásögn og reynslu Geirs af starfinu.

Við heyrum einnig viðtal við Gísla (heitinn) Jónsson, bónda á Hofi í Svarfaðardal. Gísli fæddist árið 1869. Hann rifjar upp fyrstu minningu sína en hún er frá afar merkilegum atburði í Íslandssögunni; Þjóðhátíð 1874. Hann er einnig spurður út í þær gríðarmiklu samfélags-, samgöngu-, og tæknibreytingar sem hann varð vitni að frá síðari hluta 19. aldar og fram á miðja 20. öld. Hann nefndi þá lýsingu með lýsislömpum, fyrir tilkomu steinlampa og rafmagns. Við bregðum á það ráð að hringja í Þjóðminjasafnið og fræðumst nánar um lýsislampa. Rætt er við Ágúst Ólaf Georgsson, sérfræðing hjá Þjóðháttasafni Þjóðminjasafns Íslands.

Umsjónarmaður: Anna Gyða Sigurgísladóttir

Útvarpsfréttir.

Umræður um menningu og listir.

Umsjónarmenn eru Anna Marsibil Clausen, Davíð Kjartan Gestsson, Guðni Tómasson, Snærós Sindradóttir, Kristján Guðjónsson og Eiríkur Guðmundsson.

Gestir þáttarins eru Edda Erlendsdóttir, píanóleikari, Egill Sæbjörnsson, myndlistarmaður og Pavel Ermolinski körfuknattleiksmaður. Þau ræða nýja plötu Víkings Heiðars Ólafssonar með verkum eftir frönsku tónskáldin Debussy og Rameau, heimildaþætttina The Last Dance sem fjalla um síðasta leiktímabil körfuboltastjörnunnar Michael Jordan með Chicago Bulls í NBA deildinni, og Lífsfleti, sem er yfirlitssýning á verkum Ásgerðar Búadóttur, listvefara.

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Það er brot á samfélagssáttmála að fyrirtæki greiði út arð eða kaupi eigin hlutabréf á meðan þau nýta sér björgunarhring stjórnvalda. Þetta segir framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins. Það verði ekki bæði sleppt og haldið.

Fyrirtækin Hagar, Festi og Skeljungur hafa ákveðið að hætta að nýta hlutabótaleiðina. Hagar og Skeljungur ætla að endurgreiða það sem þau hafa fengið frá ríkinu.

Útlit er fyrir að takmörkunum vegna samkomubanns verði aflétt hraðar þann 25. maí, en gert var ráð fyrir. Enginn greindist með smit síðasta sólarhring. Sóttvarnalæknir segir að óhætt sé að ganga lengra í að aflétta hömlum vegna þess hversu hratt faraldurinn hefur gengið niður.

Yfir 31 þúsund dauðsföll hafa verið tilkynnt í Bretlandi vegna COVID-19 sjúkdómsins. Þeirra á meðal er sex vikna ungbarn.

Á sunnudag eru 80 ár frá því að Bretar hernámu Ísland. Sagnfræðingur segir að fáir atburðir hafi haft jafn miklar og skjótar breytingar í för með sér í sögu landsins. Bogi Ágústsson segir frá og talar við Guðmund Hálfdánarson.

Í Bandaríkjunum hafa kjötpökkunarstöðvar orðið sérstaklega illa úti í heimsfaraldrinum. Af þeim 500 þúsund verkamönnum sem starfa í pakkhúsum stórfyrirtækja er talið að um 5000 hafi veikst, eða einn af hverjum hundrað. Að minnsta kosti tuttugu hafa látist. Kórónuveiran hefur varpað ljósi á bág starfsskilyrði verkamanna. Hún hefur líka afhjúpað hvernig matvælaframleiðsla í Bandaríkjunum hvílir að stórum hluta á herðum ólöglegra innflytjenda frá Rómönsku-Ameríku.

Arnhildur Hálfdánardóttir segir frá.

Brot úr Morgunvaktinni.

Dánarfregnir

Dægurflugur og söngvar frá ýmsum tímum.

Umsjón: Jónatan Garðarsson.

Annar þáttur þar sem fjallað er um söngferil Janis Carol Walker, sem flutti frá Íslandi árið 1976 til Svíþjóðar en síðan til Englands. Hún tók hún upp listamannsnafnið Carol Nielsson um líkt leyti og hún fór að syngja í söngleikjum eftir Andrew Lloyd Webber.

Lofthelgin býður hlustendum að fljóta frjálslega í tíma og rúmi á lignu hafi hughrifatónlistar. Frá endurómi fortíðar til nýjustu strauma 21. aldarinnar leitum við heimshornanna á milli að réttri stemningu og andrúmslofti til að leiða hlustandann á ný mið andans. Út fyrir endimörk algleymis.

Umsjón er í höndum Friðriks Margrétar-Guðmundsson.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Það voru tveir föstudagsgestir í þættinum í dag, þau Jón Ársæll Þórðarson og Margrét Gauja Magnúsdóttir. Þau eiga það sameiginlegt að hafa bæði smitast af COVID-19 en eru búin að jafna sig, en samt ekki alveg. Þau sögðu okkur frá þessari reynslu sinni af veirunni, sem var æði ólík, í þættinum í dag og hvernig þetta gekk allt saman fyrir sig og svo auðvitað hvernig þau hafa það í dag.

Í matarspjalli dagsins dustaði Sigurlaug Margrét Jónasdóttir, besti vinur bragðlaukanna, rykið af „pikknikk“ körfunni, gerði samlokur, skrúfupasta, hellti upp á kaffi og setti í brúsa. Mjólkin fór auðvitað í gamla tómatsósuglerflösku og svo skundaði húnm með okkur í lautarferð.

UMSJÓN GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

eftir Hallgrím Helgason.

Höfundur les.

eftir Hallgrím Helgason.

Höfundur les.

Opin og gagnrýnin umræða um vísindi, nýsköpun, umhverfi, fréttir og samfélagsmál.

Netfang: [email protected]

Berlind Häsler verkefnisstjóri: Berglind sem stundar lífrænan búskap í Berufirði er verkefnisstjóri átaksverkefnisins Lífrænt ísland, en markmið þess er að kynna og efla lífræna framleiðslu hér á landi. Það eru Vor, félag framleiðenda í lífrænum búskap, Bændasamtök Íslands og Atvinnu- og nýsköpunarráðuneytið sem standa að átakinu.

Gísli Már Gíslason vatnalíffræðingur: Gísli er annar tveggja höfunda árbókar Ferðafélags Íslands 2020. Hún fjallar um Rauðasandshrepp hin forna. Rætt er við Gísla um svæðið.

Vera Illugadóttir: Vera segir frá viðbrögðum dýra og starfsmanna í dýragörðum við samkomubanni.

Umræður um menningu og listir.

Umsjónarmenn eru Anna Marsibil Clausen, Davíð Kjartan Gestsson, Guðni Tómasson, Snærós Sindradóttir, Kristján Guðjónsson og Eiríkur Guðmundsson.

Gestir þáttarins eru Edda Erlendsdóttir, píanóleikari, Egill Sæbjörnsson, myndlistarmaður og Pavel Ermolinski körfuknattleiksmaður. Þau ræða nýja plötu Víkings Heiðars Ólafssonar með verkum eftir frönsku tónskáldin Debussy og Rameau, heimildaþætttina The Last Dance sem fjalla um síðasta leiktímabil körfuboltastjörnunnar Michael Jordan með Chicago Bulls í NBA deildinni, og Lífsfleti, sem er yfirlitssýning á verkum Ásgerðar Búadóttur, listvefara.

Úrval úr dagskrá liðins dags og tónlist úr ýmsum áttum.

Næturútvarp Rásar 1.