Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Íslenskir kennarar eru ekki lakari en kennarar annars staðar. Þeir fá bara minna til að vinna með, því í nærri tuttugu ár hefur fjármagn til þróunar og kaupa á námsefni rýrnað verulega í íslenska skólakerfinu. Þetta er meðal þess sem kemur fram í skýrslu frá þróunarsjóði námsgagna. Áhrifin eru mælanleg - námsárangur er að falla, munur milli sveitarfélaga og eftir félagslegum bakgrunni hefur meiri áhrif á það hvernig börnum gengur í skólanum. Íris E. Gísladóttir, formaður stjórnar þróunarsjóðs námsgagna, kom á Morgunvaktina.

Prestur Íslendinga í Danmörku, Sigfús Kristjánsson, lætur senn af embætti þar. Hann þjónar fyrir altari í síðasta skipti í Kaupmannahöfn á morgun. Sigfús ræddi um þessi tímamót og það sem tekur við við Guðrúnu Hálfdánardóttur í Kaupmannahöfn.

Magnús Lyngdal var svo á sínum stað í síðasta hluta þáttarins með umfjöllun um sígilda tónlist. Hann fjallaði um frægustu hljómsveitir veraldar - fílharmóníusveitirnar í Vín og Berlín.

Tónlist:

Kristjana Stefánsdóttir - Fagra veröld.

KK, Jón Jónsson - Sumarlandið.

07:30

Útvarpsfréttir.

08:30

Í þættinum eru atburðir og málefni líðandi stundar skoðaðir í ljósi sögunnar. Umsjón: Vera Illugadóttir.

Morgunleikfimi með Halldóru Björnsdóttur.

Veðurstofa Íslands.

Umsjón: Svanhildur Jakobsdóttir.

Lagalistinn:

Guðmundur Ó. Þorláksson - Sem lindin tær.

Mannakorn - Sumar hvern einasta dag.

U2 - With or without you.

Guðmundur Jónsson Söngvari - Morgunn í maí.

Guðrún Erlingsdóttir, Jóhanna Björk Gylfadóttir - Maí sól.

Kristjana Stefánsdóttir - Hinn elskulegi garðyrkjumaður.

Jón Sigurðsson Bassaleikari - Úti í Hamborg.

Pálmi Gunnarsson - Vor í lofti.

Ragnar Bjarnason - Úti í Hamborg.

Bjartmar Guðlaugsson - Vor í Vatnsmýrinni.

Þórir Úlfarsson - Vor í lofti.

Marína Ósk Þórólfsdóttir, Scott Ashley McLemore, Sunna Gunnlaugsdóttir, Nicolas Louis Christian Moreaux - Vorhugsun.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Það voru tveir föstudagsgestir í dag, Helgi Björnsson og Ragnhildur Gísladóttir, en þau sameina krafta sína á tónleikum sem þau kalla Helgi & Ragga syngja og spjalla. Búið er að setja á þrenna tónleika, til að byrja með, þar sem þau munu flytja mörg af þeim lögum sem Íslendingar þekkja með þeim og hafa tekið ástfóstri við, auk þess að rifja upp eftirminnileg augnablik úr litríkri vegferð þeirra í tónlist. Þau skipa bæði stóran sess í íslenskri tónlistarsögu sem var gaman að rifja upp með þeim í þættinum og ferðast með þeim í gegnum tímann.

Svo var það matarspjallið með Sigurlaugu Margréti. Í dag vildi Sigurlaug ræða lyktina sem fyllir loftið í byggðum landsins á þessum árstíma... og þá var hún ekki að meina ilminn af nýslegnu grasi. Svo rifjuðum við upp fleiri greinar úr Eldhúsbókinni frá sjötta og sjöunda áratugnum sem standast misvel tímans tönn.

Tónlistin í þættinum:

Lífsgleði / Moses Hightower (Gunnar Þórðarson, texti Þorsteinn Eggertsson)

Draumaprinsinn / Ragnhildur Gísladóttir (Magnús Eiríksson)

Ég fer á Landrover frá Mývatni á Kópasker / Helgi Björnsson (Helgi Björnsson, Atli Bollason og Guðmundur Óskar Guðmundsson)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Fólk úr ýmsum áttum flytur stuttar hugleiðingar sem tengjast sama umfjöllunarefni.

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Lögmaður fjölskyldu Andemariams Beyene, sem lést eftir plastbarkaígræðslu, segir dóm yfir íslenska ríkinu vegna stórfellds gáleysis Tómasar Guðbjartssonar læknis mikinn sigur fyrir fjölskylduna.

Oddviti Sjálfstæðismanna í Reykjavík ræðir við Framsókn, Viðreisn og Miðflokk í dag. Dregið gæti til tíðinda í borginni um helgina. Pattstaða er í Hafnarfirði eftir viðræðuslit Sjálfstæðisflokksins og Framsóknar. Nýr meirihluti er í burðarliðnum í Hveragerði.

Miklu minni peningar eru settir í að búa til námsgögn núna en fyrir tuttugu árum. Stjórnarformaður þróunarsjóðs námsgagna segir að það bitni mest á nemum sem þurfa mikinn stuðning.

500 Grænlendingar mótmæltu opnun ræðisskrifstofu Bandaríkjanna í Nuuk í gær og sögðust ekki vera til sölu.

Rauði krossinn hefur hætt allri húsnæðisþjónustu við flóttafólk á Íslandi. Neyðarskýli samtakanna var lokað í morgun.

Fulltrúar aðildarríkja Atlantshafsbandalagsins hafa fagnað ákvörðun Bandaríkjamanna um að hætta við að fækka hermönnum í Póllandi. Bandaríkjaforseti tilkynnti um þetta skömmu áður en utanríkisráðherrar NATO ríkjanna í Svíþjóð í morgun.

Mótmælendur kveiktu í tjöldum á sjúkrahúsi í austur Kongó þar sem sjúklingum með ebólu er sinnt. Yfir 130 hafa látist úr ebólu í landinu.

og Pep Guardiola er hættir í lok leiktíðar sem þjálfari Manchester City.

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Hvaða áhrif hefur það á lítið samfélag eins og Vopnafjörð á Austfjörðum þegar einn ríkasti maður heims hefur stundað fjárfestingar þar í áratug?

Þarna er rætt um Jim Ratcliffe, milljarðamæringinn enska, sem er sennilega bæði ríkasti og þekktasti athafnamaður sem hefur stundað fjárfestingar á Íslandi. Samkvæmt lista tímaritsins Forbes er hann í 153 sæti yfir ríkustu menn í heimi. Hann á eignir upp á rúmlega 2200 milljarða króna. Ratcliffe er leigutaki Hofsár og Selár í Vopnafirði og eins landeigandi fjölda jarða við árnar og víðar á norðausturhorni landsins.

Rætt er við Bjart Aðalbjörnsson, rúmlega þrítugan Vopnfirðing og sveitastjórnarmann til átta ára, og Rögnvald Þorgrímsson, formann Ungmennafélagsins Einherja á Vopnafirði, um um samfélagsleg áhrif Ratcliffes í sveitinni.

Umsjón: Ingi Freyr Vilhjálmsson

Pétur Magnússon hittir fólk þar sem það er statt.

Ættu læknar að skrifa upp á list til að lækna sjúkdóma? Erum við ekki að horfa nógu lengi á hlutina í kringum okkur? Þetta er spurningar sem fyrstu útskriftarnemar af námsbrautinni Listir og velferð við Listaháskóla Íslands varpa fram í sínum lokaverkefnum. Í maí eru haldnir fjölmargir viðburðir þar sem útskrifarnemar verja og kynna lokaverkefnin sín, og við mætum á einn þeirra til að læra meira um samband listar og samfélags.

Veraldarvefur tónlistarinnar. Lagasyrpur héðan og þaðan úr víðri veröld.

Við heyrum aftur sögurnar sem sagðar voru í þáttaröðinni Sögum af landi, sem var á dagskrá Rásar 1 frá árinu 2015-2023. Þar var flakkað um landið, rætt við fólk sem hafði sögur að segja, kynntir voru áhugaverðir staðir og fréttamál líðandi stundar skoðuð - oft með nýjum augum. Efni í þættina unnu frétta- og dagskrárgerðarfólk RÚV um allt land.

Umsjón: Gígja Hólmgeirsdóttir

Þáttur frá 2. apríl 2017: Í þessum þætti er umfjöllunarefnið skel. Efst á baugi er skelin sem matvæli en einnig má líta á sögu hennar í leikfangalandi. Innslög í þættinum voru unnin af Degi Gunnarssyni, Höllu Ólafsdóttur og Rögnvaldi Má Helgasyni. Ævar R. Kvaran les sögu Jónasar Hallgrímssonar, Legg og skel og flutt er brot úr samnefndu lagi eftir Rafn Jónsson.

Umsjón með endurliti: Gígja Hólmgeirsdóttir.

Útvarpsfréttir.

Vínil plata úr safninu dregin fram og spiluð í heild.

Þessi hljómplata kom út árið 1966 og var fyrsta íslenska platan sem tekin var upp í sal að viðstöddum áheyrendum.

Rætt um menningarvikuna sem er að líða og það sem er efst á baugi og framundan um helgina.

Viðmælendur Péturs Magnússonar í Endastöðinni eru Unnur Steina K. Karls, bóksali og bókmenntafræðingur, Einar Kári Jóhannsson, bókaútgefandi, og Ragnheiður Birgisdóttir, menningarblaðamaður hjá Morgunblaðinu.

Rætt er um alþjóðlegu Booker-verðlaunin og sigurskáldsöguna Taiwan Travelogue, hinsegin bókmenntahátíðina Queer Situations, gervigreindarfár nóbelshöfundarins Olgu Tokarczuk og tilnefningar til Grímuverðlauna.

Fréttir

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Stærstu útgerðarfyrirtæki landsins hafa safnað stóru eignasafni samkvæmt úttekt Hagfræðistofnunar fyrir Atvinnuvegaráðuneytið. Helgi Seljan skoðar gögnin.

Það hriktir í stoðum NATO og þungt var í utanríkisráðherrum bandalagsins á fundi í Svíþjóð í dag, þar sem Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, utanríkisráðherra, var stödd. Spegillinn ræddi við hana.

Stjórnarmyndun í Danaveldi er í hnút. Lars Lökke Rasmussen neitaði síðdegis að styðja hægristjórn Troels Lund Poulsen, formanns venstre. Nú gæti komið að Mette Frederiksen á ný.

Brot úr Morgunvaktinni.

frá Veðurstofu Íslands

Dánarfregnir.

Dægurflugur og söngvar frá ýmsum tímum.

Umsjón: Jónatan Garðarsson.

Þriðji þáttur af sex þar sem leikin eru nokkur lög sem samin hafa verið við ljóð Davíðs Stefánssonar. Að þessu sinni er áherslan á ljóð úr ljóðabókinni Kveðja frá 1924 og einnig úr ljóðabókinni Ný kvæði frá 1929. Haukur Morthens syngur Til eru fræ, Álftagerðisbræður syngja Ég vildi ég væri, Arnþrúður Ingólfsdóttir og Ingólfur Steinsson syngja Nú sigla svörtu skipin, Pascal Pinon flytur lag við ljóðið En þú varst ævintýr, Klaufar flytja Litla kvæðið um litlu hjónin, Heimir og Jónas flytja lag Heimis við ljóðið Bréfið hennar Stínu og Hljómsveit Þorsteins Guðmundssonar leikur lag eftir Steingrím M. Sigfússon við þetta sama kvæði. Nútímabörn syngja lag við ljóðið Konan sem kyndir ofninn minn, Jóhann Sigurðarson syngur lag Sveins M. Sveinssonar við ljóðið Örlög, Hljómsveitin Í hvítum sokkum flytur lag við ljóðið Bærinn er frægur og Jóhanna Linnet syngur lag Torfa Ólafssonar við Vorljóð. Umsjón: Jónatan Garðarsson.

Samantekt hvers þema (fimm þátta) úr örþáttaröðinni.

Upprifjun úr Uppástandi frá því í október 2022. Emily Lethbridge, Tómas J. Knútsson, Hrönn Egilsdóttir, Svandís Svavarsdóttir og Bjarni Thor Kristinsson fjalla um botninn.

Pétur Magnússon hittir fólk þar sem það er statt.

Ættu læknar að skrifa upp á list til að lækna sjúkdóma? Erum við ekki að horfa nógu lengi á hlutina í kringum okkur? Þetta er spurningar sem fyrstu útskriftarnemar af námsbrautinni Listir og velferð við Listaháskóla Íslands varpa fram í sínum lokaverkefnum. Í maí eru haldnir fjölmargir viðburðir þar sem útskrifarnemar verja og kynna lokaverkefnin sín, og við mætum á einn þeirra til að læra meira um samband listar og samfélags.

Ævisaga Árna prófasts Þórarinssonar. Þórbergur Þórðarson skráði. Pétur Pétursson les í hljóðritun frá 1988

Ævisaga Árna prófasts Þórarinssonar. Skráð af Þórbergi Þórðarsyni.

Pétur Pétursson les.

frá Veðurstofu Íslands

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Það voru tveir föstudagsgestir í dag, Helgi Björnsson og Ragnhildur Gísladóttir, en þau sameina krafta sína á tónleikum sem þau kalla Helgi & Ragga syngja og spjalla. Búið er að setja á þrenna tónleika, til að byrja með, þar sem þau munu flytja mörg af þeim lögum sem Íslendingar þekkja með þeim og hafa tekið ástfóstri við, auk þess að rifja upp eftirminnileg augnablik úr litríkri vegferð þeirra í tónlist. Þau skipa bæði stóran sess í íslenskri tónlistarsögu sem var gaman að rifja upp með þeim í þættinum og ferðast með þeim í gegnum tímann.

Svo var það matarspjallið með Sigurlaugu Margréti. Í dag vildi Sigurlaug ræða lyktina sem fyllir loftið í byggðum landsins á þessum árstíma... og þá var hún ekki að meina ilminn af nýslegnu grasi. Svo rifjuðum við upp fleiri greinar úr Eldhúsbókinni frá sjötta og sjöunda áratugnum sem standast misvel tímans tönn.

Tónlistin í þættinum:

Lífsgleði / Moses Hightower (Gunnar Þórðarson, texti Þorsteinn Eggertsson)

Draumaprinsinn / Ragnhildur Gísladóttir (Magnús Eiríksson)

Ég fer á Landrover frá Mývatni á Kópasker / Helgi Björnsson (Helgi Björnsson, Atli Bollason og Guðmundur Óskar Guðmundsson)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Rætt um menningarvikuna sem er að líða og það sem er efst á baugi og framundan um helgina.

Viðmælendur Péturs Magnússonar í Endastöðinni eru Unnur Steina K. Karls, bóksali og bókmenntafræðingur, Einar Kári Jóhannsson, bókaútgefandi, og Ragnheiður Birgisdóttir, menningarblaðamaður hjá Morgunblaðinu.

Rætt er um alþjóðlegu Booker-verðlaunin og sigurskáldsöguna Taiwan Travelogue, hinsegin bókmenntahátíðina Queer Situations, gervigreindarfár nóbelshöfundarins Olgu Tokarczuk og tilnefningar til Grímuverðlauna.