Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Á Alþingi eru nú til meðferðar tvö mál er mæla fyrir um breytingar á lögum um þjóðfánann. Annað fjallar um rýmkun á fánatíma, hitt um að ekki séu dregnir fánar annarra þjóða á stöng við opinberar byggingar nema við tiltekin tilefni. Við fjölluðum um fánann - ekki mikið um þessi þingmál en aðeins þó; aðallega heyrðum við um nýja könnun á viðhorfi fólks til þjóðfánans. Átta af hverjum tíu finna til stolts þegar þeir sjá íslenska fánann.

Fish & Chips - fiskur og franskar - er mikill uppáhaldsmatur margra, sérstaklega Breta, og hefur lengi verið. Og þótt íslenskir sjómenn hafi lengi séð Bretum fyrir hráefni í þennan vinsæla rétt hefur ekki skapast mikil hefð fyrir fiski og frönskum hér. En það kann að breytast; við Mývatn er besti slíki veitingastaður í veröldinni, utan Bretlands. Við fjölluðum um fisk og franskar, Fish & Chips.

Í spjalli um sígilda tónlist fjallaði Magnús Lyngdal um hljómsveitarstjórann Herbert von Karajan. Við höfum síðustu misseri heyrt óteljandi brot úr verkum þar sem hann hefur haldið um tónsprotann en lítið fjallað um hann sjálfan og ævistarf hans – og nú var bætt úr því.

Tónlist:

Elvis Presley - In the ghetto.

Elvis Presley - Love me tender.

Chuck Berry - Fish & chips.

Sigurður Guðmundsson og Memfismafían - Lady fish and chips.

07:30

Útvarpsfréttir.

08:30

Í þættinum eru atburðir og málefni líðandi stundar skoðaðir í ljósi sögunnar. Umsjón: Vera Illugadóttir.

Í þættinum er fjallað um búlgarska rithöfundinn og andófsmanninn Georgi Markov, sem lést í Lundúnum 1978 í kjölfar þess að hann var stunginn með regnhlíf.

Morgunleikfimi með Halldóru Björnsdóttur.

Veðurstofa Íslands.

Umsjón: Svanhildur Jakobsdóttir.

Lagalistinn:

Jón Kr. Ólafsson - Haustkvöld í skógi.

One Direction - One thing.

Sigurður Ólafsson Söngvari, Sigurveig Hjaltested - Blikandi haf.

Danshljómsveit Friðjóns Jóhannssonar - Blíðasti blær.

Ríó tríó - Guð, hvað ég er góður.

Óskar Pétursson - Ég sé Akureyri.

Villi Valli - The nearness of you.

Jóhann Vilhjálmsson Tónlistarm. - Ég sé Akureyri.

Vilhjálmur Vilhjálmsson - Einu sinni var.

Tómas R. Einarsson, GDRN - Pínu sein.

Sunna Gunnlaugsdóttir - Where the winds and waters call.

Jón Kr. Ólafsson - Haustkvöld í skógi.

Ríó tríó - Guð, hvað ég er góður.

One Direction - One thing.

Villi Valli - The nearness of you.

Sigurður Ólafsson Söngvari, Sigurveig Hjaltested - Blikandi haf.

Danshljómsveit Friðjóns Jóhannssonar - Blíðasti blær.

Óskar Pétursson, Jóhann Vilhjálmsson Tónlistarm. - Ég sé Akureyri.

Vilhjálmur Vilhjálmsson - Einu sinni var.

S.H. Draumur - Grænir frostpinnar.

Pink Floyd - Alan's psychedelic breakfast.

Jones, Spike, Jones, Spike and his City Slickers - Dance of the hours.

Kira Kira - Blíða, staðfasta afl.

Elínborg Kristjánsdóttir, Jón Óskar Guðlaugsson, Lúðrasveit Þorlákshafnar - Í fjarlægð.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var söngvarinn Stefán Hilmarsson sem verður sextugur í sumar og af því tilefni syngur hann á tónleikum í Hörpu þar sem mun syngja sín þekktustu lög enda hefur ferill hans verið langur og farsæll. Við fórum með honum yfir ferilinn, ferðumst aftur í tímann, hvar og hvernig söngurinn kom inn í hans líf, stikluðum svo á stóru í gegnum lífið fram til dagsins í dag.

Svo var það matarspjallið með Sigurlaugu Margréti. Í þetta sinn talaði Frú Sigurlaug við okkur um steikarpoka, aðallega í samhengi við að elda kjúkling.

Tónlist í þættinum í dag

Í hangsinu / Latínudeildin (Ingvi Þór Kormáksson, texti Anton Helgi Jónsson)

The Fool / Lee Ann Womack (Charles Stefl, Eugene Ellsworth & Maria Cannon-Goodman)

Heim / Birgir (Birgir Steinn Stefánsson og Andri Þór Jónsson)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Fólk úr ýmsum áttum flytur stuttar hugleiðingar sem tengjast sama umfjöllunarefni.

Umfjöllunarefnið er öryggi. Umsjón hefur Þórlindur Kjartansson.

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

500 börn sátu heima í dag því skólahald var fellt niður í Ölduselsskóla í Reykjvaík. Verktaki fjarlægði öryggisgirðingar og innanhússlokanir eftir að samningi við hann var sagt upp.

Hækkun matvöruverðs á fyrstu tveimur mánuðum ársins er töluvert meiri en í fyrra. Hagfræðingur hjá ASÍ segir hækkanir frá birgjum aðeins skýra þetta að hluta.

Pakistanski herinn gerði í nótt loftárásir á Kabúl, höfuðborg Afganistans. Það er til marks um mikla stigmögnun að ráðist sé á skotmörk í höfuðborg landsins.

Talsverð röskun var á samgöngum vegna veðurs í gær. Fjallvegir hafa víðast hvar verið opnaðir aftur og millilandaflug er á áætlun en enn er þung færð á Fjarðarheiði og Reykjanesbraut.

Bæjarmálafélagið Fyrir Heimaey tekur í hádeginu afstöðu til tillögu um að bjóða ekki aftur fram til bæjarstjórnar í Vestmannaeyjum eftir átta ár í meirihluta. Framboðsfrestur í prófkjöri Sjálfstæðismanna rennur út síðar í dag.

Flokkur Græningja hreppti þingsæti Verkamannaflokksins í aukakosningum í Bretlandi í gær. Sögulegur ósigur flokksins er martröð fyrir Keir Starmer.

Forseti bæjarstjórnar Grindavíkur segist greina mikinn hug meðal fjölskyldufólks að snúa til baka í bæjarfélagið. Til stendur að ráða skólastjóra til að stýra samreknum leik- og grunnskóla í bænum í haust.

ÍR-ingar tryggðu sér í gærkvöld sæti í bikarúrslitum karla í handbolta þar sem þeir mæta Haukum og Ísland mætir Litáen í Laugardalshöll í kvöld í undankeppni HM karla í körfubolta.

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Í dag beinum við sjónum okkar að hugmyndinni um fegurðarforskot í ljósi mikillar umræðu um aukna áherslu á útlit, sem hefur birst okkur í fréttum um peptíðanotkun og looksmaxxing hugmyndafræði, sem gengur út á að hámarka eigin fegurð.

Rætt er við Andrés Jónsson, almannatengil, og Þóru H. Christiansen, aðjúnkt við viðskiptafræðideild Háskóla Íslands.

Umsjón: Ingvar Þór Björnsson

Pétur Magnússon hittir fólk þar sem það er statt.

Í dag stöndum við vaktina á skilunardeild Landspítala. Þetta er svolítið sérstök deild, lítið þekkt nema meðal þeirra sem tengjast henni með beinum hætti. Skjólstæðingar skilunardeildar verja hér miklum tíma og dvölin hefur oft víðtæk áhrif á líf þeirra. Við ræðum við starfsfólkið á deildinni og fólkið sem ver fjórum klukkustundum og fimmtán mínútum tengt við blóðskilunarvélar.

Veraldarvefur tónlistarinnar. Lagasyrpur héðan og þaðan úr víðri veröld.

Lagalisti:

Martinez, Pedrito - Carga Pesada.

Listafólk frá Venezúela - El cruzao.

Ma, Yo-Yo, Gismonti, Egberto - Salvador.

Shankar, Ravi - Return from the fair.

Banna, Rim - The dream.

Rimitti, Cheikha - Nouar.

Alrafedine Group - Yalwalad Yabnia.

Ejigayehu "Gigi" Shibabaw, Abyssinia Infinite - Gela.

Teta - Inay aka raha iny.

Bonga - Marika.

Við heyrum aftur sögurnar sem sagðar voru í þáttaröðinni Sögum af landi, sem var á dagskrá Rásar 1 frá árinu 2015-2023. Þar var flakkað um landið, rætt við fólk sem hafði sögur að segja, kynntir voru áhugaverðir staðir og fréttamál líðandi stundar skoðuð - oft með nýjum augum. Efni í þættina unnu frétta- og dagskrárgerðarfólk RÚV um allt land.

Umsjón: Gígja Hólmgeirsdóttir

Þáttur frá 22. janúar 2017: Yfirskrift þáttarins í dag er aldur. Þessi tími sem okkur er úthlutað hér á jörð og hvernig við nýtum hann, hvernig við þroskumst og þróumst. Við fáum innslög bæði frá Akureyri annarsvegar og hins vegar Reykjavík þar sem rætt er við unga sem aldna. Dagskrárgerð: Dagur Gunnarsson, Sunna Valgerðardóttir og Ágúst Ólafsson.

Umsjón með endurliti: Gígja Hólmgeirsdóttir.

Útvarpsfréttir.

Vínil plata úr safninu dregin fram og spiluð í heild.

Rætt um menningarvikuna sem er að líða og það sem er efst á baugi og framundan um helgina.

Í Endastöðinni er rætt um íslensku kvikmyndina Röskun, örlög MTV, bækur og lestrarátak og fleira. Gestir þessa vikuna eru Heiðar Ingi Svansson framkvæmdastjóri Iðnú bókaútgáfu, Jóna Hlíf Halldórsdóttir myndlistarkona og forseti Bandalags íslenskra listamanna og Díana Sjöfn Jóhannsdóttir kvikmyndagagnrýnandi hjá Morgunblaðinu. Umsjón hefur Jóhannes Ólafsson.

Fréttir

Fréttir

Mikilvægt er að bregðast hratt við til að létta á fangelsum landsins, segir dómsmálaráðherra, en þar eru margir útlendingar sem bíða brottvísunar. Til skoðunar er að senda fanga til heimalanda sinna.

Samgönguráðherra telur tilboð Icelandair í Ísafjarðarflug vera áhyggjuefni. Félagið átti eina tilboðið í útboði Vegagerðarinnar - en það var rúmlega tvisvar sinnum hærra en kostnaðaráætlun gerði ráð fyrir.

Landspítali kaupir orðið ítalska viðbitið Bertolli í stað hins íslenska Smjörva við heldur dræmar undirtektir netverja. Næringarfræðingur segir hvort tveggja gott í hófi og óhætt að fá sér eins og ofan á eina brauðsneið.

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Stjórnmálaferill fólks er að verða styttri og styttri og það færist í vöxt að flokkarnir leiti út fyrir sínar raðir. Stjórnmálaprófessor segir lítið hafa verið gert úr stjórnmálastarfi í þjóðmálaumræðunni.

Stjórnvöld í Pakistan lýstu í morgun formlega yfir stríði gegn nágrannaríkinu Afganistan og undirstrikuðu ásetning sinn með loftárásum á herbækistöðvar talibana í nokkrum stærstu borgum landsins, þar á meðal höfuðborginni Kabúl. Loftárásirnar voru viðbrögð Pakistana við samstilltum árásum afganskra hermanna á pakistanskar varðstöðvar í sex landamærahéruðum í gær. Þær árásir voru aftur viðbrögð talibanastjórnarinnar við loftárásum Pakistana á meintar bækistöðvar hryðjuverkasveita hinumegin landamæranna - og svo koll af kolli.

Leiðtogar Evrópusambandsins og níu þjóðríkja, þar á meðal Íslands, lögðu land undir fót á mánudaginn til að vera viðstödd atburði í höfuðborg Úkraínu á þriðjudag; daginn þegar rétt fjögur ár voru liðin frá því að allsherjarinnrás Rússa hófst. Björn Malmquist fréttamaður skráði þessa ferð í sögubækur samtímans.

Brot úr Morgunvaktinni.

frá Veðurstofu Íslands

Dánarfregnir.

Dægurflugur og söngvar frá ýmsum tímum.

Umsjón: Jónatan Garðarsson.

Leikin eru nokkur lög frá ýmsum tímum sem hafa annaðhvort verið samin við ljóð eða þá að lagasmiðir hafa leitað til skálda um að yrkja söngkvæði. Lögin í þættinum eru Lítill fugl, ljóðið eftir Örn Arnarson, í túlkun Ernu Gunnarsdóttur og Íslenskt ástarljóð, ljóðið eftir Vilhjálm frá Skáholti, í túlkun Helga Björnssonar, bæði lögin eftir Sigfús Halldórsson. Herbergið mitt og Fallvölt rós, ljóðin eftir Vilhjálm frá Skáholti og lögin eftir Arnar Sigurbjörnsson. Brimkló annast flutning laganna. Jesús Kristur og ég, ljóðið eftir Vilhjálm frá Skáholti, lagið eftir Magnús Eiríksson, Mannakorn flytur. Vorkvæði um Ísland eftir Jón Óskar, Allt verður minning þín, ljóð eftir Vigdísi Grímsdóttur, Karl Tómasson flytur bæði lögin. Þegar ég praktíseraði og Kvæðið um pennann, bæði ljóðin eftir Tómas Guðmundsson og lögin eftir Þormar Ingimarsson. Pálmi Gunnarsson syngur fyrra lagið en Ríó tíó flytur seinna lagið. Umsjón: Jónatan Garðarsson.

Samantekt hvers þema (fimm þátta) úr örþáttaröðinni.

Upprifjun úr Uppástandi frá því í júlí 2022. Þorvaldur Gylfason, Breki Karlsson, Rakel Garðarsdóttir, Jóhann Kristófer Stefánsson og Berglind Júlíusdóttir fjalla um neyslu.

Pétur Magnússon hittir fólk þar sem það er statt.

Í dag stöndum við vaktina á skilunardeild Landspítala. Þetta er svolítið sérstök deild, lítið þekkt nema meðal þeirra sem tengjast henni með beinum hætti. Skjólstæðingar skilunardeildar verja hér miklum tíma og dvölin hefur oft víðtæk áhrif á líf þeirra. Við ræðum við starfsfólkið á deildinni og fólkið sem ver fjórum klukkustundum og fimmtán mínútum tengt við blóðskilunarvélar.

Skáldsaga Halldórs Laxness um hinn 18 ára gamla Stein Elliða kom út árið 1927 þegar Halldór var sjálfur 25 ára gamall.

Þessi saga um leit ungs manns að eigin lífsskoðunum þótti marka tímamót í íslenskri bókmenntasögu.

Valdimar Örn Flygenring las söguna fyrir útvarpið árið 1991.

Í 5., 6. og 34. lestri les Bára Lyngdal Magnúsdóttir ásamt Valdimar Erni og í 7. og 8. lestri les Guðrún S. Gísladóttir ásamt Valdimar.

frá Veðurstofu Íslands

Svanhildur Óskarsdóttir les sálmana í hljóðritun frá árinu 1998.

Árið 1944 var tekinn upp sá siður hjá Ríkisútvarpinu að lesa alla Passíusálma Hallgríms Péturssonar á föstunni.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var söngvarinn Stefán Hilmarsson sem verður sextugur í sumar og af því tilefni syngur hann á tónleikum í Hörpu þar sem mun syngja sín þekktustu lög enda hefur ferill hans verið langur og farsæll. Við fórum með honum yfir ferilinn, ferðumst aftur í tímann, hvar og hvernig söngurinn kom inn í hans líf, stikluðum svo á stóru í gegnum lífið fram til dagsins í dag.

Svo var það matarspjallið með Sigurlaugu Margréti. Í þetta sinn talaði Frú Sigurlaug við okkur um steikarpoka, aðallega í samhengi við að elda kjúkling.

Tónlist í þættinum í dag

Í hangsinu / Latínudeildin (Ingvi Þór Kormáksson, texti Anton Helgi Jónsson)

The Fool / Lee Ann Womack (Charles Stefl, Eugene Ellsworth & Maria Cannon-Goodman)

Heim / Birgir (Birgir Steinn Stefánsson og Andri Þór Jónsson)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Rætt um menningarvikuna sem er að líða og það sem er efst á baugi og framundan um helgina.

Í Endastöðinni er rætt um íslensku kvikmyndina Röskun, örlög MTV, bækur og lestrarátak og fleira. Gestir þessa vikuna eru Heiðar Ingi Svansson framkvæmdastjóri Iðnú bókaútgáfu, Jóna Hlíf Halldórsdóttir myndlistarkona og forseti Bandalags íslenskra listamanna og Díana Sjöfn Jóhannsdóttir kvikmyndagagnrýnandi hjá Morgunblaðinu. Umsjón hefur Jóhannes Ólafsson.