Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Séra Sigurður Ægisson flytur.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Umsjónarmenn eru Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir.

Kórónuveirufaraldurinn var til umfjöllunar í þættinum í dag, staða og aðgerðir. Já hvað ber að gera? Núgildandi sóttvarnaaðgerðir gilda í viku til viðbótar og hvað þá? Tveir alþingismenn settust á rökstóla hjá okkur klukkan hálf átta; Ólafur Þór Gunnarsson, þingmaður VG, og Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, þingmaður Pírata.

Ólympíuleikunum er að ljúka. Hraðar, hærra, sterkar; hafa lengi verið einkunnarorð Ólympíuhugsjónarinnar, og frá og með þessu ári að auki: sameinuð. Íþróttafólkið verður alltaf betra og betra, líkt og árangur og fjöldi meta ber vitni um. Stefán Pálsson sagnfræðingur hefur fylgst grannt með leikunum; athygli hans hefur beinst að greinum, þjóðum og keppendum sem hafa síður ratað í hefðbundu íþróttafréttirnar, Stefán sagði okkur frá hápunktum Tokyo-leikanna að hans mati.

Í þættinum fórum við líka í ferðalag. Við heyrðum af lífinu og tilverunni í sólinni á Tenerife, Anna Clara Björgvinsdóttir býr á eyjunni vinsælu allan ársins hring, og ræddi við okkur um stöðu mála þar um þessar mundir.

Umsjónarmenn Morgunvaktarinnar eru Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir.

Útvarpsfréttir.

Útvarpsfréttir.

Útvarpsfréttir.

Í þættinum eru atburðir og málefni líðandi stundar skoðaðir í ljósi sögunnar. Umsjón: Vera Illugadóttir.

Í þættinum er fjallað um héraðið Nagorno-Karabakh í Kákasusfjöllum sem Armenía og Aserbaídsjan hafa eldað grátt silfur vegna allt frá falli Sovétríkjanna. Allt að 30 þúsund manns féllu í sex ára stríði um Nagorno-Karabakh, sem lauk með vopnahléi árið 1994. Friðarviðræður hafa ekki skilað árangri og nú er enn barist um héraðið.

Morgunleikfimi með Halldóru Björnsdóttur.

Útvarpsfréttir.

Umsjón: Svanhildur Jakobsdóttir.

Útvarpsfréttir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Útvarpsfréttir.

Hádegið er daglegur fréttaskýringaþáttur í umsjón Guðmundar Björns Þorbjörnssonar og Katrínar Ásmundsdóttur. Fjallað er um innlend og erlend fréttamál, menningu, íþróttir og daglegt líf. Fréttaskýringar, samtöl og umræður um það sem er efst á baugi.

Hundruð tékkneskra kvenna voru gerðar ófrjósamar án þeirra samþykkis, allt fram til ársins 2012. Konunum, sem flestar eru af Rómaættum, var ýmist hótað eða þeim mútað til að gangast undir aðgerðina. Aðrar voru blekktar. Nú loksins, eftir langa og stranga baráttu kvennanna, aðgerðarsinna og aktívista, hafa yfirvöld í Tékklandi samþykkt að greiða konunum bætur: 300.000 tékkneskar krónur, eða um 1,7 milljónir íslenskra króna, vegna skaðans. Aðgerðarsinni segir að þar með hafi yfirvöld loks viðurkennt að brotið hafi verið á konunum.

Það eru svo COVID-19 málin og vendingar í seinni hluta þáttarins á þessum föstudegi. En það er komið annað hljóð í strokkinn í baráttunni við heimsfaraldurinn. Bóluefnin gefa minni vörn en áður var talið, en þó eru flestir þeirra sem þau hafa þegið einkennalausir þrátt fyrir smit. Þetta vekur upp spurningar um næstu skref varðandi takmarkanir og viðbrögð við faraldrinum.

Hádegið er fréttaþáttur sem er á dagskrá alla virka frá 12 til 13 í umsjón Guðmundar Björns Þorbjörnssonar og Katrínar Ásmundsdóttur. Þáttur dagsins var í umsjón Katrínar og Snærósar Sindradóttur.

Útvarpsfréttir.

Það var helst í hádegisfréttum að:

Bólusettir farþegar með tengsl við Ísland þurfa frá og með 16. ágúst að fara í sýnatöku innan 48 klukkustunda frá komu til landsins. Þetta var ákveðið á fundi ríkisstjórnarinnar í morgun.

Heldur færri greindust með covid í gær en í fyrradag. Alls greindust hundrað og þrjú smituð í gær og hækkaði hlutfall þeirra sem voru ekki í sóttkví við greiningu.

Formaður Kennarasambands Íslands, segir skólastarf aðeins ráðast að litlu leyti af skólunum sjálfum og bíður því útfærslu stjórnvalda á skólastarfi í haust. Hann segir mikilvægt að bólusetning barna gangi upp svo skólastarf verði með sem eðlilegustum hætti.

Starfsmönnum Isavia hefur verið fjölgað í tólfhundruð, en þeir voru innan við þúsund í lok árs 2020. Enn hafa um fjögur hundruð starfsmenn ekki verið endurráðnir.

Farþegafjöldi Icelandair jókst til muna í júlí. Forstjóri Icelandair Group segist bjartsýnn til lengri tíma þrátt fyrir breytta stöðu vegna faraldursins.

Sviðsstjóri hjá Hafró segir að djúpsjávarrannsókn sem nú stendur yfir í Grænlandssundi geti varpað ljósi á hvort vernda þurfi svæðið til framtíðar. Rannsóknin sé mikilvæg til að meta langtímaumhverfisbreytingar og afar mikilvæg Íslendingum og Grænlendingum.

Þúsundir Grikkja hafa orðið að flýja að heiman undan skógareldum sem brenna víða um landið. Í Norður-Makedóníu hefur verið lýst yfir neyðarástandi vegna elda.

Virkni í gígnum í Geldingadölum tók kipp í nótt og rauðglóandi hraun rann að Meradölum eftir þriggja sólarhringa hlé. Gosið er svifaseinna en áður en töluvert kvikurennsli gæti verið undir hrauninu.

Helgi Már Magnússon og Jakob Örn Sigurðarson hafa verið ráðnir þjálfarar karlaliðs KR í körfubolta. Þeir taka við liðinu af Darra Frey Atlasyni en margfaldir Íslandsmeistararnir þurftu að sætta sig við fimmta sæti á síðasta tímabili.

Dánarfregnir

Útvarpsfréttir.

Í þáttaröðinni er rætt við fræðafólk og unnendur um fróðlegar hugmyndir úr menningarsögu mannsins yfir skyndibita. Í hverjum þætti er tekið fyrir ákveðið listaverk, merk hugsmíð, skapandi einstaklingur, stefna, straumur. Eitthvað sem hefur hreyft við manninum í gegnum tíðina og sett mark sitt á listasöguna.

Umsjón: Anna Gyða Sigurgísladóttir.

Lítið sem ekkert er vitað um raunverulegt líf grísku skáldkonunnar Saffó, að auki er gjarnan sagt að minna en 1% af kveðskap hennar hafi varðveist til dagsins í dag. Þrátt fyrir það hafa mýtur um leyndardómsfulla ljóðskáldið lifað góðu lífi frá dauða hennar. Goðsögurnar eru af margvíslegu tagi; Konan sem skaraði framúr bæði karl- og kvenkyns skáldum til forna, Saffó sem tíunda skáldagyðjan, Saffó gagnkynhneigð, Saffó hinsegin, Saffó sem hin fallíska tríbeða, sem skólastýran, sem hóran, svo fáein dæmi séu nefnd. Viðtökusaga Saffóar felur í sér skáldskap, falsvísindi, hlutgervingu, fordóma, hól og margt fleira. Það má þannig segja að Saffó hafi eignast nýtt líf í skáldskap síðustu 26 alda. Hún er orðin eins konar söguleg fígúra sem er í sífelldri mótun. Táknmynd sem breytist með samfélagi hvers tíma. En af hverju Saffó?

Við skoðum táknmyndir og viðtökusögu (e. Reception history) Saffóar í þætti dagsins.

Viðmælandi er Þorsteinn Vilhjálmsson, sjálfstætt starfandi fræðimaður hjá ReykjavíkurAkademíunni sem hefur rannsakað sögu kynferðisins og viðtökusögu. Þorsteinn þekkir vel til verka Saffóar en hann hefur m.a. skrifað um viðtökusögu hennar sem og þýtt hluta af kveðskap skáldkonunnar.

Skyndibitinn er hamborgari

Útvarpsfréttir.

Blanda er þemað í þessum þætti. Það má blanda ýmsu saman og blöndur er víða að finna í lífi hvers manns. Við fáum áfenga blöndu af humlum og geri á Ísafirði, blöndum krem og smyrsl í Hafnarfirði og svo er það sjálf Blanda sem rennur út í hafið. Allt þetta skoðum við í þessum síðasta þætti vertíðarinnar. Inslög unnu Ágúst Ólafsson, Dagur Gunnarsson og Halla Ólafsdóttir.

Umsjón: Dagur Gunnarsson

Sumarþáttaröð Sagna af landi heldur áfram, þar sem tínt er til efni frá liðnum vetri fyrir hlustendur til að njóta í sumar. Í þessum sjötta þætti verður rifjað upp ferðalag þar sem farið var í heimsókn á þrjá bæi við Öxarfjörð. Við byrjum á að fá okkur kaffi hjá sauðfjárbóndanum og frumkvöðlinum Guðríði Baldvinsdóttur á Lóni í Kelduhverfi. Hún segir okkur meðal annars frá fyrirtækinu sínu Mórúnum þar sem hún jurtalitar ull. Því næst er farið á bæinn Gilsbakka þar sem þau Guðrún Lilja Dam Guðrúnardóttir og Brynjar Þór Vigfússon reka litla ullarvinnslu. Að lokum er farið á bæinn Leifsstaði en þar býr veðurspámaður sveitarinnar, stórbóndinn Stefán Rögnvaldsson. Viðtölin voru tekin í apríl.

Umsjón: Gígja Hólmgeirsdóttir

Vínil plata úr safninu dregin fram og spiluð í heild.

Vínil plata úr safninu dregin fram og spiluð í heild. Plata vikunnar er Yekatit Ethio-Jazz með Mulata Astatke,

Umsjón: Kristján Guðjónsson.

Útvarpsfréttir.

Jón Múli Árnason starfaði lengi hjá útvarpinu og var landskunnur útvarpsþulur. Jón Múli hafði umsjón með vinsælum djassþáttum á Rás 1 þar sem hann kynnti helstu strauma og stefnur djassins. Í tilefni af því að Jón Múli hefði orðið 100 ára í ár verða djassþættir frá árinu 1994 endurfluttir á föstudögum í sumar.

Umsjón: Jón Múli Árnason.

Jón Múli Árnason sér um djassþátt. Flutt eru lög eftir Eubie Blake ; Bob Florence ; Coots ; Lewis. Flytjendur: Berit Opheim ; Hljómsveit Carl Seglem ; Morten Gunanr Larsen ; Bob Florence og Stórsveit norska útvarpsins ; Laila Dahlseth ; hljómsveit Totti Bergh ; Egill Kapstad ; J. E. Vold ; Chet Baker.

Fréttir

Útvarpsfréttir.

Forstjóri Landspítala segir enn óvíst hvort boðaðar aðgerðir stjórnvalda duga í núverandi bylgju kórónuveirufaraldursins.

Forsætisráðherra vill ná til þeirra 27 þúsund fullorðnu einstaklinga sem ekki hafa þegið bólusetningu til þessa og vonast til að þeir verði bólusettir.

Útlit er fyrir að framleiðsla léttvína í Frakklandi verði með minnsta móti í ár.

Kvikmyndamarkaðurinn verður aldrei nákvæmlega eins og hann var fyrir faraldur, segir framkvæmdastjóri SAM-film. Íslensk kvikmyndahús hafi þó komið betur út úr faraldrinum en kvikmyndahús víða erlendis.

Brot úr Morgunvaktinni.

Guðrún Svava Svavarsdóttir og Þorsteinn frá Hamri flytja.

Þjóðsöguþættir í samantekt Þorsteins frá Hamri, sem flytur þættina ásamt Guðrúnu Svövu Svavarsdóttur.

(12. nóvember 1971)

Dánarfregnir

Dægurflugur og söngvar frá ýmsum tímum.

Umsjón: Jónatan Garðarsson.

Leikin eru lög úr smiðju Rolling Stones sem íslenskar hljómsveitir eða söngvarar hafa hljóðritað. Þar á meðal eru Logar, Pops, Lifun, Þórey Heiðdal, Ylfa Lind Gylfadóttir, Stóns, Soffía Sigríður Karlsdóttir og Sniglabandið.

Lofthelgin býður hlustendum að fljóta frjálslega í tíma og rúmi á lignu hafi hughrifatónlistar. Frá endurómi fortíðar til nýjustu strauma 21. aldarinnar leitum við heimshornanna á milli að réttri stemningu og andrúmslofti til að leiða hlustandann á ný mið andans. Út fyrir endimörk algleymis.

Umsjón er í höndum Friðriks Margrétar-Guðmundsson.

Sjálfsævisaga Benedikts Gröndal sem rituð var á seinustu áratugum 19. aldar, þegar hann var tekinn að reskjast. Benedikt fjallar á opinskáan hátt um uppvöxt sinn, starfsferil og ævi. Lýsingar hans á samferðarfólkinu eru beinskeyttar og hann dregur upp merkilega mynd af íslensku samfélagi 19. aldar eins og það blasti við honum.

Flosi Ólafsson les.

(Áður á dagskrá 1977)

Úrval úr dagskrá liðins dags og tónlist úr ýmsum áttum.

Næturútvarp Rásar 1.