Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.
Forseti Bandaríkjanna heldur til Kína síðar í vikunni. Hvað verður rætt og hvernig er talað um Trump í Kína? Hvaða áhrif hefur staðan við Persaflóa? Guðbjörg Ríkey Thoroddsen Hauksdóttir, doktorsnemi og sérfræðingur hjá Alþjóðamálastofnun, ræddi þessi mál.
Keir Starmer berst fyrir pólitísku lífi sínu eftir kosningarnar í Bretlandi í síðustu viku, og ekki í fyrsta sinn. Kristján Guy Burgess alþjóðastjórnmálafræðingur ræddi um stöðu Starmers, niðurstöðu kosninganna og breytingarnar sem orðið hafa á breskum stjórnmálum.
Fimm handrit eru komin til Íslands á láni frá Svíþjóð og þau verða til sýnis í Eddu frá og með morgundeginum. Svanhildur Óskarsdóttir og Margrét Eggertsdóttir rannsóknarprófessorar komu í þáttinn og sögðu frá því handritunum og því hvernig þau enduðu í Svíþjóð.
Tónlist:
Mamas and Papas - Monday, Monday.
Mamas and Papas - Dedicated to the one I love.
Janis Ian - At seventeen.
Ragnheiður Gröndal - Rauðir skógar.
07:30
08:30
Veðurstofa Íslands.
Dægurflugur og söngvar frá ýmsum tímum.
Umsjón: Jónatan Garðarsson.
Annar þáttur af sex þar sem leikin eru nokkur lög sem samin hafa verið við ljóð Davíðs Stefánssonar. Núna eru það ljóð sem birtust í annarri og þriðju ljóaðabókum hans, Kvæði, árið 1922 og Kveðja árið 1924. Jakob V. Hafstein syngur eigið lag við ljóðið Lapi, listamannakrá í Flórens, Haukur Morthens syngur lag Jóns frá Hvanná við ljóðið um Capri Katarinu, Páll Jóhannesson syngur lag Jóns Björnssonar við ljóðið um Bláa hellinn, Kristjana Arngrímsdóttir syngur eigið lag við ljóðið Ég nefni nafnið þitt, tvíeykið Ylja flytur lagið Konan með sjalið, Haukur Morthens syngur um Rósamundu, lag eftir Unni Sveinsdóttur. Örvar Kristjánsson flytur lagið Komdu inn í kofann minn og Óskar Pétursson syngur Dalakofann. Berti Möller syngur með Hljómsveit Svavars Gests lagið Útlaginn eftir Gunnar Pál Ingólfsson, Álftagerðisbræður syngja lag Sigvalda Kaldalóns við ljóðið Hamraborgin og Sunna Ingólfsdóttir syngur Þú skalt farmanns kufli klæðast eftir Ingólf Steinsson. Umsjón: Jónatan Garðarsson.
Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.
netfang: [email protected]
Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.
Blood Harmony er samstarfsverkefni systkinanna Arnar, Aspar og Bjarkar Eldjárn sem hófst snemma árs 2021 þegar heimsfaraldurinn skall á og þau voru flutt í heimahagana fyrir norðan. Þau umbreyttu kjallaranum á æskuheimilinu Tjörn í upptökustúdíó og hófu að taka upp lög. Nú, fimm árum síðar er loksins komið að því að fagna útgáfu plötunnar sem kemur út á vínyl þau halda upp á með útgáfutónleikum á miðvikudaginn. Þau komu þrjú til okkar í dag.
Helga Lára Þorsteinsdóttir, safnstjóri RÚV, kom svo til okkar í dag með enn einn gullmolann af safni RÚV. Í þetta sinn af lakkplötu, brot frá 1948 úr þættinum Úr skólalífinu. Þar fengum við að heyra kynningu á starfi Húsmæðraskóla Reykjavíkur og framsetningin var mjög áhugaverð. Nokkrar stúlkur úr skólanum leiklesa handrit þar sem þær léku sig sjálfar að segja frá því hvað þær eru að gera í skólanum og starfinu þar. Í rauninni leikin kynning á starfi skólans. Helga Lára sagði okkur betur frá þessu og leyfði okkur að heyra.
Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var svo Friðrik Sólnes, en hann er rafvirki og kennir rafvirkjun í Fjölbrautaskólanum í Breiðholti. Við fengum hann til að segja okkur frá því hvað hann hefur verið að lesa undanfarið og svo hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Friðrik talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Fátækt fólk e. Tryggva Emilsson
Svartfugl e. Gunnar Gunnarsson
Heimsljós e. Halldór Laxness
Kæri fáviti e. Virginie Despentes
A Confederacy of Dunces e. John Kennedy Toole 2666 e. Roberto Bolaño
Tónlistin í þættinum:
Betri tíð / Stuðmenn (Valgeir Guðjónsson og Þórður Árnason)
Way Home / Blood Harmony (Örn Eldjárn Kristjánsson)
Landsímalína / Spilverk þjóðanna (Valgeir Guðjónsson og Sigurður Bjóla Garðarsson)
UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON
Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.
Útvarpsfréttir.
Tveir farþegar af skipinu Hondiusi hafa greinst með hantaveiru eftir að þeir komu til síns heima. Fyllstu varúðar er gætt við flutning farþeganna og litlar líkur eru taldar á faraldri.
Fjórir karlmenn á fertugsaldri voru í dag dæmdir í 20 mánaða til fjögurra og hálfs árs fangelsi fyrir skipulagða brotastarfsemi og stórfellt fíkniefnalagabrot.
Þingmaður Verkamannaflokksins ætlar að að knýja fram leiðtogakjör í haust með undirskriftasöfnun. Forsætisráðherrann Keir Starmer ávarpaði flokksmenn í morgun og sagðist vita að fólk væri vonsvikið með stöðu landsins.
Sjöunda árið í röð hefur ekki tekist að fá fólk í sumarafleysingar í þjónustu við aldraða í Skagafirði.
Mótmæli vegna þátttöku Rússlands hafa sett mark á Feneyjatvíæringinn í myndlist. Gestur segir augljóst að alls staðar þar sem þjóðir keppi sé mikil spenna vegna stöðu alþjóðastjórnmála.
Skipuleggjendur Eurovision hafa áminnt ísraelska keppandann fyrir auglýsingar á samfélagsmiðlum, þar sem fólk er hvatt til að kjósa framlag Ísraels.
Áhugi íslenskra kvenna á þjóðbúningum hefur aukist á síðustu árum, segir formaður Þjóðbúningafélags Íslands. Aðsókn á þjóðbúninganámskeið er mikil en kennararnir fáir.
Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.
Pétur Ármannsson arkitekt skrifaði nýlega grein sem birtist í Morgunblaðinu þar sem hann gagnrýndi veitingu byggingaréttar til lóðahafa hér á landi á þeim forsendum að litið væri á þennan byggingarétt sem eign viðkomandi. Hann kallaði slíka veitingu byggingaréttar ,,gjafakvóta”.
Hvað á Pétur við þessu? Rætt er við hann í þætti dagsins og gagnrýni hans sett í samhengi við bensínstöðvalóðina á Egilsgötu 5 sem fasteignaþróunarfélagið Klasi seldi með miklum hagnaði árið 2024.
Umsjón: Ingi Freyr Vilhjálmsosn
Anna Gyða Sigurgísladóttir ræðir við fólk um einstakar hugmyndir sem mótað hafa skilning okkar á heiminum. Trú, heimspeki og vísindi eru efst á baugi, og kann fortíð og samtíð að vera skeytt saman með hjálp hnýsilegs arkífs ríkisútvarpsins.
Áfram er fjallað um þær íslensku konur sem gerðust kaþólskar nunnur á síðustu öld. Þáttastjórnanda bárust forvitnilegar ábendingar um systur Stanislaus (f. Guðrún Una Gísladóttir, 1912-1956). Líf hennar er því til skoðunar í þætti dagsins. „Sumir segja að hún hafi verið dálítið þung á bárunni, erfið í viðkynningu, jafnvel skapstór,“ segir í sögu Jósefssystra eftir Ólaf H. Torfason. Rætt er við þrjár konur sem þekktu systur Stanislaus. Allrahanda minningar skjóta upp kollinum sem og svör við stórum spurningum, eins og: Hvers vegna gekk hún í klaustur?
Við sögu kemur húsbruni, sígarettukarton, látinn unnusti, Gauksstaðir, Jósefína á Nauthóli, köld egg, líkkistur sem liggja þétt í Landakotskirkjugarði og ýmislegt fleira.
Viðmælendur: Guðrún Jóna Sigurjónsdóttir, Unnur Þorsteinsdóttir og Hjördís Sveina Sigurgeirsdóttir.
Sígild og samtímatónlist frá ýmsum tímum. Íslenskt og erlent í bland.
Tónlistin í þættinum:
Fantaisie pour flûte et piano en ut majeur, op.79 (fantasía fyrir flautu og píanó í C-dúr) eftir Gabriel Fauré. Michel Debost leikur á þverflautu og með honum á píanó leikur Jean-Philippe Collard. Útgefið á plötunni Musique de chambre: Vol. I (1979).
Sinfónía nr. 1, „Polyphonic“ eftir Arvo Pärt. Þættirnir eru: I. Kanon og II. Preludio e fuga. Sinfóníuhljómsveit Íslands leikur, stjórnandi er Eva Ollikainen. Útgefið á plötunni Complete Symohonies (2026) (Útgáfudagur: 16.04.2026)
Chant de linos eftir André Jolivet. Emilía Rós Sigfúsdóttir leikur á þverflautu og Ástríður Alda Sigurðardóttir á píanó. Útgefið á plötunni Portrait (2013).
Serenaða fyrir strengjasveit (1978) eftir Valentin Silvestrov. Kammersveitin Musica Viva leikur undir stjórn Alexanders Rudin. Útgefið á plötunni Valentin Silvestrov 1996.
La lune blanche luit dans les bois úr ljóðaflokknum La Bonne Chanson op. 61 eftir Gabriel Fauré. Ljóðið er eftir Paul Verlaine. Anne-Sofie von Otter mezzósópran syngur. Með henni leika: Bengt Forsberg á píanó; Nils-Erik Sparf á fiðlu; Ulf Forsberg á fiðlu; Matti Hirvikangas á lágfiðlu og Mats Lidström á selló. Útgefið á plötunni The artist's album (1998). Útgefandi: Deutsche Grammophon.
Þáttur um bókmenntir, bæði hér heima og úti í heimi. Hlustendum er fylgt í gegnum lestur athyglisverðra bókmenntaverka og rætt við höfunda, útgefendur og fræðimenn um stefnur, strauma, tákn og tilvísanir.
Umsjón: Jóhannes Ólafsson.
„Heimska fólks felst í því að eiga svör við öllu. Viska skáldsögunnar felst í því að eiga spurningar við öllu,“ sagði Milan Kundera á einum stað. Og í þættinum í dag munu eflaust vakna ýmsar spurningar. Þessa vikuna verðum við með hugann við karnivalíska skáldsögu um réttláta reiði, útlegð og ofbeldi en líka samhygð og mennsku. Við rýnum í nýja skáldsögu eftir Almar Stein Atlason, Mold er bara mold – litla systir mín fjöldamorðinginn. Almar sem hefur hingað til verið áberandi í myndlistinni og sem gjörningalistamaður en kemur skeiðandi á ritvöllinn með skáldsögu og það í þremur bindum saman í kassa. Við drögum fram sparistellið, Mikail Bakhín og kenningar um gróteskuna og karnívalið af þessu tilefni. Mold er bara mold er rússíbani, saga full af hasar, ádeilu og íróníu.
Í lokin fylgjum við því eftir með samtali við Heiðu Vigdísi Sigfúsdóttur sem veltir með mér vöngum yfir undiröldu í menningarefni nútímans, meðal annars bók Almars, þar sem dregnar eru fram í dagsljósið afleiðingar hinna ströngu hefða og viðmiða vestrænna samfélaga, um miðjuna og jaðarinn, hvað við erum oft félagslega nærsýn og gleymin – og já hvernig listin sýnir „normið“ í nýju ljósi.
Viðmælendur: Almar Steinn Atlason og Heiða Vigdís Sigfúsdóttir
Lesari: Jóhann Egill Jóhannsson
Tónlist: Pista (Fresh Start) - Los Bitchos / Bang bang (My baby shot me down) - Nancy Sinatra / I'm Kin - Colleen
Umsjón: Jóhannes Ólafsson
Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.
Umsjón: Halla Harðardóttir og Melkorka Ólafsdóttir.
„Ef maður er ekki alltaf að, þá er hjartað manns ekki opið fyrir tækifærunum. Í gamla daga voru menn oft að vinna bara fyrir ákveðnar sýningar, en ég held að þetta sé öfugt. Þú bara gerir og gerir og þá kemur sýningin til þín. Þetta er þannig sem þetta virkar,“ segir Gabríela Friðriksdóttir. Í vikunni verður sýndarveruleika innsetningin Playing with Fire, sem hún gerði í samstarfi við píanóstjörnuna Yuja Wang og leikstjórann Pierre-Alain Girraud, frumsýnd í Cannes, en verkið er tilnefnt til Gullpálmans í flokki alltumlykjandi innsetninga. Verkið var frumflutt í Fílharmóníunni í París fyrr í vetur og verður sýnt víða um heim í framhaldinu, en Gabríela segir það vera einskonar mannkynssögu fyrir skilningarvitin. Meira um það í þætti dagsins.
Ásta Kristín Benediktsdóttir, bókmenntafræðingur, lítur einnig við og segir frá hinsegin lestri á skáldsögunni Sölku Völku eftir Halldór Laxness, og Haukur Þorgeirsson veltir fyrir sér raunveruleikanum á bak við helgikvæði um konur sem dóu fyrir trúarsannfæringu sína.
Popp og pólitík
Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.
Devil Wears Prada 2 er ein af stóru myndum vorsins, Hera Guðmundsdóttir, hönnuður og blaðamaður lestarinnar fór að sjá hana á dögunum og fór í kjölfarið að velta fyrir sér tískuprentmiðlum. Myndin er sjálfstætt framhald fyrstu myndarinnar, sem kom út fyrir tveimur áratugum, Devil Wears Prada. Sú mynd byggir á bók sem fyrrum aðstoðarkona Önnu Wintour skrifaði. Hera ræddi við Önnu Clausen sem er listrænn stjórnandi og aðjúnkt við fatahönnunardeild Listaháskólans.
Við kíkjum í heimsókn á Grandann, þar eru meðlimir tóma rýmisins í óða önn að koma sér fyrir í nýju húsnæði. Tóma rýmið var áður til húsa í Skerjafirðinum, en starfseminn sprengdi það húsnæði utan af sér. í tóma rýminu eru sviðslistir iðkaðar og er það rekið af sjálfstætt starfandi sviðslistafólki.
Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.
Hart er sótt að frelsi og sjálfstæði fjölmiðla í heiminum. Stjórnvöld og stórfyrirtæki, auðkýfingar og einvaldar, glæpagengi og löggæslustofnanir víða um heim taka þátt í þessari aðför og sækist hún giska vel. Þannig reiknast sérfræðingum alþjóðlegu V-Dem - rannsóknastofnunarinnar í lýðræðismálum, sem er með höfuðstöðvar sínar í Gautaborgarháskóla, svo til að fjölmiðlafrelsi hafi minnkað um tíu prósent á síðustu rúmlega tíu árum. Niðurstöður nýjustu rannsóknar alþjóðlegu samtakanna Blaðamenn án landamæra eru á svipuðum nótum.
Á kjörskrá fyrir sveitarstjórnarkosningarnar á laugardaginn eru 302.688 manns. Það er kosið í 57 sveitarfélögum, kjörstaðir eru 129 og kjördeildirnar 293. Framkvæmdastjóri landskjörstjórnar skrifaði í grein á Vísi um helgina að ekki væri fjarri lagi að áætla að 1.400 til 1.500 manns yrðu að störfum í kjördeildum á laugardaginn. Og fjöldi þeirra sem komi með einum eða öðrum hætti að undirbúningi og framkvæmd kosninganna hlaupi á þúsundum og handtökin séu nánast óteljandi.
frá Veðurstofu Íslands
Dánarfregnir.
Tónhjólið snýst og snýst og upp koma sögur af tónlist, nýrri og gamalli. Ólíkar stefnur og straumar skjóta upp kolli og líka hljóðfæri, hugtök og túlkunarmöguleikar. Hugað verður að einhverju því sem hæst ber á tónlistarsviðinu í heimi sígildrar tónlistar og djasstónlistar á hverjum tíma.
Í Tónhjóli dagsins beinum við hlustum okkar að ástralskri samtímatónlist. Tónlistarmenn sem leggja til efni í þáttinn eru meðal annarra Judith Hamman, Sam Dunscombe, Ben Frost, Anthony Burr og Anthony Pateras.
Tónlist í þættinum:
Af The Long Exhale með Anthony Burr og Anthony Pateras:
doesn’t show og faded into the light mist
Af The traces of a mistake, the most simple one possible the reactions of even younger children með Anthony Pateras og Rohan Drape:
Distance bestows then takes right back
Af Music for Cello and Humming með Judith Hamman:
Down to Dust eftir Anthony Pateras
Af Chroma með Lawrence English og Loscil:
Sienna
Meradalir II með Ben Frost og Francesco Fabris
Two Forests með Sam Dunscombe
Who knows where the time goes með Nina Simone
Anna Gyða Sigurgísladóttir ræðir við fólk um einstakar hugmyndir sem mótað hafa skilning okkar á heiminum. Trú, heimspeki og vísindi eru efst á baugi, og kann fortíð og samtíð að vera skeytt saman með hjálp hnýsilegs arkífs ríkisútvarpsins.
Áfram er fjallað um þær íslensku konur sem gerðust kaþólskar nunnur á síðustu öld. Þáttastjórnanda bárust forvitnilegar ábendingar um systur Stanislaus (f. Guðrún Una Gísladóttir, 1912-1956). Líf hennar er því til skoðunar í þætti dagsins. „Sumir segja að hún hafi verið dálítið þung á bárunni, erfið í viðkynningu, jafnvel skapstór,“ segir í sögu Jósefssystra eftir Ólaf H. Torfason. Rætt er við þrjár konur sem þekktu systur Stanislaus. Allrahanda minningar skjóta upp kollinum sem og svör við stórum spurningum, eins og: Hvers vegna gekk hún í klaustur?
Við sögu kemur húsbruni, sígarettukarton, látinn unnusti, Gauksstaðir, Jósefína á Nauthóli, köld egg, líkkistur sem liggja þétt í Landakotskirkjugarði og ýmislegt fleira.
Viðmælendur: Guðrún Jóna Sigurjónsdóttir, Unnur Þorsteinsdóttir og Hjördís Sveina Sigurgeirsdóttir.
Ævisaga Árna prófasts Þórarinssonar. Þórbergur Þórðarson skráði. Pétur Pétursson les í hljóðritun frá 1988
Ævisaga Árna prófasts Þórarinssonar. Fagurt mannlíf. Þórbergur Þórðarson skráði. Pétur Pétursson byrjar lesturinn.
Þátturinn var fyrst á dagskrá 18. apríl 1988.
frá Veðurstofu Íslands
Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.
netfang: [email protected]
Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.
Blood Harmony er samstarfsverkefni systkinanna Arnar, Aspar og Bjarkar Eldjárn sem hófst snemma árs 2021 þegar heimsfaraldurinn skall á og þau voru flutt í heimahagana fyrir norðan. Þau umbreyttu kjallaranum á æskuheimilinu Tjörn í upptökustúdíó og hófu að taka upp lög. Nú, fimm árum síðar er loksins komið að því að fagna útgáfu plötunnar sem kemur út á vínyl þau halda upp á með útgáfutónleikum á miðvikudaginn. Þau komu þrjú til okkar í dag.
Helga Lára Þorsteinsdóttir, safnstjóri RÚV, kom svo til okkar í dag með enn einn gullmolann af safni RÚV. Í þetta sinn af lakkplötu, brot frá 1948 úr þættinum Úr skólalífinu. Þar fengum við að heyra kynningu á starfi Húsmæðraskóla Reykjavíkur og framsetningin var mjög áhugaverð. Nokkrar stúlkur úr skólanum leiklesa handrit þar sem þær léku sig sjálfar að segja frá því hvað þær eru að gera í skólanum og starfinu þar. Í rauninni leikin kynning á starfi skólans. Helga Lára sagði okkur betur frá þessu og leyfði okkur að heyra.
Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var svo Friðrik Sólnes, en hann er rafvirki og kennir rafvirkjun í Fjölbrautaskólanum í Breiðholti. Við fengum hann til að segja okkur frá því hvað hann hefur verið að lesa undanfarið og svo hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Friðrik talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Fátækt fólk e. Tryggva Emilsson
Svartfugl e. Gunnar Gunnarsson
Heimsljós e. Halldór Laxness
Kæri fáviti e. Virginie Despentes
A Confederacy of Dunces e. John Kennedy Toole 2666 e. Roberto Bolaño
Tónlistin í þættinum:
Betri tíð / Stuðmenn (Valgeir Guðjónsson og Þórður Árnason)
Way Home / Blood Harmony (Örn Eldjárn Kristjánsson)
Landsímalína / Spilverk þjóðanna (Valgeir Guðjónsson og Sigurður Bjóla Garðarsson)
UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON
Popp og pólitík
Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.
Devil Wears Prada 2 er ein af stóru myndum vorsins, Hera Guðmundsdóttir, hönnuður og blaðamaður lestarinnar fór að sjá hana á dögunum og fór í kjölfarið að velta fyrir sér tískuprentmiðlum. Myndin er sjálfstætt framhald fyrstu myndarinnar, sem kom út fyrir tveimur áratugum, Devil Wears Prada. Sú mynd byggir á bók sem fyrrum aðstoðarkona Önnu Wintour skrifaði. Hera ræddi við Önnu Clausen sem er listrænn stjórnandi og aðjúnkt við fatahönnunardeild Listaháskólans.
Við kíkjum í heimsókn á Grandann, þar eru meðlimir tóma rýmisins í óða önn að koma sér fyrir í nýju húsnæði. Tóma rýmið var áður til húsa í Skerjafirðinum, en starfseminn sprengdi það húsnæði utan af sér. í tóma rýminu eru sviðslistir iðkaðar og er það rekið af sjálfstætt starfandi sviðslistafólki.
Útvarpsfréttir.
Morgunútvarpið vekur hlustendur með glóðvolgum fréttum og snarpri umfjöllun um samfélagsmál. Umsjónarmenn eru Guðrún Dís Emilsdóttir og Atli Fannar Bjarkason.
Okkar góði fasti gestur Stjörnu-Sævar mætti til okkar með nýjustu fréttir úr himinhvolfinu en eitt er víst: Við komum ekki að tómum kofanum þar í dag frekar en fyrri daginn.
Vextir námsmanna hafa tífaldast eftir að Menntasjóður námsmanna tók við af LÍN fyrir sex árum samkvæmt nýrri greiningu Nönnu Hermannsdóttur, sem segir að að núverandi námslánakerfi grafi undan markmiðum atvinnustefnu Íslands og eigin lögbundna hlutverki sem „félagslegur jöfnunarsjóður“. Lánakjörin koma illa út í samanburði við Norðurlöndin og hlutfall námsmanna sem fær námsstuðning er einnig langlægst hér á landi og greiðslubyrði jafngreiðslulána mest íþyngjandi. Nanna var á línunni.
Hvað ætlarðu að kjósa á laugardaginn? Ef þú átt eftir að kynna þér málið gæti Lýðræðisveislan.is verið eithvað fyrir þig. Þar er að finna allt um öll framboð fyrir sveitarstjórnarkosningarnar á einum stað. Hvorki meira né minna. Þú finnur frambjóðendur, stefnumál og fréttir í þínu sveitarfélagi. Halldór Berg Harðarson, maðurinn á bakvið þessa veislu, kom til okkar.
Krakkar í Vesturbæ Reykjavíkur leita allra leiða til að koma í veg fyrir að kofi sem þau hafa byggt verði rifinn. Kofinn er ekki öryggisvottað leiktæki samkvæmt borginni en hann er engu að síður vinsælli í hverfinu en rólóvöllurinn. Anna Kristín Jóhannesdóttir, hjúkrunarfræðingur og móðir í hverfinu bendir á að ýmislegt í umhverfi barnanna sé hættulegra en kofinn, til dæmis bílaumferð og holóttar götur og hún kom til okkar að ræða málið.
Við þekkjum Loga Pedro sem tónlistarmann, bæði á eigin vegum og í hljómsveitinni Retro Stefson. Hann er hins vegar líka vöruhönnuður og er með sýningu á Hönnunarmars. Sýningin heitir Heimur og byggir á hugmynd um heimili sem afstöðu: að hvert rými, hver hlutur og hvert form beri með sér ákveðna menningarlega sýn. Við fengum Loga til okkar í spjall um sýninguna og lífið sjálft en hann starfar sem vöruhönnuður hjá Össuri.
07:30
08:30
Létt spjall og lögin við vinnuna.
Fjallað var um mannin sem er með yfir 350 heimsmet fyrir að vera með drasl á hökunni, sjúklega dýra boli, Eric Burdon og margt fleira.
Lagalisti þáttarins:
SIGURÐUR GUÐMUNDSSON & MEMFISMAFÍAN – Síðasti móhítóinn
NATALIE IMBRUGLIA – Torn
THE ANIMALS – The House Of The Rising Sun
ERIC BURDON & WAR – Spill the Wine
FONTAINES D.C. – Favourite
JOE FRAZIER, HERRA HNETUSMJÖR – Ég mynd líka hata mig
M.I.A. – Paper Planes
ADELE – Rolling In The Deep
BLUR – Beetlebum
MUGISON – Kúrekinn (ég trúi á lygina)
DARYL HALL & JOHN OATES – Method Of Modern Love
EYÞÓR INGI & LAY LOW – Aftur Heim Til Þín
DEPECHE MODE – Walking in my shoes
BOB MARLEY AND THE WAILERS – Jamming
KK – Lífið er
NEW RADICALS – You Get What You Give
VANILLA ICE – Ice Ice Baby
CHUMBAWAMBA – Tubthumping
SOFT CELL – Tainted Love
INTERPOL – Slow Hands
RED HOT CHILI PEPPERS – Other side
JUSTIN TIMBERLAKE – Say Something
KACEY MUSGRAVES – Dry Spell
PIXIES – Wave Of Mutilation
QUARASHI – Mess It Up
THE STROKES – Going Shopping
LAUFEY – Madwoman
SIGRÚN STELLA – Baby Blue
BLOOD HARMONY – The one I love is gone
MT JONES – I Don't Understand
NIRVANA – Come As You Are
LED ZEPPELIN – All My Love
EDGEHILL – Doubletake
SOMBR – Potential
CHAKA KHAN – Ain't nobody
ENSÍMI – Táradalur
JULIAN CIVILIAN – Afturábak
ARCADE FIRE – The Suburbs
Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.
Útvarpsfréttir.
Tveir farþegar af skipinu Hondiusi hafa greinst með hantaveiru eftir að þeir komu til síns heima. Fyllstu varúðar er gætt við flutning farþeganna og litlar líkur eru taldar á faraldri.
Fjórir karlmenn á fertugsaldri voru í dag dæmdir í 20 mánaða til fjögurra og hálfs árs fangelsi fyrir skipulagða brotastarfsemi og stórfellt fíkniefnalagabrot.
Þingmaður Verkamannaflokksins ætlar að að knýja fram leiðtogakjör í haust með undirskriftasöfnun. Forsætisráðherrann Keir Starmer ávarpaði flokksmenn í morgun og sagðist vita að fólk væri vonsvikið með stöðu landsins.
Sjöunda árið í röð hefur ekki tekist að fá fólk í sumarafleysingar í þjónustu við aldraða í Skagafirði.
Mótmæli vegna þátttöku Rússlands hafa sett mark á Feneyjatvíæringinn í myndlist. Gestur segir augljóst að alls staðar þar sem þjóðir keppi sé mikil spenna vegna stöðu alþjóðastjórnmála.
Skipuleggjendur Eurovision hafa áminnt ísraelska keppandann fyrir auglýsingar á samfélagsmiðlum, þar sem fólk er hvatt til að kjósa framlag Ísraels.
Áhugi íslenskra kvenna á þjóðbúningum hefur aukist á síðustu árum, segir formaður Þjóðbúningafélags Íslands. Aðsókn á þjóðbúninganámskeið er mikil en kennararnir fáir.
Poppland er vinur í raun og land án landamæra. Poppland er einn elsti og dáðasti tónlistarþáttur landsins. Umsjón: Lovísa Rut Kristjánsdóttir.
Lovísa Rut stýrði þætti dagsins og bauð uppá ýmislegt, póstkort frá Aldísi Fjólu, nýtt frá Kneecap, Strokes, Jack White og Blood Harmony sem eiga plötu vikunnar: Simple Pleasures.
Mugison, Rúna Esradóttir - Gúanó stelpan.
Bubbi Morthens - Við föllum.
Creature of Habit - Myrká.
White, Jack - G.O.D. And The Broken Ribs.
sombr - Homewrecker.
BLAZROCA OG ÁSGEIR TRAUSTI - Hvítir skór.
NIRVANA - Lithium.
Aldís Fjóla - Down.
Sigur Rós - Hoppípolla [Hopp í polla].
Aldís Fjóla Borgfjörð Ásgeirsdóttir - Rauðarok.
Helgi Björnsson - Allt ljómar.
Páll Óskar Hjálmtýsson, Benni Hemm Hemm - Eitt af blómunum.
BEYONCÉ - Halo.
Snorri Helgason, Friðrik Dór Jónsson - Birta.
SIMON & GARFUNKEL - The Boxer.
Blood Harmony - Girl from the Northern Valley.
BLOOD HARMONY - Girl from before.
Árný Margrét - Hakk og spaghettí.
Steely Dan - Peg.
Ivar Klausen - Dreamer.
Laufey - Silver Lining.
Sade - Paradise.
THE VERVE - Love Is Noise.
Birnir, GusGus - Walk away.
Parcels - Overnight.
EMMSJÉ GAUTI - Klisja.
Joe Frazier, Herra Hnetusmjör - Ég myndi líka hata mig.
NÝDÖNSK - Alelda.
Royel Otis - Moody.
SPICE GIRLS - Mama.
Greiningardeildin, Bogomil Font, Emilíana Torrini - Þú stendur alltaf með mér.
KK - Lífið er.
Mars, Bruno - I Just Might.
THE KILLERS - Human.
Digital Ísland - Eh plan?.
Strokes, The - Going Shopping.
Friðrik Dór Jónsson - Þessi kjóll.
U2 - In a Life.
GENESIS - Jesus He Knows Me.
Addison Rae - Headphones On.
Carpenter, Sabrina - When Did You Get Hot.
BLOOD HARMONY - Girl from before.
Musgraves, Kacey - Dry Spell.
Blood Harmony - Tomorrow will be kinder.
Ágúst Þór Brynjarsson, Una Torfadóttir - Inn í síðustu nóttina.
Eilish, Billie - Birds of a Feather.
Kneecap, Casiokids - FENIAN.
MT Jones - I Don't Understand.
FLEETWOOD MAC - Rhiannon (Will You Ever Win).
Þau Hrafnhildur Halldórsdóttir, Hólmfríður María Ragnhildardóttir og Rúnar Róbertsson halda landanum vel upplýstum um menn og málefni á leið úr vinnu. Þau fylgjast með fréttum og dægurmálum og spila nóg af góðri tónlist.
Spænska knattspyrnustórveldið Real Madrid glímir nú við miklar innanbúðarerjur. Rifrildi á æfingum, megn óánægja stuðningsmanna með Frakkann Kylian Mbappe og slagsmál í búningsklefanum er meðal þess sem komið hefur upp síðustu vikur. Í gær tapaði liðið síðan 2-0 fyrir erkifjendunum Barcelona á útivelli, sem - til að toppa þetta allt, náði þar með að tryggja sér spænska meistaratitilinn. Eftir frammistöðu síðustu vikna og mánaða leitar Real Madrid nú logandi ljósum að nýjum knattspyrnustjóra til að leiða liðið á beinu brautina. Einar Örn Jónsson íþróttafréttamaður kom til að segja okkur betur frá vandræðum spænska félagsins.
Kennaramenntun undirbýr nemendur ekki nægilega vel undir starfið í skólum landsins. Þetta sagði Andri Þorvarðarson framhaldsskólakennari í Síðdegisútvarpinu í síðustu viku. Gagnrýni hans rímar við niðurstöður Talis-rannsóknarinnar, en samkvæmt niðurstöðum hennar sem birtar voru á síðasta ári telja nýir kennarar að kennaramenntun undirbúi þá verr en áður. Við ræðum við Kolbrúnu Pálsdóttur, forseta menntavísindasviðs Háskóla Íslands, og Berglind Gísladóttur dósent um þessa gagnrýni.
Þrjátíu ár eru í dag frá sigri Funklistans í kosningum í nýju sameinuðu sveitarfélagi Ísafjarðarbæjar þann 11. maí 1996. Þarna voru á ferð ungir hugsjónarmenn og vakti framboðið athygli og líka einhverjar mótbárur. Það komu fram hótanir, símat og meiðyrðamál vegna greinaskrifa. Hilmar Magnússon, sem var oddviti Funklistans, ætlar að rifja upp með okkur þennan tíma.
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026 verður haldin í Vín í Austurríki dagana12, 14 og 16. maí en Austurríki vann Söngvakeppnina í fyrra með laginu Wasted Love. Þáttaka Ísraels hefur valdið áframhaldandi deilum og hafa fimm lönd ákveðið að sniðganga keppnina í ár og það eru Holland, Írland, Ísland, Slóvenía og Spánn. Við ætlum að hringja til Vínarborgar og heyra í Lindu Karen Kettler en hún starfar fyrir austurrísku sjónvarpsstöðina Servus TV sem mun senda út fréttir í tengslum við keppnina. Við ætlum að heyra í Lindu og spyrja hana út í stemninguna í þessum evrópska suðurpotti.
Verktakar vilja koma fyrir brúarstólpum Fossvogsbrúar að næturlagi til að trufla ekki flugumferð við Reykjavíkurflugvöll. Heilbrigðiseftirlit á höfuðborgarsvæðinu hafa þó áhyggjur af hávaðaónæðinu og áhrifum þess á svefn og hvíld íbúa í nágrenninu - æskilegra væri að framkvæmdin fari fram á dagvinnutíma. Atli Björn Levy, forstöðumaður verkefnastofu Borgarlínu hjá Betri Samgöngum, segir okkur frá stöðu framkvæmdanna.
Þórdís Ólöf Jónsdóttir sigraði Bakgarðshlaupið í Öskjuhlíð um helgina eftir að hafa hlaupið 44 hringi (hver hringur er 6,7 km) áður en keppninni lauk snemma í morgun. Þórdís lagði tæplega 295 kílómetrar að baki á tveimur sólarhringum á hlaupum Við ætlum að ræða við Þórdísi um afrekið, þreytuna og allt sem þessu tengist.
Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.
Hart er sótt að frelsi og sjálfstæði fjölmiðla í heiminum. Stjórnvöld og stórfyrirtæki, auðkýfingar og einvaldar, glæpagengi og löggæslustofnanir víða um heim taka þátt í þessari aðför og sækist hún giska vel. Þannig reiknast sérfræðingum alþjóðlegu V-Dem - rannsóknastofnunarinnar í lýðræðismálum, sem er með höfuðstöðvar sínar í Gautaborgarháskóla, svo til að fjölmiðlafrelsi hafi minnkað um tíu prósent á síðustu rúmlega tíu árum. Niðurstöður nýjustu rannsóknar alþjóðlegu samtakanna Blaðamenn án landamæra eru á svipuðum nótum.
Á kjörskrá fyrir sveitarstjórnarkosningarnar á laugardaginn eru 302.688 manns. Það er kosið í 57 sveitarfélögum, kjörstaðir eru 129 og kjördeildirnar 293. Framkvæmdastjóri landskjörstjórnar skrifaði í grein á Vísi um helgina að ekki væri fjarri lagi að áætla að 1.400 til 1.500 manns yrðu að störfum í kjördeildum á laugardaginn. Og fjöldi þeirra sem komi með einum eða öðrum hætti að undirbúningi og framkvæmd kosninganna hlaupi á þúsundum og handtökin séu nánast óteljandi.
Fréttastofa RÚV.
Á Kvöldvaktinni heyrir þú nýjustu slagarana og útgáfurnar frá upprennandi og uppáhalds tónlistarfólki þínu í fjölbreyttum kokteil af tónlist, tungum, straumum og stefnum sem þykja endurspegla tíðaranda dagsins í dag. Umsjónarmenn: Þorsteinn Hreggviðsson og Daníel Jón Baróns Jónsson.
Lagalistinn
Laufey - Madwoman.
FRANK SINATRA - That's Life.
Del Rey, Lana - First Light.
SUFJAN STEVENS - Back To Oz (ft. Angelo De Augustine).
Johnson, Jack, Gutiérrez, Hermanos - Drink the water.
Doechii, Lady Gaga - Runway (Clean).
Tokimonsta, Channel Tres - Naked feat. Channel Tres.
Madonna, Sabrina Carpenter - Bring Your Love.
Eric Prydz - Call on me.
ANOTR, 54 Ultra - Talk To You.
Beck - Ride Lonesome.
KK - Lífið er.
Mugison - Kúrekinn (ég trúi á lygina).
U2 - Songs Of The Future.
Balu Brigada - So Cold.
Strokes, The - Going Shopping.
Fontaines D.C. - A Hero's Death
Bethany Cosentino, Weezer - Go Away.
Boards of Canada - Prophecy at 1420 mhz.
Madonna - I Feel So Free.
Kneecap, Tempest, Kae - Irish Goodbye
McRae, Tate - Sports car.
Issi - Bararara.
Birnir, GusGus - Walk away.
Rudimental - Love You More.
Chase and Status - Baddadan.
Kacey Musgraves - Dry Spell.
Beabadoobee, Marias - All I Did Was Dream Of You.
Royel Otis - Sweet Hallelujah.
Not for Radio - Ache.
Death Cab for Cutie - Riptides.
My Bloody Valentine - When You Sleep.
Wet Leg - Mangetout
Jack White- G.O.D. And The Broken Ribs.
Johnny Blue Skies - Situation.
Kendrick Lamar, SZA - Luther.
Honey Dijon x Jacob Lusk - Satisfied
Fisher x Tones & I - Favour
Phoenix - Marshmello
Faithless x Bebe Rexha - New Religion
Chemical Brothers x Q-Tip - Go
Kerala Dust - Fever
Plata hverrar viku fyrir sig er kynnt í heild sinni.
Í Plötu vikunnar fáum við í heimsókn Örn Eldjárn, sem ásamt systrum sínum, Ösp og Björk, myndar hljómsveitina Blood Harmony. Þau senda nú frá sér plötuna Simple Pleasures, sem varð til þegar systkinin fluttu öll norður í Svarfaðardal árið 2020. Við ræðum um „blóðböndin“ í raddsetningunum, áhrif frá kántrítónlist og sænskum vísum, og hvernig það er að vinna tónlist saman á æskuheimilinu í miðjum heimsfaraldri.
Gjallarhorn fyrir nýjar raddir, nýstárlegar hugmyndir, óhljóð og tónlist sem þú hefur aldrei heyrt. Í Ólátagarði á íslensk grasrótartónlist griðarstað.
Umsjón: Einar Karl Pétursson og Björk Magnúsdóttir.
Ægir Sindri gaf út sína tíundu sóló plötu að nafninu conditioned by experience 6. maí en platan er búin að velkjast um í höfðinu á honum í um fimm ár. Í þættinum má heyra um gerð plötunnar og væntanlega útgáfutónleika.
Lagalisti:
arfi - like b4
Anya Shaddock - Dópamín
Sucks to be you Nigel - Tonnatak
Gaddavír - Akranes krú
Ægir - men whose bones are dust
Ægir - unexamined life
Ægir - home truths (brot)
Ægir - a poem without a tongue
Ægir - obliterate the present (brot)
Ægir - contains the mother
Slacker Essentials - Taskan springur
