Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Bogi Ágústsson ræddi við Ásgeir Brynjar Torfason, ritstjóra Vísbendingar, um rof í alþjóðakerfinu og efnahagslegar afleiðingar þess, verðsveiflur á gulli, silfri og bitcoin.

Styrkur hefur fengist til að greina tækifæri til eflingar byggðanna frá Öxarfirði til Vopnafjarðar. Albertína Friðbjörg Elíasdóttir, framkvæmdastjóri Samtaka sveitarfélaga og atvinnuþróunar á Norðurlandi eystra, fór yfir möguleikana.

Nýr formaður Félags íslenskra bókaútgefenda, Anna Lea Friðriksdóttir, kom til okkar í síðasta hluta þáttarins. Hún var kjörin á dögunum og er fyrsta konan sem gegnir þessu virðulega embætti innan raða forleggjara bókaþjóðarinnar. Við spjölluðum um bækur - við gerum aldrei of mikið af því.

Tónlist:

Simon and Garfunkel - El condor pasa.

Placido Domingo - El condor pasa.

Ásgeir Jón Ásgeirsson - Trip to India.

07:30

Útvarpsfréttir.

08:30

Gestir úr öllum kimum þjóðfélagsins deila sögu sinni með hlustendum. Umsjón: Sigurlaug M. Jónasdóttir.

Hafdís segir fargufunni, og hverngi sú hugmynd vaknaði að reka fargufu.

Morgunleikfimi með Halldóru Björnsdóttur.

Veðurstofa Íslands.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Í haust unnu Kópavogsbær og Markaðsstofa höfuðborgarsvæðisins greiningu á áfangastaðnum Kópavogi með það að markmiði að vinna hugmyndir um hvernig hægt sé að efla áfangastaðinn. Verkefnið mun nýtast fyrir framtíðarsýn Kópavogsbæjar í tengslum við ferðaþjónustu og einnig í tenglsum við þróun og markaðassetningu á höfuðborgarsvæðinu. Og það er ekki bara Kópavogur sem Markaðsstofa Höfuðborgarsvæðisins er að skoða heldur hefur hún einnig unnið með Hafnarfjarðarbæ og Seltjarnarnesi. Inga Hlín Pálsdóttir, framkvæmdastjóri markaðsstofu Höfuðborgarsvæðisins kom í þáttinn í dag.

Hvað er sagnfræði? Þessi spurning er heiti málþings sem Sagnfræðingafélag Íslands og Sagnfræðistofnun stendur fyrir á laugardaginn. Þar munu fimm fyrirlesarar leitast við að svara þessari spurningu sem Sagnfræðingafélagið bar upp fyrir um 20 árum í fyrirlestraröð þar sem sagnfræðingar, listafólk, fjölmiðlafólk og stjórnmálafólk spreyttu sig á spurningunni. Ragnhildur Anna Kjartansdóttir, formaður Sagnfræðingafélags Íslands og Súsanna Margrét Gestsdóttir sagnfræðingur komu til okkar í dag og sögðu frá málþinginu og spreyttu sig á að svara spurningunni, hvað er sagnfræði?

Svo kom Valdimar Þór Svavarsson til okkar í mannlegu samskiptin eins og alla fimmtudaga í vetur. Það í dag talaði hann um örmögnun, meðvirkni og öndun.

Tónlist í þættinum í dag

Gleðin með þér / Þuríður Sigurðardóttir (lagahöfundur ókunnur, texti Helgi Pétursson)

Ég gef þér allt mitt líf / Björgvin Halldórsson og Ragnhildur Gísladóttir (Jóhann Helgason, texti Jón Sigurðsson)

She’s Done it Again / Jóhann Helgason (Jóhann Helgason)

Rúllukragapeysan mín / Bítlavinafélagið (Jón Ólafsson)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Fólk úr ýmsum áttum flytur stuttar hugleiðingar sem tengjast sama umfjöllunarefni.

Umfjöllunarefnið er öryggi. Ísól Björk Karlsdóttir ráðgjafi hjá Kvennaathvarfinu.

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Breska lögreglan handtók í morgun Andrew Mountbatten Windsor, bróður Karls Bretakonungs, grunaðan um misferli í opinberu starfi.

Aukið fjármagn til velferðarmála dugir ekki eitt og sér til að leysa vanda í barnaverndarkerfinu segir forstjóri Gæða- og eftirlitsstofnunar velferðarmála.

Skýra þarf frumvarp um tengingu bóta almannatrygginga við launavísitölu betur, segir félagsmálaráðherra, sem væntir þess að velferðarnefnd breyti því.

Reykjavíkurborg ætlar að fjölga íbúðum fyrir heimilislausa um hundrað. Ríkið boðar stefnu í málefnum heimilislausra.

Grimmdarverk RSF-uppreisnarhersins í borginni El Fasher í Darfúr í Súdan á seinni hluta síðasta árs bera einkenni þjóðarmorðs. Þetta er niðurstaða rannsóknarnefndar á vegum Sameinuðu þjóðanna.

Á Seyðisfirði hafa brotajárnshaugar verið lýti við hafnarsvæðið og blasað við skipagestum. Heilbrigðiseftirlitið og Múlaþing skera upp herör gegn ruslinu sem Veðurstofan telur að gæti aukið eyðileggingu flóða og torveldað björgun.

Vetrarfrí hófst víða um land í dag og það er farið fjölga á Akureyri. Skíðasvæðið í Hlíðarfjalli var opnað í morgun. Starfsmenn Bláfjalla eyddu nóttinni í að færa til framleiddan snjó svo hægt verði að opna skíðasvæðið.

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Í dag beinum við sjónum okkar að fríverslunarsamningi milli EFTA-ríkjanna - og Evrópusambandsins - og Mercosur-ríkjanna í Suður-Ameríku. Í upphafi þessarar viku var þingsályktunartillaga utanríkisráðherra um fullgildingu fríverslunarsamningsins birt á vef þingsins.

Viðmælendur:

Hólmfríður Garðarsdóttir, prófessor við Háskóla Íslands

Margrét Ágústa Sigurðardóttir, framkvæmdastjóri Bændasamtaka Íslands

Opin og gagnrýnin umræða um vísindi, nýsköpun, umhverfi, fréttir og samfélagsmál.

Netfang: [email protected]

Barnaverndarkerfið hefur verið mikið til umræðu. Tómas Hrafn Sveinsson formaður umdæmisráðs barnaverndar Reykjavíkur ræddi við Fanneyju Birnu Jónsdóttur um stöðu barnaverndar í dag, uppbyggingu og gang kerfisins og feril málanna sem koma inn á borð barnaverndarnefnda.

Og síðan ætlum við að fræðast aðeins um ferðaþjónustu í Grænlandi, eins og hún blasti við árið 2021. Við endurflytjum viðtal sem Þórhildur Ólafsdóttir tók hér í Samfélaginu við Hjört Smárason, sem var þá forstjóri Visit Greenland: um ferðaþjónustu og uppbyggingu hennar og lærdóminn sem Grænlendingar ætluðu að draga af íslensku ferðamannasprengingunni.

Umsjón: Una Margrét Jónsdóttir.

Þátturinn er tileinkaður ungverska tónskáldinu György Kurtág sem heldur upp á 100 ára afmæli sitt 19. febrúar. Kurtág fæddist í Rúmeníu árið 1926, en foreldrar hans voru ungverskir og hann hefur búið í Ungverjalandi frá árinu 1946. Hann er eitt af merkustu tónskáldum samtímans og hefur samið verk af ýmsu tagi, bæði hljóðfæraverk og söngverk. Í þættinum verða flutt stutt píanóverk úr safninu "Leikir" eftir Kurtág, einnig verður leikinn Þáttur fyrir víólu og hljómsveit og flutt verða 16 sönglög úr söngvaflokknum "Kafka-fragmente" sem Kurtág samdi við texta eftir Franz Kafka. Umsjón með þættinum hefur Una Margrét Jónsdóttir, en lesarar eru Kristján Guðjónsson og Melkorka Ólafsdóttir.

Einstaklingar héðan og þaðan leika tónlist að eigin vali í þáttaröð frá vetrinum 2013-2014

Einstaklingar héðan og þaðan leika tónlist að eigin vali í þáttaröð frá vetrinum 2013-2014

Umsjón: Gerður Kristný Guðjónsdóttir

Útvarpsfréttir.

Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.

Umsjón: Halla Harðardóttir og Melkorka Ólafsdóttir.

Þátturinn er undirlagður af tónlist, þó úr mjög ólíkum áttum sé. Trausti Ólafsson fjallar um uppsetningu Kammeróperunnar á óperu Bizet, Carmen, sem frumsýnd var í Tjarnarbíói um liðna helgi. Við kynnum okkur Gregorssöng, eða sléttsöng, sem sönghópurinn Cantores Islandiae hefur sérhæft sig í og býður áhugasömum að njóta á tónleikum í Breiðholtskirkju á laugardag.

En við byrjum á því að hringja til Budapest, þar sem Víkingur Heiðar Ólafsson og eiginkona hans, Halla Oddný Magnúsdóttir, undirbúa sig fyrir tónleika til heiðurs einu merkasta tónskáldi samtímans, György Kurtág, sem fagnar 100 ára afmæli í dag. Kurtág hefur tileinkað Víkingi útsetningar sínar, og Víkingur tileinkaði Kurtág heila plötu, From afar, sem kom út árið 2023, auk þess sem hann frumflytur í kvöld eigin útsetningu á Air eftir Bach, til heiðurs Kurtág. Við hefjum þáttinn á því að heyra rétt aðeins hljóðið í Víkingi og nánar af þessu fallega vináttusambandi.

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Í þættinum í dag verður rýnt í Wuthering Heights, Fýkur yfir hæðir, nýja kvikmyndaaðlögun þessarar klassísku skáldsögu Emily Brontë. Það er Emerald Fennel sem skrifar handritið og leikstýrir og hefur myndin vakið mikið umtal, og sitt sýnist hverjum: kynþokkafull eða bara kjánaleg, um það er deilt. Það er hjartaknúsarinn Jacob Elordi sem fer með hlutverk Heathcliffs og Margot Robbie leikur Cathy. Kolbeinn Rastrick fellir dóm sinn í Lestinni í dag.

Við fræðumst svo um Sérstæðuna, dansverk um framtíð án líkama. Rósa Ómarsdóttir danshöfundur hefur í rúman áratug reynt að færa manneskjuna úr miðja dansverka sinna, og núna já, er mannslíkaminn algjörlega fjarverandi - því þannig er auðvitað framtíðin sem blasir við okkur, heilanum verður bara hlaðið upp í skýið og við getum losnað við allan líkamlegan sársauka, þrár og langanir.

Svo er það pistill frá rithöfundinum Eiríki Erni Norðdahl. Hann er að velta fyrir sér fjörbaugsgarði og nýjum útlendingalögum.

Fréttir

Fréttir

Samtök iðnaðarins spá samdrætti í byggingu íbúða næsta árið. Framkvæmdastjóri þeirra segir markaðinn fastan í vítahring vaxta og verðbólgu.

Lögmaður þeirra sem krefjast bóta fyrir illa meðferð á barnaheimilinu við Hjalteyri segir ríkið hafa viðurkennt bótaskyldu fyrir tveimur árum; þegar þáverandi dómsmálaráðherra lagði fram frumvarp um sanngirnisbætur.

Innanríkisráðuneyti Bretlands var látið vita áður en Andrew Mountbatten Windsor, bróðir Karls konungs, var handtekinn í morgun. Prófessor við háskólann í London segir þetta mál ekki eiga sér fordæmi á síðustu öldum.

Miðflokkurinn og Viðreisn ætla að bjóða fram í helmingi fleiri sveitarfélögum en í síðustu sveitarstjórnarkosningum. Píratar bjóða líklega aðeins fram í Reykjavík.

Bandaríkjaher er sagður reiðubúinn til árása á Íran, jafnvel um komandi helgi. Bandaríkjaforseti hefur ekki fyrirskipað árás, en hluti flota hersins er þegar kominn til Persaflóa og Arabíuhafs og enn er von á liðsauka.

Umsjón: Anna Kristín Jónsdóttir og Ævar Örn Jósepsson

Tæknimaður: Mark Eldred

Stjórn útsendingar: Margrét Júlía Ingimarsdóttir

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Varaformaður Sjálfstæðisflokksins telur samgönguáætlun innviðaráðherra hafa verið afhjúpaða sem hreinræktað kjördæmapot. Þingmaður Samfylkingarinnar segir umfjöllun síðustu daga brýna þingmenn að vanda vel til verka. Freyr Gígja Gunnarsson ræðir við Jens Garðar Helgason og Ásu Berglindi Hjálmarsdóttur.

Loftslagsráð Evrópusambandsins hvetur ráðamenn þar til að búa sig undir allt að 3,3 gráðu hlýnun í álfunni á þessari öld - annars sé voðinn vís. En hvað er þetta ráð og í hverju felast ráðleggingar þess? Ævar Örn Jósepsson ræðir við Halldór Björnsson, fagstjóra veðurs og loftslags á Veðurstofu Íslands.

Karlmaður á sjötugsaldri var handtekinn í morgun og húsleit gerð á heimili hans í Norfolk segir í tilkynningu lögreglunnar í Thames-dalnum á Englandi, vegna rannsóknar á misferli í opinberu starfi. Brot sem getur varðað lífstíðarfangelsi. Maðurinn er í vörslu lögreglu, ekki er vitað hvar og hann er ekki nefndur í tilkynningunni. Maðurinn er Andrew Mountbatten Windsor, betur þekktur sem Andrés prins, sem þó er ekki lengur prins. Anna Kristín Jónsdóttir reifar málið og ræðir við Sigrúnu Davíðsdóttur í Lundúnum.

Umsjón: Ævar Örn Jósepsson

Tæknimaður: Mark Eldred

Útsending frá 100 ára afmælistónleikum ungverska tónskáldsins György Kurtág í Búdapest 19.febrúar 2026.

Á dagskrá er fjölbreytt frumsamin tónlist Kurtágs auk útsetninga hans á verkum eftir Bach og Haydn.

Umsjón: Pétur Grétarsson.

Flytjendur:

Víkingur Heiðar Ólafsson, píanó

Halla Oddný Magnúsdóttir, píanó

Csaba Klenyán, klarinet (og bassatromma)

Maté Szücs, víóla

Pablo Márquez, gítar

Danubia hljómsveitin

Stjórnandi: Markus Stenz

Efnisskrá:

1

György Kurtág (1926) - Twittering, from 'Jatékok, Book 1'

2

Johann Sebastian Bach (1685-1750) - Sonatina, from 'Gottes Zeit ist die allerbeste Zeit, BWV 106'

3

György Kurtág (1926) - Excerpts from 'Játékok'

4

Johann Sebastian Bach (1685-1750) - Air, from 'Orchestral Suite No. 3 in D, BWV 1068'

5

György Kurtág (1926) - Excerpts from 'Játékok'

6

Joseph Haydn (1732-1809) - Adagio, from 'String Quartet No. 60 in G, op. 76/1, Hob. III:75 ('Erdödy')'

7

György Kurtág (1926) - Hommage à Robert Schumann, op. 15d, for clarinet, viola and piano

8

György Kurtág (1926) - …quasi una fantasia…, op. 27/1

9

György Kurtág (1926) - Grabstein für Stefan, op. 15c

10

György Kurtág (1926) - Stele, op. 33

11

György Kurtág (1926) - Excerpts from 'Játékok'

12

Johann Sebastian Bach (1685-1750) - Air, from 'Orchestral Suite No. 3 in D, BWV 1068'

13

György Kurtág (1926) - Excerpts from 'Játékok'

14

György Kurtág (1926) - Twittering, from 'Jatékok, Book 1'

15

Johann Sebastian Bach (1685-1750) - Sonatina, from 'Gottes Zeit ist die allerbeste Zeit, BWV 106'

Efnisskrá

Sergej Rakhmanínov Píanókonsert nr. 3

Anton Bruckner Sinfónía nr. 6

Hljómsveitarstjóri

Jukka-Pekka Saraste

Einleikari

Francesco Piemontesi

Píanókonsert nr. 3 í d-moll eftir Rakhmanínov er einn þekktasti píanókonsert sögunnar og eftirlæti tónlistarunnenda um heim allan. Hann er talinn einn mest krefjandi konsert sem píanóleikari getur tekist á við, jafnt tæknilega sem tilfinningalega. Konsertinn er hlaðinn hrífandi ljóðrænni tjáningu, stórbrotnum hápunktum og nær ókleifum áskorunum í leiktækni. Svissnesk-ítalski píanóleikarinn Francesco Piemontesi er orðinn vel þekktur á tónleikasviðinu víða um heim og hefur unnið með mörgum helstu hljómsveitum og stjórnendum samtímans.

Einn þeirra er stjórnandi þessara tónleika, Jukka-Pekka Saraste, aðalstjórnandi hinnar virtu Fílharmóníusveitar í Helsinki. Saraste hefur stjórnað helstu hljómsveitum hins vestræna heims og túlkun hans á hljómsveitarverkum síðrómantíkurinnar hefur hvarvetna vakið athygli. Sjötta sinfónía Bruckners þykir einstök í höfundarverki Bruckners fyrir tilfinningaríka úrvinnslu stefja, fjölbreytta hljómræna framvindu og flókna hrynjandi.

Umsjón: Pétur Grétarsson

frá Veðurstofu Íslands

Svanhildur Óskarsdóttir les sálmana í hljóðritun frá árinu 1998.

Árið 1944 var tekinn upp sá siður hjá Ríkisútvarpinu að lesa alla Passíusálma Hallgríms Péturssonar á föstunni.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Í haust unnu Kópavogsbær og Markaðsstofa höfuðborgarsvæðisins greiningu á áfangastaðnum Kópavogi með það að markmiði að vinna hugmyndir um hvernig hægt sé að efla áfangastaðinn. Verkefnið mun nýtast fyrir framtíðarsýn Kópavogsbæjar í tengslum við ferðaþjónustu og einnig í tenglsum við þróun og markaðassetningu á höfuðborgarsvæðinu. Og það er ekki bara Kópavogur sem Markaðsstofa Höfuðborgarsvæðisins er að skoða heldur hefur hún einnig unnið með Hafnarfjarðarbæ og Seltjarnarnesi. Inga Hlín Pálsdóttir, framkvæmdastjóri markaðsstofu Höfuðborgarsvæðisins kom í þáttinn í dag.

Hvað er sagnfræði? Þessi spurning er heiti málþings sem Sagnfræðingafélag Íslands og Sagnfræðistofnun stendur fyrir á laugardaginn. Þar munu fimm fyrirlesarar leitast við að svara þessari spurningu sem Sagnfræðingafélagið bar upp fyrir um 20 árum í fyrirlestraröð þar sem sagnfræðingar, listafólk, fjölmiðlafólk og stjórnmálafólk spreyttu sig á spurningunni. Ragnhildur Anna Kjartansdóttir, formaður Sagnfræðingafélags Íslands og Súsanna Margrét Gestsdóttir sagnfræðingur komu til okkar í dag og sögðu frá málþinginu og spreyttu sig á að svara spurningunni, hvað er sagnfræði?

Svo kom Valdimar Þór Svavarsson til okkar í mannlegu samskiptin eins og alla fimmtudaga í vetur. Það í dag talaði hann um örmögnun, meðvirkni og öndun.

Tónlist í þættinum í dag

Gleðin með þér / Þuríður Sigurðardóttir (lagahöfundur ókunnur, texti Helgi Pétursson)

Ég gef þér allt mitt líf / Björgvin Halldórsson og Ragnhildur Gísladóttir (Jóhann Helgason, texti Jón Sigurðsson)

She’s Done it Again / Jóhann Helgason (Jóhann Helgason)

Rúllukragapeysan mín / Bítlavinafélagið (Jón Ólafsson)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Í þættinum í dag verður rýnt í Wuthering Heights, Fýkur yfir hæðir, nýja kvikmyndaaðlögun þessarar klassísku skáldsögu Emily Brontë. Það er Emerald Fennel sem skrifar handritið og leikstýrir og hefur myndin vakið mikið umtal, og sitt sýnist hverjum: kynþokkafull eða bara kjánaleg, um það er deilt. Það er hjartaknúsarinn Jacob Elordi sem fer með hlutverk Heathcliffs og Margot Robbie leikur Cathy. Kolbeinn Rastrick fellir dóm sinn í Lestinni í dag.

Við fræðumst svo um Sérstæðuna, dansverk um framtíð án líkama. Rósa Ómarsdóttir danshöfundur hefur í rúman áratug reynt að færa manneskjuna úr miðja dansverka sinna, og núna já, er mannslíkaminn algjörlega fjarverandi - því þannig er auðvitað framtíðin sem blasir við okkur, heilanum verður bara hlaðið upp í skýið og við getum losnað við allan líkamlegan sársauka, þrár og langanir.

Svo er það pistill frá rithöfundinum Eiríki Erni Norðdahl. Hann er að velta fyrir sér fjörbaugsgarði og nýjum útlendingalögum.