Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Séra Árni Þór Þórsson flytur.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Umsjónarmenn eru Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir.

Í nýútkominni hagspá til næstu tveggja ára spáir hagfræðideild Landsbankans litlum hagvexti í ár og næstu ár: háir vextir halda aftur af umsvifum í hagkerfinu. Verðbólgan verður þrálát og vextir taka fyrst að lækka í haust. Í dag var einmitt vaxtaákvörðunardagur, Una Jónsdóttir, forstöðumaður hagfræðideildar Landsbankans, var gestur okkar.

Borgþór Arngrímsson talaði um jafn ólík mál og danska herinn og fæðingarorlof og leikskóla í Danmörku, í spjalli um dönsk málefni.

Við rifjuðum upp sögu Katrínar Pálsdóttur, sem var bæjarfulltrúi í Reykjavík á fyrri hluta síðustu aldar og mikil baráttukona fyrir réttindum mæðra og kvenna. Sigurrós Þorgrímsdóttir, barnabarn Katrínar og fyrrverandi bæjarfulltrúi og alþingismaður, hefur skrifað bók um baráttusögu Katrínar og hún sagði okkur frá sögu ömmu sinnar.

Tónlist:

Getz, Stan og Byrd, Charlie - One note samba.

Hoff, Karl Otto, Børsum, Ivar, Ringstad, Øistein, Bergheim, Kristian - Lady be good.

Wilke, Birthie og Winckler, Gustav - Skibet skal sejle i nat.

Jones, Norah, Staples, Mavis - I'll Be Gone.

Útvarpsfréttir.

07:30

Útvarpsfréttir.

08:30

Útvarpsfréttir.

Gestir úr öllum kimum þjóðfélagsins deila sögu sinni með hlustendum. Umsjón: Sigurlaug M. Jónasdóttir.

Í Grindavík eru allar mínar minningar, sorgir, sigrar, gleði, hamingja og nú söknuður, segir Ásrún Helga. Rýming bæjarins var þungbær en Ásrún vonar að blómlegt og sterkt bæjarlif byggist aftur upp.

Morgunleikfimi með Halldóru Björnsdóttur.

Útvarpsfréttir.

Veðurstofa Íslands.

Umsjón: Kristján Kristjánsson.

Útvarpsfréttir.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Mæðradagurinn er á sunnudaginn og í gær var hleypt af stokkunum söfnunarátaki Menntunarsjóðs mæðrastyrksnefndar, þar sem tilgangurinn er að styrkja efnalitlar konur til náms og þannig veita þeim tækifæri til að bæta lífskjör sín og sinna. Sjóðurinn hefur undanfarin ár styrkt um 500 konur til náms og Unnur Ösp Stefánsdóttir, leikari og leikstjóri kom í þáttinn í dag, en það var tilkynnt í gær að hún, ásamt Elísabetu Jökulsdóttur, eru verndarar menntunarsjóðsins. Með Unni kom Lilja Kristjánsdóttir, sem hefur þegið styrk til náms úr sjóðnum. Þær sögðu okkur frá menntsjóðinum og Lilja sagði okkur sína sögu.

Jónatan Garðarsson kom svo aftur í þáttinn í dag og hélt áfram að fræða okkur um íslenskt tónlistarfólk. Í síðustu viku sagði Jónatan okkur frá Soffíu Karlsdóttur söng- og leikkonu og í dag fræddi Jónatan okkur um Alfreð Clausen, einn af frumkvöðlum í íslenskum dægurlagasöngi.

Við fengum svo póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni í dag og í korti dagsins segir frá víðavangshlaupinu Puffin Run sem fram fór um liðna helgi á Heimaey. Þar hlupu næstum ellefu hundruð manns í blíðskaparveðri. Magnús veltir fyrir sér af hverju hlaupið er kallað Puffin Run en ekki „bieg maskonurów“ uppá pólsku því töluvert fleiri pólverjar en bandaríkjamenn tóku þátt í hlaupinu. Hann segir líka frá heimsókn sinni til Víkur í Mýrdal þar sem fleiri tala ensku en íslensku, en hann endar á Ítalíu þar sem bæir og borgir eru að taka til á heiðursborgaralistum sínum.

Tónlist í þættinum í dag:

Þú og ég / Hljómar (Gunnar Þórðarson og Ólafur Gaukur Þórhallsson)

Æskuminning / Alfreð Clausen (Ágúst Pétursson og Jenni Jóns)

I Can’t Give You Anything But Love / Alfreð Clausen (Dorothy Fields og Jimmy McHugh)

On the Road Again / Canned Heat (Alan Wilson & Floyd Jones)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Útvarpsfréttir.

Fólk úr ýmsum áttum flytur stuttar hugleiðingar sem tengjast sama umfjöllunarefni.

Umsjón hefur Heiðrún Helga Bjarnadóttir Back prestur.

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Verðbólguvæntingar eru enn miklar og það er einn helsti vandinn í glímu við verðbólguna, segir Seðlabankastjóri. Hún hefur reynst þrálát og stýrivextir eru óbreyttir. Forystumenn verkalýðsfélaga telja bankann lesa stöðuna rangt.

Ísraelsher heldur áfram árásum á Gaza á meðan vopnahlésviðræður fara fram í Egyptalandi. Bandaríkin frestuðu vopnasendingu til Ísraels vegna andstöðu við yfirvofandi innrás í Rafah.

Ellefta mánuðinn í röð var hitamet slegið á heimsvísu. Áhrifa gætir víða og óttast loftslagsvísindamenn að meðalhiti eigi enn eftir að hækka.

Mæting í brjósta- og leghálsskimun hefur dregist saman síðustu ár. Yfirlæknir segir að efla þurfi upplýsingagjöf til kvenna af erlendum uppruna.

Starfsmenn Norðurþings hafa unnið að því í dag að fjarlægja hræ af kindum og selum úr landi sveitarfélagsins. Þetta er ekki í fyrsta sinn sem hræ eru skilin eftir á þessum slóðum, í óþökk heimamanna.

Grænlendingar ætla að draga sig úr Norðurlandaráði. Formaður grænlensku landsstjórnarinnar segir að Grænlendingar hafi verið útundan í utanríkis-, öryggis- og varnarmálum aðildarríkjanna.

Ísland komst ekki áfram í Eurovision í gær. Mun færri horfðu á undankeppnina á RÚV en hafa horft síðustu ár.

Karlalandsliðið í handbolta mætir Eistlandi í fyrri umspilsleik liðanna um sæti á HM í handbolta Í kvöld. Með sigri í einvíginu tryggir Ísland sér sæti á HM í áttunda sinn í röð.

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Daglegur fréttaskýringaþáttur þar sem stór og lítil fréttamál eru matreidd á einfaldan hátt.

Fjáröflunin Met gala vekur jafnt athygli sem einstakur tískuviðburður en þykir líka hrópandi fáranleiki í miðjum stríðsátökum. Hundruðir mótmælenda og stuðningsmanna Palestínu marseruðu saman að safninu til að mótmæla samkomunni í ár en mættu brynvörðum lögreglumönnum New York ríkis. Við ræðum um hvers vegna Met gala er svona fyrirferðarmikill viðburður, heyrum af langri sögu hans, tilgangi og öllu umstanginu. Dröfn Ösp Snorradóttir Rozas og Stefán Svan Aðalheiðarson ræða málið við Þóru Tómasdóttur.

Opin og gagnrýnin umræða um vísindi, nýsköpun, umhverfi, fréttir og samfélagsmál.

Netfang: [email protected]

Við ætlum að fjalla um evrópusamvinnu. Þrítugsafmæli EES-samningsins er fagnað í dag - með málþingi og uppskeruhátíð. Þessi samningur hefur haft mikla þýðingu fyrir íslenskt samfélag - áhrifa hans gætir í viðskiptum og nýsköpun, rannsóknum, menntamálum, hann hefur haft áhrif á menningu, íþróttir og æskulýðsmál, skapað ýmis tækifæri fyrir fólk og fyrirtæki, en hann er líka umdeildur, hefur í för með sér ýmsar kvaðir - og ekki gulltryggt að aðild Íslands að honum verði eilíf. Við ætlum að ræða þessi tímamót við Ágúst Hjört Ingþórsson, forstöðumann Rannís.

Svo sláum við á þráðinn til Önnu Berg Samúelsdóttur, stjórnarmanns í Dýraverndarsambandi Íslands. Samtökin halda því fram að of mörg dýr á Íslandi búi við hungur, ótta og þjáningu, víða sé illa búið að dýrum og eftirlit bitlaust. Hátt í fjögur þúsund skrifuðu undir áskorun sem samtökin afhentu forsætisráðherra fyrr í vikunni.

Við heyrum málfarsmínútu og svo kemur Edda Olgudóttir til okkar í vísindaspall í lok þáttar. Við ræðum rannsóknir sameindalíffræðinga á áhrifum hreyfingar á hin ýmsu líffæri - einkum nýrnahettur.

Tónlist:

LAY LOW - Vonin.

THE LUMINEERS - Stubborn Love.

Fleet Foxes - Mykonos.

Útvarpsfréttir.

Tónlist frá ýmsum tímum úr ólíkum héruðum Djasslandsins. Íslenskt og erlent í bland.

Tónlist frá útsendingarlogg 2024-05-08

Leadbelly - Fort worth and Dallas blues.

Mikael Máni Ásmundsson - Innermost.

Sunna Gunnlaugsdóttir - Sound of summer.

Aldana, Melissa - I know you know.

Lester Young - Teddy Wilson Quartet - All of me.

Bley, Carla, Jeffers, Jack, Valente, Gary, Goodrick, Michael, Haden, Charlie, Freeman, Sharon, Pepper, Jim, Slagle, Steve, Cherry, Don, Mantler, Michael, Motian, Paul, Redman, Dewey - Too late.

Armstrong, Louis and his Orchestra - If we never meet again.

Samúel Jón Samúelsson Big Band - Afróbít (with Tony Allen).

Thor Wolf - Jam funk.

Bivens, Cliff, James, Elmore, Campbell, Dave, Wilkins, Joe, Williamson, Sonny Boy, O'Dell, Frock - Eyesight to the blind.

James, Elmore - Goodbye baby.

Útvarpsfréttir.

Fólk og menning í strandbyggðum á Íslandi.

Umsjón: Pétur Halldórsson.

Rætt er við Brynhildi Halldórsdóttur á Syðra-Lóni, sjávarbýli sem er spölkorn utan við þorpið á Þórshöfn á Langanesi. Brynhildur giftist að Syðra-Lóni árið 1958. Hún segir frá búskapnum á fyrri tíð, hvernig sjórinn var sóttur samhliða kúa- og sauðfjárbúskap, talar um æðarvarpið sem var og er mikilvægur hluti af búskapnum á Syðra-Lóni, um árin sín sem hreppstjóri og fleira. Því næst er Guðbjörg Guðmundsdóttir heimsótt. Hún hefur lengst af búið á Þórshöfn en ólst hins vegar upp á Skálum á Langanesi til níu ára aldurs. Þorpið á Skálum fór að mestu í eyði árið 1948 og endanlega 1955. Guðbjörg segir frá lífsbaráttunni á Skálum, rafmagnsleysi, vatnsburði, leikjum barnanna, óblíðum veðrum o.s.frv. Umsjón: Pétur Halldórsson.

Útvarpsfréttir.

Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.

Umsjón: Halla Harðardóttir og Melkorka Ólafsdóttir.

Steingrímur Karl Teague er söngvari, djazzpíanisti, lagahöfundur og bókmenntafræðingur, sem ólst upp á Seltjarnarnesi með viðkomu í Bandaríkjunum. Hann er hvað þekktastur fyrir að vera einn af meðlimum hljómsveitarinnar Moses Hightower, sem setti alveg nýjan tón í íslenska tónlistarflóru árið 2010 með plötunni Búum til börn. Sálarskotinn fönk hljóðheimurinn í bland við hrífandi íslenska texta hefur svo þróast áfram á fjórum plötum, nú síðast Lyftutónlist sem kom út 2020.

Steingrímur hefur auk þess spilað og sungið með fjöldanum öllum af tónlistarfólki í gegnum árin, þar á meðal Of Monsters and Men og Uppáhellingunum sem einmitt gáfu út plötuna Tempó Primo. Árið 2021 gaf Steingrímur út plötuna More Than You Know með söng­kon­unni Silvu Þórðardótt­ur þar sem dúóið útsetur og leikur sér með fræga djazzstandarda.

Útvarpsfréttir.

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Við höldum áfram að velta fyrir okkur umræðunni í kringum Eurovision. Á að sniðganga? Eða ekki? Bjarni Daníel rölti út í Kringlu og tók púlsinn á gestum og gangandi.

Kolbeinn Rastrick fór að sjá myndina Four Daughters sem nú er sýnd í Bió Paradís, en hún hlaut tilnefningu til óskarsverðlauna í flokki heimildarmynda. Myndin segir sögu mæðgna frá Túnis og er í leikstjórn Kaouther Ben Hania.

Í Tjarnabíói annað kvöld fara fram útgáfutónleikar, þar sem plötunni Our Daily Apocalypse Walk verður fagnað, en hún kom út um miðjan september í fyrra. Platan er innblásin af draumadagbók Maríu Carmela, MSEA, sem hún hélt utan um í heimsfaraldrinum - hún kíkti í heimsókn fyrr í dag og sagði frá.

Fréttir

Kvöldfréttir útvarps

Ríkisstjórnin var á Alþingi í dag sökuð um óstjórn og stefnuleysi í efnahagsmálum þegar rætt var um þá ákvörðun peningstefnunefndar Seðlabankans að halda stýrivöxtum óbreyttum.

Viðræður um vopnahlé á Gaza standa enn yfir í Egyptalandi. Stjórnandi bandarísku leyniþjónustunnar CIA reyndi að liðka fyrir þeim á fundi með forsætisráðherra Ísraels í dag.

Ekki er útilokað að fleira en ofbeldi geti skýrt andlát karlmanns í Bátavogi í Reykjavík síðasta haust.

Hratt hefur dregið úr hraunflæði við Sundhnúksgíga og mælingar benda til þess að það hafi verið um eða innan við einn rúmmetri á sekúndu síðustu vikur.

Stjórnvöld bera ábyrgð á að ryðja úr vegi hindrunum fyrir að konur mæti betur í skimun fyrir brjósta- og leghálskrabbameini - en dregið hefur úr mætingu undanfarin ár. Þetta segir framkvæmdastjóri Krabbameinsfélagsins.

Umsjón: Ævar Örn Jósepsson og Ásrún Brynja Ingvarsdóttir

Tæknimaður: Magnús Þorsteinn Magnússon

Stjórn útsendingar: Margrét Júlía Ingimarsdóttir

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

8. maí 2024

Arnar Þór Jónsson er einn tólf frambjóðenda til embættis forseta Íslands, en forsetakosningar fara fram í júní. Freyr Gígja Gunnarsson ræðir við Arnar um hvað það er sem knúði hann til framboðs, sýn hans á forsetaembættið og fleira.

Síðustu daga hafa sendinefndir Hamas og Ísraelsstjórnar fundað í Kaíró, til að ræða vopnahléssamkomulag sem Egyptar og Katarar lögðu fram á dögunum og Bandaríkin og Sameinuðu þjóðirnar eiga aðild að. Margar breytingar hafa verið gerðar á samkomulaginu frá því að það var fyrst lagt fram og nú er svo komið að fulltrúar Hamas segjast reiðubúnir að undirrita það eins og það er. Ísraelsstjórn segir enn vanta nokkuð upp á að það uppfylli þeirra kröfur, en segist þó viljug til að halda viðræðunum áfram.

Forsvarsmenn verkalýðsfélaga og Samtaka atvinnulífsins eru vonsviknir vegna þess að Seðlabankinn heldur stýrivöxtum enn óbreyttum í 9,25%, eins og þeir hafa verið frá því í fyrrasumar. Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri segir að nauðsynlegt sé að lækka verðbólgu og að stýrivextir séu verkfærið til þess. Anna Kristín Jónsdóttir ræðir við Ásgeir.

Þættir fyrir börn og fjölskyldur þar sem Margrét Kristín Blöndal útskýrir fyrirbæri úr heimi tónlistarinnar þannig að allir skilja.

Veðurstofa Íslands.

Dánarfregnir.

Hljóðritanir frá sumartónlistarhátíðum víðs vegar að úr Evrópu.

Hljóðritun frá kammertónleikum sem fram fóru í Kioi tónleikasalnum í Tókýó í september sl. þar sem fiðluleikararnir María Dueñas og Suyoen Kim og sellóleikarinn Pablo Ferrándes léku kammerverk á strengjahljóðfæri smíðuð af Antionio Stradivari. Með þeim lék píanóleikarinn Akira Aguchi og á efnisskrá voru verk eftir Sergej Rakhmanínov, Ludwig van Beethoven, Maurice Ravel, Pjotr Tsjajkovfskíj, Dmítrí Shostakovitsj og Erich Wolfgang Korngold.

Umsjón: Sigrún Harðardóttir.

Opin og gagnrýnin umræða um vísindi, nýsköpun, umhverfi, fréttir og samfélagsmál.

Netfang: [email protected]

Við ætlum að fjalla um evrópusamvinnu. Þrítugsafmæli EES-samningsins er fagnað í dag - með málþingi og uppskeruhátíð. Þessi samningur hefur haft mikla þýðingu fyrir íslenskt samfélag - áhrifa hans gætir í viðskiptum og nýsköpun, rannsóknum, menntamálum, hann hefur haft áhrif á menningu, íþróttir og æskulýðsmál, skapað ýmis tækifæri fyrir fólk og fyrirtæki, en hann er líka umdeildur, hefur í för með sér ýmsar kvaðir - og ekki gulltryggt að aðild Íslands að honum verði eilíf. Við ætlum að ræða þessi tímamót við Ágúst Hjört Ingþórsson, forstöðumann Rannís.

Svo sláum við á þráðinn til Önnu Berg Samúelsdóttur, stjórnarmanns í Dýraverndarsambandi Íslands. Samtökin halda því fram að of mörg dýr á Íslandi búi við hungur, ótta og þjáningu, víða sé illa búið að dýrum og eftirlit bitlaust. Hátt í fjögur þúsund skrifuðu undir áskorun sem samtökin afhentu forsætisráðherra fyrr í vikunni.

Við heyrum málfarsmínútu og svo kemur Edda Olgudóttir til okkar í vísindaspall í lok þáttar. Við ræðum rannsóknir sameindalíffræðinga á áhrifum hreyfingar á hin ýmsu líffæri - einkum nýrnahettur.

Tónlist:

LAY LOW - Vonin.

THE LUMINEERS - Stubborn Love.

Fleet Foxes - Mykonos.

Heimildaskáldsaga eftir Björn Th. Björnsson. Guðmundur Ólafsson les.

Sagan gerist í Þingvallasveit á fyrri hluta nítjándu aldar, áður en tekið var að upphefja Þingvöll sem mesta helgistað landsins af skáldum og þjóðskörungum. Þá var Snorrabúð stekkur, eins og Jónas kvað.

Páll Þorláksson var prestur í Þingvallasókn. Hann þykist sjá að ekki sé allt samkvæmt kristilegum skikk á bænum Skógarkoti þar sem Kristján Magnússon fer með húsbóndavald. Ljóst þykir að eiginkona Kristjáns getur ekki verið móðir allra þeirra barna sem hann feðrar í sínum ranni. Hefjast út af þessu nokkrar væringar milli hins knáa húsbónda og Þingvallaklerks og má hið geistlega vald sín lengi vel næsta lítils í þeim viðskiptum.

Útvarpsfréttir.

Veðurstofa Íslands.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Mæðradagurinn er á sunnudaginn og í gær var hleypt af stokkunum söfnunarátaki Menntunarsjóðs mæðrastyrksnefndar, þar sem tilgangurinn er að styrkja efnalitlar konur til náms og þannig veita þeim tækifæri til að bæta lífskjör sín og sinna. Sjóðurinn hefur undanfarin ár styrkt um 500 konur til náms og Unnur Ösp Stefánsdóttir, leikari og leikstjóri kom í þáttinn í dag, en það var tilkynnt í gær að hún, ásamt Elísabetu Jökulsdóttur, eru verndarar menntunarsjóðsins. Með Unni kom Lilja Kristjánsdóttir, sem hefur þegið styrk til náms úr sjóðnum. Þær sögðu okkur frá menntsjóðinum og Lilja sagði okkur sína sögu.

Jónatan Garðarsson kom svo aftur í þáttinn í dag og hélt áfram að fræða okkur um íslenskt tónlistarfólk. Í síðustu viku sagði Jónatan okkur frá Soffíu Karlsdóttur söng- og leikkonu og í dag fræddi Jónatan okkur um Alfreð Clausen, einn af frumkvöðlum í íslenskum dægurlagasöngi.

Við fengum svo póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni í dag og í korti dagsins segir frá víðavangshlaupinu Puffin Run sem fram fór um liðna helgi á Heimaey. Þar hlupu næstum ellefu hundruð manns í blíðskaparveðri. Magnús veltir fyrir sér af hverju hlaupið er kallað Puffin Run en ekki „bieg maskonurów“ uppá pólsku því töluvert fleiri pólverjar en bandaríkjamenn tóku þátt í hlaupinu. Hann segir líka frá heimsókn sinni til Víkur í Mýrdal þar sem fleiri tala ensku en íslensku, en hann endar á Ítalíu þar sem bæir og borgir eru að taka til á heiðursborgaralistum sínum.

Tónlist í þættinum í dag:

Þú og ég / Hljómar (Gunnar Þórðarson og Ólafur Gaukur Þórhallsson)

Æskuminning / Alfreð Clausen (Ágúst Pétursson og Jenni Jóns)

I Can’t Give You Anything But Love / Alfreð Clausen (Dorothy Fields og Jimmy McHugh)

On the Road Again / Canned Heat (Alan Wilson & Floyd Jones)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Við höldum áfram að velta fyrir okkur umræðunni í kringum Eurovision. Á að sniðganga? Eða ekki? Bjarni Daníel rölti út í Kringlu og tók púlsinn á gestum og gangandi.

Kolbeinn Rastrick fór að sjá myndina Four Daughters sem nú er sýnd í Bió Paradís, en hún hlaut tilnefningu til óskarsverðlauna í flokki heimildarmynda. Myndin segir sögu mæðgna frá Túnis og er í leikstjórn Kaouther Ben Hania.

Í Tjarnabíói annað kvöld fara fram útgáfutónleikar, þar sem plötunni Our Daily Apocalypse Walk verður fagnað, en hún kom út um miðjan september í fyrra. Platan er innblásin af draumadagbók Maríu Carmela, MSEA, sem hún hélt utan um í heimsfaraldrinum - hún kíkti í heimsókn fyrr í dag og sagði frá.