Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Við fjölluðum um Kakalaþing, það ágæta árlega málþing fer fram í Kakalaskála í Skagafirði um helgina. Sem fyrr heldur Guðrún Ingólfsdóttir bókmenntafræðingur um þræði. Hún rabbaði svolítið um Sturlungu og Gerplu, og norræna goðafræði og vinnu – og aðeins um sjálfan Kakalann.

Forvitnast var um hugmyndir um að koma á laggirnar vinnuaðstöðu, verslun og sýningarrými fyrir listhandverk í Hegningarhúsinu við Skólavörðustíg. Halla Bogadóttir gullsmiður fékk þessa hugmynd fyrir tuttugu árum og vinnur nú að því að gera hana að veruleika.

Vilhjálmur Árnason heimspekingur hefur gefið út bókina Samræðusiðfræði; safn greina sem Vilhjálmur hefur skrifað um samtalið og samræðuna. Samræðan gerir kröfur um að bæði viðmælendum og viðfangsefnum sé sýnd tilhlýðileg virðing. Hann kom á Morgunvaktina.

Tónlist frá útsendingarlogg 2026-08-26

Dolly Parton - I will always love you.

Dolly Parton - Do I ever cross your mind.

Dolly Parton - Coat of many colors.

Kenny Rogers og Dolly Parton - You can't make old friends.

Bítlarnir - While my guitar gently weeps.

07:30

Útvarpsfréttir.

08:30

Gestir úr öllum kimum þjóðfélagsins deila sögu sinni með hlustendum. Umsjón: Sigurlaug M. Jónasdóttir.

Morgunleikfimi með Halldóru Björnsdóttur.

Veðurstofa Íslands.

Umsjón: Kristján Kristjánsson.

Ferðalög og útivist, fróðleikur og skemmtun, fólk og náttúra, fjöll og firnindi og sitthvað fleira. Sól og tónlist í Sumarmálum í allt sumar.

Heimsþing húmanista 2026 fór fram í Ottawa helgina 7.–9. ágúst undir yfirskriftinni „Humanism as Resistance“ eða Húmanismi sem andspyrna. Þar komu um 500 húmanistar alls staðar að úr heiminum. Arndís Anna Kristínardóttir Gunnarsdóttir formaður Siðmenntar, félags siðrænna húmanista á Íslandi og Kristrún Ýr Einarsdóttir, athafnastjóri og húmanisti, sóttu þingið og sögðu okkur aðeins frá því og erindi húmanismans í heiminum.

Í lokaþættinum af Jeppaþjóðinni ræðir Elísabet Thea við Magnús Tuma, prófessor í jarðeðlisfræði, sem þessa dagana er við mælingar á gosstöðvum inn að Fjallabaki, um tengsl jeppa og jöklarannsókna.

Tónlist frá útsendingarlogg 2026-08-26

Parton, Dolly - 9 to 5.

Rósa Guðrún Sveinsdóttir - Fuglinn.

Jóhanna Vigdís Arnardóttir - Sigraðu fjöllin.

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Þularkynnt tónlist

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Forstöðumaður félagsmiðstöðvar í Reykjavík telur að sparnaður sem næst með uppsögnum leiði til meiri kostnaðar annars staðar í kerfinu.

Leiðsögumaður sem varð vitni að banaslysi austan við Stuðlagil á mánudag segir öryggi á ábótavant. Landeigandi vestan við gilið segir margt hafa verið gert til að auka öryggi ferðamanna.

Evrópusambandið þarf að gera breytingar á stækkunarferli sínu og tryggja að ný aðildarríki fylgi grundvallarreglum. Þetta segir stækkunarstjóri ESB. Aðildarviðræðum við Ísland væri hægt að ljúka á einu til tveimur árum.

Sænska lögreglan hefur handtekið annan mann vegna sverðaárásar í framhaldsskóla í Fager-sta. Sá hefur ekki tengsl við skólann.

Að minnsta kosti 14 ungbörn létust í eldsvoða á spítala í Islamabad í Pakistan. Aðeins einu barni var bjargað.

Forstjóri Sjúkrahússins á Akureyri segir stefnt að því að endurhæfingar- og öldrunarþjónusta, sem áður var á Kristnesspítala, verði komin í leiguhúsnæði í desember. Mikið rót hefur verið á starfseminni eftir að Kristnesspítali var rýmdur vegna myglu.

Yfirmaður bandarísku leyniþjónustunnar CIA, fundaði ekki með Rússlandsforseta í fyrstu heimsókn sinni til Moskvu eftir að hann tók við embætti.

Ótal þekktir einstaklingar hafa minnst goðsagnarinnar Dolly Parton sem féll frá í gær. Þar á meðal eru allir núlifandi forsetar Bandaríkjanna.

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Í ár var maður að nafni Daníel Sigurðsson skattakóngur Íslands. Hann greiddi 932 milljónir í fjármagnstekjuskatt í fyrra og var því með fjármagnstekjur upp á 4,3 milljarða króna.

Ástæðan fyrir þessum himinháu fjármagnstekjum og skattgreiðslum í fyrra er sú að Daníel seldi 70 prósenta hlut í fyrirtæki sem hann stofnaði. Þetta fyrirtæki heitir DS Lausnir og sérhæfir sig í útleigu og þjónustu við byggingarkrana sem notaðir eru til að reisa fasteignir.

Fyrirtækið sem keypti meirihluta í DS Lausnum heitir Fagkaup og er það í jafnri eigu hjónanna Boga Þórs Siguroddssonar og Lindu Bjarkar Ólafsdóttur.

Hvaða fyrirtæki er Fagkaup og hver er saga þess og eigenda þess? Farið er aftur til aldamótanna þegar Bogi stóð í deilum út af viðskiptum með Húsasmiðjuna og fjallað um hvernig veldi Fagkaupa hefur vaxið stöðugt í tvo áratugi með uppkaupum á byggingar- og iðnfyrirtækjum.

Umsjón: Ingi Freyr Vilhjálmsson

Umsjónarfólk segir frá tímabili í ævi sinni og leikur tónlist sem endurspeglar tímann eða atburði sem sagt er frá.

Umsjón með Hljóðrás ævi minnar hefur Pétur Þorsteinsson.

Tónlist frá ýmsum tímum úr ólíkum héruðum Djasslandsins. Íslenskt og erlent í bland.

Pétur Grétarsson ræðir við Andrés Þór Gunnlaugsson gítarleikara um nýja plötu hans - Relocate, sem var að koma út hjá norsku útgáfunni Losen Records.

Þeir fara einnig yfir farinn veg Andrésar á langtímastefnumóti hans við gítarana og djassmúsíkina.

Tónlistin er öll eftir Andrés af nýju plötunni:

Relocate

Is it me, is it you

Tuesday morning coffee

Grace on high

Nico Moreaux leikur á kontrabassa og Magnús Trygvason Elíassen á trommur með Andrési sem mundar rafgítar, nælonstrengja kassagítar og pedal steel gítar á þessari plötu.

Elsti sonur Johanns Sebastians hlaut frábæra tónlistarmenntun frá blautu barnsbeini. Faðir hans kenndi honum hljóðfæraleik og tónsmíðar og samdi fyrir hann verk sem enn eru leikin bæði af nemendum og fullnuma hljóðfæraleikurum. Wilhelm Friedemann stundaði nám í stærðfræði, lögfræði og heimspeki í Háskólanum í Leipzig um nokkurra ára skeið áður en hann varð organisti í Soffíukirkjunni í Dresden árið 1733. Hann flutti sig um set árið 1746 og tók við organistastöðunni í Liebfrauen-kirkjunni í Halle (hann er stundum kallaður Halle-Bach). Átján árum síðar gafst hann upp á yfirboðurum sínum þar og gegndi engri fastri stöðu upp frá því. Síðustu æviár sín bjó hann í Berlín við síversnandi kost og lést að lokum örsnauður frá bjargræðislausri eiginkonu og dóttur. Wilhelm Friedemann var miklum tónlistargáfum gæddur og var álitinn fremsti organisti og spunameistari síns tíma. Hann spilaði þó ekki vel úr spilum sínum og er eitt af átakanlegustu dæmum tónlistarsögunnar um mann sem aldrei náði að virkja hæfileika sína til fullnustu. Tónlistin sem eftir hann liggur er þó afar áhugaverð og persónuleg. Hún ber vitni um frábæra þekkingu hans á kontrapunkti barokksins en var einnig fyrirboði um rómantíska tónlist nítjándu aldar.

Fuga a 3 soggetti, BWV 1080119 úr Kunst der Fuge) (brot) -Johann Sebastian Bach - Robert Hill semball

Sembalsónata i a-moll, F. nv8n l. kafli (Poco allegro) (brot) - Wilhelm Friedemann Bach - Christophe Rousset semball

PrelúdIa nr. 1, BWV 846 (brot) -Johann Sebastian Bach - Joseph Payne semball

Allemande, BWV 836 (brot) -Johann Sebastian Bach - Joseph Payne klavikord

Sinfónia I F-dúr, F. S7, l. kafli (Vivace) (brot) -Wilhelm Friedemann Bach -Akademie für Alte Musik Berlin

Lasset uns ablegen, F. 80, 1. kafli (brot) -Wilhelm Friedemann Bach -Rheinische Kantorei og Das Kleine Konzert;

stj6rnandi: Hermann Max

Wir, Ghristenleut -Wilhelm Friedemann Bach - Marie-Claire Alain orgel

Konsert f. tvo sembala I Fdúr, F. 10, 1. kafli (Allegro moderato) - Wilhelm Friedemann Bach - Attilio Cremonesisemball og Allessandro de Marchi semball

Triósónata f. 2 flautur og fylgirödd, F. 47, 3. kafli (Allegro assai) - Wilhelm Friedemann Bach - Valerie Balsea flauta, Jean-Pierre Pinet flauta, Hager Spaeter-Hanana selló og Blandine Rannou semball.

Konsert f. sembal og hljómsveit i e-moll, F . 43, 1. kafli (Allegretto) - Wilhelm Friedemann Bach -Michael Behringer fortepianó og Barokksveitin i Freiburg;stjórnandi: Gottfried von der Goltz

Pólónesa i d-moll, F.12/4 -Wilhelm Friedemann Bach - Harald Hoeren fodepianó

Útvarpsfréttir.

Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.

Umsjón: Halla Harðardóttir og Melkorka Ólafsdóttir.

Hamraborg Festival er árlegur, vikulangur fögnuður lista og samfélags í hjarta Kópavogs sem hefst á föstudag og er byggð upp í nánu samstarfi við nærsamfélagið. Við bregðum okkur í Náttúrusafn Kópavogs til að hitta þar tvö tónskáld, sem bæði eru meðal listamanna á Hamraborg Festival, þau Þórð Hallgrímsson og Ásu Önnu Ólafsdóttur, eða Asalaus.

Haukur Þorgeirsson, rannsóknarprófessor á Árnastofnun, hefur nýja pistlaröð í dag um íslenskuna okkar og um fornar og nýjar frændtungur hennar. Hann fer með okkur aftur á bronsöld og við heyrum um málin sem voru töluð í Tyrklandi þegar Trójuborg stóð með blóma. Í síðari hluta þáttar minnumst við svo Dolly Parton og hlýðum á nokkur lög eftir þá mögnuðu konu.

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Myndu Íslendingar afsala sér fullveldinu með því að ganga í Evrópusambandið, eða er innganga einmitt besta leiðin til að tryggja raunverulegt fullveldi Íslands til framtíðar. Um þetta hafa verið skrifaðar ótal skoðanagreinar undanfarnar vikur í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar um áframhald aðildarviðræðna við ESB.

Í þætti dagsins ætlum við að reyna að skilja betur þetta hugtak, hvað það þýðir, og hvort að skilningur okkar á því hafi breyst frá því að Ísland varð frjálst og fullvalda ríki árið 1918.

Við spjöllum við Guðmund Jónsson prófessor í sagnfræði.

Baldvin Þór Bergsson og Patrekur Jaime tækla ESB umræðuna, hvor með sínum hætti.

Í hverri viku fá þeir til sinn sama viðmælandann, í sitt hvort viðtalið í von um að ólíkar nálganir þeirra geti hjálpað hlustendum að svara stóru spurningunni: Á að hefja á ný viðræður um aðild Íslands að Evrópusambandinu?

Umsjón: Baldvin Þór Bergsson og Patrekur Jaime Plaza

Stjórn upptöku og samsetning: Helgi Jóhannesson

Ritstjórn: Anna Marsibil Clausen og Baldvin Þór Bergsson

Grafík: Kolbrún Þóra Löve

Ljósmyndun: Ragnar Visage

ATH: Hægt er að horfa á alla þættina í sjónvarpshluta spilarans

Hvaða áhrif, ef einhver, hefði innganga í ESB á ferðamennslu og orkuiðnaðinn á Íslandi? Þeir Finnur Beck, framkvæmdastjóri Samorku, og Jóhannes Þór Skúlason, framkvæmdastjóri Samtaka ferðaþjónustunnar, ræddu það í Sama viðtalinu um ESB.

Báðir lögðu þeir áherslu á mikilvægi EES samningsins og sögðu að óháð niðurstöðunni 29. ágúst ættu Íslendingar að sinna honum betur, m.a. með því að gæta hagsmuna sinna í Brussel.

Rætt var um evruna, ástæður þess að atvinnulífið er á móti ESB, tolla og margt fleira.

Fréttir

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Nokkur vel valin lög

Nokkur vel valin lög

Lagalistinn:

Björk Guðmundsdóttir Tónlistarm. - The gate.

Hamrahlíðarkórinn - 13 Hjá lygnri móðu (1981).

Þórunn Lárusdóttir Leikkona ; RKÍ, Eyþór Gunnarsson - Kvöldsigling.

ADHD Hljómsveit - Ame.

frá Veðurstofu Íslands

Dánarfregnir.

Hljóðritun frá tónleikum á Pulse, tónlistarhátíð undir stjórn Víkings Heiðars Ólafssonar sem haldin var í fyrsta sinn í maí sl. undir merkjum hinnar þekktu tónlistarhátíðar í Lucerne í Sviss.

Tónleikarnir fóru fram hinn 14. maí sl. og ásamt píanóleikaranum Víkingi Heiðari Ólafssyni og Mahler kammersveitinni komu fram sópransöngkonan Anna Dennis, Kór Mið-þýska útvarpsins og hljómsveitarstjórinn og tónskáldið Thomas Adès.

Á efnisskrá:

- Sinfónískt ljóð fyrir 100 taktmæla eftir György Ligeti.

- Píanókonsert í G-dúr eftir Maurice Ravel.

- ...quasi una fantasia... op. 21 nr. 1 György Kurtág.

- Credo fyrir píanó, kór og hljómsveit eftir Arvo Pärt.

- A Prophecy fyrir sópran, hljómsveit og kór op. 19 eftir Thomas Adès.

Umsjón: Melkorka Ólafsdóttir.

Umsjónarfólk segir frá tímabili í ævi sinni og leikur tónlist sem endurspeglar tímann eða atburði sem sagt er frá.

Umsjón með Hljóðrás ævi minnar hefur Pétur Þorsteinsson.

Að loknum 6. lestri Völsunga sögu ræðir Ragnheiður Gyða Jónsdóttir við Ingu Huld Hákonardóttur um viðhorf til sifjaspella í aldanna rás(15,32 mín.)

Frumflutt 29.03.1993

frá Veðurstofu Íslands

Ferðalög og útivist, fróðleikur og skemmtun, fólk og náttúra, fjöll og firnindi og sitthvað fleira. Sól og tónlist í Sumarmálum í allt sumar.

Heimsþing húmanista 2026 fór fram í Ottawa helgina 7.–9. ágúst undir yfirskriftinni „Humanism as Resistance“ eða Húmanismi sem andspyrna. Þar komu um 500 húmanistar alls staðar að úr heiminum. Arndís Anna Kristínardóttir Gunnarsdóttir formaður Siðmenntar, félags siðrænna húmanista á Íslandi og Kristrún Ýr Einarsdóttir, athafnastjóri og húmanisti, sóttu þingið og sögðu okkur aðeins frá því og erindi húmanismans í heiminum.

Í lokaþættinum af Jeppaþjóðinni ræðir Elísabet Thea við Magnús Tuma, prófessor í jarðeðlisfræði, sem þessa dagana er við mælingar á gosstöðvum inn að Fjallabaki, um tengsl jeppa og jöklarannsókna.

Tónlist frá útsendingarlogg 2026-08-26

Parton, Dolly - 9 to 5.

Rósa Guðrún Sveinsdóttir - Fuglinn.

Jóhanna Vigdís Arnardóttir - Sigraðu fjöllin.

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Myndu Íslendingar afsala sér fullveldinu með því að ganga í Evrópusambandið, eða er innganga einmitt besta leiðin til að tryggja raunverulegt fullveldi Íslands til framtíðar. Um þetta hafa verið skrifaðar ótal skoðanagreinar undanfarnar vikur í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar um áframhald aðildarviðræðna við ESB.

Í þætti dagsins ætlum við að reyna að skilja betur þetta hugtak, hvað það þýðir, og hvort að skilningur okkar á því hafi breyst frá því að Ísland varð frjálst og fullvalda ríki árið 1918.

Við spjöllum við Guðmund Jónsson prófessor í sagnfræði.

Baldvin Þór Bergsson og Patrekur Jaime tækla ESB umræðuna, hvor með sínum hætti.

Í hverri viku fá þeir til sinn sama viðmælandann, í sitt hvort viðtalið í von um að ólíkar nálganir þeirra geti hjálpað hlustendum að svara stóru spurningunni: Á að hefja á ný viðræður um aðild Íslands að Evrópusambandinu?

Umsjón: Baldvin Þór Bergsson og Patrekur Jaime Plaza

Stjórn upptöku og samsetning: Helgi Jóhannesson

Ritstjórn: Anna Marsibil Clausen og Baldvin Þór Bergsson

Grafík: Kolbrún Þóra Löve

Ljósmyndun: Ragnar Visage

ATH: Hægt er að horfa á alla þættina í sjónvarpshluta spilarans

Hvaða áhrif, ef einhver, hefði innganga í ESB á ferðamennslu og orkuiðnaðinn á Íslandi? Þeir Finnur Beck, framkvæmdastjóri Samorku, og Jóhannes Þór Skúlason, framkvæmdastjóri Samtaka ferðaþjónustunnar, ræddu það í Sama viðtalinu um ESB.

Báðir lögðu þeir áherslu á mikilvægi EES samningsins og sögðu að óháð niðurstöðunni 29. ágúst ættu Íslendingar að sinna honum betur, m.a. með því að gæta hagsmuna sinna í Brussel.

Rætt var um evruna, ástæður þess að atvinnulífið er á móti ESB, tolla og margt fleira.