Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Útvarpsfréttir.

Umsjónarfólk segir frá tímabili í ævi sinni og leikur tónlist sem endurspeglar tímann eða atburði sem sagt er frá.

Umsjón: Ingibjörg Ýr Skarphéðinsdóttir.

Útvarpsfréttir.

Umsjón: Una Margrét Jónsdóttir.

Í þessum þætti er fjallað um tónlist sem tengist Ódysseifskviðu Hómers. Gríska skáldið Hómer á að hafa verið uppi á 8. öld fyrir Krist og söguljóð hans, „Ilíonskviða“ og „Ódysseifskviða“ eru með merkustu skáldverkum fornaldar. Söguljóðin tengjast, því Ilíonskviða fjallar um Trójustríðið, en Ódysseifskviða fjallar um þau ævintýri sem einn helsti kappi Grikkja, Ódysseifur, lenti í þegar hann hélt af stað heimleiðis að stríðinu loknu. Komu þar ýmsar furðuverur við sögu eins og eineygði risinn Pólýfemus og sírenurnar sem heilluðu menn til sín með fögrum söng. Heimförin tók tíu ár og á meðan beið Penelópa, kona Ódysseifs, heima í Íþöku. Ódysseifskviða hefur orðið seinni tíma rithöfundum innblástur og má þar nefna skáldsöguna „Ódysseif“ eftir James Joyce og „Penelópukviðu“ eftir Margaret Atwood. Í þættinum verður meðal annars flutt tónlist eftir Nicola Popora, Lili Boulanger, Atla Heimi Sveinsson, Claudio Monteverdi og Jón Ásgeirsson. Umsjón með þættinum hefur Una Margrét Jónsdóttir, en lesarar eru Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir.

Útvarpsfréttir.

Bryndís Björgvinsdóttir setur upp garðhanskana.

Í þáttunum er fræjum sáð og fróðleik um hvers kyns gróður mokað upp. Fjallað er um garða, skóga, umhirðu og græn svæði – og ekki síst gæðastundirnar í náttúrunni.

Í þættinum er dvalið við Miklubraut og Hringbraut þar sem linditré og hin sögufræga Hringbrautarrós koma við sögu. Staldrað er við Klambratún og Skaftahlíð þar sem fyrsti landslagsarkitekt landsins, Jón H. Björnsson, átti heima. Rætt er við sérfræðinga um einkenni Hlíða og Holts. Staldrað er við funkish-stíl Norðurmýrar og litið er inn í vel lukkaða garða Búsetaíbúðanna við Einholt, Þverholt og Háteigsveg þar sem 150 plöntutegundir njóta sín. Húsin þykja vel heppnuð en arkitektarnir voru Guðrún Ingvarsdóttir og Sigríður Ólafsdóttir. Rætt er hvorutveggja um gróin hverfi og nýstárlegri verkefni sem setja má í samhengi við þéttingu byggðar á gömlum iðnaðarreitum.

Viðmælendur: Anna Dröfn Ágústsdóttir, Þráinn Hauksson og Hermann Georg Gunnlaugsson.

Útvarpsfréttir.

frá Veðurstofu Íslands.

Tónlistarþáttur í umsjón Kristofers Rodríguez Svönusonar, slagverksleikara og tónskálds. Kristofer ræðir við góða gesti um sögu og þróun ryþma í menningarlegu samhengi, frá fornum helgisiðum til dansgólfa samtímans. Aðalsögumaður þáttarins er tónlistin og fjallar fyrsta serían um uppruna og þróun cumbia-tónlistar.

Kristofer Rodríguez Svönuson spilar góða blöndu af nýlegri cumbia tónlist frá öllum heimshornum í lokaþættinum.

Lagalisti

Los Mirlos, Chicha Libre - Las Noches

Frente Cumbiero - Porrovía

Son Rompe Pera, Chico Trujillo - Cumbia Algarrobera

Chancha Vía Circuito - Cumbion De Los Aves

Los Bitchos - Pista

Minyo Crusaders, Frente Cumbiero -Hanagasa Ondo

La Lom - El Sereno

Son Del Arroyo - Mata De Tomate

Lido Pimienta - Eso Que Tu Haces

Nicola Cruz - Cumbia Del Olvido

Ártíð Hallgríms Péturssonar.

Bein útsending

Sr. Irma Sjöfn Óskarsdóttir

Sr. Eiríkur Jóhannsson

Organisti: Björn Steinar Sólbergsson

Kór Hallgrímskirkju, stjórnandi Steinar Logi Helgason

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Karl Th. Birgisson rekur söguna á bak við Watergate-hneykslið sem leiddi til þess að Richard Nixon sagði af sér sem forseti Bandaríkjanna 1974.

(Áður á dagskrá 2004)

Karl Th. Birgisson rekur söguna á bak við Watergate-hneykslið sem leiddi til þess að Richard Nixon sagði af sér sem forseti Bandaríkjanna 1974.

Björn Jörundur Friðbjörnsson les ásamt umsjónarmanni þáttarins.

Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.

Úrval úr Lestarþáttum vikunnar.

Útvarpsfréttir.

Hljóðritun frá tónleikum Barokkbandsins Brákar og tenórsöngvarans Benedikts Kristjánssonar í tónleikaröðinni Tíbrá í Salnum í Kópavogi 9. september 2026. Flutt var ný tónleikadagskrá undir yfirskriftinni „Milli falls og frelsunar“ þar sem m.a. var frumflutt nýtt verk eftir Arngerði Maríu Árnadóttur.

Á efnisskrá:

- Forleikur í a-moll eftir Christoph Schaffrath.

- Ein geheiligtes Gemüte, aría úr Erhöhtes Fleisch und Blut, kirkjukantötu BWV 173 eftir Johann Sebastian Bach.

- Tríósónata í g-moll fyrir fiðlu, víólu og fylgirödd eftir Johann Gottlieb Janitsch.

- Ich traue seiner Gnaden, aría úr In allen meinen Taten, kirkjukantötu BWV 97 eftir Johann Sebastian Bach.

- Parce mihi Domine eftir Arngerði Maríu Árnadóttur - frumflutningur.

- Hasse nur, aría úr Die Himmel erzählen die Ehre Gottes, kirkjukantötu BWV 76 eftir Johann Sebastian Bach.

- Fiðlukonsert í a-moll 51:a2 eftir Georg Philipp Telemann.

- Die schäumenden Wellen, aría úr Jesus schläft, was soll ich hoffen, kirkjukantötu BWV 81 eftir Johann Sebastian Bach.

- Sinfónía í G-dúr IJJ 17 eftir Johann Gottlieb Janitsch.

- Es reißet euch ein schrecklich Ende, aría úr samnefndri kirkjukantötu BWV 90 eftir Johann Sebastian Bach.

Einsöngvari: Benedikt Kristjánsson, tenór.

Einleikari og konsertmeistari: Elfa Rún Kristinsdóttir fiðluleikari.

Í byrjun þáttar hljómar brot úr tónleikaspjalli Axels Inga Árnasonar við þau Bendedikt og Elfu Rún.

Umsjón: Pétur Eggertsson.

Þáttur um íslensku og önnur mál.

Umsjón: Anna Sigríður Þráinsdóttir og Guðrún Línberg Guðjónsdóttir

Lýsingarorð lýsa eiginleikum hluta, vera og hugmynda og standa oft sem ákvæðisorð með nafnorðum. Því mætti ætla að þau væru almennt gagnsæ en það eru þau alls ekki alltaf.

Algeng lýsingarorð sem tengjast ákveðnum eiginleikum eru gagnsæ, eða að minnsta kosti með nokkuð augljósa merkingu.

Gömul og fátíð lýsingarorð hafa ekki alltaf augljósa merkingu og skilningur á því hvað þau merkja getur verið mismunandi frá einum til annars.

Nokkur fátíð lýsingarorð eru tekin fyrir í þessum þætti og skoðað hvaða skilning fólk leggur í þau.

Fréttir.

Hvernig rataði Hafmeyja Nínu Sæmundsson í Tjörnina í Reykjavík? Og hvað varð til þess að hún var sprengd í loft upp? Var glæpurinn fagurfræðilegur eða pólitískur? Var þetta hatursglæpur eða hrein skemmdarfýsn? Og hvernig tengjast módernistar, þjóðernissinnar, Hollywood og heitar ástir ráðgátunni? Í þessari sex þátta seríu kafar Halla Harðardóttir í best geymda leyndarmál íslenskrar listasögu, skoðar söguna í nýju ljósi og miðlar spennandi tilgátum.

Í þessum síðasta þætti skoðum við ferðir Hafmeyjunnar eftir sprenginguna, en það ferðalag leiðir okkur í Kópavog, á Hvolfsvöll, vestur á firði og svo aftur heim, til Texas. En við heimsækjum einnig fólk með upplýsingar sem varpa nýju ljósi á málið.

frá Veðurstofu Íslands

Umsjón: Svanhildur Jakobsdóttir.

Fréttaskýringaþáttur sem fjallar á ítarlegan og lifandi hátt um heimsmálin, um allt það sem ekki gerist á Íslandi.

Umsjón: Birta Björnsdóttir og Bjarni Pétur Jónsson.

Fjölþáttaógnir, fjölþáttaárásir og fjölþáttastríð hafa heyrst mikið í fréttum undanfarið og ekki að ástæðulausu því samhliða innrásarstríði Rússlands í Úkraínu hafa þessar ógnir og árásir aukist í Evrópu. Að sumra mati segja þessi orð þó ekki nákvæmlega hvað felst í fyrirbærinu. Framkvæmdastjóri NATO segir að fjölþáttaógnir séu allt of krúttlegt orð miðað við hvað það eigi að ná yfir og utanríkisráðherra Svíþjóðar segir það helst minna á umhverfisvænan bíl. Við skoðum orðið, merkinguna og ógnirnar í þættinum í dag.

Svo fjöllum við um auða stóla. Einmanaleiki eykst, þetta heyrum við aftur og aftur. Í nýlegri rannsókn kemur fram að hlutfall breskra ungmenna sem upplifa sig einmana hefur fimmfaldast á undanförnum tólf árum. Við ætlum að segja sögu manns sem sagði einmanaleikanum stríð á hendur. Í minningu besta vinar síns reynir hann að fylla tóma stóla á börum í Bretlandi og framtakið hans hefur breiðst út til fleiri landa. Birta talaði við Dean Perryman um einmanaleikann, auðu stólana og vin hans Rob.

Tónlistarþáttur í umsjón Kristofers Rodríguez Svönusonar, slagverksleikara og tónskálds. Kristofer ræðir við góða gesti um sögu og þróun ryþma í menningarlegu samhengi, frá fornum helgisiðum til dansgólfa samtímans. Aðalsögumaður þáttarins er tónlistin og fjallar fyrsta serían um uppruna og þróun cumbia-tónlistar.

Kristofer Rodríguez Svönuson spilar góða blöndu af nýlegri cumbia tónlist frá öllum heimshornum í lokaþættinum.

Lagalisti

Los Mirlos, Chicha Libre - Las Noches

Frente Cumbiero - Porrovía

Son Rompe Pera, Chico Trujillo - Cumbia Algarrobera

Chancha Vía Circuito - Cumbion De Los Aves

Los Bitchos - Pista

Minyo Crusaders, Frente Cumbiero -Hanagasa Ondo

La Lom - El Sereno

Son Del Arroyo - Mata De Tomate

Lido Pimienta - Eso Que Tu Haces

Nicola Cruz - Cumbia Del Olvido

Veraldarvefur tónlistarinnar. Lagasyrpur héðan og þaðan úr víðri veröld.

Embarec, Kheirana - Nana.

Mega dhol blasters, Orient club - Heer.

N'Dour, Youssou, Sène, Yandé Codou - Sama guent guii.

Tama, Raman, Susheela - Snimbe.

Bekithemba Heralds - Tula baha.

Habtè, Bèyènè - Embi ila.

Ojos de Brujo - Ley de gravedad.

Amparanoia - Puerto claridad.

Ocho - Coco may may.

Pelaia, Alfredo, Paolantonio - Uruguayita.

Veloso, Caetano - A Cobra Do Caos.

Útvarpsfréttir.

frá Veðurstofu Íslands

Sígild og samtímatónlist frá ýmsum tímum. Íslenskt og erlent í bland.

Tónlistin í þættinum:

Tveir lyklar að einu ljóði eftir J. Brodsky (Two keys to one J. Brodsky's Poem) eftir Sergey Akhunov.

Verkið er í tveimur þáttum: Moon; og The river.

Flytjendur eru Ksenija Sidorova sem leikur á harmóníku og Goldmund-kvartettinn (strengjakvartett). Útgefið í plötunni Piazzolla reflections árið 2021.

Sinfónía Nr. 1, "Polyphonic" eftir Arvo Pärt Þættirnir eru:

I. Kanon

II. Preludio e fuga

Sinfóníuhljómsveit Íslands leikur, Eva Ollikainen stjórnar. Útgefið á plötunni Complete Symohonies 16. apríl 2026.

8 dúó fyrir fiðlu og simbalom op. 4 eftir György Kurtág. Viktor Kopatchinsky leikur á simbalon og Patricia Kopatchinskaja á fiðlu. Útgefið á plötunni Rapsodia árið 2010

5 Ljóð (5 Digte) Op. 69 - ljóðaflokkur eftir Edvard Grieg saminn við ljóð eftir Otto Benzon.

Söngljóðin heita:

I. Der gynger en båd på bølge

II. Til min dreng

III. Ved moders grav

IV. Snegl, snegl!

V. Drømme

Flytjendur eru Lise Davidsen, sópran og Leif Ove Andsnes píanóleikari.

Upptökur fóru fram 5.-8. september 2021 í Stormen Konserthus, Bodø, Noregi. Útgefið á plötunni Edvard Grieg - Lise Davidsen & Leif Ove Andsnes árið 2022.

Rondino yfir stef eftir Beethoven eftir Fritz Kreisler. Vilde Frang leikur á fiðlu og José Gallardo á píanó. Útgefið á plötunni A Journey with Vilde, árið 2017.

Umsjónarmaður spjallar um hvaðeina milli himins og jarðar, oft af sögulegu tagi, les forvitnilega texta úr ýmsum áttum, bæði íslenska og erlenda, og reynir af öllum mætti að hafa ofan af fyrir hlustendum þá klukkustund sem þátturinn stendur. Umsjón: Illugi Jökulsson.

Framhald af síðasta þætti. Hér segir frá því þegar móðir Svetlönu er fallin frá og Stalín á að annast uppeldi Svetlönu og bróður hennar en kemur því æ meira yfir á sístækkandi hersveit starfsfólks og leyniþjónustumanna. Og ódámurinn Lavrentí Bería birtist á sjónarsviðinu.