Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Heimsglugginn var á dagskrá í dag. Bogi Ágústsson ræddi um norræn öryggismál, stjórnarmyndun í Danmörku sem tekið hefur mettíma, aukna bjartsýni Úkraínumanna gagnvart stríðinu við Rússland. Þá var fjallað um heimsókn erindreka Bandaríkjaforseta til Grænlands og um heimsóknir Bandaríkjaforseta og Rússlandsforseta til Kína.

Kvennasönghópurinn Yrkja heldur sína fyrstu tónleika í kvöld. Markmið hópsins er að færa út kvíar kórtónlistar hér á landi. Sólveig Sigurðardóttir, annar tveggja listrænna stjórnenda Yrkju, kom í þáttinn.

Efnahagsmál voru svo til umfjöllunar með Höllu Gunnarsdóttur, formanni VR. Hvað þyrfti að gerast til þess að ekki verði tekin ákvörðun um að segja upp kjarasamningum í haust?

Tónlist:

Bítlarnir - I should have known better.

Marína Ósk - Samtal við sólu.

Yrkja - You only live twice.

07:30

Útvarpsfréttir.

08:30

Gestir úr öllum kimum þjóðfélagsins deila sögu sinni með hlustendum. Umsjón: Sigurlaug M. Jónasdóttir.

Morgunleikfimi með Halldóru Björnsdóttur.

Veðurstofa Íslands.

Umsjón: Kristján Kristjánsson.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Hannes Björnsson sálfræðingur kom til okkar í dag. Hann hefur starfað sem sálfræðingur frá 2009 en var áður sóknarprestur á Vestfjörðum og prestur Íslendinga í Noregi. Hann vinnur mikið í greiningu og klínískri meðferð þunglyndis, kvíða, áfalla og ADHD fullorðinna. Hannes er einnig formaður Dáleiðslufélags Íslands, sem á 25 ára afmæli þessa dagana og hann sagði okkur frá félaginu, ráðstefnu sem fer fram í lok maí og hvernig dáleiðsla nýtist hans starfi.

Skólakór Öldutúnsskóla fagnar 60 ára afmæli með afmælistónleikum í Hörpu sunnudaginn 24. maí. Egill Friðleifsson, stjórnandi kórsins vann þrekvirki því hann hélt kórnum úti árum saman og þurfti sífellt að þjálfa upp nýjar raddir og náði að halda uppi gæða söngstarfi. Brynhildur Auðbjargardóttir tók við þegar Egill hætti, en hún var nemandi í Öldutúnsskóla á sínum tíma og söng með kórnum meðal annars inn á vísnaplöturnar vinsælu með Björgvini Halldórssyni og Gunnari Þórðarsyni. Fyrrverandi kórfélagar munu koma fram á tónleikunum ásamt núverandi kór, en það hafa ýmsir fyrrum nemendur skólans haldið áfram að fást við tónlist eins og þær Brynhildur, Margrét Eir og t.d. Guðrún Árný ofl. Margrét Eir og Bryndhildur komu í þáttinn í dag.

Svo kom Jónatan Garðarsson til okkar og hélt áfram að fræða okkur um íslenska tónlist og íslenskt tónlistarfólk. Í dag sagði hann okkur frá Gunnari Ormslev saxófónleikara. Gunnar má telja meðal máttarstólpa íslenskrar djasstónlistar á upphafsárum hennar en stundum er sagt að hann hafi komið með djassinn með sér til Íslands frá Danmörku. Jónatan sagði okkur meira frá hans merkilega ferli í þættinum í dag.

Tónlistin í þættinum:

Sólin er komin / Mugison (Örn Elías Guðmundsson)

Klappa saman lófunum / Björgvin Halldórsson og Kór Öldutúnsskóla (Gunnar Þórðarson, íslensk þjóðvísa)

Frá Vermalandi / Gunnar Ormslev (sænskt þjóðlag)

Lady be Good / Tríó Jóns Páls Bjarnasonar (George & Ira Gerschwin)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Fólk úr ýmsum áttum flytur stuttar hugleiðingar sem tengjast sama umfjöllunarefni.

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Sjálfstæðismenn hafa slitið meirihlutaviðræðum við Framsóknarflokkinn í Hafnarfirði. Oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík á fund með sínum borgarstjórnarflokki eftir hádegi. Meirihlutasamkomulag þriggja flokka verður kynnt á Akureyri innan stundar.

Síðari umræða um þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald viðræðna við ESB heldur áfram á Alþingi í dag.

Munur á verðlagi á Íslandi og annars staðar á Norðurlöndum er orðinn tvöfaldur á við launamuninn, samkvæmt nýrri greiningu. Aldrei hefur verið jafn dýrt að vera til á Íslandi, samanborið við meðaltal í Evrópu.

Hagvöxtur í ríkjum Evrópusambandsins verður minni í ár og verðbólgan þokast uppávið, segir í nýrri efnahagsspá. Átökin í Mið-Austurlöndum eru höfuðástæðan.

Stór hluti greiðslukortamiðlunar í Danmörku liggur niðri vegna bilunar. Fjölmargir Danir hafa lent í vandræðum.

Dómsmálaráðuneyti Bandaríkjanna hefur ákært Raúl Castró fyrrverandi forseta Kúbu fyrir morð og samsæri um að myrða Bandaríkjamenn. Ákærurnar ýta undir vangaveltur um að Bandaríkjaforseti ætli sér að steypa kommúnistastjórn Kúbu.

Kúrasaó verður í sumar fámennasta þjóð nokkru sinni til að senda lið á heimsmeistaramótið í fótbolta. Ísland skipaði áður þann sess.

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Við höldum áfram að ræða vexti og verðbólgu í þætti dagsins - en það kom líklega fáum á óvart að peningustefnunefnd Seðlabanka Íslands hækkaði stýrivexti út 7,5 í 7,75 prósent í gær - enda í takt við spár greiningardeilda - og meiri þungi hefur færst í umræðuna um nýja þjóðarsátt. Við ræðum þjóðarsáttina 1990 og stöðuna núna við Guðmund Hálfdanarson, prófessor í sagnfræði, og Vilhjálm Birgisson, formann Starfsgreinasambandsins.

Umsjón: Ingvar Þór Björnsson

Bryndís Björgvinsdóttir setur upp garðhanskana.

Í þáttunum er fræjum sáð og fróðleik um hvers kyns gróður mokað upp. Fjallað er um garða, skóga, umhirðu og græn svæði – og ekki síst gæðastundirnar í náttúrunni.

Í þættinum er fjallað um um skjól, skjólbelti og skjólveggi – en einnig um fjölbreyttar tegundir garðagróðurs sem má leggja sér til munns. Gefin eru ráð varðandi skjólbeltagerð og rætt við sérfræðinga sem þekkja ætan garðagróður það vel að þeir geta tínt upp í sig mismunandi tegundir eftir þörfum. Rætt er um brautryðjendur í útiræktun, flautur úr hvönn, æt sumarblóm, æta fjölæringa svo og runna og tré sem gefa uppskeru sem ýmist má tína beint upp í sig, steikja í orly-deigi, sulta eða nýta sem skraut á kökur eða í salat.

Umsjón: Una Margrét Jónsdóttir.

Útvarpsfréttir.

Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.

Umsjón: Halla Harðardóttir og Melkorka Ólafsdóttir.

Í gær hófst 11 daga ljóðahátíðin Skáldaþing, með viðburðum á Egilsstöðum, Hallormsstað og Seyðisfirði, en á hátíðinni verða ýmsar ljóðatengdar uppákomur og viðburðir, myndlistarsýningar og gjörningar. Víðsjá byrjaði daginn á því að hlusta á ljóðalestur í sundi á Egilsstöðum og ræða við þær Kötlu Rut Pétursdóttur og Gunnhildi Þórðardóttur, skáld, myndlistarkonur og verkefnastjóra ljóðahátíðanna Skáldasuðs og Skáldaþings, og forstöðumann Sláturhússins á Egilsstöðum, Ragnhildi Ásvaldsdóttur.

Við heyrum einnig í meðlimum Listvinnzlunnar sem opna sýninguna Ómur, í Selárdal í Arnarfirði um helgina, í tengslum við Listahátíð í Reykjavík. Og Nína Hjálmarsdóttir flytur pistil um Feneyjatvíæringinn þar sem hún spyr meðal annars; Geta lönd átt í diplómatískum samskiptum á sviði listarinnar í skugga þjóðarmorðs?

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Við ræðum við nokkra íslendinga sem eru staddir í Cannes í ólíkum erindagjörðum, Dögg Mósesdóttir, framleiðandi, sem er að kynna myndina Eyríki. Ása Baldursdóttir og Hrönn Sveinsdóttir úr Bíó Paradís, sem eru að horfa á myndir og funa og velja hvað verður á dagskrá á komandi mánuðum í eina listabíói landsins. Við fræðumst um plönin þeirra og förum yfir nokkur mál er varða keppnina um Gullpálmann.

Hera Guðmundsdóttir fer nokkrum sinnum á ári til Parísar að sjá nýjustu tísku, í síðustu heimsókn sinni til Parísar kom hún auga á alveg nýja týpu af tískuáhugamanni, týpu sem er algengari í Kísildalnum en á tískupöllum Parísar.

Svo ræðum við við tónlistarmanninn Tuma Torfason, sem heldur tónleika í Iðnó á sunnudaginn, en með nokkuð sérstöku þema. Tumi, ásamt fleiri saxófónleikurum, mun flytja þekkt útvarps-og sjónvarpsstef.

Fréttir

Fréttir

Tómas Guðbjartsson skurðlæknir gerðist uppvís að stórfelldu gáleysi í aðgerð á manni sem undirgekkst plastbarkaígræðslu í Svíþjóð árið 2011 að mati Héraðsdóms Reykjavíkur. Hann er sagður hafa sett akademískan frama yfir velferð sjúklingsins.

Lögmaður manns sem brenndist illa eftir afskipti lögreglu í vikunni segir lögregluna hafa látið vitni eyða myndbandsupptöku af atvikinu í algjörri lögleysu.

Málefnasamningar nýrra meirihluta voru kynntir í Reykjanesbæ og á Akureyri í dag. Viðræðum sjálfstæðismanna og framsóknar var slitið í Hafnarfirði fyrr í dag og í Reykjavík hugsa sjálfstæðismenn málið.

Og hvítasunnuhelgin, fyrsta stóra ferðahelgi sumarsins, stendur fyrir dyrum.

Umsjón: Ásta Hlín Magnúsdóttir

Tæknimaður: Kári Guðmundsson

Stjórn útsendingar: Hildur Sigurbergsdóttir

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Skelfing vegna ebólu hefur gripið um sig í austurhluta Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó þar sem smituðum fjölgar og menn óttast að veiran dreifist hraðar en talið var í fyrstu fyrir tæpum mánuði. Í vor bárust fréttir af hópsýkingu af völdum hantaveiru sem valdið hefur dauðsföllum. Guðrún Aspelund sóttvarnalæknir skilur að eftir covid-faraldurinn vakni meiri áhyggjur hjá fólki hér af farsóttum úti í heimi. Anna Kristín Jónsdóttir talar við hana.

Allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna gerðu í gær ráðgefandi úrskurð Alþjóðadómstólsins í Haag frá því í fyrra að sínum. Þar er kveðið á um skyldu ríkja heims til að verja fólk og umhverfi gegn yfirstandandi loftslagsbreytingum og gera allt sem í þeirra valdi stendur til að hamla gegn þeim. Ævar Örn Jósepsson segir frá.

Vladímír Pútín Rússlandsforseti sneri heim úr Kínaferð í gær og kom þaðan tómhentur, fyrir utan yfirlýsingu um áframhaldandi vináttu og bræðralag þjóðanna tveggja. Og þótt rússneskir fjölmiðlar kenni Kínverjum um árangursleysið ku vera sótt að hart að Pútín á heimavelli. Samkvæmt skýrslu evrópskrar leyniþjónustustofnunar, sem var lekið á ótrúlegan hátt til fjölda fjölmiðla nýlega, óttast forsetinn að verið sé að brugga honum launráð og hefur gripið til harkalegra aðgerða til að komast lífs af. Ingólfur Bjarni Sigfússon tók saman.

Nokkur vel valin lög

frá Veðurstofu Íslands

Dánarfregnir.

Kammersveit Reykjavíkur heimsækir New York á síðustu tónleikum starfsárins. Á tónleikunum leikur Kammersveitin verk sem tengjast borginni á einn og annan hátt. Á efnisskrá eru m.a. verk eftir Steve Reich, Philip Glass, Edgar Varèse, Jennifer Higdon og Moondog.

Kammersveit Reykjavíkur var stofnuð 1974 í því augnamiði að gefa áheyrendum kost á reglulegum tónleikum með kammertónlist og um leið hljóðfæraleikurunum tækifæri til að glíma við áhugaverð verkefni. Óhætt er að fullyrða að Kammersveit Reykjavíkur hafi tekist ætlunarverk sitt því hún hefur átt fastan sess í tónlistarlífi höfuðborgarinnar æ síðan. Sveitin hefur frumflutt fjölda íslenskra og erlendra verka sem samin hafa verið fyrir hana og ennfremur staðið fyrir íslenskum frumflutningi þekktra erlendra verka. Kammersveit Reykjavíkur hefur í gegnum tíðina einnig lagt áherslu á hljóðritun og útgáfu íslenskra tónverka. Ennfremur hefur sveitin gefið út geisladiska með klassískum verkum m.a. Brandenborgarkonserta Bachs, en fyrir þá útgáfu hlaut hún Íslensku tónlistarverðlaunin 2003. Kammersveit Reykjavíkur hefur tvívegis verið tilnefnd til Tónlistarverðlauna Norðurlandaráðs; árin 2005 og 2015. Platan Windbells kom út á vegum Sono Luminus árið 2022, en þar leikur Kammersveitin verk eftir Huga Guðmundsson. Hún var tilnefnd til Íslensku tónlistarverðlaunanna sem plata ársins og sveitin sem flytjandi ársins.

Bryndís Björgvinsdóttir setur upp garðhanskana.

Í þáttunum er fræjum sáð og fróðleik um hvers kyns gróður mokað upp. Fjallað er um garða, skóga, umhirðu og græn svæði – og ekki síst gæðastundirnar í náttúrunni.

Í þættinum er fjallað um um skjól, skjólbelti og skjólveggi – en einnig um fjölbreyttar tegundir garðagróðurs sem má leggja sér til munns. Gefin eru ráð varðandi skjólbeltagerð og rætt við sérfræðinga sem þekkja ætan garðagróður það vel að þeir geta tínt upp í sig mismunandi tegundir eftir þörfum. Rætt er um brautryðjendur í útiræktun, flautur úr hvönn, æt sumarblóm, æta fjölæringa svo og runna og tré sem gefa uppskeru sem ýmist má tína beint upp í sig, steikja í orly-deigi, sulta eða nýta sem skraut á kökur eða í salat.

frá Veðurstofu Íslands

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Hannes Björnsson sálfræðingur kom til okkar í dag. Hann hefur starfað sem sálfræðingur frá 2009 en var áður sóknarprestur á Vestfjörðum og prestur Íslendinga í Noregi. Hann vinnur mikið í greiningu og klínískri meðferð þunglyndis, kvíða, áfalla og ADHD fullorðinna. Hannes er einnig formaður Dáleiðslufélags Íslands, sem á 25 ára afmæli þessa dagana og hann sagði okkur frá félaginu, ráðstefnu sem fer fram í lok maí og hvernig dáleiðsla nýtist hans starfi.

Skólakór Öldutúnsskóla fagnar 60 ára afmæli með afmælistónleikum í Hörpu sunnudaginn 24. maí. Egill Friðleifsson, stjórnandi kórsins vann þrekvirki því hann hélt kórnum úti árum saman og þurfti sífellt að þjálfa upp nýjar raddir og náði að halda uppi gæða söngstarfi. Brynhildur Auðbjargardóttir tók við þegar Egill hætti, en hún var nemandi í Öldutúnsskóla á sínum tíma og söng með kórnum meðal annars inn á vísnaplöturnar vinsælu með Björgvini Halldórssyni og Gunnari Þórðarsyni. Fyrrverandi kórfélagar munu koma fram á tónleikunum ásamt núverandi kór, en það hafa ýmsir fyrrum nemendur skólans haldið áfram að fást við tónlist eins og þær Brynhildur, Margrét Eir og t.d. Guðrún Árný ofl. Margrét Eir og Bryndhildur komu í þáttinn í dag.

Svo kom Jónatan Garðarsson til okkar og hélt áfram að fræða okkur um íslenska tónlist og íslenskt tónlistarfólk. Í dag sagði hann okkur frá Gunnari Ormslev saxófónleikara. Gunnar má telja meðal máttarstólpa íslenskrar djasstónlistar á upphafsárum hennar en stundum er sagt að hann hafi komið með djassinn með sér til Íslands frá Danmörku. Jónatan sagði okkur meira frá hans merkilega ferli í þættinum í dag.

Tónlistin í þættinum:

Sólin er komin / Mugison (Örn Elías Guðmundsson)

Klappa saman lófunum / Björgvin Halldórsson og Kór Öldutúnsskóla (Gunnar Þórðarson, íslensk þjóðvísa)

Frá Vermalandi / Gunnar Ormslev (sænskt þjóðlag)

Lady be Good / Tríó Jóns Páls Bjarnasonar (George & Ira Gerschwin)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Við ræðum við nokkra íslendinga sem eru staddir í Cannes í ólíkum erindagjörðum, Dögg Mósesdóttir, framleiðandi, sem er að kynna myndina Eyríki. Ása Baldursdóttir og Hrönn Sveinsdóttir úr Bíó Paradís, sem eru að horfa á myndir og funa og velja hvað verður á dagskrá á komandi mánuðum í eina listabíói landsins. Við fræðumst um plönin þeirra og förum yfir nokkur mál er varða keppnina um Gullpálmann.

Hera Guðmundsdóttir fer nokkrum sinnum á ári til Parísar að sjá nýjustu tísku, í síðustu heimsókn sinni til Parísar kom hún auga á alveg nýja týpu af tískuáhugamanni, týpu sem er algengari í Kísildalnum en á tískupöllum Parísar.

Svo ræðum við við tónlistarmanninn Tuma Torfason, sem heldur tónleika í Iðnó á sunnudaginn, en með nokkuð sérstöku þema. Tumi, ásamt fleiri saxófónleikurum, mun flytja þekkt útvarps-og sjónvarpsstef.