Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Magnús Pétursson, fyrrverandi forstjóri Landspítalans og ríkissáttasemjari, fór fyrir fáeinum árum í langan göngutúr - hann gekk frá Pósthússtræti í Reykjavík norður í Skagafjörð. Reyndar ekki í einni strikloku og stundum sat hann hest, en hann fylgdi sem sagt slóð norðanpósta fyrri tíðar. Um þá og ferðalag sitt hefur Magnús skrifað bók og sagði okkur frá.

Borgþór Arngrímsson sagði okkur tíðindi frá Danmörku.

Og þetta með hlaupið. Síðasta haust setti Vera Illugadóttir sér að hlaupa allar götur í Reykjavík. Ég held að það séu um eða yfir eitt þúsund götur í borginni. Vera kemur til okkar annan hvern miðvikudag og fjallar þá yfirleitt um eitthvað erlent; um lönd og þjóðir eða áhugavert fólk - en í dag sagði hún okkur hlaupasöguna.

Tónlist:

10CC - The Wall Street shuffle.

Emmsjé Gauti, Króli - Malbik.

07:30

Útvarpsfréttir.

.

08:30

Gestir úr öllum kimum þjóðfélagsins deila sögu sinni með hlustendum. Umsjón: Sigurlaug M. Jónasdóttir.

Morgunleikfimi með Halldóru Björnsdóttur.

Veðurstofa Íslands.

Umsjón: Kristján Kristjánsson.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Við fræddumst um átakið Með lífið í lúkunum hér á eftir. Samtök og stofnanir sem vinna með brotaþolum ofbeldis hafa blásið til samfélagsmiðlaátaks til að vekja athygli þeirri hættu sem fylgir kyrkingartökum, bæði sem hluti af kynlífi eða sem hluti af öðru ofbeldi. Ranghugmynda hefur gætt um slíkt, en rannsóknir leiða í ljós meiri hættu en áður hefur verið talið. Hver einasta sekúnda sem flæði blóðs er heft hefur áhrif á heilann og lítið átak þarf til að valda skemmdum. Ástþóra Kristinsdóttir, sérfræðingur í ofbeldismálum hjá Þróunarmiðstöð íslenskrar heilsugæslu, og Drífa Snædal, talskona Stígamóta, komu í þáttinn og sögðu okkur betur frá.

Stefnumót við fortíðina, svangar ruslaverur og dansiball í göngugötunni er allt partur af Listasumri á Akureyri sem hefst á morgun og stendur til 18.júlí. Við slógum á þráðinn norður og töluðum við Elísabetu Ögn Jóhannsdóttur verkefnastjóra menningarmála hjá Akureyrarbæ.

Edda Olgudóttir kom svo til okkar í vísindaspjallið og í dag talaði um rannsóknir á heilanum og heilaheilsu.

Tónlist í þættinum í dag:

Vor í Reykjavík / Uppáhellingarnir (Andri Ólafsson, texti Þórarinn Már Baldursson)

Ást og friður / Halli Reynis og Vigdís Jónsdóttir (Halli Reynis)

Refur / Svavar Knútur (Svavar Knútur)

Við gengum tvö / Ingibjörg Smith (Friðrik Jónsson og Valdimar Hólm Hallstað)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Fullt af spurningum, fullt af svörum!

Krakkar á öllum aldri spyrja spurninga um allt milli himins og jarðar og sérfræðingar svara.

Er eitthvað sem þig langar til að vita? Taktu upp spurninguna þína, mundu eftir að segja okkur nafnið þitt og aldurinn (þarf ekki að vera fullt nafn) og sendu í tölvupósti á [email protected].

Umsjón: Hera Guðmundsdóttir.

Vera, 5 ára, spyr hvað myndi gerast ef allt blóðið færi úr líkamanum. En hvert er hlutverk blóðsins? Ína Björg Hjálmarsdóttir hjá Blóðbankanum svarar.

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Utanvegaakstur er óþolandi og óverjandi, segir umhverfisráðherra. Brýnt sé að taka fastar á slíkum brotum til að tryggja að sektir bíti og hafi varnaðaráhrif.

Hitabylgja heldur áfram í Evrópu. Búist er við yfir 35 stiga hita í dag hjá tæplega hundrað miljónum manna, aðallega í Frakklandi og á Spáni. Sendiherra Íslands á Spáni segir jafn erfitt að venjast hita og kulda.

Systir manns, sem fannst látinn ásamt dóttur sinni á Edition-hótelinu í Reykjavík í fyrrasumar, segir hann hafa sagst vilja deyja.

Gervilýðræðisríki í Evrópu búa sig undir stríð við Rússland og beita lygum til að réttlæta framgöngu sína, segir Rússlandsforseti.

Nýr vegur um Hornafjarðarfljót verður opnaður í dag. Það er fyrsta framkvæmd sem er fjármögnuð sem samvinnuverkefni og veggjöld eiga að standa undir hluta kostnaðar.

Borgarstjóri segir að setja eigi milljarða í að laga gangstéttir. Kona á tíræðisaldri slasaðist illa um helgina þegar hún steyptist úr hjólastól á illa farinni stétt.

Farsímasala hefur ekki aukist þrátt fyrir að Fjarskiptastofa telji enn í umferð um 6000 tæki sem ekki virki sem skyldi eftir að slökkt var á 2g tvö- gé og 3g þrjú-gé sendum landsins.

Lokaumferð riðlakeppni HM í fótbolta hefst í dag. Sex leikir eru á dagskrá í kvöld og í nótt. Skotar þurfa góð úrslit gegn Brasilíu og Kanada getur komist í útsláttarkeppni HM í fyrsta sinn.

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Fólk sem bjó á fósturheimilinu Gauksstöðum í Garði er ósátt við að tímarammi rannsóknar íslenska ríkisins á fósturheimilum nái ekki lengra fram í tímann en til ársins 2002. Tímamörk rannsóknarinnar miðast við gildistöku nýrra barnaverndarlaga þetta ár. Lög um rannsóknarnefndina voru samþykkt á Alþingi nú í júní.

Fósturheimilið Gauksstaðir var starfandi í bænum Garði á Suðurnesjum á árunum 2009 til 2019 þegar heimilinu var lokað eftir að lögreglurannsókn hófst á því vegna meintra brota á lögum um barnavernd. Rannsóknin var felld niður árið 2021 vegna fyrninga á meintum brotum og vegna þess að brotin þóttu ekki líkleg til sakfellingar.

Tvö fyrrverandi fósturbörn á Gauksstöðum gagnrýna tímaramma rannsóknarinnar í viðtölum við Þetta helst.

Umsjón: Ingi Freyr Vilhjálmsson

Umsjónarfólk segir frá tímabili í ævi sinni og leikur tónlist sem endurspeglar tímann eða atburði sem sagt er frá.

Umsjón með Hljóðrás ævi minnar hefur Gunnar Lárus Hjálmarsson.

Tónlist frá ýmsum tímum úr ólíkum héruðum Djasslandsins. Íslenskt og erlent í bland.

Pétur Grétarsson ræðir við Scott McLemore um tónlist hans og birtingarmynd hennar á Multiverse plötunum, sem eru þrjár enn sem komið er.

Þeir ræða einnig um hvernig músíkin verður til, hvernig er að tala íslensku þegar maður er fæddur í Virginíufylki Bandaríkjanna og ýmislegt fleira.

Tónlistin í þættinum er öll eftir Scott:

The Multiverse

Begin Again

Onward

Fearless Lieder

Take a Stand

Bjarki Sveinbjörnsson fer yfir yfir sögu hljómsveitarinnar og rekur meðal annars hvað aðalhljómsveitarstjórar hennar höfðu að leiðarljósi við störf sín.

Sagt er frá upphafi starfsemi hljóðfæraflokka sem kalla má hljómsveit á Íslandi fram að stofnun Sinfóníuhljómsveitar Íslands 1950. Sagt frá fyrstu íslensku hljóðfæra- og söngnemendum við Konunglega tónlistarháskólann í Kaupmannahöfn. Fjallað um ráðningu og starf fyrsta aðal hljómsveitarstjórans, Olavs Kielland frá Noregi. Leikið stutt brot úr útvarpsþætti úr norska útvarpinu þar sem rödd Olavs heyrist og einnig stutt brot úr vitali við Monicu Kielland, dóttur hljómsveitarstjórans frá árinu 2000.

Í þættinum verður leikin hljóðritun frá fystu tónleikum sveitarinnar undir stjórn Róberts A. Ottóssonar - Egmond forleikurinn eftir Beethoven og 7 rúmernskir dansar eftir Béla Bartók. Þá leikið sönglag eftir Olav í flutningi hans og eiginkonu hans, Agnesar Kielland í hljóðritun hjá RÚV frá árinu 1952.

Útvarpsfréttir.

Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.

Umsjón: Halla Harðardóttir og Melkorka Ólafsdóttir.

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Við ætlum að kíkja í Kringluna og Smáralind og heyra hvað mun ráða ákvörðun fólks hvernig það mun kjósa í ágúst, hvort ísland eigi að hefja aðildarviðræður við Evrópusambandið. Hvað ræður skoðunum fólks á Evrópusambandinu og hvaða mál skipta mestu máli þegar fólk sest niður og ákveður hvort það segir já eða nei.

Eiríkur Örn Norðdahl veltir fyrir sér hvað það þýðir að mannkynið hafi eignast sinn fyrsta billjarðamæring , Elon Musk, og hvort að tækniauðmenn nútímans þurfi nokkuð á okkur hinum að halda. Sjónvarpsþættirnir Better Call Saul og hitabylgja í Evrópu koma meðal annars við sögu.

Fréttir

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Nokkur vel valin lög

frá Veðurstofu Íslands

Dánarfregnir.

Tónleikaröðin ECHO Rising Stars er liður í verkefni sem Samtök evrópskra tónleikahúsa standa fyrir og veitir ungu og framúrskarandi tónlistarfólki færi á að koma fram í frábærum tónlistarhúsum víðs vegar um Evrópu.

Hljóðritun frá tónleikum píanótríósins Trio Concept sem fram fóru í Konserthúsinu í Stokkhólmi, 1. febrúar sl.

Tríóið skipa fiðluleikarinn Edoardo Grieco, Francesco Massimino sellóleikari og píanóleikarinn Lorenzo Nguyen.

Á efnisskrá:

- Ljóð án orða í D-dúr, op. 109 eftir Felix Mendelssohn.

- Þættir úr píanótríói nr. 1 í d-moll op. 63 eftir Robert Schumann.

- Þættir úr píanótríói í d-moll eftir Luise Adolpha Le Beau.

- Save Pepe eftir Clemens K. Thomas.

- Píanótríó nr. 1 í d-moll, op. 49 eftir Felix Mendelssohn.

Umsjón: Arngunnur Árnadóttir

Umsjónarfólk segir frá tímabili í ævi sinni og leikur tónlist sem endurspeglar tímann eða atburði sem sagt er frá.

Umsjón með Hljóðrás ævi minnar hefur Gunnar Lárus Hjálmarsson.

Ævisaga Árna prófasts Þórarinssonar. Þórbergur Þórðarson skráði. Pétur Pétursson les í hljóðritun frá 1988.

Ævisaga Árna prófasts Þórarinssonar. Skráð af Þórbergi Þórðarsyni.

Pétur Pétursson les.

frá Veðurstofu Íslands

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Við fræddumst um átakið Með lífið í lúkunum hér á eftir. Samtök og stofnanir sem vinna með brotaþolum ofbeldis hafa blásið til samfélagsmiðlaátaks til að vekja athygli þeirri hættu sem fylgir kyrkingartökum, bæði sem hluti af kynlífi eða sem hluti af öðru ofbeldi. Ranghugmynda hefur gætt um slíkt, en rannsóknir leiða í ljós meiri hættu en áður hefur verið talið. Hver einasta sekúnda sem flæði blóðs er heft hefur áhrif á heilann og lítið átak þarf til að valda skemmdum. Ástþóra Kristinsdóttir, sérfræðingur í ofbeldismálum hjá Þróunarmiðstöð íslenskrar heilsugæslu, og Drífa Snædal, talskona Stígamóta, komu í þáttinn og sögðu okkur betur frá.

Stefnumót við fortíðina, svangar ruslaverur og dansiball í göngugötunni er allt partur af Listasumri á Akureyri sem hefst á morgun og stendur til 18.júlí. Við slógum á þráðinn norður og töluðum við Elísabetu Ögn Jóhannsdóttur verkefnastjóra menningarmála hjá Akureyrarbæ.

Edda Olgudóttir kom svo til okkar í vísindaspjallið og í dag talaði um rannsóknir á heilanum og heilaheilsu.

Tónlist í þættinum í dag:

Vor í Reykjavík / Uppáhellingarnir (Andri Ólafsson, texti Þórarinn Már Baldursson)

Ást og friður / Halli Reynis og Vigdís Jónsdóttir (Halli Reynis)

Refur / Svavar Knútur (Svavar Knútur)

Við gengum tvö / Ingibjörg Smith (Friðrik Jónsson og Valdimar Hólm Hallstað)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Við ætlum að kíkja í Kringluna og Smáralind og heyra hvað mun ráða ákvörðun fólks hvernig það mun kjósa í ágúst, hvort ísland eigi að hefja aðildarviðræður við Evrópusambandið. Hvað ræður skoðunum fólks á Evrópusambandinu og hvaða mál skipta mestu máli þegar fólk sest niður og ákveður hvort það segir já eða nei.

Eiríkur Örn Norðdahl veltir fyrir sér hvað það þýðir að mannkynið hafi eignast sinn fyrsta billjarðamæring , Elon Musk, og hvort að tækniauðmenn nútímans þurfi nokkuð á okkur hinum að halda. Sjónvarpsþættirnir Better Call Saul og hitabylgja í Evrópu koma meðal annars við sögu.