Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Varnar- og öryggismál Íslands voru til umfjöllunar þegar Kristinn Árni Lár Hróbjartsson, forstöðumaður Vörðu hugveitu, kom á Morgunvaktina. Tvíhliða varnaræfingin Norður-Víkingur, uppbygging varnarinnviða hér á landi og umræða um varnar- og öryggismál í tengslum við þjóðaratkvæðagreiðsluna á laugardag voru rædd.

Björn Malmquist fréttamaður var á sínum stað. Hann ræddi við Kjetil B. Alstadheim, pólitískan ritstjóra á Aftenposten, um þjóðaratkvæðagreiðsluna. Að ýmsu leyti er umræðan um hana kunnugleg frá því sem var í Noregi, en talsverður munur er t.d. varðandi EES-samninginn. Björn ræddi líka við Hjört Smárason, sem var ferðamálastjóri á Grænlandi, og lýsti því sem Bandaríkjamenn aðhafast nú á Grænlandi. Það veldur mörgum heimamönnum áhyggjum.

Í síðasta hluta þáttarins var talað um húsnæðismarkaðinn. Jónas Atli Gunnarsson, yfirhagfræðingur hjá HMS, Húsnæðis-, mannvirkja- og skipulagsstofnun, sagði áfram merki um kólnun, en hún væri nokkuð hægfara og ekkert hrun.

Tónlist:

Ragnheiður Gröndal - Ég þakka.

Los Bomboneros y sus bombasticos, Guðrún Ýr Eyfjörð Jóhannesdóttir - Hjarta mitt.

David Bowie - Life on Mars.

07:30

Útvarpsfréttir.

08:30

Gestir úr öllum kimum þjóðfélagsins deila sögu sinni með hlustendum. Umsjón: Sigurlaug M. Jónasdóttir.

Morgunleikfimi með Halldóru Björnsdóttur.

Veðurstofa Íslands.

Dægurflugur og söngvar frá ýmsum tímum.

Umsjón: Jónatan Garðarsson.

Leikin eru allskonar lög þar sem sungið er um rigninuna og það sem henni fylgir. Grafík flytur lagið Húsið og ég, Bjarni Guðmundsson flytur lag sem hann samdi við ljóðið Velkomin rigning eftir Guðmund Inga Kristjánsson, Ari Jónsson syngur lag sem heitir Rigning, Haukur Hauksson syngur lagið Í roki og regni, Langi Seli og Skuggarnir flytja lagið Rigning og rok,. Selma Björnsdóttir syngur lag sem heitir Taktu mig með, Mannakorn flytja Regnblús, KK syngur Rigning og súld, Mánar flytja lagið Haustregn og Jón Jónsson slær botninn með laginu Rignir endalaust. Umsjón: Jónatan Garðarsson.

Ferðalög og útivist, fróðleikur og skemmtun, fólk og náttúra, fjöll og firnindi og sitthvað fleira. Sól og tónlist í Sumarmálum í allt sumar.

Reynir Grétarsson geystist óvænt fram á ritvöllinn í fyrra þegar hann sendi frá sér tvær bækur, ævisöguna Fjórar árstíðir og glæpasöguna Líf sem tilnefnd var til Blóðdropans, íslensku glæpasagnaverðlaunanna. Á dögunum kom út eftir hann bókin Bókasafn gagnslausra hugsana auk þess sem Kortabók Íslands sem hann sendi frá sér fyrir tíu árum var endurútgefin. Og mögulega eru fleiri bækur væntanlegar í ár. Reynir var gestur Sumarmála í dag.

Safn vikunnar er Listasafn Reykjanesbæjar. Um þessar mundir stendur yfir uppsetning sýningarinnar Nína, okkar kærasta Nína / Nína, our dear Nína, þar sem verk Nínu Sæmundssonar eru í samtal við verk nokkra samtímalistamanna. Sýningin er sýningarstýrð af Yndu Eldborg og Viktoríu Guðnadóttur og skoðar lífsverk Nínu út frá hinsegin linsu. Helena Solveigar Aðalsteinsbur sérfræðingur sagði okkur frá.

Og fugl dagsins var fyrstur á dagskrá

Tónlist frá útsendingarlogg 2026-08-24

Páll Óskar Hjálmtýsson, Benni Hemm Hemm - Eitt af blómunum.

Carpenters - (They long to be) Close to you.

Þorgerður Ása Aðalsteinsdóttir - Ég vissi svo vel.

Litefun - SOFIA.

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Þularkynnt tónlist

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Nákvæm framkvæmd á nýju námsmati í grunnskólum liggur ekki fyrir fyrr en líður á veturinn segir skólastjóri í Garðaskóla. Skólastarfið er að hefjast.

Leiðtogar helstu vinaþjóða Úkraínu funda í Kyiv í dag. Sendiherra Íslands, sem tekur þátt í fundinum, segir mikilvægt að halda áfram stuðningi við Úkraínu. Markmið Rússa sé að valda sem mestum hryllingi.

Icelandair ætlar ekki að flytja störf úr landi vegna kaupa á Fly Play Europe, segir forstjóri Icelandair. Hann vonar að óánægja Félags íslenskra atvinnuflugmanna með kaupin auki ekki spennu í kjaraviðræðum.

Skýrslutöku af erlendum læknum í Reykholtsmálinu var frestað í dag þar sem túlki gekk illa að þýða það sem læknir sagði. Mögulegt er að aðalmeðferð lengist.

Þungur rekstur Sýnar undanfarið er ekki ástæða þess að viðræður slitnuðu um kaup Ása á fjölmiðlum félagsins, segir forstjóri Sýnar.

Hollenska sjónvarpsstöðin sem hefur síðustu ár sent framlag í Eurovision, ætlar að sniðganga keppnina annað árið í röð - því keppnin geti ekki lengur talist hlutlaus.

Stýrivaxtahækkun skilar sér hraðar í aukinni greiðslubyrði óverðtryggðra lána eftir að vaxtadómurinn féll í fyrra að sögn fjármálaráðgjafa. Greiðslubyrði af fjörutíu milljóna króna láni eykst að jafnaði um sjö þúsund krónur á mánuði.

Ríkið hefur samið við Heilsuvernd um að reka nýtt hjúkrunarheimili í Þursaholti á Akureyri. Forstjóri vonar aðframkvæmdir hefjist á næstu mánuðum.

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Umhverfis- og skipulagsráð Vestmannaeyja samþykkti á fundi sínum í síðustu viku umsókn Surtseyjarfélagsins um að stækka þyrlupallinn í Surtsey úr 36 fermetrum í um 100. Bærinn fer með skipulagsvald í eynni og skipulagsfulltrúa verður falið að gefa út framkvæmdaleyfi - en hvers vegna að stækka pallinn og hvernig myndu slíkar framkvæmdir vera skipulagðar með tilliti til náttúruverndar?

Rætt er við Magnús Tuma Guðmundsson, prófessor í jarðeðlisfræði, Sigurð Wiium, yfirflugstjóra hjá Landhelgisgæslunni, og Hildi Sólveigu Sigurðardóttur, formann umhverfis- og skipulagsráðs Vestmannaeyjabæjar.

Umsjón: Ingvar Þór Björnsson

Umsjónarfólk segir frá tímabili í ævi sinni og leikur tónlist sem endurspeglar tímann eða atburði sem sagt er frá.

Umsjón með Hljóðrás ævi minnar hefur Pétur Þorsteinsson.

Sígild og samtímatónlist frá ýmsum tímum. Íslenskt og erlent í bland.

Tónlistin í þættinum:

Liebesleid eftir Fritz Kreisler, í útsetningu fyrir víólu og píanó eftir Timothy Ridout. Timothy Ridout leikur á víólu og Frank Dupree á píanó.

Þrjú lög eftir Toru Takemitsu:

Shima e, við texta eftir Mitsuru Isawa.

Chiisana sora, við texta eftir Toru Takemitsu.

Shinda otoko no nokoshita mono ha, við texta eftir Shuntaro Tanikawa.

Flytjendur eru Dominique Visse kontratenór og François Couturier píanóleikari.

Útg. 2007

Rammislagur, eftir Atla Heimi Sveinsson við ljóð eftir Stephan G. Stephansson. Ágúst Ólafsson syngur og Anna Guðný Guðmundsdóttir leikur á píanó. Hljóðritað í salnum í Kópavogi í júní 2018.

Noktrúrna nr. 4 í A-dúr, H. 36 eftir John Field. Alice Sara Ott leikur á píanó. Hljóðritað 2024, útgefið 2025.

A pile of dust eftir eftir Jóhann Jóhannsson. Air Lyndhurst-strengjasveitin leikur. Stjórnandi er Athony Weeden.

Þrjú sönglög eftir Gabriel Fauré:

Pavane op. 50

En sourdine op. 58 no. 2

Le voyageur op. 18 no. 2

Flytjendur eru Brian Asawa kontratenór og hljómsveitin Academy of St. Martini n the Fields. Stjórnandi er Neville Marriner.

Útgefið 1998.

M'appari tutt'amor, aría úr óperunni Martha eftir Friedrich von Flotow. Textann samdi Friedrich Wilhelm Riese. Þýðandi er Achille de Lauzières. Jussi Björling tenór syngur, og Nils Grevillius stjórnar ónafngreindri hljómsveit sem leikur með. Hljóðritað 1939.

Flower, úr Two poems of Balmont K013 eftir Ígor Stravínskíj. Ljóðið orti Alexandra Heath. Barbara Hannigan sópran stjórnar og syngur með Skólahljómsveitum Juilliard-tónlistarháskólans og Konunglega tónlistarháskólans í Lundúnum.

Þáttur um bókmenntir, bæði hér heima og úti í heimi. Hlustendum er fylgt í gegnum lestur athyglisverðra bókmenntaverka og rætt við höfunda, útgefendur og fræðimenn um stefnur, strauma, tákn og tilvísanir.

Umsjón: Jóhannes Ólafsson.

Það er nánast alveg sama hvar leitað er í vestrænni bókmenntasögu, alltaf er von á því að mæta Ódysseifi í einhverri mynd, gríska kappanum, konungi Íþöku, sem hraktist um miðjarðarhafið í 10 ár á leið sinni heim eftir jafnlangt stríð við Trójumenn. Persónur, guðir og goðsagnir úr þessum elstu bókmenntatextum vesturlanda hafa vakið undrun og innblástur um aldir en líklega enginn eins og Ódysseifur, sem er ekki aðeins að finna í Ódysseifskviðu þar sem hann er söguhetjan og Illíonskviðu þar sem hann leikur líka stórt hlutverk heldur er hann goðsögn sem dúkkar upp reglulega í bókmenntasögunni, stundum í yfirfærðri merkingu og sagan um heimferð hans hefur orðið einskonar skapalón fyrir hetju- og heimferðasögur. Ódysseifur hefur orðið tákn flökkuhetjunnar sem leitar heimilis síns og hann hefur verið túlkaður á ótal vegu í takt við tíðarandann hverju sinni. Ódysseifur er menningartákn nánast eins og það sem í dag kallast jarm eða meme, hugmynd eða tákn sem berst milli manna og þvert á menningarheima. Alltaf á leiðinni heim. En virðist aldrei takast það. Hver er þessi flókni maður, bragðarefurinn, hinn ráðagóði Ódysseifur. Af hverju er hann í sífelldri aðlögun og endurnýjun?

Viðmælendur: Hjalti Snær Ægisson og Gottskálk Jensson.

Útvarpsfréttir.

Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.

Umsjón: Halla Harðardóttir og Melkorka Ólafsdóttir.

Nú fyrir helgi kom út fyrsta ljóðabók Védísar Evu Guðmundsdóttur, Brotnar línur. Ljóðsagan segir frá ungri konu sem heldur úr borginni út á land til að vinna í sláturhúsi. Þar kynnist hún köldum veruleika blóðugrar matvælaframreiðslu í neonlýstum slátursalnum, en jafnframt fólkinu í þorpinu og samfélaginu að baki. Védís Eva heimsækir hljóðstofu og segir frá bókinni.

Sjöfn Hauksdóttir, bókmenntafræðingur, flytur sinn fyrsta pistil sem sviðslistarýnir. Hún fjallar um danssýninguna Heyrðu mig, eftir Sveinbjörgu Þórhallsdóttur, sem sýnt er í Ásmundarsal um þessar mundir. Verkið i er innblásið af lífi dansarans Diljár Sveinsdóttur, sem fæddist heyrnarlaus en hefur á sinn einstaka hátt skapað sér leið sem atvinnudansari og listakona.

Nú á miðvikudag stendur til að sýna í Sambíóunum hina klassísku kvikmynd The Last Waltz í leikstjórn Martin Scorsese frá árinu 1978. Við munum því að gefnu tilefni rifja upp eitt afar furðulegt atvik úr sögu þessarar sveitar.

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Í Lestinni í dag ætlum við að leita að sumasmellinum 2026. Var eitthvað eitt lag sem fangaði sumarið í ár eða er hinn brotakenndi samtími búinn að gera út af við stóra sameiginlega sumarsmellinn? Við fáum hóp tónlistargrúskara til að segja hvaða lag einkenndi sumarið hjá þeim og hvað gerir lag að góðu sumarlagi.

Bellamix69, Óli Dóri, Margrét Erla Maack, Dóra Júlía, Una Schram og Einar Karl í Ólátagarði eru ráðgjafar Lestarinnar í dag.

Við sökkvum okkur svo ofan í aðra seríu af rifrildisþáttunum Beef á Netflix. Nú fylgjumst við með erjum tveggja para sem starfa á ríkmannlegum golfvelli. Brynja Hjálmsdóttir segir frá.

Fréttir

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Mál ungrar móður í Bandaríkjunum hefur vakið athygli um allan heim en hún er ákærð fyrir að hafa orðið þremur börnum sínum að bana. En málið hefur ekki bara vakið upp spurningar um sekt eða sakleysi hennar heldur hefur það einnig hrundið af stað umræðum um andlega heilsu mæðra og geðheilbrigðiskerfið í Bandaríkjunum.

En við byrjum á þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhald aðildaviðræðna við Evrópusambandið. Umræðan í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu á laugardaginn hefur að sumu leyti einkennst af ofgnótt á skoðunum en skorti á dýpri lýðræðislegri greiningu að dómi lektors við HÍ.

Nokkur vel valin lög

Nokkur vel valin lög

Lagalistinn:

Jacks, The - Why did I fall in love.

Liljukórinn - Eg veit eina baugalínu.

Ingi Bjarni Trio - Fragile magic.

Egill Ólafsson - Bara rólegan æsing.

Dalt, Lucrecia - La desmesura.

frá Veðurstofu Íslands

Dánarfregnir.

Hljóðritun frá tónleikum Danska strengjakvartettsins sem fram fóru í Rudolfinum tónleikahúsinu í Prag, 10. júní sl.

Á efnisskrá:

- Le Bois eftir Bryce Dessner.

-Strengjakvartett í F-dúr eftir Maurice Ravel.

-Norræn þjóðlagasyrpa í útsetningum kvartettsins.

Umsjón: Arndís Björk Ásgeirsdóttir.

Umsjónarfólk segir frá tímabili í ævi sinni og leikur tónlist sem endurspeglar tímann eða atburði sem sagt er frá.

Umsjón með Hljóðrás ævi minnar hefur Pétur Þorsteinsson.

Að loknum 4. lestri Völsunga sögu ræðir Ragnheiður Gyða Jónsdóttir við Kristján Bersa Ólafsson um norræna trú og hugsanlegan uppruna hennar og inn í þáttinn er brugðið sjónvarpsupptöku þar sem Jón Helgason segir sögu af sér og Óðni (13,30 mín.)

Frumflutt 25.03.1993

frá Veðurstofu Íslands

Ferðalög og útivist, fróðleikur og skemmtun, fólk og náttúra, fjöll og firnindi og sitthvað fleira. Sól og tónlist í Sumarmálum í allt sumar.

Reynir Grétarsson geystist óvænt fram á ritvöllinn í fyrra þegar hann sendi frá sér tvær bækur, ævisöguna Fjórar árstíðir og glæpasöguna Líf sem tilnefnd var til Blóðdropans, íslensku glæpasagnaverðlaunanna. Á dögunum kom út eftir hann bókin Bókasafn gagnslausra hugsana auk þess sem Kortabók Íslands sem hann sendi frá sér fyrir tíu árum var endurútgefin. Og mögulega eru fleiri bækur væntanlegar í ár. Reynir var gestur Sumarmála í dag.

Safn vikunnar er Listasafn Reykjanesbæjar. Um þessar mundir stendur yfir uppsetning sýningarinnar Nína, okkar kærasta Nína / Nína, our dear Nína, þar sem verk Nínu Sæmundssonar eru í samtal við verk nokkra samtímalistamanna. Sýningin er sýningarstýrð af Yndu Eldborg og Viktoríu Guðnadóttur og skoðar lífsverk Nínu út frá hinsegin linsu. Helena Solveigar Aðalsteinsbur sérfræðingur sagði okkur frá.

Og fugl dagsins var fyrstur á dagskrá

Tónlist frá útsendingarlogg 2026-08-24

Páll Óskar Hjálmtýsson, Benni Hemm Hemm - Eitt af blómunum.

Carpenters - (They long to be) Close to you.

Þorgerður Ása Aðalsteinsdóttir - Ég vissi svo vel.

Litefun - SOFIA.

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Í Lestinni í dag ætlum við að leita að sumasmellinum 2026. Var eitthvað eitt lag sem fangaði sumarið í ár eða er hinn brotakenndi samtími búinn að gera út af við stóra sameiginlega sumarsmellinn? Við fáum hóp tónlistargrúskara til að segja hvaða lag einkenndi sumarið hjá þeim og hvað gerir lag að góðu sumarlagi.

Bellamix69, Óli Dóri, Margrét Erla Maack, Dóra Júlía, Una Schram og Einar Karl í Ólátagarði eru ráðgjafar Lestarinnar í dag.

Við sökkvum okkur svo ofan í aðra seríu af rifrildisþáttunum Beef á Netflix. Nú fylgjumst við með erjum tveggja para sem starfa á ríkmannlegum golfvelli. Brynja Hjálmsdóttir segir frá.