Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Útvarpsfréttir.

Umsjón: Una Margrét Jónsdóttir.

Í þessum þætti er það norrænt vor sem ræður ríkjum. Flutt verða tónverk sem tengjast vorinu eftir tónskáld frá Norðurlöndum. Verkin sem flutt verða eru „Vorþytur“ eftir Christian Sinding, „Vor“ úr Sinfóníu nr.2 eftir Natanael Berg, „Vorið“ eftir Edvard Grieg, „Vor í hjarta mínu“ eftir Leif Þórarinsson og „Vordraumar“ úr hljómsveitarverkinu „Myndir frá Finnlandi“ eftir Selim Palmgren. Umsjón með þættinum hefur Una Margrét Jónsdóttir og lesari er Gunnar Hansson.

Hvernig horfum við á nútíðina og hvernig spáum við í framtíðina? Getum við litið til baka og greint fortíðina? Getum við komist að því hver viðhorf ungs fólks voru árið 1940? En árið 2011? Hvernig hafa hugmyndir fólks breyst á 50 árum? Og hvernig sér það þróunina fyrir sér næstu 50 ár?

Í þáttunum Kynslóðir mætast verður rætt við þrettán Íslendinga sem fæðast og alast upp á ólíkum tímum. Eldri viðmælendurnir eiga það sameiginlegt að hafa fæðst áður en Ísland varð lýðveldi og yngri viðmælendurnir fæddust allir eftir að Gleðibankinn var orðinn að klassík og Perlan að kennileiti í Reykjavík. Í eldri hópnum er yngsti viðmælandinn 73 ára og sá elsti 90 og í yngri hópnum er sá elsti 18 ára gamall og þeir yngstu 14 ára gamlir. Á milli elsta og yngstu viðmælendanna eru 76 ár.

Hvaða hugmyndir hafa þessir einstaklingar um menntun, störf, byggðarþróun, náttúruna, auðlindir, alþjóðamál, íslenska tungu og íslenskan mat? Hverju myndu þeir vilja breyta í íslensku samfélagi? Endurspegla tvær kynslóðir tvö ólík viðhorf? (Áður á dagskrá 2011)

Hvað eiga kynslóðirnar sameiginlegt? Hvað greinir þær að? Hvaða breytingar hafa orðið á hugmyndum fólks á hálfri öld? Hvernig sjá þessar tvær kynslóðir framtíðina fyrir sér? Umsjón: Gerður Jónsdóttir.

Hvernig verða samgöngur í framtíðinni? Hvernig þróast byggð í landinu ? Hverjar verða helstu auðlindir okkar eftir 50 ár? Hvert verður viðhorf til náttúrunnar? Í öðrum þætti Kynslóðir mætast munu viðmælendur velta fyrir sér spurningum er varða samgöngur, byggðarþróun, náttúruna og auðlindir í fortíð, nútíð og framtíð.

Lesarar eru Árni Kristjánsson og Magnús Örn Sigurðsson.

Þátturinn var fyrst á dagskrá 18. september 2011.

frá Veðurstofu Íslands.

Kristján Guðjónsson sest niður í Feneyjum með listakonunni Ástu Fanneyju Sigurðardóttur sem er fulltrúi Íslands á Feneyjatvíæringnun sem opnaði í vikunni. Ásta ræðir um verkið sitt Pocket Universe og umgjörðina á þessari gömlu og þekktu myndlistarhátíð.

Prestur og predíkari: Sr. Salvar Geir Guðgeirsson

Organisti og kórstjóri: Miklos Dalmay

Kirkjukór Hveragerðis- og Kotstrandarsókna

Séra Salvar Geir Guðgeirsson

Predikari/Ræðumaður: Séra Salvar Geir Guðgeirsson

Organisti: Miklós Dalmay

Kór/Sönghópur: Kirkjukór Hveragerðis- og Kotstrandarsókna

Stjórnandi: Miklós Dalmay

Anna Jórunn Stefánsdóttir les lokabæn.

TÓNLIST Í MESSUNNI:

Forspil: Praeludium í A-moll ( 2‘00 mín) Johann Krieger

Fyrir predikun

763 Ó, Guð, ég veit hvað ég vil (1‘30 mín) T Margareta Melin / Kristján Valur Ingólfsson L Torgny Erséus

272b Hallelúja, dýrð sé Drottni (1‘20 mín) T Helgi Hálfdánarson L Philipp Nicolai

---- Bæn (2‘20 mín) T Jakob Jóhannesson Smári L Þórarinn Guðmundsson

Eftir predikun

246a Nú gjaldi Guði þökk (2’30 mín) T Martin Rinckart/ Helgi Hálfdánarson L Martin Rinckart

Eftirspil: Allemande úr svítu í G-dúr, HWV 441 (2’00 mín) George Friderich Händel

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Mikill viðbúnaður er á spænsku eyjunni Tenerife þar sem verið er að flytja farþega á skemmtiferðaskipinu Hondius frá borði.

Íbúar Flóahrepps svara könnun um afstöðu til sameiningar við önnur sveitarfélög samhliða sveitarstjórnarkosningum. Oddviti Flóahrepps sagði í haust að engin knýjandi þörf væri fyrir sameiningu.

Hart er barist í Líbanon þrátt fyrir vopnahlé. 39 voru drepnir í loftárásum Ísraelshers í gær.

Meðalbiðtími eftir innlögn á sjúkrahúsinu Vogi styttist um þriðjung milli áranna 2024 og 2025. Ragnheiður Hulda Friðriksdóttir, forstjóri SÁÁ, segir þróunina endurspegla aukna áherslu samtakanna á dag- og göngudeildarúrræði og snemmtæka íhlutun.

Vladímír Pútín forseti Rússlands segir styttast í að stríðið í Úkraínu líði undir lok.

Framtíð Keirs Starmer forsætisráðherra Bretlands hangir á bláþræði. Sífellt fleira áhrifafólk innan Verkamannaflokksins hvetur hann til afsagnar.

Pípuorgelið í Hveragerðiskirkju safnar ryki og kostar það tæplega fjórar milljónir króna að hreinsa það.

Hlynur Andrésson var grátlega nálægt því að slá eigið Íslandsmet í maraþonhlaupi í Kaupmannahöfn í morgun.

Í Krakkaheimskviðum fjöllum við um fréttir af því sem gerist ekki á Íslandi, en tengist því samt stundum. Karitas kafar í heimsmálin ásamt góðum gestum og fjallar á einfaldan, skýran og skemmtilegan hátt um allt milli himins og jarðar.

Umsjón: Karitas M. Bjarkadóttir

Í þessum þætti Krakkaheimskviða dveljum við í heimi sjónvarpsins. Gísli Marteinn Baldursson er gestur þáttarins og ræðir við Karitas um Eurovision sem hefst á þriðjudaginn. Í seinni hluta þáttarins kynnumst við fjölmiðlamanninum David Attenborough sem varð 100 ára á föstudaginn.

Umsjón: Elísabet Jökulsdóttir.

Lesarar: Þröstur Leó Gunnarsson og Vilborg Halldórsdóttir.

(frá árinu 2000)

Þriðji þáttur: Taktu mig þá ef þú þorir.

Lesið úr bókum Halldórs Laxness.

Lesarar: Þröstur Leó Gunnarsson og Vilborg Halldórsdóttir.

Þátturinn var fyrst á dagskrá 18. september 2000.

Styrkt af Menningarsjóði útvarpsstöðva.

Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.

Úrval úr Lestarþáttum vikunnar.

Útvarpsfréttir.

Tónhjólið snýst og snýst og upp koma sögur af tónlist, nýrri og gamalli. Ólíkar stefnur og straumar skjóta upp kolli og líka hljóðfæri, hugtök og túlkunarmöguleikar. Hugað verður að einhverju því sem hæst ber á tónlistarsviðinu í heimi sígildrar tónlistar og djasstónlistar á hverjum tíma.

Í Tónhjóli dagsins beinum við hlustum okkar að ástralskri samtímatónlist. Tónlistarmenn sem leggja til efni í þáttinn eru meðal annarra Judith Hamman, Sam Dunscombe, Ben Frost, Anthony Burr og Anthony Pateras.

Tónlist í þættinum:

Af The Long Exhale með Anthony Burr og Anthony Pateras:

doesn’t show og faded into the light mist

Af The traces of a mistake, the most simple one possible the reactions of even younger children með Anthony Pateras og Rohan Drape:

Distance bestows then takes right back

Af Music for Cello and Humming með Judith Hamman:

Down to Dust eftir Anthony Pateras

Af Chroma með Lawrence English og Loscil:

Sienna

Meradalir II með Ben Frost og Francesco Fabris

Two Forests með Sam Dunscombe

Who knows where the time goes með Nina Simone

Þáttur um íslensku og önnur mál.

Umsjón: Anna Sigríður Þráinsdóttir og Guðrún Línberg Guðjónsdóttir

Fréttir

Aldrei hefur gustað jafn kröftuglega um Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva og nú. En þó pallíetturnar og glimmerið glitri undan ljóskösturunum sprettur sjónarspilið úr rammpólitískum jarðvegi sem, þegar grannt er á litið, hefur alltaf sett sinn brag á keppnina.

Gæti keppnin sungið sitt síðasta 2026?

Gísli Marteinn Baldursson hagar seglum eftir vindvélunum og fylgir blæstri þeirra í gegnum átakasögu Eurovision.

Múrinn fellur, frelsið er allt um kring, og Eurovision kemur út úr skápnum.

frá Veðurstofu Íslands

Umsjón: Svanhildur Jakobsdóttir.

Gestur úr Mannlega þættinum talar um bækur.

Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var Guðrún Helga Halldórsdóttir búðareigandi og stundakennari við japönskudeild HÍ. Hún er stödd í Kyoto í Japan og vegna mikils tímamuns hringdum við í hana snemma í morgun og tókum spjallið upp. Við forvitnuðumst aðeins um hana og af hverju hún er stödd í Japan og svo sagði hún okkur auðvitað hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Guðrún talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:

Dagar mínir í Morisaki bókabúðinni e. Satoshi Yagisawa í þýðingu Ugga Jónssonar

Kjörbúðarkonan e. Sayaka Murata í þýðingu Elísu Bjargar Þorsteinsdóttur

Svo talaði hún um áhrif Haruki Murakami á sitt líf.

Fréttaskýringaþáttur sem fjallar á ítarlegan og lifandi hátt um heimsmálin, um allt það sem ekki gerist á Íslandi.

Umsjón: Birta Björnsdóttir og Bjarni Pétur Jónsson.

Athygli heimsbyggðarinnar var á Venesúela í byrjun árs þegar bandarískir hermenn tóku forseta landsins, Nicolás Maduro og eiginkonu hans Ciliu Flores, höndum og fluttu í fangelsi í New York þar sem þeim er enn haldið. Trump lýsti því yfir að boðað yrði til kosninga og að Bandaríkin tækju yfir olíuframleiðslu landsins. Þrátt fyrir að vera risastórt fréttamál féll það fljótlega í skuggann af öðrum málum, eins og hótunum Trumps um að taka yfir Grænland, árásum Bandaríkjanna og Ísraels á Íran og árásum Ísraela á Líbanon, svo fátt eitt sé nefnt. Í Heimskviðum í dag ætlum við að reyna að glöggva okkur á því hvort eitthvað hafi breyst í Venesúela eftir að Maduro var steypt af stóli. Dagný Hulda Erlendsdóttir fjallar um málið.

Enska fótboltafélagið Brighton and Howe Albion tilkynnti nýlega um byggingu nýs leikvangs sem verður eingöngu fyrir kvennafótbolta. Þetta yrði fyrsti völlur sinnar tegundar í Evrópu en sá fyrsti í heiminum var tekinn í notkun í Kansas City í Bandaríkjunum fyrir tveimur árum. En hvað gerir þessa velli vænlegri fyrir kvennafótbolta og af hverju er ástæða til hafa slíka velli? Hallgrímur Indriðason, sem hefur horft á ófáa fótboltaleikina um ævina, kannar þetta.

Kristján Guðjónsson sest niður í Feneyjum með listakonunni Ástu Fanneyju Sigurðardóttur sem er fulltrúi Íslands á Feneyjatvíæringnun sem opnaði í vikunni. Ásta ræðir um verkið sitt Pocket Universe og umgjörðina á þessari gömlu og þekktu myndlistarhátíð.

Veraldarvefur tónlistarinnar. Lagasyrpur héðan og þaðan úr víðri veröld.

Mahi musicians of Benin - Cengunmé.

Listafólk frá Kamerún - Music for the Buma dance.

Funkees, The - Dancing time.

Aga, Alèmu - Abatatchen hoy - Pater noster.

Waaberi, Mursal, Maryam - Rog rogosho = Changing.

Marhours, Ahmad, Achkar, Ely, Masry, Hussein el, Badoui, Hatem - Saqqarah nights.

Banna, Rim - The first rain.

Xiaolian, Dai - Liushui = Flowing waters.

Charlo - El cantar de los reseros.

Cuevas, Sergio - Golpe llanero.

Baptista, Cyro, Braga, Paulo, Matta, Nilson, Castro-Neves, Oscar, Ma, Yo-Yo, Alves, Helio - Apelo.

Deyhim, Sussan - Negara = Mesmerizes mirror.

frá Veðurstofu Íslands

Sígild og samtímatónlist frá ýmsum tímum. Íslenskt og erlent í bland.

Tónlistin í þættinum:

Sónata nr. 1 í D-dúr op. 12 nr. 1 eftir Ludwig van Beethoven. Isabelle Faust leikur á fiðlu, Alexander Melnikov leikur á píanó.

Verkið er í 3 þáttum:

I. Allegro con brio ;

II. Andante con moto. Tema con variazioni ;

III. Rondo. Allegro

Malaguena, op. 165 nr. 3 eftir Fritz Kreisler. Itzhak Perlman leikur á fiðlu, Samuel Sanders leikur á píanó.

Sinfónía nr. 1 í D-dúr eftir Franz Joseph Haydn. Austurrísk-ungverska Haydn-sveitin leikur. Stjórnandi er Adam Fischer.

Þættirnir eru:

1. Presto ;

2. Andante ;

3. Presto

Hljóðritað í júní 1990 í Haydnsaal, Esterházy Palace, Eisenstadt í Austurríki.

Tvö lög efti Mischa Mullov-Abbado:

Blue Deer

Brazil

Viktoria Mullova leikur á fiðlu og Mischa Mullov-Abbado leikur á kontrabassa. Útgefið 2020. Á plötunni Music We Love.

Sfere fermate, lag og texti eftir Sigismondo d’India. Flytjendur eru kammersveitin L'Arpeggiata, þar sem Christina Pluhar stjórnar, leikur á bassalútu og útsetur. Með þeim syngur Bruno de Sá, sópran (karlsópran).

Upptaka fór fram 19.-24. mars 2021 í Grande salle, Studio de l'Orchestra natnional d’Île-de-France. Kom út á plötunni Alla Napoletana árið 2021.

Umsjónarmaður spjallar um hvaðeina milli himins og jarðar, oft af sögulegu tagi, les forvitnilega texta úr ýmsum áttum, bæði íslenska og erlenda, og reynir af öllum mætti að hafa ofan af fyrir hlustendum þá klukkustund sem þátturinn stendur. Umsjón: Illugi Jökulsson.

Líkt og umsjónarmaður hafði áður lesið úr fyrstu smásögum Edgars Allans Poes og Antons Tsékovs er birtust á íslensku, þá leitar hann nú hófanna í smásagnasöfnum Williams Somersets Maughams (1874-1965) en hann var einhver vinsælasti rithöfundur heims á fyrri hluta 19. aldar og sérlega rómaður fyrir smásögur. Hér eru tvær sögur sem eru dæmigerðar fyrir Maugham, ein fislétt skemmtisaga og önnur sem getur nöturlega mynd af þjónum breska heimsveldisins.