Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Útvarpsfréttir.

07:30

Útvarpsfréttir.

08:30

Útvarpsfréttir.

Gestir úr öllum kimum þjóðfélagsins deila sögu sinni með hlustendum. Umsjón: Sigurlaug M. Jónasdóttir.

Helga Björg er djákni , segir frá því starfi sem og þá ákvörðun að hætta að drekka og fara í meðferð.

Umsjón: Halldóra Björnsdóttir.

Útvarpsfréttir.

Veðurstofa Íslands.

Umsjón: Kristján Kristjánsson.

Lagalistinn:

Beatles -LOVE - Strawberry Fields Forever.

JAMES TAYLOR - Memphis.

Lord Nelson - A Party For Santa Claus.

DORIS DAY - Here Comes Santa Claus.

The Blind Boys Of Alabama - Last Month Of The Year.

Hank Williams - Mind Your Own Business.

Jim Reeves - Silver Bells.

Billy Cobham - Snoppy's Search/Red Baron.

John Lennon, JOHN LENNON & THE PLASTIC ONO BAND - Happy Xmas (War Is Over).

Lord Beginner - Christmas Morning the Rum Had Me Yawning.

Perry Como & The Fontane Sisters - It's Beginning To Look A Lot Like Christmas.

ELVIS PRESLEY - Santa Bring My Baby Back (To Me).

Útvarpsfréttir.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Við fræddumst í dag um verkefnið Saumó - tau með tilgang. Þetta er virkniverkefni fyrir flótta- og innflytjendakonur, þar sem þær slá nokkrar flugur í einu höggi, þær gera og selja handunnar vörur auk þess að læra íslensku og fræðast um samfélagið. Hjálpræðisherinn og Hjálparstarf kirkjunnar standa að Saumó og við fengum Hildi Loftsdóttur sem stýrir verkefninu til að segja okkur betur frá því, en þær verða með jólamarkað í húsnæði Hjálpræðishersins á sunnudaginn.

Út er komin tónlistarbók fyrir yngstu börnin og fólkið þeirra sem heitir Bambaló: fyrstu lögin okkar. Tónlistin sem börnin geta kallað fram í bókinni með því að ýta á þar til gerða takka er öll spiluð á alvöru hljóðfæri og sungin á íslensku, myndirnar eru handteiknaðar og gullfallegar eftir listakonuna Linn Janssen sem er upprunalega frá Þýskalandi en er búsett hér á landi. Bókin hvetur til skapandi og skjálausra samverustunda. Sigrún Harðardóttir tónlistarkona er höfundur bókarinnar og hún kom til okkar í dag.

Svo ef jólastressið er farið að knýja dyra hjá einhverjum þá gæti verið að við höfum verið með lausnina við því í þættinum þegar listakonan Sara Riel kom til okkar, en hún er að vinna í því að afstressa þau sem vilja fyrir jólin. Hún sem sagt býður á teikniæfingu í Ásmundarsafni á þriðjudögum, í samvinnu við Listasafn Reykjavíkur. Þar leiðir hún gesti inn í ferli sjálfvirkra teikninga við undirspil tónlistar, en þetta er einmitt vinnuferli hennar sjálfrar. Sara útskýrði í dag fyrir okkur hvernig þetta gengur fyrir sig og hvernig þetta virkar í samhengi við afstressun.

Tónlist í þættinum í dag:

Ef ég nenni / Helgi Björnsson (Adelmo Fornaciari, texti Jónas Friðrik)

Amma engill / Borgardætur (M.K. Jeromy, texti Friðrik Erlingsson)

Jólin eru hér / Sigurður Guðmundsson ( Sigurður Guðmundsson, texti Bragi Valdimar Skúlason)

Snæfinnur snjókarl / Björgvin Halldórsson (Steve Nelson, texti Hinrik Bjarnason)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Útvarpsfréttir.

Fólk úr ýmsum áttum flytur stuttar hugleiðingar sem tengjast sama umfjöllunarefni.

Umfjöllunarefnið er ATHÖFN. Helena Guttormsdóttir er myndlisamaður og lektor við landslagsarkitektabraut Landbúnaðarháskóla Íslands.

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

197 börn víða um Evrópu voru getin með sæði úr dönskum gjafa, sem reyndist bera hættulega genastökkbreytingu. Öllum börnunum er því mjög hætt við krabbameini. Sæðið var sent til Íslands.

Hæstiréttur kveður í dag upp dóm í máli neytendasamtakanna gegn Arion banka. Niðurstaðan gæti haft áhrif á mörg þúsund fasteignalán.

Frestur til að tilkynna þátttöku í Eurovision rennur út í dag - stjórn RÚV fjallar um málið síðdegis.

28 verkefni fengu samtals 70 milljónir króna úr Þróunarsjóði innflytjendamála í dag.

Forsætisráðherra segir að þrátt fyrir einstök ágreiningsmál gangi samstarf við ráðherra Flokks fólksins vel. Mjög jákvætt sé að hafa Flokk fólksins í ríkisstjórn, rödd hans þurfi að heyrast.

Mikil ísing hefur safnast á rafmagnslínur á Austurlandi og Vestfjörðum, í leiðindaveðri, rafmagnstruflanir gætu varað í nokkurn tíma.

Erlendur athafnamaður vill endurvekja flugfélagið Nice Air á næsta ári. Stefnt er að fyrstu flugferðum í febrúar.

Knattspyrnusambönd Egyptalands og Írans vilja ekki taka þátt í leik til stuðnings hinsegin fólki á HM karla í fótbolta í Seattle í sumar.

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Daglegur fréttaskýringaþáttur þar sem stór og lítil fréttamál eru matreidd á einfaldan hátt.

Tímamót verða í vaxtamálinu svokallaða eftir rúma klukkustund þegar hæstiréttur kveður upp dóm sinn í máli tveggja lántakenda vegna skilmála í lánasamningi um verðtryggt lán á breytilegum vöxtum. Þetta er annað málið af fjórum sem lántakendur höfðuðu með fulltingi Neytendasamtakanna árið 2021. Um fátt hefur verið rætt meira en fyrsta málið sem leitt var til lykta um miðjan október - enda hafði það mikil áhrif á húsnæðismarkaðinn.

Í þættinum eru rætt um áhrifin hingað til og velt upp hver áhrif þessa máls gætu orðið.

Viðmælendur:

Breki Karlsson, formaður Neytendasamtakanna

Már Wolfgang Mixa, dósent í viðskiptafræði

Umsjón: Ingvar Þór Björnsson

Opin og gagnrýnin umræða um vísindi, nýsköpun, umhverfi, fréttir og samfélagsmál.

Netfang: [email protected]

Fátækt er talsvert algengari og dýpri meðal fólks af erlendum uppruna en hjá fólki með íslenskan bakgrunn. Þetta er meðal þess sem kemur fram í skýrslu sem unnin var fyrir forsætisráðherra og er hluti rannsóknarverkefnis sem hófst árið 2022 um fátækt og áætlaðan samfélagslegan kostnað. Í niðurstöðukafla skýrslunnar segir að aukin hætta á fátækt meðal nýfluttra innflytjenda endurspegli samspil margra þátta. Skortur á félagslegu tengslaneti, tungumálahindranir og misræmi milli menntunar og krafna íslensks vinnumarkaðar geti aukið líkur á fátækt. Halldór S. Guðmundsson, prófessor við félagsráðgjafadeild, kemur til okkar og ræðir við okkur um niðurstöður skýrslunnar.

Í gær var greint frá því að tvö félög myndu fá fjárstyrk frá utanríkisráðuneytinu til að efla umræðu um kosti og galla aðildar að Evrópusambandinu. Félögin tvö eru Evrópuhreyfingin og Heimssýn, og næstu tvo daga ætlum við að fjalla um þessar hreyfingar sem gera má ráð fyrir að verði áberandi í umræðunni um Evrópumál á næstunni.

Og í lok þáttar kemur Edda Olgudóttir, vísindamiðlari Samfélagsins, til okkar. Í dag ætlar hún að tala um Omega-3 fitusýrur og hvers vegna þær eru mikilvægar.

Tónlist úr þættinum:

HJÁLMAR & DJ FLUGVÉL OG GEIMSKIP - Tilvonandi vor.

STEVIE WONDER - Sir Duke.

Útvarpsfréttir.

Tónlist frá ýmsum tímum úr ólíkum héruðum Djasslandsins. Íslenskt og erlent í bland.

Lagalisti:

Jones, Philly Joe, Chambers, Paul, Rollins, Sonny, Garland, Red - Paul's pal.

James, Elmore, Brown, J.T., Payne, Odie, Jones, Little Johnny - Hoy hoy.

Ingibjörg Elsa Turchi - Neos.

Marína Ósk Þórólfsdóttir, Scott Ashley McLemore, Sunna Gunnlaugsdóttir, Nicolas Louis Christian Moreaux - Meðan nóttin spann.

Nico Moreaux - Always Shining.

Krall, Diana - They can't take that away from me.

Callender, Red, Tucker, Bobby Quartet, Kessel, Barney, Eckstine, Billy, Young, Lee, Tucker, Bobby - Smoked gets in your eyes.

Redman, Joshua, Cavassa, Gabrielle - Do You Know What It Means To Miss New Orleans?.

Mezzoforte - Take a breath.

Kvartett Halla Guðmunds - I couldn't.

Okegwo, Ugonna, Terrasson, Jacky, Parker, Leon - Bye bye blackbird.

Útvarpsfréttir.

Í þættinum er flutt jólatónlist, íslensk og erlend, auk frásöguþátta sem tengjast jólum og jólaundirbúningi.

Flytjendur tónlistar: Gradualekór Langholtskirkju, Kvartettinn Rúdolf, Sara Dís og María Björk, Elly Vilhjálms og Vilhjálmur Vilhjálmsson, Andrew Lawrence-King og Eddukórinn.

Bo Malmquist, sendikennari í sænsku við Háskóla Íslands, segir frá sögu heilagrar Lúsiíu á messudegi hann er 13. desember ár hvert. Frumflutt 12.12.1957.

Einar Ólafur Sveinsson segir þjóðsögu af Möðrudalspresti, sem skrifuð var eftir Jóni lærða Guðmundarsyni og er talin vera frá síðari hluta 17. aldar.

Einnig segir Einar Ólafur Sveinsson þjóðsögu af galdramönnunum 18 í Vestmannaeyjum, sem Jón Árnason og Magnús Grímsson rituðu eftir skólapiltum að austan. Mun sagan hafa átt sér stað stuttu eftir Svarta dauða. Báðar sögurnar voru frumfluttar 1949.

Umsjón: Jónatan Garðarsson.

(Áður á dagskrá 1998)

Útvarpsfréttir.

Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.

Umsjón: Halla Harðardóttir og Melkorka Ólafsdóttir.

Sigrún Pálsdóttir er gestur Víðsjár í dag og segir frá skáldsögu sinni Bláa pardusinum hljóðbók, sem hefur verið tilnefnd til bæði Fjöruverðlauna og Íslensku bókmenntaverðlaunanna. Bókin segir frá þremur persónum sem allar eru að hlusta á sömu hljóðbókina, Bláa pardusinn, og sem allar upplifa söguna mjög ólíkt. Líf þessara þriggja einstaklinga fléttast svo saman á óvæntan hátt undir lok sögunnar. Innan sögu Sigrúnar eru margar sögur og einnig margir höfundar og óhætt er að segja að lesturinn opni á skemmtilegar vangaveltur um lestur og hlustun, mörk skáldskapar og sagnfræði, túlkun og stöðu höfundarins.

Trausti Ólafsson rýnir í uppfærslu Óðs á La Boheme í Borgarleikhúsinu og Gauti Kristmannsson rýnir í Hlöðu Bergsveins Birgissonar.

Útvarpsfréttir.

Konungurinn lengi lifi, skrifaði Donald Trump um sjálfan sig á samfélagsmiðlum í febrúar.

Frá því að hann tók við embætti forseta hefur hann unnið að því að gjörbylta bandarísku stjórnkerfi og samfélagi með suðurafríska tæknimógúlinn Elon Musk sér við hlið.

Hugmyndirnar sem þeir styðjast í niðurrifinu og uppbyggingu hins nýja samfélags hafa lengi verið að bruggast í tæknigeiranum - og þær eru róttækari en marga grunar.

Lýðræðið er komið á endastöð, og Bandaríkin þurfa snjallan forstjóra sem stýrir samfélaginu eins og sprotafyrirtæki. Það þarf að byggja upp einveldi, nýtt konungsdæmi, segja jafnvel sumir.

Í þessum þáttum sökkvum við okkur ofan í þessar byltingarhugmyndir og hugsuðina á bakvið þær, konungssinnana í Kisildal.

Umsjón: Lóa Björk Björnsdóttir og Kristján Guðjónsson.

Fjórði þátturinn er með óvenjulegu sniði. Við fáum til okkar viðmælendur sem hjálpa okkur að skilja stofnun bandaríska lýðveldisins og frjálslyndisstefnuna, liberalismann, sem Peter Thiel og fleiri álíta að sé komin á endastöð.

Viðmælendur: Sveinn Máni Jóhannesson sagnfræðingur og Páll Rafnar Þorsteinsson heimspekingur.

Fréttir

Fréttir

Ísland tekur ekki þátt í Eurovision í Vín í vor. Framkvæmdastjórn kynnti stjórn RÚV þessa ákvörðun á stjórnarfundi í dag. Óvíst er hvort Söngvakeppni sjónvarps verður haldin.

Ferðamenn á leið til Bandaríkjanna gætu þurft að sýna allt sem þeir hafa gert á samfélagsmiðlum undanfarin fimm ár, ef áform heimavarnarráðuneytis Bandaríkjanna verða að veruleika. Íslenskir ferðamenn yrðu ekki undanskildir.

Enn eru líkur á eldgosi á Sundhnúksgígaröðinni. Kvikusöfnun hefur verið stöðug síðustu vikur.

Síðasta jólaúthlutun Fjölskylduhjálpar á höfuðborgarsvæðinu er í næstu viku og verður starfsemin lögð niður um áramót. Matarúthlutunum verður þó haldið áfram í Reykjanesbæ út mars á næsta ári. Formaður segir stöðuna hryllilega.

Umsjón: Þorgils Jónsson og Ævar Örn Jósepsson

Tæknimaður: Mark Eldred

Stjórn útsendingar: Annalísa Hermannsdóttir

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Ríkisútvarpið tekur ekki þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva á næsta ári. Af tilkynningu útvarpsstjóra má ráða að þetta sé ekki síst gert vegna þeirrar miklu andstöðu jafnt listamanna sem almennings hér á landi við það, að Ísraelar taki þátt. Deilur um þessa annars ástsælu keppni eru ekkert nýtt og sniðganga hennar - meðal annars og ekki síst vegna þátttöku Ísraela - ekki heldur, eins og Anna Kristín Jónsdóttir rekur, áður en Ævar Örn Jósepsson talar við Stefán Eiríksson útvarpsstjóra um þessa ákvörðun hans og framkvæmdastjórnar RÚV.

HS Orka telur varnargarðana í Grindavík fyrst og fremst hafa verið reista til að verja almannahagsmuni en ekki hagsmuni orkufyrirtækisins. Kostnaður félagsins frá upphafi jarðhræringanna við Grindavík er umtalsverður og ekki sér fyrir endann á honum. Freyr Gígja Gunnarsson kannaði málið.

Umsjón: Ævar Örn Jósepsson

Tæknimaður: Mark Eldred

Í Krakkaheimskviðum fjöllum við um fréttir af því sem gerist ekki á Íslandi, en tengist því samt stundum. Karitas kafar í heimsmálin ásamt góðum gestum og fjallar á einfaldan, skýran og skemmtilegan hátt um allt milli himins og jarðar.

Umsjón: Karitas M. Bjarkadóttir

Í þessum þætti Krakkaheimskviða skoðum við yfirvofandi samfélagsmiðlabann fyrir börn yngri en 16 ára í Ástralíu. Þau Þóra Jónsdóttir og Haukur Brynjarsson frá NETVÍS eru gestir þáttarins.

Veðurfregnir kl. 18:50.

Dánarfregnir.

Hljóðritun frá tónleikum Lausanne kammersveitarinnar sem fram fóru í Beaulieu leikhúsinu í Lausanne í Sviss 5. nóvember sl.

Á efnisskrá eru verk eftir Wolfgang Amadeus Mozart:

- Forleikur að Töfraflautunni.

- Exsultate, jubilate, mótetta K.165.

- Serenata notturna í D-dúr K.239.

- Voi avete un cor fedele, konsertaría K.217.

- Voi che sapete, aría Kerúbínós úr Brúðkaupi Fígarós.

- Sinfónía nr. 38 í D-dúr K.504, Prag-sinfónían.

Einsöngvari: Julia Lezhneva.

Strjórnandi: Ton Koopman.

Umsjón: Melkorka Ólafsdóttir.

Opin og gagnrýnin umræða um vísindi, nýsköpun, umhverfi, fréttir og samfélagsmál.

Netfang: [email protected]

Fátækt er talsvert algengari og dýpri meðal fólks af erlendum uppruna en hjá fólki með íslenskan bakgrunn. Þetta er meðal þess sem kemur fram í skýrslu sem unnin var fyrir forsætisráðherra og er hluti rannsóknarverkefnis sem hófst árið 2022 um fátækt og áætlaðan samfélagslegan kostnað. Í niðurstöðukafla skýrslunnar segir að aukin hætta á fátækt meðal nýfluttra innflytjenda endurspegli samspil margra þátta. Skortur á félagslegu tengslaneti, tungumálahindranir og misræmi milli menntunar og krafna íslensks vinnumarkaðar geti aukið líkur á fátækt. Halldór S. Guðmundsson, prófessor við félagsráðgjafadeild, kemur til okkar og ræðir við okkur um niðurstöður skýrslunnar.

Í gær var greint frá því að tvö félög myndu fá fjárstyrk frá utanríkisráðuneytinu til að efla umræðu um kosti og galla aðildar að Evrópusambandinu. Félögin tvö eru Evrópuhreyfingin og Heimssýn, og næstu tvo daga ætlum við að fjalla um þessar hreyfingar sem gera má ráð fyrir að verði áberandi í umræðunni um Evrópumál á næstunni.

Og í lok þáttar kemur Edda Olgudóttir, vísindamiðlari Samfélagsins, til okkar. Í dag ætlar hún að tala um Omega-3 fitusýrur og hvers vegna þær eru mikilvægar.

Tónlist úr þættinum:

HJÁLMAR & DJ FLUGVÉL OG GEIMSKIP - Tilvonandi vor.

STEVIE WONDER - Sir Duke.

Þessi saga forsetaembættisins hefst 1. desember 1918 þegar Ísland varð frjálst og fullvalda ríki. Konungur Danmerkur var áfram þjóðhöfðingi Íslendinga.

Snemma í seinni heimsstyrjöld tóku Íslendingar konungsvaldið í eigin hendur og stofnuðu lýðveldi á Þingvöllum 17. júní 1944.

Guðni Th. Jóhannesson rekur sögu fyrstu fjögurra forseta lýðveldisins. Þeir voru Sveinn Björnsson, Ásgeir Ásgeirsson, Kristján Eldjárn og Vigdís Finnbogadóttir.

Veðurfregnir kl. 22:05.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Við fræddumst í dag um verkefnið Saumó - tau með tilgang. Þetta er virkniverkefni fyrir flótta- og innflytjendakonur, þar sem þær slá nokkrar flugur í einu höggi, þær gera og selja handunnar vörur auk þess að læra íslensku og fræðast um samfélagið. Hjálpræðisherinn og Hjálparstarf kirkjunnar standa að Saumó og við fengum Hildi Loftsdóttur sem stýrir verkefninu til að segja okkur betur frá því, en þær verða með jólamarkað í húsnæði Hjálpræðishersins á sunnudaginn.

Út er komin tónlistarbók fyrir yngstu börnin og fólkið þeirra sem heitir Bambaló: fyrstu lögin okkar. Tónlistin sem börnin geta kallað fram í bókinni með því að ýta á þar til gerða takka er öll spiluð á alvöru hljóðfæri og sungin á íslensku, myndirnar eru handteiknaðar og gullfallegar eftir listakonuna Linn Janssen sem er upprunalega frá Þýskalandi en er búsett hér á landi. Bókin hvetur til skapandi og skjálausra samverustunda. Sigrún Harðardóttir tónlistarkona er höfundur bókarinnar og hún kom til okkar í dag.

Svo ef jólastressið er farið að knýja dyra hjá einhverjum þá gæti verið að við höfum verið með lausnina við því í þættinum þegar listakonan Sara Riel kom til okkar, en hún er að vinna í því að afstressa þau sem vilja fyrir jólin. Hún sem sagt býður á teikniæfingu í Ásmundarsafni á þriðjudögum, í samvinnu við Listasafn Reykjavíkur. Þar leiðir hún gesti inn í ferli sjálfvirkra teikninga við undirspil tónlistar, en þetta er einmitt vinnuferli hennar sjálfrar. Sara útskýrði í dag fyrir okkur hvernig þetta gengur fyrir sig og hvernig þetta virkar í samhengi við afstressun.

Tónlist í þættinum í dag:

Ef ég nenni / Helgi Björnsson (Adelmo Fornaciari, texti Jónas Friðrik)

Amma engill / Borgardætur (M.K. Jeromy, texti Friðrik Erlingsson)

Jólin eru hér / Sigurður Guðmundsson ( Sigurður Guðmundsson, texti Bragi Valdimar Skúlason)

Snæfinnur snjókarl / Björgvin Halldórsson (Steve Nelson, texti Hinrik Bjarnason)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Konungurinn lengi lifi, skrifaði Donald Trump um sjálfan sig á samfélagsmiðlum í febrúar.

Frá því að hann tók við embætti forseta hefur hann unnið að því að gjörbylta bandarísku stjórnkerfi og samfélagi með suðurafríska tæknimógúlinn Elon Musk sér við hlið.

Hugmyndirnar sem þeir styðjast í niðurrifinu og uppbyggingu hins nýja samfélags hafa lengi verið að bruggast í tæknigeiranum - og þær eru róttækari en marga grunar.

Lýðræðið er komið á endastöð, og Bandaríkin þurfa snjallan forstjóra sem stýrir samfélaginu eins og sprotafyrirtæki. Það þarf að byggja upp einveldi, nýtt konungsdæmi, segja jafnvel sumir.

Í þessum þáttum sökkvum við okkur ofan í þessar byltingarhugmyndir og hugsuðina á bakvið þær, konungssinnana í Kisildal.

Umsjón: Lóa Björk Björnsdóttir og Kristján Guðjónsson.

Fjórði þátturinn er með óvenjulegu sniði. Við fáum til okkar viðmælendur sem hjálpa okkur að skilja stofnun bandaríska lýðveldisins og frjálslyndisstefnuna, liberalismann, sem Peter Thiel og fleiri álíta að sé komin á endastöð.

Viðmælendur: Sveinn Máni Jóhannesson sagnfræðingur og Páll Rafnar Þorsteinsson heimspekingur.