Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Séra Bjarni Þór Bjarnason flytur.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Umsjónarmenn eru Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir.

75 ár eru í dag síðan Atlantshafssáttmálinn var undirritaður og Atlantshafsbandalagið varð til. Af því tilefni ræddi Bogi Ágústsson við Björn Bjarnason, fyrrverandi ráðherra, um bandalagið og öryggis- og varnarmál.

Fyrir 60 árum áttu Bítlarnir lögin í fimm efstu sætum bandaríska Billboard-vinsældarlistans. Lögin fimm voru leikin.

Aðeins lítill hluti þess viðar sem hægt er að vinna úr skógum landsins er nýttur. Arnór Snorrason, skógfræðingur hjá Landi og skógi, segir mikla möguleika felast í skógarnytjum.

Ég syng þennan söng - Ari Jónsson,

Room full of roses - George Morgan,

I can dream, can´t I - Andres sisters,

Please please me - The Beatles,

I want to hold your hand - The Beatles,

She loves you - The Beatles,

Twist and shout - The Beatles,

Can´t buy me love - The Beatles,

Norwegian wood - The Beatles.

Útvarpsfréttir.

07:30

Útvarpsfréttir.

08:30

Útvarpsfréttir.

Gestir úr öllum kimum þjóðfélagsins deila sögu sinni með hlustendum. Umsjón: Sigurlaug M. Jónasdóttir.

Morgunleikfimi með Halldóru Björnsdóttur.

Útvarpsfréttir.

Veðurstofa Íslands.

Umsjón: Kristján Kristjánsson.

Útvarpsfréttir.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Til að geta skilið börn verður að líta til frumtengsla þeirra og ummönnunaraðila, það þarf að lesa svipbrigði, líkamlegt atferli, yrta og óyrta tjáningu barna svo unnt sé að skima fyrir hættu í tengslasamböndum þeirra. Þetta er skrifað í lýsingu á námskeiðinu Brosmildu og stilltu börnin sem Ragnheiður B. Guðmundsdóttir, félagsráðgjafi, fjölskyldufræðingur og doktorsnemi við HÍ, stýrir hjá Endurmenntun HÍ. Ragnheiður kom í þáttinn í dag og sagði okkur frá námskeiðinu og til dæmis hvernig hægt er að greina tengslahegðun barna sem búa við hættu.

Jónatan Garðarsson hefur heimsótt Mannlega þáttinn nokkrum sinnum upp á síðkastið og farið yfir feril þekktra íslenskra dægurlagasöngvara. Í dag er röðin komin að söngkonunni Erlu Stefánsdóttur frá Akureyri sem er klárlega þekktust fyrir flutning sinn á laginu Lóan er komin sem kom út á sjöunda áratugnum. Hún söng þó inn á fjölmargar plötur á ferli sínum og skemmti víða um land með ýmsum hljómsveitum. Erla fæddist 1947 í S-Þingeyjasýslu en fluttist til Akureyrar þar sem söngferill hennar hófst. Hún gerðist þá söngkona hljómsveitarinnar Póló sumarið 1964 en þeir félagar höfðu séð hana syngja sextán ára gamla á skólaskemmtun. Hún söng einnig á tímabili með Hljómsveit Ingimars Eydal. Hægt er að sjá Erlu syngja í sjónvarpsþættinum Manstu gamla daga frá árinu 1991 hér: https://www.ruv.is/sjonvarp/spila/manstu-gamla-daga/28071/8bmiri

Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur kom svo til okkar í dag í veðurspjall. Hann talaði um páskaveðrið, þegar við upplifðum snjó og kulda hér á landi en á sama tíma voru slegin hitamet víða um heimþ Það var t.d. fáheyrður hiti á Sahel svæðinu í Afríku með 48,5 stiga hita í Malí. Svo er það biðin endalausa eftir eiginlegu vori, það glittir eiginlega ekki enn í almennilega vortíð og svo litum við á langtímaspár.

Tónlist í þættinum:

Þú ert ungur enn / Erling Ágústsson (Logan, Price, texti Erling Ágústsson)

Lóan er komin / Erla Stefánsdóttir (James Bland, ljóð Páll Ólafsson)

Góða nótt / Erla Stefánsdóttir (franskt þjóðlag, texti Egill Bjarnason)

Vor í dal / Karlakórinn Heimir, Óskar Pétursson einsöngur (Peter Wulsing, texti Freysteinn Gunnarsson)

UMSJÓN GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Útvarpsfréttir.

Fólk úr ýmsum áttum flytur stuttar hugleiðingar sem tengjast sama umfjöllunarefni.

Umsjón hefur Brynjar Eldon Geirsson framkvæmdastjóri Golfsambands Íslands.

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Þingflokksformaður Framsóknarflokksins segir brýnt að fá á hreint hvort forsætisráðherra ætli að bjóða sig fram til forseta. Komi til þess sé eðlilegt að viðræður verði teknar upp um áframhald ríkisstjórnarsamstarfs við nýja forystu Vinstri grænna. Engir formlegir fundir hafa þó verið boðaðir í dag.

Þrýstingur eykst stöðugt á ríkisstjórn Bretlands að hætta að senda vopn til Ísrael, eftir að Ísraelsher drap starfsfólk hjálparsamtaka í loftárás á Gaza. Stofnandi samtakanna segir árásina ekki hafa verið slys.

Hagnaðardrifin leigufélög hafa mjög sterk ítök á leigumarkaði í nágrannasveitarfélögum höfuðborgarsvæðisins. Sex af hverjum tíu íbúðum sem þar eru leigðar út eru í eigu þessara leigufélaga.

Framkvæmdastjóri Atlantshafsbandalagsins kallaði eftir samstöðu Bandaríkjanna við önnur aðildarríki NATO, í ávarpi sem hann hélt á sjötíu og fimm ára afmælishátíð bandalagsins í morgun. Utanríkisráðherrar NATO-ríkjanna funda í Brussel, meðal annars til að undirbúa leiðtogafundinn í Washington í sumar.

Fjársöfnun Solaris-samtakanna fyrir brottflutning Palestínufólks af Gaza hefur verið kærð til lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu.

Ekki var full samstaða í peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands um að halda stýrivöxtum óbreyttum í mars. Varaseðlabankastjóri vildi lækka vexti um 0,25 prósent.

Enn er snjóflóðahætta til fjalla á Norður- og Austurlandi. Veðurstofan varar fólk við ferðum í brattlendi.

Íslenska kvennalandsliðið í fótbolta er á lokametrunum í undirbúningi sínum fyrir fyrsta leik í undankeppni Evrópumótsins sem verður gegn Póllandi á morgun.

Opin og gagnrýnin umræða um vísindi, nýsköpun, umhverfi, fréttir og samfélagsmál.

Netfang: [email protected]

Við ætlum að ræða aðeins um eldgosið við Sundhnúksgígaröðina. Gosið hefur nú staðið frá 16. mars og virknin talin stöðug. Tveir gígar eru nú virkir og samkvæmt nýjustu upplýsingum frá Veðurstofunni hefur landris ekki mælst undanfarna daga sem þykir benda til þess að jafnvægi sé nú í aðstreymi kviku undir Svartsengi. Og í gær var hættustig Almannavarna fært af neyðarstigi á hættustig. Kristín Jónsdóttir deildarstjóri á Veðurstofunni ætlar að fara yfir stöðuna með okkur.

Og við höldum okkur á veðurstofunni því undanfarið hafa fréttir af snjóflóðum og snjóflóðahættu verið tíðar og viðbragð vegna þess verið talsvert. Sveinn Brynjólfsson er sérfræðingur á sviði ofanflóðahættu. Hann ætlar að ræða við okkur á eftir.

Stefán Gíslason umhverfisstjórnunarfræðingur fjallar svo um snjallmæla í pistli í lok þáttar.

Útvarpsfréttir.

Umsjón: Una Margrét Jónsdóttir.

Í þættinum verður fjallað um tvö tónverk sem byggð eru á sögunni „Risinn eigingjarni" (The Selfish Giant) eftir Oscar Wilde. Sagan kom út í bók árið 1888 og fjallar um risa sem á fallegan blómagarð. Hann vill ekki lofa börnum að leika sér í honum og byggir múrvegg í kringum garðinn. En þegar börnin hætta að koma í garðinn vill vorið ekki koma þangað heldur svo veturinn ríkir stöðugt í garði risans. Dag einn gerist nokkuð sem kemur risanum á óvart og breytir afstöðu hans. Tónverkin tvö, sem byggð eru á sögunni, eru eftir Penelope Thwaites og Eric Coates. Verk Thwaites er frá árinu 1968, en verk Coates frá árinu 1925. Í þættinum verða lesin brot úr sögu Wildes í þýðingu eftir Þórodd Guðmundsson frá Sandi. Umsjón með þættinum hefur Una Margrét Jónsdóttir, en lesari er Guðni Tómasson.

Útvarpsfréttir.

Þórarinn Björnsson kennari fer víða og spjallar við eldra fólk um lífsstarfið og sitthvað fleira.

Þættirnir voru áður á dagskrá 2006 til 2007.

Þórarinn Björnsson heimsækir Jón Skaftason fyrrverandi alþingis- og sýslumann.

Útvarpsfréttir.

Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.

Umsjón: Halla Harðardóttir og Melkorka Ólafsdóttir.

Í einu rótgrónasta menningarvígi borgarinnar, Mokka við Skólavörðustíg, stendur nú yfir sýning á málverkum eftir Unnar Ara Baldvinsson. Sýningin kallast Hring eftir hring og þar gefur að líta olíumálverk þar sem hringurinn er í aðalhlutverki. Unnar Ari segir okkur frá því úr hverju hringirnir spretta í þætti dagsins.

Við ætlum einnig að leiða hugan að kvikmyndaefni sem byggir á bókum en samband bóka og kvikmynda getur verið snúið. Það er oft einhver tilfinning í loftinu fyrir því að dygðugara sé að lesa bókina áður en maður sér kvikmynd unna upp úr téðri bók.

Við kynnum einnig til leiks nýjan pistlahöfun í þættinum. Þorleifur Sigurlásson, tónlistarmaður en hann ætlar að vera með okkur næstu vikur og skoða tónlistarstefnur í ólíkum heimshornum sem eiga það sameiginlegt að hafa haft gríðarleg menningarleg áhrif, bæði á stöðum sem þær spretta fram sem og annarsstaðar í heiminum. Fyrsti áfangastaður hans er í listastefnunni Tropicáliu í Brasilíu.

Útvarpsfréttir.

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Hver er Blanksy? Og hverjum datt í hug að búa til karakteri sem lspreyjar tölfræði um aðstæður öryrkja á bíla hjá áhrifavöldum? Við ræðum við Einar Ben hjá Bien og veltum fyrir okkur stafrænni markaðssetningu og vitundarvakningum á TikTok.

Við heyrum endurflutt innslag Kristjáns Guðjónssonar frá því í fyrra, um hugtakið Enshittification.

Við bregðum okkur í heimsókn í Hitt Húsið í Elliðaárdal, þar sem undirbúningur fyrir Söngkeppni framhaldsskólanna er í fullum gangi þessa dagana. Marinó Lilliendahl framkvæmdastjóri keppninnar, og Embla María Möller Atladóttir, forseti Sambands íslenskra framhaldsskólanema, segja okkur frá.

Fréttir

Kvöldfréttir útvarps

Líklegt er talið að Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra tilkynni um forsetaframboð á morgun. Formenn Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks og varaformaður Vinstri grænna semja nú um framhald stjórnarsamstarfsins.

Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir, varaformaður þingflokks VG, segist ekki reikna með að ráðherrafjöldi flokksins breytist ef formaðurinn tekur af skarið og býður sig fram.

Joe Biden Bandaríkjaforseti kallaði í dag eftir tafarlausu vopnahléi á Gaza og krafðist þess að Ísraelar gripu til aðgerða til að koma í veg fyrir að óbreyttir borgarar væru drepnir í hernaðaði Ísraela þar.

Landris mælist á ný við Svartsengi á Reykjanesskaga, og engar vísbendingar eru um að eldgosinu sé að ljúka, segir Kristín Jónsdóttir deildarstjóri hjá veðurstofu Íslands.

Starfsfólk sjúkrahúss í Prag sendi ranga konu í þungunarrofsaðgerð, fyrir misskilning. Stjórnandi sjúkrahússins harmar mistökin og býður konunni aðstoð.

Starfshópur á vegum Reykjavíkurborgar hefur lagt fram tillögur að aðgerðum til að stemma stigu við reiðhjólaþjófnaði á höfuðborgarsvæðinu. Hátt í 1.700 sautján hundruð tilkynningar um reiðhjólaþjófnað bárust frá 2021 til 2023.

Umsjón: Ævar Örn Jósepsson og Andri Yrkill Valsson

Tæknimaður: Mark Eldred

Stjórn útsendingar: Valgerður Þorsteinsdóttir

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

4. apríl 2024

Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra staðfesti í gær að hún hefði íhugað forsetaframboð af mikilli alvöru. Bjarni Benediktsson, formaður Sjálfstæðisflokksins, aflýsti för sinni á 75 ára afmælisfund Atlantshafsbandalagsins í Brussel og Sigurður Ingi Jóhannsson, formaður Framsóknarflokksins frestaði boðuðum fundarhöldum á Austurlandi. Heimildir fréttastofu herma að þeir tveir eigi nú í viðræðum við Guðmund Inga Guðbrandsson, varaformann Vinstri grænna, um framhald ríkisstjórnarsamstarfs flokkanna þriggja. Flest - og jafnvel allt - bendir því til þess að Katrín ætli í framboð og muni tilkynna það áður en þing kemur saman á mánudag, líklega strax á morgun. Ævar Örn Jósepsson ræðir þessa dæmalausu stöðu við Eirík Bergmann Einarsson stjórnmálafræðing.

Forsetakosningarnar í sumar verða sögulegar, hvernig sem á það er litið. Fari forsætisráðherra fram, sem flest bendir til að verði niðurstaðan, er það stefnubreyting og opnar um leið ákveðna möguleika fyrir forsetaembættið. Þetta segir Guðmundur Hálfdánarson sagnfræðingur í samtali við Frey Gígju Gunnarsson.

Í sumar verða tuttugu og sjö pósthús og samstarfspósthús eftir á landinu öllu. Þau voru meira en tvöfalt fleiri fyrir fimmtán árum. Sveitarstjórar í smærri byggðarlögum hafa áhyggjur af þjónustuskerðingu og segja að póstbox komi ekki í stað pósthúss. Ólöf Rún Erlendsdóttir tók saman og ræddi við Björn Bjarka Þorsteinsson, Unni valborgu Hilmarsdóttur og Jón Björn Hákonarson.

Umsjón: Ævar Örn Jósepsson

Tæknimaður: Mark Eldred

Í þessum þáttum köfum við djúpt ofan í þjóðsögukistu heimsins. Sögurnar eru allskonar, sumar fyndnar, aðrar fróðlegar, sumar alveg út í hött og enn aðrar kannski svolítið hræðilegar eða draugalegar. Í hverjum þætti heyrum við tvær eða þrjár þjóðsögur frá ýmsum heimshornum.

Umsjón: Ingibjörg Fríða Helgadóttir.

Þjóðsögur þáttarins:

Meiri mold, meiri mold! (Ísland)

Tröllin sem reyndu að stela Færeyjum (Færeyjar)

Skarfurinn og æðarfuglinn (Færeyjar)

Kókoshnetutréð (Pólýnesía)

Leikraddir:

Adam Ernir Níelsson

Andri Már Helgason

Helgi Már Halldórsson

Sigurður Ingi Einarsson

Sérfræðingur í þjóðsögum: Terry Gunnell, prófessor í þjóðfræði við Háskóla Íslands

Lestur og umsjón: Ingibjörg Fríða Helgadóttir

Veðurstofa Íslands.

Dánarfregnir.

Sígild tónlist.

Hljóðritun frá tónleikum Dönsku útvarpshljómsveitarinnar sem fram fóru í Tónleikahúsi Danska útvarpsins í Kaupmannahöfn, í nóvember s.l.

Á efnisskrá:

*Píanókonsert nr. 4 í G-dúr op. 58 eftir Ludwig van Beethoven.

*Sinfónía nr. 42 í C-dúr K. 551, Júpíter-sinfónían, eftir Wolfgang Amadeus Mozart.

Einleikari: Francesco Piemontesi.

Stjórnandi: Herbert Blomstedt.

Umsjón: Thelma Hrönn Sigurdórsdóttir.

Opin og gagnrýnin umræða um vísindi, nýsköpun, umhverfi, fréttir og samfélagsmál.

Netfang: [email protected]

Við ætlum að ræða aðeins um eldgosið við Sundhnúksgígaröðina. Gosið hefur nú staðið frá 16. mars og virknin talin stöðug. Tveir gígar eru nú virkir og samkvæmt nýjustu upplýsingum frá Veðurstofunni hefur landris ekki mælst undanfarna daga sem þykir benda til þess að jafnvægi sé nú í aðstreymi kviku undir Svartsengi. Og í gær var hættustig Almannavarna fært af neyðarstigi á hættustig. Kristín Jónsdóttir deildarstjóri á Veðurstofunni ætlar að fara yfir stöðuna með okkur.

Og við höldum okkur á veðurstofunni því undanfarið hafa fréttir af snjóflóðum og snjóflóðahættu verið tíðar og viðbragð vegna þess verið talsvert. Sveinn Brynjólfsson er sérfræðingur á sviði ofanflóðahættu. Hann ætlar að ræða við okkur á eftir.

Stefán Gíslason umhverfisstjórnunarfræðingur fjallar svo um snjallmæla í pistli í lok þáttar.

Útvarpsfréttir.

Veðurstofa Íslands.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Til að geta skilið börn verður að líta til frumtengsla þeirra og ummönnunaraðila, það þarf að lesa svipbrigði, líkamlegt atferli, yrta og óyrta tjáningu barna svo unnt sé að skima fyrir hættu í tengslasamböndum þeirra. Þetta er skrifað í lýsingu á námskeiðinu Brosmildu og stilltu börnin sem Ragnheiður B. Guðmundsdóttir, félagsráðgjafi, fjölskyldufræðingur og doktorsnemi við HÍ, stýrir hjá Endurmenntun HÍ. Ragnheiður kom í þáttinn í dag og sagði okkur frá námskeiðinu og til dæmis hvernig hægt er að greina tengslahegðun barna sem búa við hættu.

Jónatan Garðarsson hefur heimsótt Mannlega þáttinn nokkrum sinnum upp á síðkastið og farið yfir feril þekktra íslenskra dægurlagasöngvara. Í dag er röðin komin að söngkonunni Erlu Stefánsdóttur frá Akureyri sem er klárlega þekktust fyrir flutning sinn á laginu Lóan er komin sem kom út á sjöunda áratugnum. Hún söng þó inn á fjölmargar plötur á ferli sínum og skemmti víða um land með ýmsum hljómsveitum. Erla fæddist 1947 í S-Þingeyjasýslu en fluttist til Akureyrar þar sem söngferill hennar hófst. Hún gerðist þá söngkona hljómsveitarinnar Póló sumarið 1964 en þeir félagar höfðu séð hana syngja sextán ára gamla á skólaskemmtun. Hún söng einnig á tímabili með Hljómsveit Ingimars Eydal. Hægt er að sjá Erlu syngja í sjónvarpsþættinum Manstu gamla daga frá árinu 1991 hér: https://www.ruv.is/sjonvarp/spila/manstu-gamla-daga/28071/8bmiri

Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur kom svo til okkar í dag í veðurspjall. Hann talaði um páskaveðrið, þegar við upplifðum snjó og kulda hér á landi en á sama tíma voru slegin hitamet víða um heimþ Það var t.d. fáheyrður hiti á Sahel svæðinu í Afríku með 48,5 stiga hita í Malí. Svo er það biðin endalausa eftir eiginlegu vori, það glittir eiginlega ekki enn í almennilega vortíð og svo litum við á langtímaspár.

Tónlist í þættinum:

Þú ert ungur enn / Erling Ágústsson (Logan, Price, texti Erling Ágústsson)

Lóan er komin / Erla Stefánsdóttir (James Bland, ljóð Páll Ólafsson)

Góða nótt / Erla Stefánsdóttir (franskt þjóðlag, texti Egill Bjarnason)

Vor í dal / Karlakórinn Heimir, Óskar Pétursson einsöngur (Peter Wulsing, texti Freysteinn Gunnarsson)

UMSJÓN GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Hver er Blanksy? Og hverjum datt í hug að búa til karakteri sem lspreyjar tölfræði um aðstæður öryrkja á bíla hjá áhrifavöldum? Við ræðum við Einar Ben hjá Bien og veltum fyrir okkur stafrænni markaðssetningu og vitundarvakningum á TikTok.

Við heyrum endurflutt innslag Kristjáns Guðjónssonar frá því í fyrra, um hugtakið Enshittification.

Við bregðum okkur í heimsókn í Hitt Húsið í Elliðaárdal, þar sem undirbúningur fyrir Söngkeppni framhaldsskólanna er í fullum gangi þessa dagana. Marinó Lilliendahl framkvæmdastjóri keppninnar, og Embla María Möller Atladóttir, forseti Sambands íslenskra framhaldsskólanema, segja okkur frá.