Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Séra Þórhildur Ólafs flytur.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Umsjónarmenn eru Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir.

Í byrjun þáttar var sagt frá Árna Thorlacius í Stykkishólmi en í gær, 1. nóvember, voru liðin 175 ár síðan hann hóf veðurathuganir í bænum.

Lífið í skólunum tekur breytingum á morgun í samræmi við nýjar sóttvarnaráðstafanir og reglugerð. Víða verður snúið að fara að reglum, segir Ragnar Þór Pétursson, formaður Kennarasambands Íslands. Það eigi t.d. við um áfangaskipta framhaldsskóla og leikskóla.

Á krísutímum er mikilvægt að stjórnendur taki réttar ákvarðanir. Til eru fræði um stjórnun og ákvarðanatöku á slíkum tímum; áfallastjórnun. Ásthildur Elva Bernharðsdóttir, kennari við HÍ, sagði frá kjarna slíkra fræða en hann er að standa vörð um grunngildi, t.d. líf og heilsu fólks.

Í Bretlandi á fólk helst ekki að fara að heiman að nauðsynjalausu. Mjög strangar reglur taka gildi þar í landi síðar í vikunni en útbreiðsla kórónuveirunnar hefur verið hröð upp á síðkastið og stjórnvöld fengið á baukinn vegna þess. Sigrún Davíðsdóttir sagði frá stöðu mála í Lundúnaspjalli. Hún sagði líka frá brottvikningu Jeremy Corbyn úr þingflokki Verkamannaflokksins, andláti Sean Connery og heilabilun Bobby Charlton.

Í Bandaríkjunum er kosið um margt annað en til embættis forseta á morgun. Vera Illugadóttir nefndi nokkur mál sem kosið verður um í einstaka ríkjum. Réttindi leigubílstjóra, úlfar og ofskynjunarsveppir er meðal þess sem fólk þar sumsstaðar að taka afstöðu til.

Tónlist:

Það styttir alltaf upp - Vinir Dóra,

Ain?t we brothers - Sam Gleaves,

In my life - Sean Connery.

Útvarpsfréttir.

Útvarpsfréttir.

Umsjón: Pálmi Jónasson

Útvarpsfréttir.

Gestir úr öllum kimum þjóðfélagsins deila sögu sinni með hlustendum. Umsjón: Sigurlaug M. Jónasdóttir.

Nína Björk ákvaða að skrifa bók um konur , hún segir sögu rúmlega 40 framúrskarandi kvenna sem spanna tímann allt frá upphafi byggðar á Íslandi til dagsins í dag.

Nína fékk hugmyndina að bókinn þegar hún var búsett erlendis ásamt börnum sínum og uppgötvaði að það vantaði bók um merkilegar konur í Íslandssögunni.

Umsjón: Halldóra Björnsdóttir.

Útvarpsfréttir.

Útvarpsfréttir.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Við byrjuðum þáttinn í dag eins og aðra mánudaga og fimmtudaga undanfarið, með því að senda út upphaf upplýsingafundar Almannavarna. Því var þáttur dagsins styttri sem því nemur.

Við fengum að heyra 8. og síðasta þáttinn í smáþáttaröðinni Heimur ostanna, þar sem ostaáhugamaðurinn Svavar Halldórsson hefur í fylgd ostasérfræðingsins Eyrnýjar Sigurðardóttur, leitt hlustendur um ævintýraheima ostanna. Í þessum síðasta þætti fóru þau Svavar og Eirný yfir bragðbætta osta af öllu tagi. Hvað má og hvað má ekki? Þau hugsuðu líka til jólanna í þessum síðasta þætti í bili. Alla þættina átta af Heimi ostanna má nálgast í hlaðvarpsútgáfu á vef RÚV og helstu hlaðvarpsveitum.

Lesandi vikunnar í þetta sinn var Björn Gunnlaugsson, aðstoðarskólastjóri, en skólastjórnendur standa í ströngu þessa dagana að skipuleggja skólastarf í samræmi við breyttar reglur sem fylgja faraldrinum. En Björn sagði okkur frá því hvaða bækur eru á náttborðinu hjá honum, hvað hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft áhrif á hann í gegnum tíðina.

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Útvarpsfréttir.

Útvarpsfréttir.

Donald Trump ætlar að lýsa yfir sigri að kvöldi kjördags, samkvæmt heimildum bandarískra fjölmiðla. Síðustu kannanir fyrir kjördag benda hins vegar til þess að Joe Biden hafi umtalsvert forskot á Trump.

Sóttvarnarlæknir vonar að hægt verði að byrja að aflétta takmörkunum eftir tvær vikur. 26 greindust með kórónuveiruna í gær. Einn sjúklingur lést af völdum COVID-19 síðasta sólarhring. Víðir Reynisson yfirlögregluþjónn segir ótrúlegt að viðskiptavinir verslana skuli sýna mótþróa varðandi grímuskyldu.

Fjórir liggja inni á Sjúkrahúsinu á Akureyri með COVID-19. Framkvæmdastjóri lækninga á sjúkrahúsinu á Akureyri, segir sjúkrahúsið sé betur undirbúið nú en í vor.

Hertar reglur um sóttvarnir í leik og grunnskólum taka gildi á morgun. Plássleysi í skólabyggingum gerir sumum skólum erfitt um vik að tryggja tveggja metra reglu við kennslu.

Ríflega 1,2 milljónir manna hafa dáið úr COVID-19 á heimsvísu og yfir 46 milljónir greinst með kórónuveiruyna.

Landsnet stendur í stórræðum á Austurlandi. Í dag og næstu daga verður stór hluti svæðisins aftengdur byggðalínunni með aukinni hættu á rafmagnstruflunum. Gul veðurviðvörun tekur gildi á Austfjörðum á morgun.

Dánarfregnir

Opin og gagnrýnin umræða um vísindi, nýsköpun, umhverfi, fréttir og samfélagsmál.

Netfang: [email protected]

Ásdís A. Arnalds og Guðný Björk Eydal prófessor í félagsráðgjöf: Hvaða áhrif hafa lög um fæðingar- og foreldraorlof haft á foreldra, fjölskylduna og atvinnuþáttöku? Ásdísi A. Arnalds sem ver brátt doktorsritgerð sína um þetta efni, leibeinandi hennar er Guðný Björk Eydal prófessor. Rýnt var í kannanir sem hafa verið gerðar og rannsókn Ásdísar tekur saman.

Magnús Sævar Magnússon hjá Útfararstofu Kirkjugarðanna heimsóttur og rætt við hann um lífið og dauðan.

Páll Líndal doktor í umhverfissálfræði flytur pistil um mikilvægi þess að ríkari áhersla sé lögð á samspil fólks og umhverfis og að sálfræðileg sjónarmið fái sitt rými í hönnunar- og skipulagsferlum.

Útvarpsfréttir.

Útvarpsfréttir.

Orðanna origami á Rás 1. Hugað að öllu mögulegu á sviði bókmenntanna.

Í þættinum verður sagt frá endurútgáfu bókar Helga Jónssonar um Látrabjörgu sem kom út árið 1949 og það heyrast brot úr upptöku sem gerð var í rafrænum útgáfuföguði bókarinnar. Þar kvað Ragnheiður Ólafsdóttir tvær af vísum Bjargar og Aðalsteinn Eyþjórsson fór með galdur. Einnig heyrðist í ritstjóra endurútgáfunnar Hermanni Stefánssyni og nokkrir tónar frá strengjakvartett Reykjavík Barokk hópsins sem lék largoþátt strengjakvartetts í a moll, op. 3 nr 3 eftir 18. aldar tónskáldið Magdalenu Lombardini Sirmen. Þáheyrast stutt viðtöl við Hermann, Heimi Frey Hlöðversson og Ólöfu Sigursveinsdóttur.

Þá er í þættinum rætt við Mariu Ramos um nýja ljóðabók hennar Havana og við Kristján Hrafn Guðmundsson um nýtt smásagnasafn hans Þrír skilnaðir og jarðarför.

Umsjón: Pétur Grétarsson.

Hörtur Ingvi Jóhannsson píanóleikari er í óða önn að safna saman eigin tónsmíðum fyrir píanó, sem saman ná yfir allar tóntegundirnar. Einnig hljóma í þættinum nokkur nóvemberlög úr ýmsum áttum. Í lok þáttar syngur Jelena Ciric nýtt lag af plötu sinni Shelters One sem kemur út nk föstudag.

Útvarpsfréttir.

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Sitjandi Bandaríkjaforseti, Donald Trump, barst stuðningur úr óvæntri átt þegar einn virtasti þrjótarappari suðurríkjanna, Lil Wayne birti mynd frá fundi þeirra fyrir helgi. Eða, kannski var stuðningurinn ekkert svo óvæntur. Stefna Trump og stjórnhættir njóta almennt lítilla vinsælda í samfélagi svartra Bandaríkjamanna en nokkrar þekktar raddir hafa þó klofið sig úr hópnum. Við skoðum rapp, ofurmenni og kapítal í Lestinni í dag.

Berglind Rós Magnúsdóttir flytur sinn fjórða og síðasta pistil um ástir og ástarrannsóknir. Og þessu sinni veltir hún fyrir kynlífsvæðingu ástarinnar - en hvað merkir slík kynlífsvæðing eiginlega?

Ungi perlukafarinn Maram tilheyrir þjóðflokki sem lifir í nánum tengslum við hafið. Marams laumar sér inn í draum gamals nágranna síns og hefur í kjölfarið leit að perlunni einu sem geymir leyndardóms lífs og dauða. Þetta er viðfangsefni nýrrar fransk-íslenskrar myndasögu sem kemur út síðar í mánuðinum. Við heimsækjum Magnús Björn Ólafsson og heyrum hvernig hann særði fram söguna með möntru.

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Forsetakosningar fara fram í Bandaríkjunum á morgun. Þegar hafa yfir 95 milljónir kosið utan kjörfundar. Rætt við Ingólf Bjarna Sigfússon sem fylgist með kosningunum.

Samtals eru nú 72 á sjúkrahúsi með covid veikindi, þar af fjórir á Akureyri. Einn lést í gær. Niðurstöðu úttektar á hópsmitinu á Landakoti er að vænta eftir helgi.

Angela Merkel kanslari vonast til þess að jólahald geti verið með eðlilegum hætti í Þýskalandi, en útilokar að landsmenn sleppi fram af sér beislinu um áramótin.

Hertar sóttvarnarreglur í skólum gera nemendum í iðngreinum erfitt um vik að stunda nám þar sem fjarnám er ekki mögulegt. Aðeins tíu mega vera saman í stofu þar sem áður máttu vera þrjátíu.

Grunnskólakennarar út um allt land hafa í dag setið sveittir við að skipuleggja skólahaldið næstu vikurnar í samræmi við nýjar sóttvarnareglur. Ákveðnar reglur gilda um 1. til 4 bekkinga. Tveggja metra reglan nær ekki til þeirra og þeir þurfa ekki að nota andlitsgrímur. Alls mega 50 nemendur vera í hverju rými. Tveggja metrar reglan gildir um 5-10, bekkinga og þeir þurfa að nota grímur ef ekki er hægt að koma við 2ja metra reglunni.

Arnar Páll Hauksson talaði við Sigríði Heiðu Bragadóttur skólastjóra Laugarnesskóla í Reykjavík og Eyrúnu Skúladóttur skólastjóriGlerárskóla á Akureyri um skólahaldið sem eru fram undan.

Margir aðdáendur Trump forseta telja sigurinn í höfn í forsetakosningunum á morgun og allt annað séu kosningasvik. Þeir taka þar meira mið af þeim mikla fjölda úr þeirra röðum sem haft hefur sig mjög í frammi á kjörfundum og við kjörstaði undanfarna daga fremur en því sem kann að koma upp úr kjörkössunum, þar sem Biden er spáð sigri þótt kjósendur hans láti minna á sér bera. Gjáin á milli tveggja forsetaframbjóðenda og fylgjenda þeirra hefur sjaldan verið dýpri og klofningur bandarísku þjóðarinnar jafn áberandi og nú fyrir vestan þar sem Jón Björgvinsson fréttaritari RÚV er að fylgjast með fylgjast með sínum fjórðu forsetakosningum.

Ferðatakmörkunum og útgöngubanni á Spáni var mótmælt í að minnsta kosti 15 borgum víðs vegar um landið í gærkvöldi og nótt. Meira en 60 mótmælendur voru handteknir og á annan tug lögreglumanna slasaðist í mótmælunum. Jóhann Hlíðar Harðarson á Spáni segir frá.

Í Krakkakiljunni er fjallað um barnabækur úr öllum áttum, bæði gamlar og nýjar. Fulltrúar bókaormaráðs KrakkaRÚV koma í heimsókn til okkar, segja frá og spyrja höfundinn út í bókina.

Umsjón: Jóhannes Ólafsson og Sigyn Blöndal

Bergrún Íris Sævarsdóttir er mikil vinkona Krakkakiljunnar og hefur komið til okkar áður. Hún segir okkur frá bók númer tvö í spennubókaröðinni um kennarann sem hvarf; Kennarinn sem hvarf sporlaust.

Bókaormur er Sunneva Kristín Guðjónsdóttir.

Umsjón: Sigyn Blöndal.

Dánarfregnir

Hljóðritanir frá sumartónlistarhátíðum víðs vegar að úr Evrópu.

Hljóðritanir af tónleikum á gítarhátíðinni í Uppsölum í Svíþjóð. Gítarleikarinn Ricardo Gallén og Duo Siqueira Lima leika verk eftir Sérgio Assad, Leo Brouwer, Ernesto Halffter, Claude Debussy og fleiri tónskáld.

Kynnir: Guðni Tómasson

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Við byrjuðum þáttinn í dag eins og aðra mánudaga og fimmtudaga undanfarið, með því að senda út upphaf upplýsingafundar Almannavarna. Því var þáttur dagsins styttri sem því nemur.

Við fengum að heyra 8. og síðasta þáttinn í smáþáttaröðinni Heimur ostanna, þar sem ostaáhugamaðurinn Svavar Halldórsson hefur í fylgd ostasérfræðingsins Eyrnýjar Sigurðardóttur, leitt hlustendur um ævintýraheima ostanna. Í þessum síðasta þætti fóru þau Svavar og Eirný yfir bragðbætta osta af öllu tagi. Hvað má og hvað má ekki? Þau hugsuðu líka til jólanna í þessum síðasta þætti í bili. Alla þættina átta af Heimi ostanna má nálgast í hlaðvarpsútgáfu á vef RÚV og helstu hlaðvarpsveitum.

Lesandi vikunnar í þetta sinn var Björn Gunnlaugsson, aðstoðarskólastjóri, en skólastjórnendur standa í ströngu þessa dagana að skipuleggja skólastarf í samræmi við breyttar reglur sem fylgja faraldrinum. En Björn sagði okkur frá því hvaða bækur eru á náttborðinu hjá honum, hvað hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft áhrif á hann í gegnum tíðina.

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR

Opin og gagnrýnin umræða um vísindi, nýsköpun, umhverfi, fréttir og samfélagsmál.

Netfang: [email protected]

Ásdís A. Arnalds og Guðný Björk Eydal prófessor í félagsráðgjöf: Hvaða áhrif hafa lög um fæðingar- og foreldraorlof haft á foreldra, fjölskylduna og atvinnuþáttöku? Ásdísi A. Arnalds sem ver brátt doktorsritgerð sína um þetta efni, leibeinandi hennar er Guðný Björk Eydal prófessor. Rýnt var í kannanir sem hafa verið gerðar og rannsókn Ásdísar tekur saman.

Magnús Sævar Magnússon hjá Útfararstofu Kirkjugarðanna heimsóttur og rætt við hann um lífið og dauðan.

Páll Líndal doktor í umhverfissálfræði flytur pistil um mikilvægi þess að ríkari áhersla sé lögð á samspil fólks og umhverfis og að sálfræðileg sjónarmið fái sitt rými í hönnunar- og skipulagsferlum.

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Sitjandi Bandaríkjaforseti, Donald Trump, barst stuðningur úr óvæntri átt þegar einn virtasti þrjótarappari suðurríkjanna, Lil Wayne birti mynd frá fundi þeirra fyrir helgi. Eða, kannski var stuðningurinn ekkert svo óvæntur. Stefna Trump og stjórnhættir njóta almennt lítilla vinsælda í samfélagi svartra Bandaríkjamanna en nokkrar þekktar raddir hafa þó klofið sig úr hópnum. Við skoðum rapp, ofurmenni og kapítal í Lestinni í dag.

Berglind Rós Magnúsdóttir flytur sinn fjórða og síðasta pistil um ástir og ástarrannsóknir. Og þessu sinni veltir hún fyrir kynlífsvæðingu ástarinnar - en hvað merkir slík kynlífsvæðing eiginlega?

Ungi perlukafarinn Maram tilheyrir þjóðflokki sem lifir í nánum tengslum við hafið. Marams laumar sér inn í draum gamals nágranna síns og hefur í kjölfarið leit að perlunni einu sem geymir leyndardóms lífs og dauða. Þetta er viðfangsefni nýrrar fransk-íslenskrar myndasögu sem kemur út síðar í mánuðinum. Við heimsækjum Magnús Björn Ólafsson og heyrum hvernig hann særði fram söguna með möntru.

Úrval úr dagskrá liðins dags og tónlist úr ýmsum áttum.

Næturútvarp Rásar 1.