Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Séra Jón Ómar Gunnarsson flytur.

Útvarpsfréttir.

Margrét Lóa Jónsdóttir ræðir við fólk um draumastaði í þáttum frá árinu 2005

Margrét Lóa Jónsdóttir ræðir við fólk um draumastaði í þáttum frá árinu 2005

1. þáttur af 5 frá 2005. Umsjón: Margrét Lóa Jónsdóttir. Gestur þáttarins: Pétur Ármannsson, arkitekt.

Útvarpsfréttir.

Umsjón: Una Margrét Jónsdóttir.

Á þessu ári er óperan „Carmen“ eftir Georges Bizet 150 ára gömul, en hún var frumsýnd í París 3. mars 1875. Einnig eru liðin 150 ár frá andláti tónskáldsins. Í tilefni af þessu verður "Carmen" flutt á Óperukvöldi útvarpsins og þátturinn "Á tónsviðinu" verður helgaður Bizet. Þar verða einkum flutt atriði úr öðrum óperum eftir tónskáldið. Byrjað verður á óperunni "Kraftaverkalæknirinn" sem Bizet samdi 18 ára gamall. Það er gamanópera og hefur meðal annars að geyma atriði sem kallað er Eggjakökukvartettinn. Einnig verða flutt atriði úr óperunum "Perlukafararnir", "Stúlkan fagra frá Perth" og Djamileh". Umsjón með þættinum hefur Una Margrét Jónsdóttir.

Útvarpsfréttir.

Í þættinum eru gömul revíulög úr segulbandasafni útvarpsins leikin, auk þess sem revían Upplyfting (1946) er endurflutt, að hluta til, í flutningi sem tekinn var upp 1967.

Flytjendur: Nína Sveinsdóttir, Tage Möller, Lárus Ingólfsson, Egill Ólafsson, Alfreð Andrésson, Arnar Jónsson, Kristbjörg Kjeld, Hljómsveit Magnúsar Ingimarssonar, Brynjólfur Jóhannesson og Sigrún Hjálmtýsdóttir.

Umsjón: Jónatan Garðarsson.

(Áður á dagskrá 1998)

Útvarpsfréttir.

Veðurstofa Íslands.

Líf ungmenna tekur stakkaskiptum þegar þau fara úr vernduðu umhverfi grunnskólans og byrja í framhaldsskóla. Kennarar standa líka á tímamótum því örar tækninýjungar hafa áhrif á starf þeirra. Auk þess vantar fagfólk til starfa og námsefni fyrir nemendur með ólíkan bakgrunn, til að standa við fyrirheit í menntastefnu stjórnvalda.

Í Stakkaskiptum er fjallað um allt sem viðkemur framhaldsskólanum, skólastigi sem hefur tekið miklum stakkaskiptum á stuttum tíma og er stundum kallað týnda skólastigið.

Dagskrárgerð: Guðrún Hálfdánardóttir

Tæknimaður: Lydía Grétarsdóttir

Stjórnendur framhaldsskóla segja það áskorun að koma öllum fyrir sem stunda þar nám. Kennsla fer jafnvel fram í gámum og geymslum og þetta getur haft þau áhrif að færri sæki í verknám en annars væri. Nemendur sem ekki uppfylla inntökuskilyrði á verknáms-, starfsnáms- eða stúdentsbrautir velja framhaldsskólabraut. Viðmælendur í fjórða þætti eru: Berglind Halla Jónsdóttir, Brynja Stefánsdóttir, Guðrún Hrefna Guðmundsdóttir, Kristján Ásmundsson, Kristín Þóra Möller, Sigríður Anna Ólafsdóttir, Sólveig Hannesdóttir, Víðir Stefánsson og nemendur í FB og FS.

Guðsþjónusta í tilefni af Kristniboðsdeginum.

Guðlaugur Gunnarsson fyrrum kristniboði prédikar.

Lesarar eru Lilja Björk Jónsdóttir og Ingólfur Arnar Ármannsson.

Organisti er Björn Steinar Sólbergsson.

Sönghópur skipaður Ástu Arnardóttur, Elfu Drafnar Stefánsdóttur, Fjölni Ólafssyni, Guju Sandholt, Sólbjörgu Björnsdóttur, Þorbirni Rúnarssyni, Þorkatli Sigfússyni og Erni Ými Arasyni.

TÓNLIST Í MESSUNNI

Fyrir predikun

Forspil: Lobe den Herren, den mächtigen König der Ehren Johann Gottfried Walther

Sálmur 771 Kominn er veturinn Stralsund 1665 / Brynjúlfur Jónsson frá Minna Núpi

Kórsöngur Hallelúja Heinrich Schütz

613 Kristur, sem reistir þitt ríki á jörð Melchior Franck – Thomas Laub / Sigurbjörn Einarsson

Eftir predikun

Kórsöngur Það sem brestur bindur Jesús saman Mons Leyvind Takle / Guðlaugur Gunnarsson

Sálmur 289 Í þinni náð John L. Bell / Kristján Valur Ingólfsson

Sálmur 603 Ó, Drottinn, ég vil aðeins eitt Michael Haydn / Bjarni Eyjólfsson

Eftirspil: Ciacona í B-dúr Johann Bernard Bach

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Forstjóri HS Orku segir koma mjög á óvart að fjármálaráðherra ætli að athuga eftir á hvort fyrirtæki eigi að bera hluta af kostnaði ríkissjóðs við gerð varnargarða. Ríkið hafi sjálft ákveðið að verja Svartsengi til að varna skaða á öllum fasteignum á Reykjanesskaga.

Vegna mikilla þurrka og vatnsskorts gæti þurft að flytja alla íbúa Teherans höfuðborgar Írans á brott. Eftir mestu þurrka í áratugi eru vatnsból borgarinnar að tæmast.

Jarðskjálfti af stærðinni 3,5 varð í Öskju í morgun. Jarðskjálftar af þessari stærð eru ekki mjög algengir þar.

Þúsundum flugferða hefur verið aflýst í Bandaríkjunum vegna lokunar alríkisstofnana. Flugmálayfirvöld vestra segja erfitt að manna flugturna á minnst 40 flugvöllum.

Umferðin á höfðborgarsvæðinu eykst um fimm prósent á ári og nauðsynlegt er að dreifa henni segir sérfræðingur hjá Vegagerðinni. Rannsóknir sýni að ferðatíminn lengist jafnt og þétt.

Verslanir eru í startholunum vegna dags einhleypra og sumar hafa þjófstartað tilboðunum. Landvernd hvetur fólk til að hugsa áður en það verslar á afsláttardögum.

Sæðisbanki í Danmörku útilokar sæðisgjafa með lága greindarvísitölu. Dósent í siðfræði segir varasamt að tengja háa greindarvísitölu við lífsgæði ófæddra barna.

Snævar Örn Kristmannsson úr Breiðabliki setti í dag heimsmet í fötlunarflokki í 50 metra flugsundi.

Í Krakkaheimskviðum fjöllum við um fréttir af því sem gerist ekki á Íslandi, en tengist því samt stundum. Karitas kafar í heimsmálin ásamt góðum gestum og fjallar á einfaldan, skýran og skemmtilegan hátt um allt milli himins og jarðar.

Umsjón: Karitas M. Bjarkadóttir

Í þessum þætti Krakkaheimskviða ferðumst til Feneyja og Barselóna. Þar hafa heimamenn harðlega mótmælt ágangi ferðamanna og stjórnvöld reyna að finna lausnir. Hvað er Airbnb-bann og hvaða áhrif hefur massatúrisma? Fréttamaðurinn Ólöf Ragnarsdóttir er gestur þáttarins.

Við lok miðalda kom fram stefna á ítalíu sem kennd hefur verið við

renaissance eða endurreisn eins og stefnan hefur verið nefnd á íslensku.

Endurreisnin var að vissu leyti afturhvarf til fornaldar eins og

sjá má á höggmyndum þess tíma. Endurreisnin var samt langt í frá

bein stæling á verkum grískra og rómverskra snillinga fornaldarinnar.

Þetta tímabil varði ekki lengi og þegar á 16.öld kemur fram stefna

kennd við barokk. Á sama tíma og hristist og skóks af stríðsrekstri og menningarlegum átökum sóttu sægarpar og ævintýramenn á haf út í leit að sjóleiðinni til Indlands.

Ágúst Þór Árnason gerði þættina árið 1994.

Viðmælendur hans í sjötta þætti eru:

Gunnar Ágúst Harðarson

Loftur Guttormsson

Helga Ingólfsdóttir

Gísli Gunnarsson

Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.

Úrval úr Lestarþáttum vikunnar.

Útvarpsfréttir.

Tónhjólið snýst og snýst og upp koma sögur af tónlist, nýrri og gamalli. Ólíkar stefnur og straumar skjóta upp kolli og líka hljóðfæri, hugtök og túlkunarmöguleikar. Hugað verður að einhverju því sem hæst ber á tónlistarsviðinu í heimi sígildrar tónlistar og djasstónlistar á hverjum tíma.

Tónlist úr ýmsum áttum. Nýjar hljóðritanir Rásar 1 í bland við nýjar plötur íslenskrar og erlendrar tónlistar.

Hljóðritun frá tónleikum Mótettukórsins sunnudaginn 15. júní sl.

Það var eitt kvöld.

Efnisskrá:

Hildigunnur Rúnarsdóttir (f. 1964) Vorlauf (Þorsteinn Valdimarsson)

Sven-David Sandström (1942-2019) To See a World (William Blake)

Benjamin Britten (1913-1976) A Hymn to the Virgin (forn enskur texti)

Wilhelm Peterson-Berger (1867-1942) Åtta Sångar

- Stemning (Jens Peter Jacobssen) - I Fyrreskoven (Helena Nyblom) - Ved Havet (Johan Welhaven) - På Fjeldesti (Björnstjerne Björnson) - Vesleblomme (Björnstjerne Björnson) - Killebukken (Björnstjerne Björnson) - Lokkeleg (Björnstjerne Björnson) - Dans ropte Felen (Björnstjerne Björnson)

Johannes Brahms (1833-1897) Drei Gesänge

- Abendständchen (Clemens Brentano) - Vineta (Wilhelm Müller) - Darthulas Grabegesang (Ossian von Herder)

Jón Ásgeirsson (f. 1928) Vorvísa (Halldór Laxness)

Snorri Sigfús Birgisson (f. 1954) Afmorsvísa (Páll Jónsson Vídalín)

Tryggvi M. Baldvinssonsson (f. 1965) Kvöldvers (Hallgrímur Pétursson)

Mogens Schrader (1894-1935) Enn syngur vornóttin (Tómas Guðmundsson) Úts. Gunnar Reynir Sveinsson (1933-2008)

Úlfar Ingi Haraldsson (f. 1966) Það var eitt kvöld (Jón Helgason)

Sópran: Anna Samúelsdóttir, Ásdís Kristmundsdóttir, Ásta Marý Stefánsdóttir, Guðfinna Indriðadóttir, Guðrún Hólmgeirsdóttir, Halla Björgvinsdóttir, Halldís Ólafsdóttir, Rut Guðmundsdóttir, Sólveig Gísladóttir, Unnur Hjálmarsdóttir, Vilborg Magnúsdóttir Tenór: Andrés Narfi Andrésson, Hafsteinn Már Einarsson, Ingibjartur Jónsson, Karl Friðrik Hjaltason, Sigurjón Jóhannesson Alt: Anna Lilja Torfadóttir, Björg Sigurðardóttir, Elísa Guðrún Brynjólfsdóttir, Fríða Sigríður Jóhannsdóttir, Helga Margrét Helgadóttir, Helga Sigríður Þórisdóttir, Herdís Hergeirsdóttir, Jóhanna Elísa Skúladóttir, Katrín Sverrisdóttir Bassi: Atli Freyr Steinþórsson, Hrólfur Gestsson, Ingimar Eydal, Magnús Pétursson, Snorri Sigurðsson

Önnur tónlist í þættinum:

Eitt kvöld - Kolbeinn Bjarnason -Herdís Anna Jónasdóttir og Hildigunnur Einarsdóttir

Kvöldvísur um sumarmál (1984) - 6.40

Steinar Logi Helgason stjórar söng Cantoque Ensemble í tónlist Hjálmars H Ragnarssonar á tónleikum á Myrkum Músíkdögum í Hallgrímskirkju 26. janúar 2025

Winter Evening - Silvestrov/Pushkin -Helene Grimaud og Konstantin Krimmel

Some enchanted evening -Bob Dylan

What does blue mean to you - Cecile MacLorin Salvant

Wild Blue - Björg Blöndal’s Catherine

Royal Blue - Kári Egilsson

Þáttur um íslensku og önnur mál.

Umsjón: Anna Sigríður Þráinsdóttir, Atli Sigþórsson og Guðrún Línberg Guðjónsdóttir

Þáttur um íslenskt mál og önnur mál.

Umsjón: Anna Sigríður Þráinsdóttir og Guðrún Línberg Guðjónsdóttir.

Árið 1941 geisaði heimsstyrjöld en Íslendingar fóru í stafsetningarstyrjöld, eina af mörgum. Fyrsti dómurinn sem kveðinn var upp um að íslensk lög gengju gegn stjórnarskrá voru í máli sem snerist um stafsetningu. Í þættinum er Hrafnkötlumálið rifjað upp, þegar Íslendingar voru í stafsetningarstríði á síðum blaðanna, á Alþingi og fyrir dómstólum, á tímum seinni heimsstyrjaldarinnar.

Fréttir

Kvennafrídagurinn 1975 var ein stærsta femíníska aðgerð sem ráðist hefur verið í á Íslandi. Nú þegar 50 ár eru liðin frá því hann var haldinn ræðir Sóley Tómasdóttir við femíníska aktívista um það sem gerst hefur síðan þá. Sagt er frá aðferðum, áskorunum, sigrum og samfélagslegum áhrifum femínísks aktívisma á Íslandi undanfarna áratugi.

Ljósmyndir: Snorri Zóphóníasson/Kvennasögusafn

Í þættinum ræða Sema Erla Serdaroglu og Ugla Stefanía Kristjónsdóttir Jónsdóttir um leiðir til að lifa af og halda áfram að stunda aktívisma í miðju bakslagi gegn jafnrétti og mannréttindum.

Veðurfregnir kl. 18:50.

Umsjón: Svanhildur Jakobsdóttir.

Lagalistinn:

B.G. og Ingibjörg, Ingibjörg G. Guðmundsdóttir - Ég hef heyrt.

Anna Pálína Árnadóttir - Haustvísa.

Facon - Ég er frjáls.

Álftagerðisbræður - Í Álftagerði.

Miðaldamenn - Ævisaga.

Six Pack Latino - Til þín.

Grettir Björnsson - Austfjarðaþokan.

Egill Ólafsson - Ástardúett.

Kammerkór Reykjavíkur, Jóna G. Kolbrúnardóttir, Jón Sigurðsson - Ave María.

Guðrún Gunnarsdóttir Dagskrárgerðarm. - Ástardúett.

Gaye, Marvin - Yesterday.

Nézet-Seguin, Yannick, Batiashvili, Lisa - Beau Soir.

Six Pack Latino - Til þín.

B.G. og Ingibjörg - Ég hef heyrt.

Egill Ólafsson - Ástardúett.

Ingibjörg G. Guðmundsdóttir - Ég hef heyrt.

Anna Pálína Árnadóttir - Haustvísa.

Facon - Ég er frjáls.

Álftagerðisbræður - Í Álftagerði.

Miðaldamenn - Ævisaga.

Grettir Björnsson - Austfjarðaþokan.

Kammerkór Reykjavíkur, Jóna G. Kolbrúnardóttir, Jón Sigurðsson - Ave María.

Guðrún Gunnarsdóttir Dagskrárgerðarm. - Ástardúett.

Pasche, Jean-Marc, Stader, Maria - Abendempfindung, an Laura in F major, KV 523 (1787).

Regnfang, Regnfang, Regnfang - Midnat.

Bezuidenhout, Kristian, Freiburger Barockorchester - Double concerto for piano, violin and orchestra in D minor MWV 04 : II. Adagio.

Gestur úr Mannlega þættinum talar um bækur.

Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var Þór Tulinius, leikari, leikstjóri, leikskáld, leiðsögumaður og nú rithöfundur. Við fengum hann til að segja okkur frá nýrri skáldsögu sinni, Sálnasafnarinn, og svo auðvitað því sem hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Þór talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:

Ilmurinn eftir Patrick Suskind

Jötunsteinn e. Andra Snær Magnússon

Bók vikunnar e. Snæbjörn Arngrímsson

Í skugga trjánna e. Guðrúnu Evu Mínervudóttur

Samuel Beckett og Harold Pinter

Fréttaskýringaþáttur sem fjallar á ítarlegan og lifandi hátt um heimsmálin, um allt það sem ekki gerist á Íslandi.

Umsjón: Birta Björnsdóttir og Bjarni Pétur Jónsson.

Við rýnum í stríðsátökin í Súdan og hrottalegar aftökur sem þeim tengjast í Heimskviðum í dag. Það er stundum kallað gleymda stríðið því fjölmiðlar fjalla mun minna um það en önnur sem hafa geisað síðustu ár og áratugi. Það er þrátt fyrir að þar hafa á annað hundrað þúsund verið drepin, tugmilljónir þurft að reiða sig á neyðaraðstoð og eina mestu hungursneyð síðustu áratuga. Alþjóðaglæpadómstóllinn hefur til skoðunar hvort hrottalegar fjöldaaftökur RSF-sveitanna í borginni el-Fasher séu stríðsglæpir eða glæpir gegn mannkyni. Talið er að liðsmenn þeirra hafi drepið hátt í tvö þúsund manns í borginni síðustu vikur. Oddur Þórðarson ætlar að skoða síðustu vendingar, meðal annars vopnahléssamkomulag sem bandaríkjastjórn kynnti í vikunni.

Svo ætlum við að kveðja Downton Abbey. Nú geta kvikmyndagestir séð svanasöng Downton Abbey í kvikmyndahúsum. Þriðju og síðustu myndina sem kemur í kjölfar feykivinsælla sjónvarpsþáttaraða um Crowley fjölskylduna og aðra íbúa á öllum hæðum Downton Abbey. Þættirnir hafa unnið alþjóðleg verðlaun um allan heim, slegið áhorfsmet og persónurnar eiga sér margar fastan sess í hjörtum aðdáenda. Um þetta eru allir viðmælendur Birtu Björnsdóttur sammála, en hún skoðaði þættina vinsælu, tilurð þeirra og arfleið.

Líf ungmenna tekur stakkaskiptum þegar þau fara úr vernduðu umhverfi grunnskólans og byrja í framhaldsskóla. Kennarar standa líka á tímamótum því örar tækninýjungar hafa áhrif á starf þeirra. Auk þess vantar fagfólk til starfa og námsefni fyrir nemendur með ólíkan bakgrunn, til að standa við fyrirheit í menntastefnu stjórnvalda.

Í Stakkaskiptum er fjallað um allt sem viðkemur framhaldsskólanum, skólastigi sem hefur tekið miklum stakkaskiptum á stuttum tíma og er stundum kallað týnda skólastigið.

Dagskrárgerð: Guðrún Hálfdánardóttir

Tæknimaður: Lydía Grétarsdóttir

Stjórnendur framhaldsskóla segja það áskorun að koma öllum fyrir sem stunda þar nám. Kennsla fer jafnvel fram í gámum og geymslum og þetta getur haft þau áhrif að færri sæki í verknám en annars væri. Nemendur sem ekki uppfylla inntökuskilyrði á verknáms-, starfsnáms- eða stúdentsbrautir velja framhaldsskólabraut. Viðmælendur í fjórða þætti eru: Berglind Halla Jónsdóttir, Brynja Stefánsdóttir, Guðrún Hrefna Guðmundsdóttir, Kristján Ásmundsson, Kristín Þóra Möller, Sigríður Anna Ólafsdóttir, Sólveig Hannesdóttir, Víðir Stefánsson og nemendur í FB og FS.

Í Kúrs gerast nemendur við Háskóla Íslands dagskrárgerðarmenn; segja sögur, kafa í fræðin og spyrja spurninga. Leiðbeinendur: Þorgerður E. Sigurðardóttir og Anna Marsibil Clausen.

Af hverju stilla sumir útvarpið á 18, en ekki 17? Í þessum þætti förum við í saumana á sérkennilegri sérvisku - andúð á oddatölum.

Umsjón: Mist Þormóðsdóttir Grönvold.

Veðurfregnir kl. 22:05.

Sígild og samtímatónlist frá ýmsum tímum. Íslenskt og erlent í bland.

Tónlistin í þættinum:

Konert í Es-dúr K060 (Dumbarton Oaks) eftir Ígor Stravínskíj.

Þættirnir eru:

Tempo giusto

Allegretto

Con moto

Meðlimir úr kammersveitum Konunglega tónlistarháskólans í Lundúnum og Juilliard háskólans leika undir stjórn Barböru Hannigan.

Hljóðritun fór fram 19.-21. janúar 2024 í Susie Sainsbury Theatre, Royal Academy of Music, London, UK.

Sónata nr. 2 op. 117 í g-moll eftir Gabriel Fauré.

Verkið er í 3 þáttum:

1. Allegro

2. Andante

3. Allegro vivo

Stephen Isserlis leikur á selló, Pascal Devoyon leikur á píanó.

Píanósónata nr. 1 eftir Hallgrím Helgason

Flytjandi: Jórunn Viðar, píanó

Þættirnir eru:

Stef með tilbrigðum

Adagio - Vikivaki - Adagio

Allegretto scherzando

Intermezzo: Andante molto sostenuto

Allegro con moto

Var á dagskrá útvarps 22. júní 1964. Óvíst er um upptökuár.

Oh, Ola, Ola. Norskt þjóðlag. Engel Lund syngur, Páll Ísólfsson leikur á píanó. Hljóðritun frá árinu 1959.

Umsjónarmaður spjallar um hvaðeina milli himins og jarðar, oft af sögulegu tagi, les forvitnilega texta úr ýmsum áttum, bæði íslenska og erlenda, og reynir af öllum mætti að hafa ofan af fyrir hlustendum þá klukkustund sem þátturinn stendur. Umsjón: Illugi Jökulsson.

Hér segir áfram af Tryggva Jónssyni og ævisögu hans, Árbliki og aftanskini. Hér segir aðallega frá því sem hendir Tryggva þegar hann hefur hrökklast til Ameríku og býr þar í áratugi, en snýr svo að lokum til Íslands aftur og kynnist þá æskuást sinni upp á nýtt.