Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Við héldum áfram að ræða um ýmis mál sem tengjast sveitarstjórnarkosningunum fram undan. Eitt af því sem vinsælt er að tala um og lofa er samráð við íbúa, en það er ekki alltaf skýrt hvað felst í því og hvort það hafi einhver áhrif. Sigurborg Kr. Hannesdóttir ráðgjafi hefur starfað við íbúasamráð í áratugi og hefur sjálf setið í sveitarstjórn. Hún ræddi þessi mál.

1. maí - alþjóðlegur baráttudagur verkalýðsins er á morgun. Við slógum á þráðinn til Hjördísar Þóru Sigurþórsdóttur, hún er formaður Afls starfsgreinafélags á Austurlandi og hefur verið lengi. Starfssvæði félagsins nær frá Skeiðarársandi norður á Langanes og félagsmenn eru um sex þúsund. Afl heldur baráttufundi á tólf stöðum á morgun.

Tónlist fékk að hljóma í þættinum í dag - við fjölluðum um og heyrðum í Celine Dion sem er á leið á svið á ný eftir nokkurra ára hlé vegna veikinda. Tugir milljóna manna reyndu að fá miða á tónleika hennar í París í haust og innspýting ferðaþjónustu í borgina nemur hundruðum milljóna evra hið minnsta.

Tónlist:

Engelbert Humperdinck - The last waltz.

Borgardætur - Frelsi ég finn.

Céline Dion - Dansons.

Céline Dion - Pour que tu m'aimes encore.

Barbra Streisand, Céline Dion - Tell him.

Mannakorn - Á rauðu ljósi.

07:30

Útvarpsfréttir.

08:30

Gestir úr öllum kimum þjóðfélagsins deila sögu sinni með hlustendum. Umsjón: Sigurlaug M. Jónasdóttir.

Álfgrímur ræðir dansvæna tónlist, fallega texta, ástarsorg og tattú . Hann talar einnig um foreldra sína, Aðlastein Ásberg og Önnu Pálínu, en hún sem lést þegar Álfgrímur var einungis sjö ára gamall.

Morgunleikfimi með Halldóru Björnsdóttur.

Veðurstofa Íslands.

Umsjón: Kristján Kristjánsson.

Lagalistinn:

Karlakór Kjalnesinga - Nú sefur jörðin sumargræn.

Gradualekór Langholtskirkju - Ó Blessuð Vertu Sumarsól.

Blandaður kór Hábæjarkirkju - Oft um ljúfar.

Leikbræður - Litla Skáld.

Savanna tríóið - Suðurnesjamenn.

Soffía og Anna Sigga - Sumar er í sveit.

Karlakórinn Fóstbræður - Um Sumardag.

Sólskinskórinn - Sól Sól Skín Á Mig.

Red Norvo and his sextet - Halleluja.

HLJÓMSVEIT INGIMARS EYDAL - Sumarást.

Birgitta Michaelsen - Mariehönen Evigglad.

Marguerite Viby - Jeg har elsket dig så længe jeg kan mindes.

RAGNAR BJARNASON - Ég er kokkur á kútter frá sandi.

Björn R Einarsson - Summertime.

Vilberg Vilbergsson - Ljúfsár (Leikið).

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Undanfarna viku hefur staðið yfir vitundarvakningin ÉG LOFA á vegum Barnaheilla. Markmiðið var að vekja athygli á umfangi kynferðisofbeldis gegn börnum með því að miðla upplýsingum og fræðslu. Kolbrún Hrund Sigurgeirsdóttir verkefnisstýra ofbeldis- og kynheilbrigðismála hjá Barnaheillum kom í þáttinn í dag og sagði okkur aeðins frá þessu átaki og einnig frá ungmennaþingum sem haldin voru á sex stöðum á landinu þar sem rætt var um kynferðisofbeldi í nánum samböndum ungmenna og það sem þar kom fram á þessum þingum er vægast sagt sláandi.

Hrafnhildur Reykjalín er starfandi heilsuráðgjafi á Akureyri, hún er kennari í markþjálfun með diplómu í jákvæðri sálfræði auk fjölbreyttrar menntunar í andlegri og líkamlegri heilsu og önnur eigenda Sjálfsræktar heilsumiðstöðvar. Í jákvæðri sálfræði og markþjálfun er unnið markvisst með gildi sem grunn að vellíðan og stefnu í lífinu. Hrafnhildur sagði okkur betur frá þessu í þættinum í dag.

Svo var komið að síðasta skiptinu í bili sem Valdimar Þór Svavarsson kemur til okkar til að ræða mannlegu samskiptin. Hann hefur verið með okkur alla fimmtudaga í vetur og í síðustu viku fór hann yfir það helsta sem hann hefur talað um og í dag fór hann yfir nokkur góð ráð til að brjóta upp mynstur og venjur sem eru ekki að þjóna okkur.

Tónlist í þættinum í dag:

Létt / Ríó Tríó (Gunnar Þórðarson, texti Jónas Friðrik Guðnason

Mig dreymir / Björgvin Halldórsson (Björgvin Halldórsson, texti Jónas Friðrik Guðnason)

Kastað á glæ / Geirfuglarnir (Halldór Gylfason)

Þér við hlið / Regína Ósk Óskarsdóttir (Magnús Þór Sigmundsson, texti Trausti Bjarnason)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Fólk úr ýmsum áttum flytur stuttar hugleiðingar sem tengjast sama umfjöllunarefni.

Uppástand, þema: SUMAR. Gunnar Þór Jóhannesson prófessor í land- og ferðamálafræði við HÍ.

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Ný landsáætlun gegn kynbundnu ofbeldi var kynnt í morgun. Áætlunin er til 2030 og inniheldur 25 tímasettar aðgerðir. Ein þeirra er þegar komin til framkvæmdar.

Formaður Landssambands smábátaeigenda segir skýrslu rannsóknarnefndar samgönguslysa um banaslys í mynni Patreksfjarðar þunga og erfiða lesningu. Ljóst sé að margt hafi farið úrskeiðis.

Óboðlegt er að eitt mikilvægasta umönnunarkerfi landsins sé rekið á erfiðisvinnu láglaunakvenna, segir formaður Eflingar. Niðurstöður könnunar um kjör og líðan ófaglærðra leikskólastarfsmanna komi ekki á óvart.

Barna- og menntamálaráðherra er svo gott sem búinn að slá fyrirhugaðar svæðisskrifstofur framhaldsskóla - sem til stóð að setja á laggirnar - út af borðinu.

Áttræðisafmæli Karls Gústafs Svíakonungs er fagnað í dag. Hátíðarhöldin hófust á guðþjónustu í morgun og standa fram eftir kvöldi. Fjölmargir þjóðhöfðingjar Evrópu eru viðstaddir, meðal annars Halla Tómasdóttir forseti Íslands.

Fjölmiðlafrelsi í heiminum hefur ekki verið minna í aldarfjórðung. Ísland fór um upp fimm sæti lista Blaðamanna án landamæra yfir fjölmiðlafrelsi í heiminum.

Breiðafjarðaferjan Baldur er lögð af stað suður fyrir land þar sem hún siglir á milli lands og eyja næstu daga. Við það skerðast ferjusiglingar um Breiðafjörð.

Allyson Felix, einn sigursælasti hlaupari sögunnar, stefnir á endurkomu á ólympíuleikunum í Los Angeles. Hún er fertug og hætti keppni fyrir fjórum árum.

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Í lok nóvember í fyrra samþykkti embætti Skattsins að heimila eigendum fyrirtækisins Öldungs hf., sem er móðurfélag hjúkrunarheimilisins Sóltúns, að lækka hlutafé þess og greiða tæplega 1.2 milljarða króna út til hluthafanna. Hjúkrunarheimilið er nær alfarið fjármagnað af íslenska ríkinu.

Hjúkrunarheimilið Sóltún og rekstrarfélag þess Öldungur hf. voru til umfjöllunar í Þetta helst í gær vegna rannsóknar sem nú stendur yfir sem byggir á kæru frá fyrrverandi eiganda hjúkrunarheimilisins. Hann heitir Jóhann Óli Guðmundsson og kærði hann tvo aðaleigendur Sóltúns til lögreglunnar í ársbyrjun vegna meintra vanefnda á meintum kaupsamningi árið 2009.

En hvaða máli skiptir útgreiðsla eigenda Sóltúns á hlutafé upp á tæpar 1200 milljónir króna í þessu samhengi? Eitt af því sem kemur fram í þessari kæru sem nú er til meðferðar hjá lögreglunni er að eigendur Sóltúns hafi hagnast ævintýralega á rekstri þess á sama tíma og fyrri eigandi telur sig hafa verið hlunnfarinn í viðskiptunum með hjúkrunarheimilið.

Þessi útgreiðsla upp á 1,2 milljarða króna út úr Öldungi í fyrra bætist við 2 milljarða króna greiðslu til hluthafa Öldungs árið 2021. Samtals nema þessar tvær greiðslur út úr Öldungi til hluthafanna því að minnsta kosti samtals tæplega 3.2 milljörðum króna.

Eitt af því sem Jóhann Óli segir í kærunni er að núverandi eigendur Sóltúns hafi ekki greitt neitt fyrir hjúkrunarheimilið og ekki staðið við samninga við hann. Hann segir í kærunni að þetta skjóti skökku við þar sem fyrtækið sé svo arðbært.

Tekið skal fram að lögmaður annars eigenda Sóltúns segir kæruna vera tilhæfulausa og vonast til þess að hún verði felld niður sem fyrst.

Umsjón: Ingi Freyr Vilhjálmsson

Bryndís Björgvinsdóttir setur upp garðhanskana.

Í þáttunum er fræjum sáð og fróðleik um hvers kyns gróður mokað upp. Fjallað er um garða, skóga, umhirðu og græn svæði – og ekki síst gæðastundirnar í náttúrunni.

Í þessum níunda þætti Gulls og grænna skóga er rætt um stofuplöntur sem stofustáss, ástríðu, minjagripi, nytjaplöntur og fleira. Rætt er um umhirðu stofuplanta s.s. áburðargjöf og umpottun. Fjallað er um stofuplöntur sem plumma sig á vinnustöðum. Staldrað er sérstaklega við vinsældir kentíapálmans á Viktoríutímabilinu og uppgötvun Wardian-kassas sem gaf kost á að flytja lifandi gróður heimshorna á milli. Að lokum er minnst á plötuna Mother Earth's Plantasia sem út kom 1976, sem tónlist fyrir stofuplöntur og þá sem elska þær.

Viðmælendur eru Sverrir Gauti Svavarsson, Guðríður Helgadóttir og Steinar Björgvinsson.

Umsjón: Una Margrét Jónsdóttir.

Seinni tíma rannsóknir hafa leitt mönnum fyrir sjónir að saga sígildrar tónlistar Vesturlanda á 18. öd 19. öld er ekki jafn alhvít og talið var, í henni má einnig finna þeldökka tónsmiði og tónlistarmenn. Í þessum þætti verður fjallað um nokkra þeirra. Það eru Rachel Baptist, svört sópransöngkona í Dublin um miðbik 18. aldar, Ignatius Sancho, tónsmiður sem fæddist um borð í þrælaskipi, Joseph Boulogne, Chevalier de Saint Georges, sem var tónskáld og fiðluleikari í þjónustu Loðvíks XVI Frakkakonungs og Maríu Antoinettu drottningar, og George Bridgetower fiðluleikari, en Ludwig van Beethoven tileinkaði honum fiðlusónötu sína nr.9 í A-dúr. Eftir missætti þeirra á milli breytti Beethoven tileinkuninni og tileinkaði öðrum fiðluleikara, Rodolphe Kreutzer, verkið. Sónatan varð því þekkt í tónlistarsögunni sem Kreutzer-sónatan. Umsjón með þættinum hefur Una Margrét Jónsdóttir og lesari er Pétur Eggertsson.

Einstaklingar héðan og þaðan leika tónlist að eigin vali í þáttaröð frá vetrinum 2013-2014

Einstaklingar héðan og þaðan leika tónlist að eigin vali í þáttaröð frá vetrinum 2013-2014

Þátturinn var fyrst á dagskrá 15. mars 2014.

Umsjón: Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir

Dont try to fool me Jóhann G. Jóhannson í flutningi hans

Við erum tvær úr tungunum Halli og Laddi

Nína og geiri Diddú og Bjöggi

Ástarsorg brunaliðið Ragga gísla

One way ticket Boney M

Lagið Kittý með oxsmá

Careless whisper WHAM

Afmæli Sykurmolarnir

Un Amor Gypsy Kings

Risaeðlan lag Vonin

Þrek og tár Haukur og Erla

Útvarpsfréttir.

Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.

Umsjón: Halla Harðardóttir og Melkorka Ólafsdóttir.

Í þættinum tökum við örlítið forskot á bókaklúbbinn Aldrei las ég Laxness og ræðum fyrsta hluta Sölku Völku og sýninguna Salka; Ástin og dauðinn, við leikkonuna, leikskáldið og leikstjórann Unni Ösp Stefánsdóttur. Sýningin er einleikur á vegum þjóðleikhússins og Landnámsseturs Íslands, byggður á fyrsta bindi skáldsögunnar og hefur vakið umtalsverða athygli undanfarna mánuði.

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Harry Styles byrjaði í strákahljómsveitinni One Direction en hefur þróast og þroskast á fjórum sólóplötum. Nýlega gaf hann út plöt með athyglisvert nafn: Kiss all the time. Disco, occasionally. Í popplagakrufningunni í þetta skiptið ætlum við fara í saumana á laginu American Girls. Okkur til halds og trausts er að venju Friðrik Margrétar Guðmundsson, tónlistarmaður og tónskáld.

Rithöfundurinn Eiríkur Örn Norðdahl flytur pistil. Hann er í vorskapi, finnur fyrir eigin ódauðleika og langar til að rífast ærlega.

Svo fáum nýjustu fréttir af pólitísku deilumálunum á myndlistarhátíðinni Feneyjatvíæringnum sem við röktum fyrir nokkrum vikum í Lestinni. Já, og heyrum um framlag Vatíkansins á hátíðinni.

Oddvitar allra framboða til sveitastjórna mætast í umræðuþætti í aðdraganda kosninga 2026.

Fjórir listar eru í framboði á Skagafirði fyrir sveitarstjórnarkosningar í vor. Oddvitar þeirra mætast í umræðum. Þátttakendur eru Einar Eðvald Einarsson, Framsóknarflokki, Magnús Barðdal, Sjálfstæðisflokki, Eyþór Fannar Sveinsson, Byggðarlistanum, og Högni Elfar Gylfason, Miðflokki.

Oddvitar allra framboða til sveitastjórna mætast í umræðuþætti í aðdraganda kosninga 2026.

Þrír listar eru í framboði í Grindavík fyrir sveitarstjórnarkosningar í vor. Oddvitar þeirra mætast í umræðum. Þátttakendur eru Ásrún Helga Kristinsdóttir, Framsóknarflokki, Guðbjörg Eyjólfsdóttir, Sjálfstæðisflokki og Magnús Már Jakobsson, Miðflokki.

frá Veðurstofu Íslands

Dánarfregnir.

Umfjöllun um tónleika Sinfóníuhljómsveitar Íslands sem í kjölfar þáttarins hljóma í beinni útsendingu Rásar 1 úr Eldborg Hörpu.

Bein útsending frá tónleikum Sinfóníuhljómsveitar Íslands í Eldborg, Hörpu.

Á efnisskrá:

Sinfónía. Landlit eftir Pál Ragnar Pálsson - frumflutningur.

Píanókonsert nr. 2 eftir Franz Liszt.

Mandaríninn makalausi eftir Béla Bartók.

Einleikari: Nikola Meeuwsen.

Stjórnandi: Eva Ollikainien.

Kynnir: Ása Briem.

Bryndís Björgvinsdóttir setur upp garðhanskana.

Í þáttunum er fræjum sáð og fróðleik um hvers kyns gróður mokað upp. Fjallað er um garða, skóga, umhirðu og græn svæði – og ekki síst gæðastundirnar í náttúrunni.

Í þessum níunda þætti Gulls og grænna skóga er rætt um stofuplöntur sem stofustáss, ástríðu, minjagripi, nytjaplöntur og fleira. Rætt er um umhirðu stofuplanta s.s. áburðargjöf og umpottun. Fjallað er um stofuplöntur sem plumma sig á vinnustöðum. Staldrað er sérstaklega við vinsældir kentíapálmans á Viktoríutímabilinu og uppgötvun Wardian-kassas sem gaf kost á að flytja lifandi gróður heimshorna á milli. Að lokum er minnst á plötuna Mother Earth's Plantasia sem út kom 1976, sem tónlist fyrir stofuplöntur og þá sem elska þær.

Viðmælendur eru Sverrir Gauti Svavarsson, Guðríður Helgadóttir og Steinar Björgvinsson.

frá Veðurstofu Íslands

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Undanfarna viku hefur staðið yfir vitundarvakningin ÉG LOFA á vegum Barnaheilla. Markmiðið var að vekja athygli á umfangi kynferðisofbeldis gegn börnum með því að miðla upplýsingum og fræðslu. Kolbrún Hrund Sigurgeirsdóttir verkefnisstýra ofbeldis- og kynheilbrigðismála hjá Barnaheillum kom í þáttinn í dag og sagði okkur aeðins frá þessu átaki og einnig frá ungmennaþingum sem haldin voru á sex stöðum á landinu þar sem rætt var um kynferðisofbeldi í nánum samböndum ungmenna og það sem þar kom fram á þessum þingum er vægast sagt sláandi.

Hrafnhildur Reykjalín er starfandi heilsuráðgjafi á Akureyri, hún er kennari í markþjálfun með diplómu í jákvæðri sálfræði auk fjölbreyttrar menntunar í andlegri og líkamlegri heilsu og önnur eigenda Sjálfsræktar heilsumiðstöðvar. Í jákvæðri sálfræði og markþjálfun er unnið markvisst með gildi sem grunn að vellíðan og stefnu í lífinu. Hrafnhildur sagði okkur betur frá þessu í þættinum í dag.

Svo var komið að síðasta skiptinu í bili sem Valdimar Þór Svavarsson kemur til okkar til að ræða mannlegu samskiptin. Hann hefur verið með okkur alla fimmtudaga í vetur og í síðustu viku fór hann yfir það helsta sem hann hefur talað um og í dag fór hann yfir nokkur góð ráð til að brjóta upp mynstur og venjur sem eru ekki að þjóna okkur.

Tónlist í þættinum í dag:

Létt / Ríó Tríó (Gunnar Þórðarson, texti Jónas Friðrik Guðnason

Mig dreymir / Björgvin Halldórsson (Björgvin Halldórsson, texti Jónas Friðrik Guðnason)

Kastað á glæ / Geirfuglarnir (Halldór Gylfason)

Þér við hlið / Regína Ósk Óskarsdóttir (Magnús Þór Sigmundsson, texti Trausti Bjarnason)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Harry Styles byrjaði í strákahljómsveitinni One Direction en hefur þróast og þroskast á fjórum sólóplötum. Nýlega gaf hann út plöt með athyglisvert nafn: Kiss all the time. Disco, occasionally. Í popplagakrufningunni í þetta skiptið ætlum við fara í saumana á laginu American Girls. Okkur til halds og trausts er að venju Friðrik Margrétar Guðmundsson, tónlistarmaður og tónskáld.

Rithöfundurinn Eiríkur Örn Norðdahl flytur pistil. Hann er í vorskapi, finnur fyrir eigin ódauðleika og langar til að rífast ærlega.

Svo fáum nýjustu fréttir af pólitísku deilumálunum á myndlistarhátíðinni Feneyjatvíæringnum sem við röktum fyrir nokkrum vikum í Lestinni. Já, og heyrum um framlag Vatíkansins á hátíðinni.