Færslur: Fréttaskýring

Spegillinn
Frá Guantanamo til Hollywood
Mohamedou Slahi var ranglega vistaður í Guantanamo í meira en 14 ár. Nú er verið að gera kvikmynd í Hollywood, með stórleikurunum Benedict Cumberbatch og Jodie Foster í aðalhlutverkum, um manninn sem segist hafa fyrirgefið kvölurum sínum.
13.06.2020 - 08:22
Fréttaskýring
Alþjóðaheilbrigðisstofnunin dregst inn í pólitísk átök
Ef Bandaríkin slíta sambandi við Alþjóðaheilbrigðisstofnunina bitnar það á baráttunni gegn lömunarveiki og þróun lyfja því framlag þeirra er eyrnamerkt þessum málaflokkum, segir Árni Snævarr, upplýsingafulltrúi Sameinuðu þjóðanna. Héðinn Unnsteinsson, fyrrverandi starfsmaður stofnunarinnar, segir að hún hafi dregist inn í pólitísk átök Bandaríkjanna og Kína.
Heimskviður
Órétti aldanna og klofin Ameríka
Síðustu daga og vikur hefur allt logað í Bandaríkjunum vegna morðsins á George Floyd, morðs sem varpar ljósi á rótgróið samfélagsmein sem hefur fengið að grassera í landinu allt frá stofnun þess.Í Heimskviðum er rætt um ofbeldi lögreglunnar gegn svörtu fólki í Bandaríkjunum, og þann djúpstæða klofning sem hefur einkennt bandarískt samfélag síðustu ár, klofning sem virðist vera að ná nýjum hæðum.
06.06.2020 - 07:30
Spegillinn
COVID-19 og stéttaskipting í Brasilíu
Stéttaskipting og félagslegt misrétti eru meðal ástæðna þess að Brasilía hefur farið mjög illa út úr kórónuveirufaraldrinum. Sægur vinnukvenna ferðast daglega á milli hverfa fátæklinga og hinna betur stæðra. Stéttaskipting og félagslegt misrétti eru meðal ástæðna þess að Brasilía hefur farið mjög illa út úr kórónuveirufaraldrinum. Sægur vinnukvenna ferðast daglega á milli hverfa fátæklinga og hinna betur stæðra. Nú hafa 618 þúsund greinst smitaðir í Brasilíu og 34 þúsund er skráðir látnir.
05.06.2020 - 16:30
Spegillinn
„Virðir ekki leikreglur lýðræðisins“
Donald Trump er erkitýpa af þjóðernispopúlískum stjórnmálamanni sem virðir ekki endilega leikreglur lýðræðisins, segir Eiríkur Bergmann stórnmálafræðiprófessor. Trump Bandaríkjaforseti segist ekki hika við að beita hervaldi til að binda enda á óeirðirnar í landinu. Þjóðvarðlið hefur verið kallað út í meira en tuttugu ríkjum Bandaríkjanna til að hjálpa til við að koma á lögum og reglu.
Heimskviður
Einræðistilburðir koma í bakið á Bolsonaro
Nýverið tók Brasilía fram úr Rússlandi í þeirri óöfundsverðu keppni um hvar hafa flest kórónuveriusmit verið greind. Aðeins í Bandaríkjunum hafa fleiri greinst smitaðir en í Brasilíu, en tilfellum fjölgar þar hratt. Líkt og Bandaríkjunum hefur forseti landsins verið harðlega gagnrýndur fyrir viðbrögð sín við útbreiðslu veirunnar.
31.05.2020 - 07:30
Spegillinn
Umskurður kvenna í Kenya
Limlesting á kynfærum kvenna hefur verið bönnuð árum saman í Kenya en þessari blóðugu hefð er enn viðhaldið í dreifðari byggðum landsins. Samtök sem berjast gegn umskurði kvenna boða breyttar hefðir við vígsluathafnir stúlkna og baráttan skilar árangri. Tvö hundruð milljónir kvenna í heiminum hafa verið limlestar á kynfærum og á ári hverju bætast við þrjár milljónir ungra stúlkna.
29.05.2020 - 17:30
Heimskviður
Ísrael og kaldhæðni stjórnmálanna
 Eftir þrennar kosningar á innan við ári, er loks komin ný ríkisstjórn í Ísrael. Í forsetisráðherrastólnum situr þó áfram gamall refur, Benjamín Netanyahu. Að minnsta kosti næsta hálfa árið eða svo, þar til Benny Gantz tekur við stjórnartaumunum. Gantz hefur verið harður andstæðingur Netanyahus en loks hefur þá tekist að sættast á að mynda saman ríkisstjórn. En hvers vegna hefur þetta tekið svona langan tíma?
Spegillinn
Drykkjuskapur og COVID á Paradísareyjum
Drykkjuskapur og kórónuveirufaraldurinn hafa lagt efnahag eyríkisins Saó Tóme og Prinsípe í rúst. Börnin drekka meira brennivín en mjólk, að því er segir í nýrri rannsókn en konan sem gerði rannsóknina er hötuð fyrir vikið. Eyjaskeggjar telja að rannsóknin skaði ímynd eyjarinnar sem ferðamannaparadísar.
24.05.2020 - 08:38
Spegillinn
Hrísgrjónaréttur gegn Covid-19
Þegar plágan herjaði á Yogyakarta á Jövu í Indónesíu segir þjóðsagan að soldáninn hafi fyrirskipað þegnum sínum að elda sayur lodeh og halda sig heima í 49 daga. Það virkaði þá og hefur oft virkað síðan. Enn á ný hefur verið gripið til þessa ráðs í COVID-faraldrinum, að fyrirskipan sóldánsins sem enn ræður ríkjum í Yogyakarta.
19.05.2020 - 14:08
Heimskviður
Tvískinnungur Demókrata og Biden (ekki) í bobba
Joe gamli Biden gæti vel orðið næsti forseti Bandaríkjanna. Þessi 78 ára silfurrefur sem hefur verið í fimmtíu ár í pólitík. Sleepy Joe Biden eins og sitjandi forseti kallar hann, þessi viðkunnalegi gamli kall sem brosir svo fallega. Já, það ætti ekki að koma á óvart, verði hann kjörinn næsta haust. Hann er jú allt sem Donald Trump er ekki; hann er jafnréttissinni, býður útlendinga velkomna, var varaforseti hins vinsæla Baracks Obama og ber virðingu fyrir konum.
17.05.2020 - 07:30
Heimskviður
Ný heimsmynd rís á tímum kórónaveirunnar
Bandaríkin eru hnignandi veldi og Kína rísandi í nýrri heimsmynd sem er að verða til á tímum kórónaveirunnar. Þetta segir Vera Knútsdóttir, framkvæmdastjóri Félags Sameinuðu þjóðanna og Guðmundur Hálfdánarson, prófessor í sagnfræði við Háskóla Íslands, sem segir ennfremur að erfitt sé að sjá fyrir hvaða áhrif veiran hefur en að hún ætti að ýta undir meiri alþjóðahyggju.
16.05.2020 - 09:00
Fréttaskýring
Fréttamaðurinn sem vissi allt um Karl Bernhardsen
Gagnafyrirtæki sem fáir kannast við safna nákvæmum upplýsingum um ferðir fólks. Gögnin eiga að vera dulkóðuð en blaðamenn hafa afhjúpað að svo er ekki. Þegar staðsetningahnitum frá ákveðnu símtæki er safnað yfir langan tíma er oft barnaleikur að átta sig á því hverjum sá sími tilheyrir. Umfjöllun NRK um þessi mál hefur valdið usla í Noregi og hún kom Helgu Þórisdóttur, forstjóra Persónuverndar á óvart. 
15.05.2020 - 19:07
Fréttaskýring
Dýr björgunarhringur ríkisins vegna COVID-19
Hlutabótaleiðin, brúarlán, laun til fólks í sóttkví og álagsgreiðslur til heilbrigðisstarfsfólks. Allt eru þetta efnahagslegar aðgerðir sem íslensk stjórnvöld hafa gripið til vegna kórónuveirufaraldursins. Aðgerðirnar eru án hliðstæðu og kosta í kringum 350 milljarða króna. Þótt faraldurinn sé í rénun er ljóst að það mun taka ríkissjóð Íslands nokkurn tíma að ná sér af COVID-19.
Spegillinn
Ragnarök fótboltans
Fótboltavellir heimsins hafa verið tómir í faraldrinum sem nú geisar og fjárhagslegt tjón vegna þess er gríðarlegt. Allra leiða er leitað til að koma sirkusnum af stað að nýju svo peningarnir fari aftur að flæða í galtómar fjárhirslur félaganna. Enska knattspyrnan er krúnudjásn fótboltans og þar er allsendis óvíst um framhaldið. Hvert lið gæti tapað um 100 milljónum punda eða 18 milljörðum króna.
12.05.2020 - 15:41
Spegillinn
Vinsælasta sjónvarpsefni veraldar
170 milljónir Indverja horfa á 40 ára gamla sjónvarpsseríu, 10 sinnum fleiri en horfðu lokaþættina af The Big Bang Therory og Game of Thrones. Útgöngubann hefur verið í Indlandi í tvo mánuði og fátt sameinar kynslóðirnar meira en eldgamalt og endursýnt trúarlegt sjónvarpsefni.
12.05.2020 - 07:20
Fréttaskýring
„Vanir því að fá vandamál í andlitið á 80% hljóðhraða“
Flugmenn hjá Icelandair bjóðast til að taka á sig tuttugu og fimm prósenta skerðingu á launum og réttindum til þess að hjálpa félaginu í gegnum efnahagsþrengingar. Forstjórinn segir í bréfi til starfsfólks að það sé helsta hindrunin fyrir því að bjarga Icelandair. Flugfreyjur reiddust við bréfið og ætla ekki að taka á sig launalækkun. Flugvirkjar sömdu í dag.
Heimskviður
Er Kim Jong-un lífs eða liðinn?
Nýverið fóru sögur kreik um meint heilsuleysi Kim Jong-un, leiðtoga Norður-Kóreu. Sumir fréttamiðlar gengu svo langt að lýsa því yfir að leiðtoginn væri látinn og því stjórnarkreppa í vændum í landinu. Svo virðist þó vera sem ekkert ami að leiðtoganum, það er að segja ef við tökum norður-kóreska ríkisfjölmiðilinn trúanlegan. En sögur um meint heilsuleysi leiðtogans vekja upp stærri spurningar tengdri framtíð þessa leyndardómsfulla ríkis, hvað gerist ef Kim fellur nú frá?
10.05.2020 - 07:30
Fréttaskýring
Íslenski ferðamaðurinn nú aðalviðfang ferðaþjónustunnar
Ferðaþjónustufyrirtæki sem ekki eru lögst í dvala laga sig nú að nýjum og tiltölulega lítt þekktum kúnnahópi, íslenskum ferðamönnum. Þeir eru taldir tilboðsdrifnir og eru gjarnir á að elta sólina. Þó einhver bið verði á markaðsátaki stjórnvalda eru fyrirtækin komin á fullt í undirbúningi og tilboðum rignir yfir neytendur. Útlit er fyrir að kórónuveirufaraldurinn hamli ferðalögum að einhverju leyti og fyrirtæki eru mörg enn óviss um hvort það borgi sig að hafa opið.
Heimskviður
Hungruðum á eftir að fjölga hratt vegna COVID-19
Hundrað þrjátíu og fimm milljónir manna þjást af hungri í heiminum í dag og þeim sem svelta á eftir að fjölga hratt á næstu misserum vegna COVID-19 faraldursins. Verð á matvælum er hluti af vandanum því það endurspeglar ekki allan framleiðslukostnað þeirra. Umhverfisáhrif eru bara að óverulegu leyti inn í verðinu segir Daði Már Kristofersson, umhverfishagfræðingur við Háskóla Íslands og Ragnhildur Helga Jónsdóttir, umhverfisfræðingur við Landbúnaðarháskólann tekur undir þetta.
03.05.2020 - 09:00
Heimskviður
Af hverju fara Svíar sína eigin leið?
Dauðsföll í Svíþjóð af völdum COVID-19 eru margfalt fleiri en í grannlöndunum, þrefalt fleiri en í Danmörku miðað við mannfjölda, sexfalt fleiri en í Noregi eða Finnlandi og áttfalt fleiri en á Íslandi. Nálgun Svía er þvert á það sem verið er að gera í öllum sambærilegum samfélögum, og hefur verið gagnrýnd af mörgum. Af hverju fara þau þessa leið og hvernig hefur það gengið?
02.05.2020 - 09:00
Fréttaskýring
Gegn WHO í miðjum heimsfaraldri
Viðbrögð Donald Trump, forseta Bandaríkjanna, við COVID-19 farsóttinni, hafa vakið athygli um allan heim. Hann gerði lítið úr alvarleika faraldursins í byrjun hans en hóf í byrjun apríl að gagnrýna Alþjóðaheilbrigðismálastofnunina harðlega fyrir viðbrögð hennar í byrjun faraldursins. Sjálfur hefur hann verið gagnrýndur fyrir það sama.
Heimskviður
Trúin á tímum kórónuveiru
Leiðtogar fjölmargra trúfélaga víða um heim hafa síðustu vikur óhlýðnast yfirvöldum og virt samkomubann vegna kórónuveirufaraldursins að vettugi, sem getur haft alvarlegar afleiðingar. En svo getur virkt trúarlíf fólks líka haft jákvæð áhrif, bæði andlega líðan einstaklingsins, og auðvitað með því að hlýða yfirvöldum, en um leið hjálpa öðrum.
26.04.2020 - 07:30
Heimskviður
Barcelona - Meira en bara klúður
Barcelona er eitt sigursælasta og þekktasta íþróttafélag sögunnar. Meira en bara íþróttafélag, eins og segir í slagorði þess. Hvert klúðrið hefur rekið annað á síðustu mánuðum og misserum. Þjálfaramál og leikmannamál hafa verið í miklum ólestri og spilling og óstjórn virðist grassera innan félagsins. Ráðgjafarfyrirtæki hefur fengið fúlgur fjár til að mæra forseta félagsins en níða skóinn af andstæðingum hans og þekktum leikmönnum félagsins. Sex stjórnarmenn hafa sagt af sér í mótmælaskyni.
25.04.2020 - 07:30
Heimskviður
Trump hunsaði vísindasamfélagið
Donald Trump Bandaríkjaforseti hefur verið harðlega gagnrýndur fyrir viðbrögð eða öllu heldur viðbragðaleysi við augljósum viðvörunarbjöllum vegna kórónuveirufaraldursins. Lengst af afneitaði hann ógninni, sagði ekkert að óttast og að hann hefði fulla stjórn á atburðarásinni. Þetta væri kínverskt vandamál, ekki bandarískt og að veiran myndi hverfa fyrir kraftaverk, kannski með hækkandi sól. Hættan væri lítil sem engin.
18.04.2020 - 07:30