Athugið þessi frétt er meira en 1 ára gömul.

Segir að lokun álversins yrði gríðarlegt högg

Mynd: Óðinn Jónsson / Morgunvaktin
Guðrún Hafsteinsdóttir, formaður Samtaka iðnaðarins, segir að það yrði gífurlegt högg fyrir íslenskt atvinnulíf ef Rio Tinto hættir starfsemi í Straumsvík. Um 1.250 störf séu þarna undir, 500 störf hjá fyrirtækinu og 750 afleidd störf. Þá skapi fyrirtækið 60 milljarða króna í gjaldeyristekjur á ári, þar af skilja það hér eftir 22-23 milljarða króna í sköttum, launum og raforku á hverju ári.

Bergsteinn Sigurðsson ræddi við Guðrúnu Hafsteinsdóttur, Kolbrúnu Halldórsdóttur, leikstjóra og fyrrverandi umhverfisráðherra og Óskar Stein Jónínuson Ómarsson, varaforseta ungra jafnaðarmanna og leikskólastarfsmann. Hér má hlusta á allan þáttinn. 

Í yfirlýsingu sem Rio Tinto birti fyrr í vikunni kemur fram að fyrirtækið endurskoðar rekstur álversins í Straumsvík. Hugsanlega verði dregið úr framleiðslu fyrirtækisins eða því lokað.

„Við erum að fara núna inn í niðursveiflu í atvinnulífinu og það verður gríðarlegt högg fyrir íslenskt atvinnulíf ef að þetta er staðreynd. Það verður líka fyrir okkur orðsporshnekkir fyrir Ísland ef erlend fjárfesting segist ekki geta þrifist hér á landi. Hvernig ætlar þá Landvirkjun að finna þá þessari orku annan farveg? Margir hafa bent á önnur tækifæri en hér hafa ekki verið langar biðraðir eftir þessari orku.“

Hún nefnir sem dæmi að Advania hafi reist nýjasta gagnaverið sitt frekar í Stokkhólmi vegna orkuverðs. 

Yfir 1200 störf 

Guðrún telur að vandamál álversins kunni að hafa hafist með íbúakosningunni í Hafnarfirði þegar lokað var fyrir möguleika fyrirtækisins til að stækka. Þetta sé eina álver Rio Tinto sem enn er eftir í Evrópu. Fyrirtækið hafi lokað verksmiðjum og fært til annarra landa. „Þetta snýst ekki bara um orkuna heldur yfir 1200 störf í landinu og við pikkum það ekkert bara eins og rifsber af runnum að hausti. Við gerum það ekki. Það verður gríðarlega erfitt fyrir okkur. Atvinnuleysi núna er með því hæsta sem við höfum séð frá hruni, eða í kringum 2013. Það eru yfir átta þúsund manns atvinnulausir á Íslandi og það er grafalvarleg staða. Við erum eins og ég sagði áðan að sigla inn í öldudal. Það er hætt við því að ef þetta muni raungerast að þá verður okkar viðspyrna upp úr þeim dal mjög þung. Þannig að þetta verður miklu lengra samdráttarskeið heldur en við erum að vonast til að það verði núna.“

Guðrún var spurð að því í Vikulokunum hvort henni fyndist að Landsvirkjun og stjórnvöld ættu að leita leiða til að lækka raforkuverð til Rio Tinto. „Mér finnst að stjórnvöld, Landsvirkjun og Ísal verði að setjast niður og finna þarna einhvern farveg sem að allir geti sætt sig við.“

Skila 500 milljónum til Hafnarfjarðar á ári

„VIð erum að tala um yfir tólf hundruð störf sem eru í hættu. Það eru 500 manns innan girðingar og það eru um 750 manns sem hafa lifibrauð sitt af þessu fyrirtæki fyrir utan. Við erum að tala um 1250 störf. Við erum líka að tala um fyrirtæki sem er að skilja eftir hér 22-23 milljarða í íslensku samfélagi á hverju ári. Ég veit ekki betur en að Ísal í Straumsvík hafi bara sýnt samfélagslega ábyrgð í því umhverfi sem það hefur lifað og starfað í á 50 árum. Starfsmannaánægja í Straumsvík er mjög mikil, starfsmannavelta er lítil. Þeir skila 500 milljónum inn í Hafnarfjarðarbæ á hverju ári og það eru ekki mörg sveitarfélög á Íslandi sem fá þetta.“

Guðrún segir að það sé hægara sagt en gert að byggja upp heila stoð í íslensku atvinnulífi. „Stóriðjan hefur verið ein af þessu stóru stoðum og það yrði auðvitað mikið högg ef eitthvað hrynur úr henni.“

Hefur áhyggjur af orðspori Íslands

„Ég hef töluvert miklar áhyggjur af orðsporsáhættu Íslands fyrir erlendar fjárfestingar ef stórt alþjóðlegt fyrirtæki sem sá nú tækifæri í því þegar virkilega gaf á bátinn hér á Íslandi í efnahagshruninu 2008, þá var þetta erlenda fjárfestingin sem kom til Íslands. Þeir höfðu trú á Íslandi á þeim tíma; komu hér inn með 60 milljarða fjárfestingu til þess að auka framleiðslugetuna í sinni verksmiðju og bæta tæknistigið. Hvaða skilaboð erum við að senda hér út í heim ef þetta fyrirtæki fer héðan? Ég er bara hrædd um það að það verði erfiðara heldur en við höldum að ætla að draga hér inn erlenda fjárfestingu og það sé aðlaðandi að vera hér, þegar orkan er dýrari hér en í flestum löndum Evrópu.“