Ísland undantekningin í samkeppninni við Kína

09.02.2020 - 20:10
Álver. Myndin er úr safni og erlendis frá. - Mynd: Norsk Hydro / Flickr
Kínverjar hafa lagt undir sig meira en helming allrar álframleiðslu í heiminum á síðustu tuttugu árum. Evrópskir álframleiðendur eiga erfitt með að standast ágjöfina, en aukin umhverfisvitund neytenda gæti fært íslenskum framleiðendum forskot.

Síðustu 20 ár hafa orðið miklar breytingar á áliðnaði í heiminum. Þar er Kína í lykilhlutverki. Árið 2010 var hlutdeild Kína í álframleiðslu 10 prósent en í fyrra var hún komin upp í 56 prósent. Þessi aukning hefur fyrst og fremst verið á kostnað Evrópu og Ameríku.

Martin Jackson, sem starfar við að greina þróun á álmarkaði í heiminum fyrir ráðgjafafyrirtækið CRU, segir Kína hafa gjörbreytt landslaginu. „Það hefur leitt til róttækra breytinga. Einkum hvað snertir orkulindir við framleiðslu á áli.“

Evrópa berskjölduð gagnvart Kína

Þarna á Martin við hvaða orkugjafa álfyrirtækin nota. Langstærstur hluti álvera í Kína er knúinn kolum og hefur hluti jarðefnaeldsneytis í heimsframleiðslunni stóraukist samhliða auknum umsvifum Kína.

Evrópuríki hafa svarað auknum útblæstri með kolefnissköttum á framleiðendur en kínverskir framleiðendur þurfa ekki að greiða slíka skatta á sínar útflutningsvörur. Það, og hár orkukostnaður, leiðir til þess að evrópskir framleiðendur fara halloka í samkeppni við Kína.

„Og þá sérstaklega út af háu orkuverði; Ísland er þar undantekningin en að öllu jöfnu er orkuverð í Evrópu mun hærra en í flestum öðrum heimshlutum. Svo að Evrópa er mun berskjaldaðri en önnur framleiðslusvæði,“ segir Martin.

Neytendur horfa til framleiðslunnar

Það er ekki bara minni orkukostnaður sem hjálpar álframleiðendum á Íslandi, heldur tilurð orkunnar. Bein og óbein kolefnislosun frá álframleiðslu á Íslandi er 1,8 tonn á hvert framleitt tonn af áli á meðan meðaltal á heimsvísu er 9,6 tonn.

Þetta er eitthvað sem bæði framleiðendur og neytendur eiga eftir að horfa til í auknum mæli. „Við teljum íslenskar álverksmiðjur vera í góðri stöðu. Útblástur frá þeim er einn sá minnsti í heimi. Og þá einkum vegna orkunnar sem þær nota, vatnsorkunnar. Svo að ef græn vottun kemst á laggirnar, ef neytendur vilja greiða meira fyrir ál sem hefur minni útblástur af CO2 í för með sér þá er samkeppnisstaða þeirra mjög hagstæð.

Magnús Geir Eyjólfsson
Síðast:
Þessi þáttur er í hlaðvarpi