Athugið þessi frétt er meira en 2 ára gömul.

Dýrari tryggingar hækka kílómetragjald

Merki ríkislögreglustjóra utan á skrifstofu ríkislögreglustjóra.
 Mynd: Þórgunnur Oddsdóttir
Verð trygginga á ökutækjum lögreglu hækkaði um fimmtíu prósent í síðasta útboði Ríkiskaupa. Þetta kemur fram í yfirlýsingu frá embætti ríkislögreglustjóra vegna fréttaflutnings af ökutækjamálum lögregluembætta. „Þegar fastur kostnaður eins og tryggingar eykst, og breytilegur kostnaður eins og akstur dregst saman, hefur það í för með sér að kílómetragjald hækkar.“ Þá hafi tjónum fjölgað og eigin tjónakostnaður bílamiðstöðvar ríkislögreglustjóra aukist um 500 prósent frá 2016.

Tjóna- og viðhaldskostnaður bifhjóla hafi verið mjög hár á umliðnum árum. „En slíkt á nú almennt við um þennan kostnað lögreglu,“ segir í yfirlýsingunni. Í töflu, sem sýnir eigin tjón lögreglu árin 2016 til 2018, má sjá að tjónatilvik voru 53 á árinu 2016 og 2017. Fjárhæð þeirra var rúmar 5,2 milljónir árið 2016, en rúmar 11,7 árið 2017. Árið 2018 var 71 tjónatilvik og fjárhæð rúmar 26,2 milljónir. 

Kílómetragjald stendur undir öllum rekstrarkostnaði

Þá er kílómetragjaldi ætlað að standa undir öllum kostnaði vegna reksturs ökutækja lögreglu, segir í yfirlýsingunni. Eldsneytiskostnaður, tryggingar, viðhald, tjón, rekstrarkostnaður vegna sérbúnaðar og þess háttar, falli undir það. Almennum kostnaði við rekstur bílamiðstöðvarinnar er skipt á hvern ekinn kílómetra. Sá kostnaður fellur á öll embætti, einnig embætti ríkislögreglustjóra, segir í yfirlýsingunni. 

Greint var frá því fyrr í dag að árleg greiðsla lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu, vegna kílómetragjalds á lögreglumótorhjólum, sé nálægt því að jafngilda heildarverðmæti hjólanna. Kílómetragjald vegna mótorhjóls getur verið allt að 381 króna. Samkvæmt upplýsingum fréttastofu kostar fullbúið lögreglumótorhjól 4,4 milljónir króna. Ásgeir Þór Ásgeirsson, yfirlögregluþjónn hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu, segir að allt stefni í að embættið greiði að meðaltali rúmlega 4,1 milljón af hverju hjóli á þessu ári. Ásgeir segir að hvert hjól sé notað í að minnsta kosti fimm til sjö ár og því marggreiði embættið verðmæti þeirra. Kílómetragjald af hefðbundnum lögreglubílum og öðrum ökutækjum er mun lægra en af mótorhjólum.

Kostnaðarsamt að kaupa sérútbúin ökutæki, en baráttumál

„Ríkislögreglustjóri hefur ávallt lagt á það áherslu að kaupa öruggar bifreiðar,“ segir í yfirlýsingunni. Því hafi verið keypt ökutæki sem ætluð eru til lögreglustarfa og sérútbúin sem slík frá frumframleiðenda. „Það hefur verið áratuga baráttumál Landssambands lögreglumanna sem lögreglustjórar hafa stutt. Ef það er mat lögreglustjóra að ekki þurfi að kaupa sérútbúin ökutæki með öllum þeim sérbúnaði sem hingað til hefur verið krafist, en tryggja um leið öryggi lögreglumanna í starfi, er ljóst að lækka má kostnað verulega.“

Leggja niður miðlæga bílamiðstöð

Dómsmálaráðuneytið hefur ákveðið að leggja niður bílamiðstöð ríkislögreglustjóra í núverandi mynd. Í yfirlýsingu frá ríkislögreglustjóra segir að miðlæg bílamiðstöð hafi þótt betri nýting takmarkaðra fjármuna, árið 2000, þegar hún varð til. Nú sé hins vegar unnið að því að leggja niður bílamiðstöðina og að tillögu um nýtt framtíðarfyrirkomulag á rekstri ökutækja lögreglu. „Embætti ríkislögreglustjóra tekur þátt í þeirri vinnu með það að leiðarljósi að tryggja að lögbundnum skyldum lögregluembættanna sé sinnt með sem öruggustum og hagkvæmustum hætti fyrir almenning og skattgreiðendur“.

 

Yfirlýsing lögreglustjóra er svohljóðandi í heild sinni:

Í tilefni af umfjöllum fjölmiðla um rekstur bílamiðstöðvar ríkislögreglustjóra er eftirfarandi komið á framfæri.

Um rekstur bílamiðstöðvar ríkislögreglustjóra

Rétt er að taka fram vegna umfjöllunar um bílamiðstöð ríkislögreglustjóra að í fjárlögum 2019 er gert ráð fyrir að rekstur lögreglubifreiða skili 200,2 m.kr. afgangi. Samsvarandi fjárfestingaheimild er svo á stofnlið lögreglubifreiða hjá lögregluembættunum. Þau eru því með útgjaldaheimildir í fjárlögum, sem ákveðin eru á Alþingi til að greiða þennan kostnað.

Til útskýringar má benda á að kílómetragjaldi er ætlað að standa undir öllum kostnaði vegna reksturs ökutækja lögreglu, nánar til  tekið eldsneyti, tryggingum, viðhaldi, tjónum, rekstrarkostnaði vegna sérbúnaðar s.s. fjarskipta- og tölvubúnað o.fl.  Þá hefur almennum kostnaði við rekstur bílamiðstöðvarinnar verið skipt á hvern ekinn kílómetra og fellur sá kostnaður á öll embætti, einnig embætti ríkislögreglustjóra. Þess ber einnig að geta að þegar fastur kostnaður s.s. eins og tryggingar, eykst og breytilegur kostnaður eins og akstur, dregst saman, hefur það í för með sér að kílómetragjald hækkar.

Í síðasta útboði Ríkiskaupa á ábyrgðartryggingu ökutækja lögreglu hækkaði verð trygginga um 50%, sem líklega endurspeglar aukinn tjónakostnað annarra af völdum ökutækja lögreglu. Einnig hefur eigin tjónakostnaður bílamiðstöðvar aukist um 500% frá árinu 2016 auk þess sem tíðni tjóna hefur aukist.

Á umliðnum árum hefur tjóna- og viðhaldskostnaður bifhjóla verið mjög hár. En slíkt á nú almennt við um þennan kostnað lögreglu. Eins og sjá má á töflu hér að neðan um eigin tjón lögreglu árin 2016 til 2018.

Ríkislögreglustjóri hefur ávallt lagt á það áherslu að kaupa öruggar bifreiðar. Þannig hefur verið tekin upp sú stefna að kaupa frá frumframleiðenda ökutæki sem eru ætluð til lögreglustarfa og eru sérútbúnin sem slík. Það hefur verið áratuga baráttumál Landssambands lögreglumanna sem lögreglustjórar hafa stutt. Ef það er mat lögreglustjóra að ekki þurfi að kaupa sérútbúin ökutæki með öllum þeim sérbúnaði sem hingað til hefur verið krafist, en tryggja um leið öryggi lögreglumanna í starfi, er ljóst að lækka má kostnað verulega. 

Á fundi ríkislögreglustjóra með lögreglustjórum sl. föstudag kom fram ósk um að gjaldskrá bílamiðstöðvar verði endurskoðuð og er slík vinna þegar hafin með hliðsjón af þeim ákvörðunum sem voru teknar nú í sumar.

Bílamiðstöð ríkislögreglustjóra varð til með ákvörðun dómsmálaráðuneytisins árið 2000, gera má ráð fyrir að þá hafi miðlæg bílamiðstöð þótt betri nýting takmarkaðra fjármuna. Nú hefur ráðuneytið tekið ákvörðun um niðurlagningu bílamiðstöðvar og skipað starfshóp til að vinna að niðurlagningunni og  gera tillögur til um framtíðarfyrirkomulag á rekstri ökutækja lögreglu. Embætti ríkislögreglustjóra tekur þátt í þeirri vinnu með það að leiðarljósi að tryggja að lögbundnum skyldum lögregluembættanna sé sinnt með sem öruggustum og hagkvæmustum hætti fyrir almenning og skattgreiðendur.