Athugið þessi frétt er meira en 3 mánaða gömul.

Dregur úr bjartsýni Bandaríkjamanna um kjarnorkusamning

A general view of the Iran's heavy water reactor in the city of Arak, Iran, 15 January 2011, reissued 17 June 2019. Media reports on 17 June 2019 state that Tehran has increased the countdown to its breaching the nuclear deal, reporting that it will break the uranium stockpile limit set in the deal in the next 10 days. The country’s atomic agency also said Tehran could from 07 July 2019 start the process of enriching uranium up to 20 percent, closer to weapons-grade levels. EPA-EFE/HAMID FORUTAN
 Mynd: HAMID FORUTAN - EPA-EFE
Heldur hefur dregið úr bjartsýni Bandaríkjamanna um að unnt verði að endurvekja kjarnorkusamning við Írani. Utanríkisráðuneyti varar Írani við að gripið verði til varaáætlunar haggist þeir ekki í kröfugerð sinni.

Rétt um vika er síðan embættismenn í Washington kváðust vongóðir um að endurnýjun samningsins væri í sjónmáli.

Með samkomulaginu frá 2015 var ákveðið að Íranir hættu að auðga úran og veittu eftirlitsmönnum Alþjóðakjarnorkumálastofnunarinnar aðgang að kjarnorkuverum sínum.

Því var ætlað að tryggja að þeir kæmu sér ekki upp kjarnavopnum. Á móti skyldu Vesturveldin láta af refsiaðgerðum gagnvart Írönum. Bandaríkjamenn koma óbeint að viðræðunum en þeir sögðu sig frá samningnum á forsetatíð Donalds Trumps árið 2018.

„Við erum við það að ná samkomulagi, en þó ekki alveg komnir á leiðarenda,“ sagði Ned Price talsmaður ráðuneytisins 16. mars og kvaðst þess fullviss að unnt yrði að brúa helstu ágreiningsmálin.

Mestar líkur þóttu þá á að Íranir yrðu reiðubúnir til undirritunar samkomulags, strax eftir 20. mars en þá hefst persneska nýárið.

Í gær var kominn nýr og dekkri tónn í Price og í dag sagði hann að þótt viðræðurnar væru ekki komnar í blindgötu yrðu Íranir að nú að taka ákvarðanir sem þeim kunna að þykja óþægilegar.

Það eru orð sem fallið hafa beggja vegna samningaborðsins frá því viðræður hófust að nýju í nóvember en vitað er að Íranir eru nærri því að geta framleitt kjarnavopn.

Við það félli kjarnorkusamningurinn um sjálfan sig. Price sagði Bandaríkjamenn reiðubúna að leggja mikið á sig til að fullgera samninginn en meginkrafan sé enn þá sú að Íranir komi sér ekki upp kjarnavopnum. 

Í kjölfar riftunarinnar voru refsiaðgerðir og þvinganar gegn Írönum endurvaktar. Þeir tóku þá að auðga töluvert meira úran en gert er ráð fyrir í upphaflega samningnum.