Athugið þessi frétt er meira en 5 mánaða gömul.

Gosinu lokið en áfram kvikusöfnun við Fagradalsfjall

Mynd með færslu
 Mynd: Bjarni Rúnarsson - RÚV
Í dag eru liðnir þrír mánuðir frá því að hraun sást seinast renna úr eldstöðinni við Fagradalsfjall. Fagstjóri eldfjallavár hjá Veðurstofunni segir atburðinum lokið en áfram sé fylgst grannt með. Aflögunarmælingar sýna að kvíkusöfnun er í gangi í jarðskorpunni við Fagradalsfjall.

Gosið hófst föstudagskvöldið 19. mars 2021 og stóð yfir með hléum í sex mánuði. Gosið vakti mikla athygli enda fátítt að það gjósi á þessum slóðum og gosstöðvarnar tiltölulega nálægt byggðu bóli. Mannshöndin hefur reynt að hafa áhrif á hraunrennslið með misgóðum árangri og ógnaði hraunbreiðan ýmsum innviðum eins og ljósleiðara og Suðurstrandarvegi. Til þess kom þó ekki að þessu sinni að af yrði tjón.

Vísindamenn hafa sagt að miðað sé við að hraunflæði þurfi að liggja niðri í að minnsta kosti þrjá mánuði áður en formlegum goslokum er lýst yfir.

Goslok en framhaldið í óvissu

Sara Bersotti fagstjóri eldfjallavár á Veðurstofu Íslands segir á vef stofnunarinnar að þessum tiltekna atburði, sem eldgosið í Fagradalsfjalli var, sé lokið. Aflögunarmælingar sýna hins vegar að kvíkusöfnun er í gangi í jarðskorpunni við Fagradalsfjall og erfitt er að spá fyrir um hvert framhaldið verður.

„Við munum því áfram fylgjast vel með virkninni á Reykjanesskaga, en við getum sagt að þessum tiltekna atburði sem hófst með eldgosi 19. mars við Fagradalsfjall er lokið, hver sem þróunin á svæðinu verður. Það eina sem vitað er með vissu er að náttúran fer sínu fram“, segir Sara.

Enn mælist þensla á svæðinu og unnið er að útreikningum og líkangerð svo hægt sé að túlka mælingarnar, en niðurstöður liggja ekki fyrir.

„Það er auðvitað alltaf snúið að segja nákvæmlega hvenær tilteknu eldgosi sé lokið, því eldvirkni getur verið mjög lotubundin“, segir Sara.

„Við höfum bent á það alveg frá því að jarðhræringarnar í Geldingadölum hófust að Reykjanesskaginn er virkur með tilliti til jarðskjálfa- og eldvirkni og sagan segir okkur að eldvirkni þar kemur í lotum", segir Sara.

Ekki óhætt að vaða um allt

Vakin er athygli á því að varhugavert getur verið að fara inn á hraunbreiðuna við Geldingadali og að gígum. Töluverðan tíma getur tekið fyrir hraun að kólna og ennþá er yfirborð og gígar óstöðugir. Hrun getur orðið eða sprungur geta myndast.  Auk þess má búast við að afgösun hraunsins haldi áfram um einhvern tíma og hættulegar aðstæður myndast þar sem gas getur safnast saman.