Athugið þessi frétt er meira en 4 mánaða gömul.

Spá því að íbúðaskortur aukist á næstu árum

Mynd með færslu
Atvinna. Launavísitala í apríl hækkaði um 3,3% frá fyrri mánuði Mynd: Birgir Þór Harðarson - RÚV
Gera má ráð fyrir að íbúðaskortur aukist um 700 íbúðir á næsta ári og 1600 íbúðir í viðbót árið 2022. Þörf fyrir litlar íbúðir eykst mest. Þetta kemur fram í nýrri skýrslu Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar (HMS) um stöðu og þróun húsnæðismála sem kynnt var á árlegu húsnæðisþingi HMS og félagsmálaráðuneytisins sem hófst kl.13.

Í skýrslunni segir að óuppfyllt íbúðaþörf hér á landi nemi nú um 3.950 íbúðum. Spá stofnunarinnar bendir til þess að íbúðaskorturinn aukist um 2.300 íbúðir til viðbótar á næstu þremur árum ef ekkert er að gert. Þá reiknast HMS til að þörf verði fyrir að meðaltali 1.900 nýjar íbúðir á hverju ári fram til ársins 2040. Óvissan er þó mikil á næstu mánuðum. 

En hvers vegna þessi mikli skortur?

„Helsta ástæðan fyrir aukinni þörf á næstu þremur árum er sú að fjölgun heimila er áætluð meiri en mat á fjölgun íbúða miðað við spá um íbúðafjárfestingu, ásamt því að gert er ráð fyrir að ferðamannaiðnaðurinn taki við sér og fleiri íbúðir rati aftur inn á skammtímaleigumarkaðinn,“ segir í skýrslunni. 

Gera má ráð fyrir að íbúðaþörfin aukist sérstaklega mikið árin 2022-2025 en að eftir árið 2030 aukist hún hægar og að þá dragi verulega úr óuppfylltri íbúðaþörf. „Til ársins 2040 þarf líklega um 36 þúsund íbúðir í heildina til að mæta metinni undirliggjandi íbúðaþörf landsins. Þetta samsvarar að meðaltali um 1.900 íbúðum á ári,“ segir í skýrslunni.

Einstaklingsheimilum fjölgar mest

Þá kemur fram að greiningar á fjölgun og samsetningu heimila gefi til kynna að einstaklingsheimilum fjölgi meira en annars konar heimilum og að þau verði rúmlega fjórðungi fleiri árið 2040 en nú. Alls megi búast við að um 46 prósent af fjölgun heimila til ársins 2040 megi rekja til einstaklingsheimila.

„Því mun þörf fyrir minni íbúðir aukast mest. Viðhorfskannanir styðja við þá ályktun, en samkvæmt könnun sem framkvæmd var af Zenter fyrir Íbúðalánasjóð í desember 2019 býr fólk að meðaltali í 135 fm húsnæði, en býst við að flytja í 119 fm húsnæði við næstu flutninga að meðaltali,“ segir í skýrslunni.

Litlum íbúðum hefur reyndar verið fjölgað hraðar en áður á síðustu árum: „Frá aldamótum hefur hlutfall byggðra íbúða, minni en 70 fm, verið að jafnaði um 12% af öllum íbúðum, en seinustu tvö ár hefur það farið upp í 32,5% og 28,5% á höfuðborgarsvæðinu.“ 

COVID-19 dró úr fólksfjölgun og þar með íbúðaþörf

Vegna COVID-19 fjölgaði íbúðum meira en heimilum á nýliðnu ári. Óuppfyllta íbúðaþörfin lækkaði því um 1.700 íbúðir á milli ára. Í skýrslunni segir að óvíst sé hversu hratt markaður fyrir skammtímaleiguhúsnæði til ferðamanna vex á ný á næstu árum, enda sé enn töluverð óvissa um farsóttina og efnahagsástandið hér á landi. Mikil uppbygging hótelbygginga á síðustu árum dragi úr þörf fyrir íbúðir í skammtímaleigu þegar ferðamannaiðnaðurinn tekur aftur við sér.