Athugið þessi frétt er meira en 7 mánaða gömul.

Þríeykið og sóttkví eru orð ársins 2020

Mynd: Ljósmynd/Almannavarnir / Ljósmynd/Almannavarnir

Þríeykið og sóttkví eru orð ársins 2020

20.01.2021 - 20:06

Höfundar

Orð ársins 2020 voru tilkynnt við afhendingu menningarviðurkenninga RÚV. Hlustendur RÚV og Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum völdu orðin.

Orð ársins 2020 á RÚV er þríeykið og hjá Stofnun Árna Magnússonar er það orðið sóttkví. Bæði orðin eru mjög einkennandi fyrir það sem hæst bar á nýliðnu ári.

Orðið sóttkví merkir einangrun til að afstýra útbreiðslu sjúkdóms. Hægt er að setja fólk, dýr eða staði í sóttkví. Þúsundir fóru í sóttkví á síðastliðnu ári til að stemma stigu við útbreiðslu heimsfaraldurs, margir oftar en einu sinni. Orðið sóttkví snerti því stóran hluta landsmanna persónulega og var mjög áberandi í allri umræðu.

Stofnun Árna Magnússonar sótti orð ársins í textasöfn sem endurspegluðu umræðuna í fjölmiðlum og samfélaginu öllu.

Þríeykið hlaut afgerandi kosningu á RÚV.is

Þríeykið er skipað Ölmu D. Möller landlækni, Víði Reynissyni yfirlögregluþjóni og Þórólfi Guðnasyni sóttvarnalækni. Þau þrjú hafa verið í fararbroddi frá því að faraldurinn hófst á Íslandi og veitt upplýsingar, gefið ráð, leiðbeiningar og fyrirskipanir á tíðum og reglubundnum upplýsingafundum Almannavarna. Þjóðin lagði traust sitt á þau og það hefur haldist enda voru þau valin manneskjur ársins á Rás 2. Ekki var langt liðið á faraldurinn þegar farið var að kalla Ölmu, Víði og Þórólf einu nafni þríeykið, jafnt í umræðunum í heita pottinum þegar hann var opinn, sem í umfjöllun fjölmiðla, og allir vissu við hver var átt.

Þríeykið vann kosninguna á RÚV.is með nokkrum yfirburðum, hlaut 1.176 af 3.416 atkvæðum eða rúman þriðjung.

Kófið var vinsælt

Í öðru sæti í valinu á orði ársins 2020 var kófið. Þetta gamla orð fékk nýja merkingu á síðasta ári. Það er hljóðlíking við sjúkdómsheitið COVID-19 og merking þess smellpassar við ástandið. Kóf merkir mökkur og getur til dæmis verið þykkur reykur eða gufa og blindhríð. Áður en bóluefnið komst í augsýn má segja að kófið hafi verið býsna þétt. Kófið fékk 963 atkvæði.

Samkomubann hreppti þriðja sætið á listanum yfir orð ársins 2002. Það hlaut 323 atkvæði sem er rétt innan við 10% atkvæða. Orðin sem eftir eru raðast þannig, bangsaleit, grímuskylda, smitrakningarapp, tveggja metra reglan og bóluefni deila sæti, sýnatökupinni og ferðagjöf sem rekur lestina.

Tillögur um orð á listann

Ljóst er að aldrei verður fullkomin sátt um orðin sem kosið er um. Því var hægt að leggja til önnur orð sem fólki fannst eiga heima á listanum.

Meðal þeirra orða sem stungið var upp á voru smitskömm, sóttkví, heimkomusmitgát, kóviti og farsóttarþreyta.

 

Tengdar fréttir

Íslenskt mál

Hamfarahlýnun er orð ársins 2019

Íslenskt mál

Orð ársins 2018 eru kulnun og klausturfokk

Bókmenntir

Helsta ógnin við íslenska tungu er tungusófinn

Íslenskt mál

Epalhommi er orð ársins 2017