Athugið þessi frétt er meira en 7 mánaða gömul.

Greiða grunnskólabörnum fyrir kynferðislegar ljósmyndir

Mynd með færslu
 Mynd: RÚV
Nokkur dæmi eru um það hér á landi á síðustu vikum að fullorðið fólk greiði börnum á grunnskólaaldri fyrir að senda sér kynferðislegar ljósmyndir. Leið þeirra að samskiptum við börnin er í flestum tilvikum í gegnum spjall á netinu og þá helst Snapchat og Instagram, eða Tik tok og appið Telegram. Þetta kemur fram í erindi sem skóla- og frístundasvið Reykjavíkurborgar hefur sent til skólastjórnenda.

Greiðsla veltur á því hversu skýr myndin er

Erindið var sent í samstarfi við Samfok, samtök foreldra grunnskólabarna í Reykjavík, og Heimili og skóla. Þar segir að börnum séu boðnar upphæðir á bilinu 5.000-10.000 krónur fyrir myndir og að upphæðin fari eftir því hvað sjáist á myndinni og hversu skýr hún er. Greiðslur hafi farið fram í gegnum öpp eins og Aur og Kass.  

Hrefna Sigurjónsdóttir, framkvæmdastjóri Heimilis og skóla, segir í samtali við fréttastofu að það hafi færst í aukana að óprúttnir aðilar reyni að nálgast börn á netinu: „Og það er erfitt fyrir foreldra að taka á málum ef þeir vita ekki af þeim. Þess vegna er svo mikilvægt að það sé virkt samstarf milli heimilis og skóla. Fólk þarf að vera vakandi fyrir því hvort það sé eitthvað misjafnt í gangi.“

Nota myndirnar til að krefja börn um fleiri

„Vitað er að fullorðnir aðilar sem kaupa ljósmyndir af börnum nota myndirnar stundum gegn þeim til að fá þau til að senda fleiri og grófari myndir. Eins reyna þessir aðilar stundum að nálgast börn á frekari hátt m.a. með því að gefa þeim gjafir og bjóðast til að gera þeim einhverskonar greiða. Þegar slíkt á sér stað er viðkomandi að reyna að mynda persónulegt samband við ungmennin, búa til sameiginlegt leyndarmál og aðilinn á þá inni hjá þeim fyrir vikið,“ segir í erindinu, og að það sé þekkt leið í kynferðisbrotamálum gegn börnum, til að vinna traust þeirra og velvilja.

Börnum geti reynst erfiðara að neita kynferðisbrotafólki um greiða ef það hefur þegið frá þeim gjafir eða peninga. Börn upplifi gjarnan skömm yfir fyrri samskiptum og því geti það reynst þeim erfitt að segja frá því sem hefur gerst. „Fullorðnir eru í valdastöðu gagnvart börnum og ábyrgðin er alfarið í höndum hins fullorðna aðila,“ segir í erindinu.

Foreldrar geti athugað reikningsyfirlit

Foreldrar eru hvattir til að vera vakandi fyrir samskiptum barna við ókunnuga. „Foreldrar geta farið yfir reikningsyfirlit barna sinna og athugað hvort ókunnugir aðilar hafa verið að leggja inn á börnin. Einnig er vert að vera á varðbergi ef barnið virðist eiga pening sem ekki er skýring á hvaðan kom (sum börn hafa látið millifæra á vini sína) og taka spjallið við barnið sitt um þennan veruleika,“ segir í erindinu. Mikilvægt sé að börn átti sig á hættunni án þess að þau upplifi skömm.

Börn þurfi að geta sagt frá

Hrefna segir í samtali við fréttastofu að það skipti miklu máli að foreldrar búi börnum sínum öruggt rými og að börn finni að þau geti sagt frá. „Börnin þurfa að vita að þau geti leitað til manns,“ segir hún.

Í erindinu segir að foreldrum beri að tilkynna það tafarlaust til lögreglu og barnaverndar ef þeir hafa upplýsingar eða grun um mál af þessum toga í síma 411 9200.