Eykur The Crown andúð á konungdæminu?

Mynd: EPA  / EPA
Prófessor í sagnfræði segir að þó svo að sjónvarpsþættir um bresku konungsfjölskylduna hafi vissulega áhrif á almenningsálitið sé erfitt að segja til um hvort þeir ýti undir andstöðu við konungdæmið og efli málstað lýðveldissinna. Áhugamanneskja um kóngafólkið segir marga ranglega trúa því að þættirnir The Crown segi satt og rétt frá atburðum. 

Elísabet Englandsdrottning er Íslendingum að góðu kunn enda kom hún hingað til lands fyrir þrjátíu árum. Hún skoðaði hesta og gróðursetti tré. Það kemur því ekki á óvart að þættirnir The Crown á Netflix, sem fjalla um konungsfjölskylduna, njóti mikilla vinsælda hér á landi. Þættirnir hafa hins vegar verið harðlega gagnrýndir í Bretlandi fyrir að fara mjög frjálslega með staðreyndir og hafa verið kallaðir falssagnfræði í stíl við falsfréttir. Afdrifaríkir atburðir í þáttunum séu sumir uppspuni frá rótum - til að mynda hafi Mountbatten lávarður, daginn áður en hann dó ekki skrifað Karli Bretaprins bréf. Þá hafi Díana prinsessa ekki með æðiskast í Ástralíu þvingað fram breytingu á ferðaáætlun. Karl fær litla samúð í þáttunum.

„Hann er gerður að hálfgerðu eigingjörnu skrímsli. Þetta var ekki alveg svona. Það var meiri nánd á milli þeirra. En ég held að þetta komi kannski verst út gagnvart Vilhjálmi og Harry. Þetta hlýtur að ýfa upp alveg ofboðslega mörg sár,“ segir Ragnheiður Elín Clausen, áhugamanneskja um bresku konungsfjölskylduna.

Stjórnmálamenn í Bretlandi, sérfræðingar og fleiri hafa krafist þess að Netflix vari áhorfendur við að þættirnir séu ekki sannleikanum samkvæmir. 

„Að stofninum til byggir þetta á góðri heimildavinnu. Það er verið að fjalla um raunverulega atburði og raunverulegar persónur. Það er gert á þann hátt að það virðist vera trúverðugt,“ segir Ragnheiður Kristjánsdóttir, prófessor í sagnfræði við Háskóla Íslands. 

Ragnheiður Elín segir marga gleypa við þáttunum og líta á þá sem raunverulega heimild. „Maður sér á Facebook núna það eru margir að horfa og fólk segir: nú er ég endanlega sannfærð um að það á að leggja þetta niður, þetta er nú meira pakkið, ofsalega eru þau vond við Díönu,“ segir Ragnheiður Elín.

 

Mynd: Þór Ægisson / RÚV

„Þetta er pólitísk aðgerð að búa til seríu af þessu tagi. Þetta eru gríðarlega vinsælir þættir. Þannig að þeir sem framleiða þessa þætti hafa mikil áhrif á almenningsálitið og þeir sem framleiða þeir vita það. En það er kannski erfitt að segja hvort þetta hjálpar konungsfjölskyldunni til þess að fólk vilji áfram hafa þessar persónu eða hvort þetta eigi eftir að grafa undan konungdæminu og verða vatn á myllu lýðveldissinna sem eru reyndar ekki mjög margir í Bretlandi. En aftur, held ég bara, að við verðum auðvitað að gera kröfu til þess að fólk sé skynsamt og kunni að gera þennan greinarmun á skáldskap og sagnfræði. Þetta er ekki sagnfræði og þykist ekki vera það,“ segir Ragnheiður Kristjánsdóttir.

Mynd: Þór Ægisson / RÚV

Ragnheiður Elín segir að mörgum áhugaverðum atburðum í lífi konungsfjölskyldunnar sé sleppt í þáttunum. „Eins og þegar reynt var að ræna Önnu þarna beint fyrir framan höllina nánast. Hún var svo hugrökk og frábært. Hún var hálfpartinn eins og mamma hennar svo „cool lady“,“ segir Ragnheiður Elín.