Velferð íslenskra barna í meðallagi

03.09.2020 - 10:13
Mynd með færslu
 Mynd: Grímur Jón Sigurðsson - RÚV
Ísland er í 24. sæti af 41 landi Evrópusambandsins og OECD þegar borin er saman velferð barna í efnameiri ríkjum heims. Þetta er niðurstaða nýrrar skýrslu í ritröð rannsóknarmiðstöðvar UNICEF. Ísland er í öðru sæti þegar kemur að lögum og reglum sem settar hafa verið til að gæta að velferð barna, en árangur í að tryggja félagslega færni dregur Ísland töluvert neðar á listanum.

Þetta kemur fram í tilkynningu sem UNICEF á Íslandi sendi frá sér í dag.

„Ísland kemur vel út í samanburði á þeim lögum og reglum sem við höfum sett okkur í að gæta að velferð barna, þar er Ísland í öðru sæti, en það sem dregur okkur niður er meðal annars árangur í að tryggja félagslega færni, en of hátt hlutfall barna segjast eiga erfitt með að eignast vini, tryggja grunnhæfni í lestri og stærðfræði og geðheilbrigði barna, en þar er Ísland eingöngu í meðallagi,“ segir í tilkynningunni.

Holland, Danmörk og Noregur koma best út

Skýrslunni er ætlað að leggja mat á og bera saman velferð barna í efnameiri ríkjum heims með hliðsjón af heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna um sjálfbæra þróun, að því er fram kemur í tilkynningunni. Settir séu fram ýmsir mælikvarðar á velferð barna, svo sem efnisleg velferð, mennta- og heilbrigðismál og umhverfisáhrif og er löndum raðað eftir árangri á þeim sviðum. Einnig sé huglægt mat barna á eigin lífsánægju mælt. 

Holland, Danmörk og Noregur koma best út úr könnuninni og eru samkvæmt því talin þau lönd þar sem best sé að vera barn.

„Yfir heildina litið mælist Ísland með góð skilyrði fyrir börn að alast upp og stendur vel að vígi í mælingum á þeim úrræðum sem eru til staðar, m.a í félags- heilbrigðis og umhverfismálum,“ segir í tilkynningunni. „Hlutfallsleg fátækt meðal barna mælist einna minnst hér á landi, aðgengi að hreinu vatni og bólusetningum er með því besta sem þekkist og lífsánægja barna mælist vel yfir meðallagi, en þar er Ísland í níunda sæti. Aftur á móti er árangur í að tryggja félagslega færni, grunnhæfni í lestri og stærðfræði, líkamlega heilsu og geðheilbrigði barna eingöngu í meðallagi.“

Þá segir að það sé áhyggjuefni hversu mikið offita á meðal barna hefur aukist undanfarin ár, en eitt af hverjum þremur börnum frá 5 til 19 ára í efnameiri ríkjum heimsins glímir við offitu eða yfirþyngd. Á Íslandi er hlutfallið 28,3%.

Veiran hefur áhrif

Í skýrslunni kemur fram að efnameiri ríki heims þurfi að grípa til tafarlausra umbóta ef tryggja eigi öllum börnum jafna möguleika á góðu lífi. 

„Fyrir of mörg börn ógnar fátækt, ójöfnuður og mengun andlegri og líkamlegri vellíðan þeirra og offita, vanlíðan, brotin sjálfsmynd og léleg félagsfærni eru orðin of algeng einkenni barnæskunnar,“ segir í skýrslunni. „Þar kemur einnig fram að mörg af efnameiri ríkjum heimsins hafa þau úrræði og þjónustu sem þarf til að veita börnum tækifæri til að þróa hæfileika sína en eru ekki að framfylgja sínum stefnum til fulls til að ná til allra barna, og er Ísland þar ekki undanskilið.“

Loks er bent á að sé ekki brugðist við sé mikil hætta á að afleiðingar kórónaveirunnar verði til þess að staða barna versni og að efnahagsþrengingar og aukið atvinnuleysi muni ýta undir frekari ójöfnuð. 

johann's picture
Jóhann Bjarni Kolbeinsson
Fréttastofa RÚV
Síðast:
Þessi þáttur er í hlaðvarpi