Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.
Rætt var um eldsneytisverð við Runólf Ólafsson, framkvæmdastjóra Félags íslenskra bifreiðaeigenda. Lög um tímabundna lækkun á virðisaukaskatti á olíu og bensín tóku gildi á föstudag, tilgangurinn er að vinna á verðbólgunni. Runólfur telur líklegt að aðgerðin heppnist en reiknar með verðhækkunum vegna ástandsins í Miðausturlöndum.
Um Jöfunarsjóð sveitarfélaga fara 107 milljarðar króna á ári. Um hann er m.a. veitt fjármunum til sveitarfélaga vegna grunnsólanna og málefna fatlaðra. Jöfnunarsjóðurinn er oft nefndur í umræðum um sveitarstjórnamál en líklegt er að einhverjir kunni ekki almennileg skil á starfseminni. Guðmundur Baldvin Guðmundsson, formaður ráðgjafanefndar sjóðsins, sagði frá hlutverki hans.
Hvers vegna er Auður djúpúðga ýmist nefnd Auður, Unnur eða Uður í fornritunum? Að því vildi Haraldur Bernharðsson, prófessor í íslenskum miðaldafræðum, komast og rannsakaði málið. Skýringin felst í málþróun, líkt og hann rakti í viðtali, en nýlega birtist grein hans um efnið í bandarísku fræðiriti.
Tónlist:
Ég heyri vorið - Sextett Ólafs Gauks,
Tell me - The Rolling Stones.
07:30
08:30
Veðurstofa Íslands.
Dægurflugur og söngvar frá ýmsum tímum.
Umsjón: Jónatan Garðarsson.
Fyrsti þáttur af sex þar sem leikin eru lög sem hafa verið samin við ljóð Davíðs Stefánssonar. Að þessu sinni eru ljóð úr fyrstu ljóðabók hans, Svörtum fjöðrum, í forgrunni en sú bók var gefin út árið 1919. Graduale Futuri syngur um Ekkilinn, Hreinn Líndal syngur lag Karls O. Runólfssonar við Allar vildu meyjarnar, M.A. kvartettinn syngur Rokkarnir eru þagnaðir, Björgvin Halldórsson syngur Mamma ætlar að sofna, Smárakvartettinn á Akureyrir syngur lag Friðriks Bjarnasonar við ljóðið Abba-labba-lá og tvíeykið Þau flytja eigið lag við þetta sama kvæði. Savanna tríóið flytur lög Þóris Baldurssonar við ljóðin Brúðarskórnir og Á Dökkumiðum, Sunna Ingólfsdóttir og Ingólfur Steinsson syngja lög Ingólfs við ljóðin Á Dökkumiðum og Komdu. Lokalagið er Eldur í öskunni leynist eftir Hjördísi Pétursdóttur. Umsjón: Jónatan Garðarsson.
Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.
netfang: [email protected]
Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.
Við sögðum í dag frá málþingi sem fór fram fyrir nokkru þar sem leikskólamál voru rædd og yfirskriftin var: Bara pláss? Fagmennska og gæði í leikskólastarfi. Málþingið var hluti af fyrirlestraröð Menntavísindasviðs HÍ, Efst á baugi. Leikskólinn er fyrsta skólastigið og byggir á fagmennsku, þekkingu og skýrum gildum um réttindi barna, leik og vellíðan. Á sama tíma hefur umræða í samfélaginu í auknum mæli snúist um aðgengi, biðlista og rekstrarlegar áskoranir. Kolbrún Pálsdóttir, forseti Menntavísindasviðs HÍ og Sara Margrét Ólafsdóttir, dósent í menntunarfræðum ungra barna og formaður námsleiðar í leikskólakennarafræðum,komu í þáttinn í dag.
Við litum svo við á Þjóðskjalasafni Íslands og hittum fyrir Helgu Lilju Bergmann sem sýndi okkur vef Þjóðskjalasafnsins þar sem hægt er að finna ótrúlega margt, s.s. á slóðinni www.heimildir.is þar sem finna má t.d. gamlar kirkjubækur. Safnið fær margar beiðnir í viku frá fólki sem vill finna heimildir en nú er t.d. búið að skanna inn allar gamlar kirkjubækur fram til 1960-70 svo hægt sé að leita í þeim uppá eigin spýtur.
Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum var svo Sigurlín Bjarney Gísladóttir kennari og rithöfundur. Við fengum hana til að segja okkur frá því hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Sigurlín talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Þúsund og einn hnífur og fleiri sögur frá Írak e. Hassan Blasim í þýðingu Sölva Björns Sigurðssonar
Þríleikur (Things I don't want to know, The cost of living og Real estate) e. Deborah Levy
The white road:Journey into an obsession e. Edmund de Waal
Mountains of the mind: A history of fascination e. Robert MacFarlane
Biblían, Þórarinn Eldjárn, Vigdís Grímsdóttir, Kristín Eiríksdóttir og Tomas Tranströmer
Tónlist í þættinum í dag:
Hvar er tunglið / Kristjana Stefánsdóttir (Sigurður Flosason)
Ég vil fara upp í sveit / Ellý Vilhjálms (Carasella, texti Jón Sigurðsson)
Töfrar / Silfurtónar (Júlíus Heimir Ólafsson)
UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON
Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.
Útvarpsfréttir.
Íranski byltingarvörðurinn segist hafa ráðist á bandaríska freigátu við Hormússund í morgun, Bandaríkin neita þessu. Írönsk stjórnvöld höfðu varað við áformum Bandaríkjaforseta um að tryggja siglingu skipa í gegnum sundið með bandarískum herskipum.
Sigling skemmtiferðaskipsins Hondius hingað til lands síðar í mánuðinum ætti ekki að vera áhyggjuefni, segir prófessor í smitsjúkdómalækningum. Þrír farþegar eru látnir af völdum veirusýkingar.
Samstaða á vinnumarkaði gegn verðbólgu er grundvöllur fyrir bættum horfum í byggingariðnaði, segir formaður Samtaka iðnaðarins.
Bjarki Þorsteinsson segist ekki ætla að vera sveitarstjóraefni Íbúahreyfingarinnar í Hvalfjarðarsveit, eins og áður var tilkynnt. Hann er eftir sem áður sveitarstjóraefni A-listans, sem er hinn listinn í framboði.
Ísland stendur ágætlega í netvörnum, að mati forstöðumanns CERT-IS, en hraðri þróun gervigreindar fylgi bæði áskoranir og tækifæri.
Tugir prúðbúinna nemenda Verzlunarskóla Íslands stíga dans í blíðskaparveðri á Ingólfstorgi í tilefni Peysufatadags.
Níunda hvert barn í Danmörku er getið með aðstoð. Frjósemismeðferðum hefur farið fjölgandi síðustu ár, samkvæmt nýjum tölum frá heilbrigðisyfirvöldum þar í landi.
Oddaleik þarf til að skera úr um sigurvegara í undanúrslitaeinvígi Stjörnunnar og Tindastóls í körfubolta. Grindvíkingar geta komið sér í úrslit með sigri á Val í kvöld.
Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.
Ljóst er að engar kosningar verða til sveitarstjórnar í Snæfellsbæ, Vopnafjarðarhreppi, Kjósarhreppi og Tjörneshreppi í næstu viku því yfirkjörstjórnum barst aðeins einn framboðslisti í þessum sveitarfélögum. Rætt er við Evu Marín Hlynsdóttur, prófessor og sérfræðing í sveitarstjórnarmálum, Auði Kjartansdóttur, oddvita Sjálfstæðisflokksins í Snæfellsbæ, Írisi Eddu Jónsdóttur, oddvita Sterkrar stoðar á Vopnafirði, Jóhönnu Hreinsdóttur, oddvita Íbúa í Kjós og Aðalstein J. Halldórsson, oddvita Tjörneslistans.
Umsjón: Ingvar Þór Björnsson
Allt í kringum okkur búa agnarsmáar lífverur sem við gefum sjaldan gaum, pöddur. Þúsundir pöddutegunda þrífast hér á landi og eru lykilhluti af heildinni sem við tilheyrum. Við leitum að, skoðum pöddur sem og fræðumst um þennan stóra heim smárra lífvera hér á landi.
Viðmælendur í þættinum eru: Andreas Guðmundsson, Björn Hjaltason, Brynja Hrafnkellsdóttir, Hrönn Konráðsdóttir, Matthías Mancini, Matthías S. Alfreðsson og Rafn Sigurðsson.
Umsjón: Halla Ólafsdóttir
Ljósmynd: Björn Hjaltason
Sígild og samtímatónlist frá ýmsum tímum. Íslenskt og erlent í bland.
Tónlistin í þættinum:
Sónata nr. 1 í D-dúr op. 12 nr. 1 eftir Ludwig van Beethoven. Isabelle Faust leikur á fiðlu, Alexander Melnikov leikur á píanó.
Verkið er í 3 þáttum:
I. Allegro con brio ;
II. Andante con moto. Tema con variazioni ;
III. Rondo. Allegro
Malaguena, op. 165 nr. 3 eftir Fritz Kreisler. Itzhak Perlman leikur á fiðlu, Samuel Sanders leikur á píanó.
Sinfónía nr. 1 í D-dúr eftir Franz Joseph Haydn. Austurrísk-ungverska Haydn-sveitin leikur. Stjórnandi er Adam Fischer.
Þættirnir eru:
1. Presto ;
2. Andante ;
3. Presto
Hljóðritað í júní 1990 í Haydnsaal, Esterházy Palace, Eisenstadt í Austurríki.
Tvö lög efti Mischa Mullov-Abbado:
Blue Deer
Brazil
Viktoria Mullova leikur á fiðlu og Mischa Mullov-Abbado leikur á kontrabassa. Útgefið 2020. Á plötunni Music We Love.
Sfere fermate, lag og texti eftir Sigismondo d’India. Flytjendur eru kammersveitin L'Arpeggiata, þar sem Christina Pluhar stjórnar, leikur á bassalútu og útsetur. Með þeim syngur Bruno de Sá, sópran (karlsópran).
Upptaka fór fram 19.-24. mars 2021 í Grande salle, Studio de l'Orchestra natnional d’Île-de-France. Kom út á plötunni Alla Napoletana árið 2021.
Þáttur um bókmenntir, bæði hér heima og úti í heimi. Hlustendum er fylgt í gegnum lestur athyglisverðra bókmenntaverka og rætt við höfunda, útgefendur og fræðimenn um stefnur, strauma, tákn og tilvísanir.
Umsjón: Jóhannes Ólafsson.
Í þættinum opnum við inn í heim pólskra furðusagna og vísindaskáldskapar. Pólverjar eiga einhvern merkasta og áhugaverðasta höfund 20. aldar á því sviði, Stanisław Lem.
Þekkturstu verk Stanisławs Lem eru smásagnasafnið Cyberiada og Solaris, sem tvisvar hefur verið kvikmynduð, 1972 kom mynd í leikstjórn Andrei Tarkovsky og 2002 í leikstjórn Steven Soderbergh. Þetta eru fjölbreytt verk sem teygja sig yfir allt rófið, allt frá svokölluðu hörðum vísindaskálskap yfir í mjúkan en alltaf eru undirliggjandi flóknar heimspekilegar spurningar um siðferði, trú, mörk mannlegrar skynsemi, hvað tækni getur og hvaða áhrif hún hefur á okkur mennina sem hana búa til. Maður gegn vél, allt sem góður vísindaskáldskapur þarf að búa yfir. Pawel Bartoszek segir frá, en hann hefur lesið bækur Lem frá því í menntaskóla og við ræddum vísindaskáldskap, tæknisiðferði og ýmislegt þessu tengt.
Við byrjum á heimsókn frá Mariolu Alichu Fiema, sem kennir pólsk fræði við Háskóla Íslands. Þar fá nemendur yfirlit yfir sögu Póllands allt frá miðöldum fram að seinni heimsstyrjöld. Og í gegnum helstu bókmennta- og listaverk hvers tíma er reynt að skyggnast inn í pólska þjóðarsál. Ég ræddi við Mariolu um bókmenntirnar í gegnum aldirnar, hvar þetta byrjar allt saman en líka hvernig pólsk menning á Íslandi blasi við henni.
Viðmælendur: Mariola Alicja Fiema og Pawel Bartoszek.
Umsjón: Jóhannes Ólafsson.
Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.
Umsjón: Halla Harðardóttir og Melkorka Ólafsdóttir.
Í þætti dagsins ræðum við við Þórð Sævar Jónsson, þýðanda og skáld, um þýðingu sem hann var að senda frá sér á skáldsögu bandaríska rithöfundarins Richard Brautigans, Suðurríkjaherforingi frá Big Sur.
Haukur Þorgeirsson fer með okkur aftur til hins kaþólska Íslands og heyrum við brot úr Katrínardrápum og öðrum kvæðum um heilagar meyjar.
Við sláum einnig á þráðinn austur á Höfn í Hornafjörð en þar opnaði nýverið sýningin Hlýja og handverk í Svavarssafni þar sem gefur að líta verk eftir kennarann og handverkskonuna Margot Gamm en hún auðgaði líf menningarlíf Hornarfjarðar með listfengi sínu í áratugi.
Popp og pólitík
Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.
Salóme Júlíusdóttir, námsmaður í Árósum, þolir ekki Tinder, og verkefnið hennar í skólanum snýst um að hjálpa einhleypu fólki að finna ástina án stefnumótappa.
Við ræðum því ástina án Tinder í þætti dagsins. Svo rifjum við upp facebook-grúppu færslu sem sló í gegn, hún þótti svo rómantísk. Anna Marsibil Clausen ræðir við Brynhildi Björnsdóttur.
Fríða Þorkelsdóttir, bóksali og bókmenntafræðingur, skrifar um hnökraleysið sem við stefnum í áttina að.
Fréttir
Fréttir
Að minnsta kosti tveir eru látnir og um 20 slasaðir í Leipzig í Þýskalandi, þar sem ökumaður keyrði inn í mannfjölda síðdegis. Ökumaðurinn hefur verið handtekinn.
Landskjörstjórn hefur skilað umsögn um tvær nýjar tillögur að orðalagi spurningar í þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna við ESB.
Milljarða fjárfestingar í uppbyggingu gagnavera á Íslandi skipta sköpum fyrir þjóðarbúið. Hagvaxtaráhrif sökum þeirra geta orðið veruleg en þegar hafa útflutningstekjur þjóðarinnar aukist umtalsvert.
Rúmlega átta hundruð veiðileyfi hafa verið gefin út fyrir strandveiðitímabilið sem hófst í morgun.
Kjörbúðinni í Bolungarvík verður lokað um miðjan mánuðinn. Íbúar vilja sterka verslun í bænum því náttúruöflin geta hindrað för fólks inn á Ísafjörð.
Umsjón: Erla María Markúsdóttir
Tæknimaður: Mark Eldred
Stjórn útsendingar: Nanna Guðrún Sigurðardóttir
Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.
Tiltölulega fágæt en iðulega banvæn veira, Hantan-veiran, dró að líkindum þrjár manneskjur til dauða í hollensku skemmtiferðaskipi, sem væntanlegt er hingað til lands síðar í maí. Hvaða veira er þetta, hversu skæð er hún og er einhver hætta á ferðum ef skipið kemur hingað? Grétar Þór Sigurðsson ræddi við Magnús Gottfreðsson prófessor í smitsjúkdómum. Ævar Örn Jósepsson tók saman.
Eina leiðin til að eiga við Rússa er að vígbúast og mæta þeim af hörku segir Margus Tsahkna, utanríkisráðherra Eistlands. Eistar vilja að Norðurlandaþjóðirnar, Eystrasaltsríkin, Pólland, Bretland, Þýskaland og Frakkland myndi varnarbandalag sem verði þess búið að takast á við ógnina frá Rússlandi, sem Eistar eru sannfærðir um að blasi við. Ingólfur Bjarni Sigfússon hitti Tsahkna.
2025 var hlýjasta ár í sögu veðurmælinga á Íslandi, og það þriðja hlýjasta á heimsvísu. Fjölmörg hitamet voru slegin hérlendis og annars staðar í Evrópu, einkum á norðurslóðum, og skógar- og gróðureldar sviðu meira land í Evrópu en dæmi eru um í áreiðanlegum, skráðum heimildum þar um. Ævar Örn Jósepsson segir frá.
Umsjón: Ævar Örn Jósepsson
Tæknimaður: Mark Eldred
frá Veðurstofu Íslands
Tónhjólið snýst og snýst og upp koma sögur af tónlist, nýrri og gamalli. Ólíkar stefnur og straumar skjóta upp kolli og líka hljóðfæri, hugtök og túlkunarmöguleikar. Hugað verður að einhverju því sem hæst ber á tónlistarsviðinu í heimi sígildrar tónlistar og djasstónlistar á hverjum tíma.
Í Tónhjóli dagsins skoðum við tónlist sem sprettur úr borgarsamfélögum í Bandaríkjunum og Bretlandi, þar sem tónlistarfólk finnur leiðir til þess að sporna gegn flóknum vefi kerfisbundins rasisma og samsköpun er mótvægi við stjörnuvæðingu. Samruni ólíkra stíla er fyrirferðamikill og minni úr poppkúltúr finna sér leið inn í heim samtímatónlistar - og öfugt. Við ætlum að heyra bæði gamla og nýja tónlist sem sprettur úr gróskumiklu tónlistarlífi, fyrst í fríspuna senum í Chicago og miðevrópu og heyrum tvö verk af tónleikum Wadada Leos Smith í Iðnó í nóvember sl.
Við bregðum okkur svo til Suður Lundúna þar sem tónlist er nýtt sem vettvangur listrænna inngripa og yfirlýsinga og sníkjum okkur far þaðan til bandaríkjanna þar sem frjósöm ljóðskáld og framleiðendur hrista upp í hip-hop hljómnum.
Tónlist í þættinum:
Klein - Score for J (2025)
Wadada Leo Smith - Tveir spunar fluttir í Iðnó 18. nóvember 2025.
Flytjendur:
Wadada Leo Smith - Trompett
Jakob Bro - Gítar
Matthías MD Hemstock - Slagverk
Skúli Sverrisson - Bassi
Lester Bowie - Gittin' to Know Y'all (1969)
Flytjendur:
Baden Baden Free Jazz Orchestra
Peter Brötzmann - More Nipples (1969)
Flytjendur:
Peter Brötzmann - tenór saxófónn
Han Bennink - trommur
Fred Van Hove - píanó
Buschi Niebergall - bassi
Evan Parker - tenórsaxófónn
Derek Bailey - gítar
John Mayer - Raga Megha (1966)
Flytjendur: Tvöfaldur kvintett Johns Mayer og Joe Harriott:
Joe Harriott - alt saxófón, John Mayer - sembal og fiðlu, Alan Ganley - trommur, Keshav Sathe - tabla, Pat Smythe -píanó, Chandrahas Paigankar - Tanbur, Chris Taylor - flautu Coleridge Goode - bassa, Diwan Motihar - sítar og Kenny Wheeler - trompett
Stormzy - Shut Up (2015)
Dean Blunt & Joanne Robertson - Vigil (2021)
Mica Levi - Unlucky (2011)
Flytjendur: Micachu & The Shapes ásamt London Sinfonietta
Mica Levi - Om Om Om Om (2021)
Flytjendur: Mica Levi & Brother May
Tirzah - Guilty (2018)
Sons of Kemet - Think of Home (2021)
Kofi Flexxx & billy woods - Apothecary (2023)
billy woods & Moor Mother ásamt Mach-Hommy - Chimney (2020)
Moor Mother - The Myth Hold Weight (2019)
úts. Ian Anderson (2025)
Flytjendur: Moor Mother, Wooden Elephant strengjakvintett (Ian Anderson - lágfiðlu, Aoife Ní Bhriain og Hulda Jónsdóttir - fiðlur, Stefan Hadjiev - selló, Nikolai Matthews - kontrabassa) og Beethoven hljómsveitin í Bonn undir stjórn Dirk Kaftan.
Klein - Skyfall (2021)
Flytjendur: Klein, Charlotte Church, Jawnino
Umsjón: Pétur Eggertsson
Allt í kringum okkur búa agnarsmáar lífverur sem við gefum sjaldan gaum, pöddur. Þúsundir pöddutegunda þrífast hér á landi og eru lykilhluti af heildinni sem við tilheyrum. Við leitum að, skoðum pöddur sem og fræðumst um þennan stóra heim smárra lífvera hér á landi.
Viðmælendur í þættinum eru: Andreas Guðmundsson, Björn Hjaltason, Brynja Hrafnkellsdóttir, Hrönn Konráðsdóttir, Matthías Mancini, Matthías S. Alfreðsson og Rafn Sigurðsson.
Umsjón: Halla Ólafsdóttir
Ljósmynd: Björn Hjaltason
Ævisaga Árna prófasts Þórarinssonar. Þórbergur Þórðarson skráði. Pétur Pétursson les í hljóðritun frá 1988
Ævisaga Árna prófasts Þórarinssonar. Fagurt mannlíf. Þórbergur Þórðarson skráði. Pétur Pétursson byrjar lesturinn.
Þátturinn var fyrst á dagskrá 12. apríl 1988.
frá Veðurstofu Íslands
Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.
netfang: [email protected]
Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.
Við sögðum í dag frá málþingi sem fór fram fyrir nokkru þar sem leikskólamál voru rædd og yfirskriftin var: Bara pláss? Fagmennska og gæði í leikskólastarfi. Málþingið var hluti af fyrirlestraröð Menntavísindasviðs HÍ, Efst á baugi. Leikskólinn er fyrsta skólastigið og byggir á fagmennsku, þekkingu og skýrum gildum um réttindi barna, leik og vellíðan. Á sama tíma hefur umræða í samfélaginu í auknum mæli snúist um aðgengi, biðlista og rekstrarlegar áskoranir. Kolbrún Pálsdóttir, forseti Menntavísindasviðs HÍ og Sara Margrét Ólafsdóttir, dósent í menntunarfræðum ungra barna og formaður námsleiðar í leikskólakennarafræðum,komu í þáttinn í dag.
Við litum svo við á Þjóðskjalasafni Íslands og hittum fyrir Helgu Lilju Bergmann sem sýndi okkur vef Þjóðskjalasafnsins þar sem hægt er að finna ótrúlega margt, s.s. á slóðinni www.heimildir.is þar sem finna má t.d. gamlar kirkjubækur. Safnið fær margar beiðnir í viku frá fólki sem vill finna heimildir en nú er t.d. búið að skanna inn allar gamlar kirkjubækur fram til 1960-70 svo hægt sé að leita í þeim uppá eigin spýtur.
Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum var svo Sigurlín Bjarney Gísladóttir kennari og rithöfundur. Við fengum hana til að segja okkur frá því hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Sigurlín talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Þúsund og einn hnífur og fleiri sögur frá Írak e. Hassan Blasim í þýðingu Sölva Björns Sigurðssonar
Þríleikur (Things I don't want to know, The cost of living og Real estate) e. Deborah Levy
The white road:Journey into an obsession e. Edmund de Waal
Mountains of the mind: A history of fascination e. Robert MacFarlane
Biblían, Þórarinn Eldjárn, Vigdís Grímsdóttir, Kristín Eiríksdóttir og Tomas Tranströmer
Tónlist í þættinum í dag:
Hvar er tunglið / Kristjana Stefánsdóttir (Sigurður Flosason)
Ég vil fara upp í sveit / Ellý Vilhjálms (Carasella, texti Jón Sigurðsson)
Töfrar / Silfurtónar (Júlíus Heimir Ólafsson)
UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON
Popp og pólitík
Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.
Salóme Júlíusdóttir, námsmaður í Árósum, þolir ekki Tinder, og verkefnið hennar í skólanum snýst um að hjálpa einhleypu fólki að finna ástina án stefnumótappa.
Við ræðum því ástina án Tinder í þætti dagsins. Svo rifjum við upp facebook-grúppu færslu sem sló í gegn, hún þótti svo rómantísk. Anna Marsibil Clausen ræðir við Brynhildi Björnsdóttur.
Fríða Þorkelsdóttir, bóksali og bókmenntafræðingur, skrifar um hnökraleysið sem við stefnum í áttina að.
Útvarpsfréttir.
Morgunútvarpið vekur hlustendur með glóðvolgum fréttum og snarpri umfjöllun um samfélagsmál. Umsjónarmenn eru Guðrún Dís Emilsdóttir og Atli Fannar Bjarkason.
Hópur netöryggissérfræðinga frá Íslandi tók nýverið þátt í stærstu netöryggisæfingu heims. Rúmlega 4.000 þátttakendur frá 41 landi tóku þátt í æfingunni og skipuðu 16 fjölþjóðleg lið sem kepptu sín á milli. Ísland myndaði sameiginlegt lið með Noregi og Atlantshafsbandalaginu. Netsvikamálum fjölgar ört um þessar mundir og Magni Reynir Sigurðsson, forstöðumaður CERTIS, kom í Morgunútvarpið og leggði okkur línurnar.
Okkar maður Guðmundur Jóhannsson var á sínum stað með tæknihornið og ræddi gervigreindina.
Umræðan um peptíð hefur ekki minnkað eftir að við töluðum um þau síðast í Morgunútvarpinu en fólk kaupir slíkt á svörtum markaði í von um betri húð, svefn og endurheimt eftir æfingar svo eitthvað sem nefnt. Ragga Nagli hefur kynnt sér þessi mál og var á línunni frá Köben og fræddi okkur.
Þúsundþjalasmiðurinn Rúnar Hroði æfir nú fyrir sinn fyrsta járnkarl og gerir það meðfram vinnu, barnauppeldi og almennum dugnaði á heimilinu. Þetta gerir Rúnar til að styrkja Barnaspítala Hringsins en eftir erfitt æfingartímabil styttist í að hann fari út og að leikar hefjist. Rúnar kom til ykkar í spjall.
07:30
08:30
Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.
Útvarpsfréttir.
Íranski byltingarvörðurinn segist hafa ráðist á bandaríska freigátu við Hormússund í morgun, Bandaríkin neita þessu. Írönsk stjórnvöld höfðu varað við áformum Bandaríkjaforseta um að tryggja siglingu skipa í gegnum sundið með bandarískum herskipum.
Sigling skemmtiferðaskipsins Hondius hingað til lands síðar í mánuðinum ætti ekki að vera áhyggjuefni, segir prófessor í smitsjúkdómalækningum. Þrír farþegar eru látnir af völdum veirusýkingar.
Samstaða á vinnumarkaði gegn verðbólgu er grundvöllur fyrir bættum horfum í byggingariðnaði, segir formaður Samtaka iðnaðarins.
Bjarki Þorsteinsson segist ekki ætla að vera sveitarstjóraefni Íbúahreyfingarinnar í Hvalfjarðarsveit, eins og áður var tilkynnt. Hann er eftir sem áður sveitarstjóraefni A-listans, sem er hinn listinn í framboði.
Ísland stendur ágætlega í netvörnum, að mati forstöðumanns CERT-IS, en hraðri þróun gervigreindar fylgi bæði áskoranir og tækifæri.
Tugir prúðbúinna nemenda Verzlunarskóla Íslands stíga dans í blíðskaparveðri á Ingólfstorgi í tilefni Peysufatadags.
Níunda hvert barn í Danmörku er getið með aðstoð. Frjósemismeðferðum hefur farið fjölgandi síðustu ár, samkvæmt nýjum tölum frá heilbrigðisyfirvöldum þar í landi.
Oddaleik þarf til að skera úr um sigurvegara í undanúrslitaeinvígi Stjörnunnar og Tindastóls í körfubolta. Grindvíkingar geta komið sér í úrslit með sigri á Val í kvöld.
Poppland er vinur í raun og land án landamæra. Poppland er einn elsti og dáðasti tónlistarþáttur landsins. Umsjón: Lovísa Rut Kristjánsdóttir.
Lovísa hleypir Atla Má að stjórnartaumunum í Popplandinu þar sem gleði og frelsi er við völd í tilefni fyrsta mánudags maí mánaðar. Plata vikunnar sem er með Daða Frey fær að hljóma, Alanis Morisette heimsótt í tilefni útgáfu Jagged Little Pill árið 1996 og fullt fleira er valið úr nammibarnum þennan daginn.
Lagalistinn:
Úlfur Úlfur Hljómsveit, Saint Pete - Hvitur hattur, retta.
Birnir, Aron Can - F.C.K. (ásamt Aron Can).
Þormóður Eiríksson, Maron Birnir Reynisson, Alaska1867 - Stoppa tímann.
Inspector Spacetime - People in the Video.
Disclosure Hljómsveit - The Mechanism.
JAMIROQUAI - Feels just like it should.
JUNGLE - Keep Moving.
SPILLER - Groovejet.
Raye - Worth It.
Prins Póló - Líf ertu að grínast.
HJALTALÍN - Feels Like Sugar.
Superserious - Island full of deadbeats (..OR SOMETHING).
Moses Hightower - Lyftutónlist.
HJÁLMAR - Taktu þessa trommu.
ALANIS MORISSETTE - Ironic.
Beirut Hljómsveit - Gibraltar.
Emilíana Torrini, Greiningardeildin, Bogomil Font - Þú stendur alltaf með mér.
Simple Minds - Alive And Kicking.
Árný Margrét - Hakk og spaghettí.
Talking Heads - Take me to the river.
TINA TURNER - Steamy Windows.
Swift, Taylor - The Fate of Ophelia.
Gossip - Standing In The Way Of Control.
Bee Gees - Night Fever.
U2 - In a Life.
Daði Freyr Pétursson - I'm Out and I Wanna Go Home.
sombr - 12 to 12.
Edgehill - Doubletake.
MT Jones - I Don't Understand.
Dean, Olivia - So Easy (To Fall In Love).
FLEETWOOD MAC - Everywhere.
Teitur Magnússon Tónlistarmaður - Gullauga.
Laufey - Madwoman.
Boone, Benson - Sorry I'm Here For Someone Else.
SAM FENDER - Seventeen Going Under.
STEVIE WONDER - Sir Duke.
VALDIMAR - Karlsvagninn.
Creature of Habit - Myrká.
Birnir, GusGus - Walk away.
Death Cab for Cutie - Riptides.
MICHAEL KIWANUKA - Beautiful Life.
Fontaines D.C. - Starburster.
UNDERTONES - Teenage kicks.
Grace, Kenya - Strangers.
Sycamore tree - Better call off the search for my soul.
Issi - Bararara.
Þau Hrafnhildur Halldórsdóttir, Hólmfríður María Ragnhildardóttir og Rúnar Róbertsson halda landanum vel upplýstum um menn og málefni á leið úr vinnu. Þau fylgjast með fréttum og dægurmálum og spila nóg af góðri tónlist.
Samtök leigjenda á Íslandi velta fyrir sér fyrir hverja er verið að byggja á Íslandi. Fjárfestar kaupa nýbyggðar íbúðir í stórum stíl og segja samtökin þetta vera skýrasta birtingarmynd þess að hér þarf alvarlega að endurskoða stjórnleysi í verðlagningu leiguíbúða. Á meðan dæli skattgreiðendur 11 milljörðum króna á ári í húsaleigubætur til að fóðra enn frekar fjárfestanna. Yngvi Ómar Sigrúnarson er formaður Samtaka leigjenda. Hann kom til okkar.
Það er ekki nýtt að talað sé um að Ísland sem dýrt land að heimsækja. Nýlega fór af stað lífleg umræða á netinu nánar tiltekið á X þar sem haldið var fram að hér á landi væri nánast búið að fullkomna listina að tæma veski ríkra ferðamanna – og sögurnar sem fylgdu voru allt frá dýrum bílastæðum upp í ansi kostnaðarsamar máltíðir. En hvað segir ferðaþjónustan sjálf? Pétur Óskarsson Formaður Samtaka ferðaþjónustunnar og framkvæmdastjóri Katla DMI ehf. kom til okkar í dag og ræddi þessi mál.
NBA stjörnur verða á vappi í Egilshöll í ágúst í sumar. Ástæðan er þátttaka þeirra í Elite Camp-æfingabúðum sem verða í þar dagana 5. til 9. ágúst nk. og eru fyrir aldurshópinn 7 til 17 ára. Björn Baldvinsson, einn þeirra sem kemur að þessum æfingabúðum, kom til okkar.
Spennan heldur áfram að stigmagnast í Íran. Donald Trump Bandaríkjaforseti tilkynnti í gær að stjórnvöld í Bandaríkjunum ætluðu að byrja að fylgja skipum um Hormússund. Það fer nú tvennum sögum af því hvernig það gengur – hvort skip séu komin í gegn og hvort Írönum hafi tekist að hæfa bandarískt herskip. Kjartan Orri Þórsson, sérfræðingur í málefnum Írans, kom til okkar og fór yfir stöðunaeins eins og hún er í dag.
Atkvæðagreiðsla utan kjörfundar hjá sýslumönnum vegna sveitarstjórnarkosninga þann 16. maí 2026 hófst þann 17. apríl 2026. Við fengum til okkar í dag sýslumanninn á höfuðborgarsvæðinu Sigríði Kristinsdóttur og förum yfir skipulagið, hvað eru margir búnir að kjósa og allt það helsta sem tengist kosningu utan kjörfundar.
Tveir sænskir táningspiltar eru grunaðir um að hafa skotið tvo til bana í síðasta mánuði, annars vegar í Ósló og hins vegar í Norrköping. Lögreglan telur að ódæðin hafi verið framin að pöntun undirheimanna - eða það sem kallast “crime as a service”. Slík mál eru að verða sífellt meira áberandi í Skandinavíu og hafa þarlendir miðlar fjallað ítarlega um þá þróun - en á Íslandi er það Atli Steinn Guðmundsson blaðamaður Morgunblaðsins sem hefur fjallað hvað mest um þessi mál. Við heyrðum í Atla.
Fréttir
Fréttir
Að minnsta kosti tveir eru látnir og um 20 slasaðir í Leipzig í Þýskalandi, þar sem ökumaður keyrði inn í mannfjölda síðdegis. Ökumaðurinn hefur verið handtekinn.
Landskjörstjórn hefur skilað umsögn um tvær nýjar tillögur að orðalagi spurningar í þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna við ESB.
Milljarða fjárfestingar í uppbyggingu gagnavera á Íslandi skipta sköpum fyrir þjóðarbúið. Hagvaxtaráhrif sökum þeirra geta orðið veruleg en þegar hafa útflutningstekjur þjóðarinnar aukist umtalsvert.
Rúmlega átta hundruð veiðileyfi hafa verið gefin út fyrir strandveiðitímabilið sem hófst í morgun.
Kjörbúðinni í Bolungarvík verður lokað um miðjan mánuðinn. Íbúar vilja sterka verslun í bænum því náttúruöflin geta hindrað för fólks inn á Ísafjörð.
Umsjón: Erla María Markúsdóttir
Tæknimaður: Mark Eldred
Stjórn útsendingar: Nanna Guðrún Sigurðardóttir
Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.
Tiltölulega fágæt en iðulega banvæn veira, Hantan-veiran, dró að líkindum þrjár manneskjur til dauða í hollensku skemmtiferðaskipi, sem væntanlegt er hingað til lands síðar í maí. Hvaða veira er þetta, hversu skæð er hún og er einhver hætta á ferðum ef skipið kemur hingað? Grétar Þór Sigurðsson ræddi við Magnús Gottfreðsson prófessor í smitsjúkdómum. Ævar Örn Jósepsson tók saman.
Eina leiðin til að eiga við Rússa er að vígbúast og mæta þeim af hörku segir Margus Tsahkna, utanríkisráðherra Eistlands. Eistar vilja að Norðurlandaþjóðirnar, Eystrasaltsríkin, Pólland, Bretland, Þýskaland og Frakkland myndi varnarbandalag sem verði þess búið að takast á við ógnina frá Rússlandi, sem Eistar eru sannfærðir um að blasi við. Ingólfur Bjarni Sigfússon hitti Tsahkna.
2025 var hlýjasta ár í sögu veðurmælinga á Íslandi, og það þriðja hlýjasta á heimsvísu. Fjölmörg hitamet voru slegin hérlendis og annars staðar í Evrópu, einkum á norðurslóðum, og skógar- og gróðureldar sviðu meira land í Evrópu en dæmi eru um í áreiðanlegum, skráðum heimildum þar um. Ævar Örn Jósepsson segir frá.
Umsjón: Ævar Örn Jósepsson
Tæknimaður: Mark Eldred
Fréttastofa RÚV.
Á Kvöldvaktinni heyrir þú nýjustu slagarana og útgáfurnar frá upprennandi og uppáhalds tónlistarfólki þínu í fjölbreyttum kokteil af tónlist, tungum, straumum og stefnum sem þykja endurspegla tíðaranda dagsins í dag. Umsjónarmenn: Þorsteinn Hreggviðsson og Daníel Jón Baróns Jónsson.
Lagalistinn
Laufey - Madwoman.
Adele - Skyfall
Del Rey, Lana - First Light.
RADIOHEAD - Spectre.
Mitski - I'll Change for You.
Madonna - I Feel So Free.
Súrefni og Tvíhöfði - French kiss.
Tones and I, FISHER - Favour.
Les Rythmes Digitales - Jacques your body (make me sweat).
Robyn - Talk To Me.
Kingfishr - The Blade.
Musgraves, Kacey - Dry Spell.
Beck - Ride Lonesome.
Stranglers - Strange little girl.
Twenty one pilots - Drag Path.
U2 - Songs Of The Future.
Massive Attack, Waits, Tom - Boots on the Ground.
Þormóður, Maron Birnir Reynisson, Alaska1867 - Stoppa tímann.
Weeknd, The - I Can't feel my face.
sombr - Potential.
Soulwax - Perfect We Are Not
Kneecap, Casiokids - FENIAN
Run DMC, Jason Nevins - It's like that.
Moses Hightower - Ráðahagur.
STEVE BAND MILLER - Fly Like An Eagle.
Ivar Klausen - Dreamer.
MT Jones - I Don't Understand.
Flott - Tuttugu og eitthvað.
Kenya Grace - The One You Loved
Nia Archives - Danger
Creature of Habit - Myrká
Superserious - Island full of deadbeats
Dandy Warholes - Get Off
Graham Coxon - Billy Says
Pavement - Spit On a Stranger
Edgehill - Doubletake
Weezer, Best Coast - Go Away
Editors - Call it In
Strokes - Going Shopping.
Plata hverrar viku fyrir sig er kynnt í heild sinni.
Daði Freyr mætir til Atla í Plötu vikunnar til að kynna nýjustu breiðskífu sína, Too Much Not Enough. Daði ræðir um ákvörðunina að flytja aftur heim til Íslands eftir rúman áratug í Berlín og nýrri nálgun hans að vinna í fyrsta sinn með fjölda annarra lagahöfunda. Í þættinum fer hann yfir sögurnar á bak við lögin, allt frá ástarljóðum til Árnýjar yfir í pælingar um föðurhlutverkið,
Gjallarhorn fyrir nýjar raddir, nýstárlegar hugmyndir, óhljóð og tónlist sem þú hefur aldrei heyrt. Í Ólátagarði á íslensk grasrótartónlist griðarstað.
Umsjón: Einar Karl Pétursson og Björk Magnúsdóttir.
Tónlistarkonan Róshildur gefur út sína fyrstu plötu, Samferða. Ólátabelgirnir spjalla við hana um gripinn, útgáfuinnsetninguna hennar og margt fleira.
Lagalisti:
Andrés Þór Þorvarðarson - Ólátagarður
KUSK & Óviti - Árið mitt?
hafaldan, Láki - geimfari
Súpa Daxins - Insecure
Pitenz - See you tomorrow
Róshildur - lítil í dag
Róshildur, Iðunn Einars - Samferða
Róshildur - Fiðrildahvíslarinn
Róshildur - Gömul vinkona
Andervel - Báran
