Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Við fjölluðum um íslenskan iðnað á eftir. Hann hefur vaxið mjög að umfangi síðustu ár. Iðnrekendur koma saman til Iðnþings á morgun og þar flytur Árni Sigurjónsson, formaður Samtaka iðnaðarins, ávarp í síðasta sinn. Hann er að láta af því embætti. Árni spjallaði við okkur um stöðuna og tækifærin.

Borgþór Arngrímsson sagði okkur tíðindi frá Danmörku. Dönsk stjórnmál komu við sögu enda aðeins örfáar vikur til þingkosninga þar í landi.

Reza Pahlavi, sonur síðasta Íranskeisara, hefur boðið fram krafta sína til að leiða Íran, líði klerkaveldið þar undir lok. Sitt sýnist hverjum um það. En dæmi eru um það úr nútímasögunni að fyrrverandi konungar og krónprinsar snúi aftur úr útlegð og reyni að komast til valda í gömlum konungs- og keisaradæmum, með misjöfnum árangri. Vera Illugadóttir sagði frá.

Tónlist :

Ingibjörg Smith - Við gengum tvö.

Helena Eyjólfsdóttir - Það sem ekki má.

Helena Eyjólfsdóttir - Í rökkurró (Manstu ekki vinur).

07:30

Útvarpsfréttir.

08:30

Gestir úr öllum kimum þjóðfélagsins deila sögu sinni með hlustendum. Umsjón: Sigurlaug M. Jónasdóttir.

Morgunleikfimi með Halldóru Björnsdóttur.

Veðurstofa Íslands.

Umsjón: Kristján Kristjánsson.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Hormónar, breytingaskeiðið, mataræði og ýmislegt fleira sem snýr að heilsu kvenna. Þorbjörg Hafsteinsdóttir hjúkrungarfræðingur og næringarþerapisti er komin til landsins og við spjölluðum við hana um þessi mikilvægu mál í dag.

Fyrir ári greindist Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson athafnamaður á Akureyri með erfitt krabbamein í vélinda og hefur í kjölfarið þurft á aðgerð að halda, einu sinni í viku, til að halda fæðuvegi opnum. Þær aðgerðir voru framkvæmdar á sjúkrahúsinu á Akureyri en fyrir skemmstu hefur hann þurft að sækja þessa þjónustu til Reykjavíkur. Hann skrifaði nýlega grein í fjölmiðla þar sem hann setur spurningamerki við þessa löngu leið í aðgerðina og reiknaði út að árið 2024 færi fólk af landsbyggðinni 25-30 þúsund ferðir til höfuðborgarinnar til að sækja læknisþjónustu á Landspítalann og kostnaðurinn við það væri rúmur milljarður. Þorvaldur spyr hvort það borgi sig virkilega að Sjúkratryggingar, þ.a.l. ríkið og skattgreiðendur, greiði fyrir allar þessar ferðir til Reykjavíkur til að sækja þangað læknisþjónustu sem í mörgum tilvikum væri hægt að framkvæma á landsbyggðinni? Við ræddum við Þorvald Lúðvík í dag.

Eva Olgudóttir kom í þáttinn með vísindaspjall sitt eins og undanfarna miðvikudaga. Í þetta sinn sagði hún okkur frá því hvaða áhrif krabbamein í æsku getur haft á fólk seinna meir í lífinu.

Tónlist í þættinum

Þú trumpar ekki ástina / Bogomil Font og Greiningardeildin (Bragi Valdimar Skúlason)

Jag har det så travlt / Tina Dickow (Tina Dickow)

Dont Blame It on That Girl / Matt Bianco (Mark Reilly & Mark Fisher)

Harvest / Rufus Wainwright, Chris Stills og Andrew Bird (Neil Young)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Fólk úr ýmsum áttum flytur stuttar hugleiðingar sem tengjast sama umfjöllunarefni.

Umsjón hefur Bergsveinn Birgisson rithöfundur og norrænufræðingur.

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Áfram er mikill þungi bæði í árásum Ísraels og Bandaríkjanna á Íran og hefndarárásum Írana. Útför æðstaklerks Írana, sem átti að vera í dag hefur verið frestað. Eftirmaður hans hefur enn ekki verið kjörinn.

Að minnsta kosti 200 einhverfir á aldrinum 18-30 ára eru í reiðileysi vegna skorts á þjónustu. Foreldrar margra hafa horfið af vinnumarkaði og eru komnir á örorku vegna álags. Nokkrum einhverfum ungmennum var í gær vísað úr endurhæfingu

Íslensk stjórnvöld innleiða ennþá gamlar reglugerðir í gegnum EES-samninginn sem draga úr samkeppnishæfni segir aðstoðarforstjóri Landsvirkjunar, á sama tíma og Evrópa einfaldar regluverk í umhverfis- og loftlagsmálum.

Samtökin 78 vilja að lögregla rannsaki aðferðir kaþólsku kirkjunnar til að bæla samkynhneigð og ætla að fylgja því eftir. Lögfræðingur telur tilefni til rannsóknar.

Árlega eru um sextán prósent ungra kvenna beitt kynferðisofbeldi. Þolendakönnun lögreglu leiðir þetta í ljós.

Talsverður munur er á lesfimi barna eftir sveitarfélögum samkvæmt niðurstöðum lesfimiprófa sem birtar voru í dag. Niðurstöðurnar ná til síðustu fimm ára.

E-valor vill vinna rafeldsneyti á Bakka við Húsavík og er fimmta fyrirtækið sem hefur hug á starfsemi þar og hefur skrifað undir viljayfirlýsngar með sveitarfélaginu.

Íslenska kvennalandsliðið í handbolta reynir að ná í sín fyrstu stig í undankeppni EM þegar liðið tekur á móti Svartfjallalandi í dag.

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Starfsmenn sem unnu á kvikmyndahátíðinni RIFF hafa kvartað til Vinnumálastofnunar og Reykjavíkurborgar vegna stjórnarhátta á hátíðinni. Gagnrýni þeirra beinist að eiganda og framkvæmdastjóra hátíðarinnar, Hrönn Marinósdóttir.

Fyrrverandi starfsmannastjóri RIFF, Þorbjörg Jóhannsdóttir, segir frá reynslu sinni af því að starfa á hátíðinni sem annar starfsmaður, Guðmundur Steinn Gíslason Kjeld. Gagnrýni þeirra snýst meðal annars um launakjör starfsfólks sem sögð eru vera undir lágmarkslaunum.

RIFF fær á hverju ári tugmilljóna styrki frá opinberum aðilum eins og íslenska ríkinu og Reykjavíkurborg auk þess sem Vinnumálastofnun hefur greitt hluta launa starfsfólksins.

Umsjón: Ingi Freyr Vilhjálmsson

Gígja Hólmgeirsdóttir ferðast um landið og kemur víða við – í þéttbýli, dreifbýli, borg og bæjum – og kynnir sér hin ýmsu málefni á hverjum stað.

Í þessum fyrsta þætti Víðsvegar er ferðinni heitið í Dalabyggð - þar sem við forvitnumst um hvað einkennir sjálfsmynd svæðisins sem og þá miklu ímyndarvinnu sem íbúar hafa verið í síðustu ár. Sú vinna byrjaði af krafti eftir að sveitarfélagið var tekið inn í byggðaþróunarverkefnið Brothættar byggðir.

Viðmælendur: Björn Bjarki Þorsteinsson, Linda Guðmundsdóttir, Bjarnheiður Jóhannsdóttir og Ingibjörg Þóranna Steinudóttir.

Tónlist frá ýmsum tímum úr ólíkum héruðum Djasslandsins. Íslenskt og erlent í bland.

Pétur Grétarsson ræðir við Jón Rafnsson bassaleikara um tónlistina sem hann hefur fengist við í Skaftafellssýslunni, Stokkhólmi, á Akureyri, í Reykjavík og víðar undanfarna áratugi. Ný plata með Djäss tríóinu heitir Tilbrigði um Gunnar Þórðarson.

Tónlistin í þættinum:

Ég á lítinn skrítinn skugga - Gunnar Þórðarson - Djäss 2026

Cowboy Samba - Niels Henning Örsted Petersen

Cantabile - Tríó Michel Petrucciani

Smoke gets in your eyes-J Kern - Björn Thor, Jörgen Svare, Jón Rafnsson

Tvær stjörnur - Megas - Delizie Italiane

Himinn og jörð - Gunnar Þórðarson - Djäss 2026

Leikin eru lög með þremur barnakórum frá fyrri tíð. Fyrst syngur kór undir stjórn Guðrúnar Pálsdóttur). Síðan syngja Barnakór Borgarness og Barnakór Barnaskóla Akureyrar, en báðir seinni kórarnir nutu söngstjórnar Björgvins Jörgenssonar.

Einnig er endurfluttur hluti viðtals við Björgvin Jörgensson, kórstjóra, sem Sverrir Kjartansson átti við hann árið 1976. Snýst spjall þeirra um söngför Barnakórs Akureyrar árið 1954 til Noregs.

Umsjón hefur Jónatan Garðarsson.

(Áður á dagskrá 1999)

Útvarpsfréttir.

Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.

Umsjón: Halla Harðardóttir og Melkorka Ólafsdóttir.

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Fréttir

Fréttir

Fimm karlar og ein kona hafa verið ákærð fyrir sérstaklega hættulega og stórfellda líkamsárás, frelsissviptingu, ólögmæta nauðung og rán í Reykholti fyrir tveimur árum.

Drápið á æðsta klerk Írans býður upp á að Íranir svari Bandaríkjamönnum og Ísraelum í sömu mynt, að mati hernaðarsagnfræðings. Allt útlit er fyrir að átök í Mið-Austurlöndum harðni enn.

Afturköllun kvótasetningar á grásleppu var samþykkt á Alþingi í dag. Á næsta fiskveiðiári verða veiðar á grásleppu því aftur byggðar á sóknardögum.

Borgarstjórnarflokkur Sjálfstæðisflokksins klofnaði í umræðum um Borgarlínu. Borgarfulltrúi sem sat hjá við atkvæðagreiðslu um tillögu oddvitans segir þó vart hægt að tala um klofning – margar skoðanir rúmist innan flokksins.

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu ætlar að taka ummæli kanslara kaþólsku kirkjunnar til skoðunar og meta hvort tilefni sé til að hefja frumkvæðisathugun. Dómsmálaráðherra hefur beðið skrifstofu jafnréttismála að gera úttekt á umfangi bælingarmeðferðar sem allsherjar-og menntamálanefnd mæltist til að yrði gerð fyrir þremur árum.

Á sama tíma og ETS losunarkerfið var rætt á Alþingi í dag, voru fulltrúar íslenskra fyrirtækja og Samtaka Atvinnulífsins á fundum í Brussel, til að ýta á eftir íslenskum hagsmunum og minna á sérstöðu Íslands í þessum málum.

Hátt í þrjátíu þúsund grunnskólanemendur um allt land spreyta sig þessar vikurnar á prófum í lesskilningi og stærðfræði

Nokkur vel valin lög

frá Veðurstofu Íslands

Dánarfregnir.

Gígja Hólmgeirsdóttir ferðast um landið og kemur víða við – í þéttbýli, dreifbýli, borg og bæjum – og kynnir sér hin ýmsu málefni á hverjum stað.

Í þessum fyrsta þætti Víðsvegar er ferðinni heitið í Dalabyggð - þar sem við forvitnumst um hvað einkennir sjálfsmynd svæðisins sem og þá miklu ímyndarvinnu sem íbúar hafa verið í síðustu ár. Sú vinna byrjaði af krafti eftir að sveitarfélagið var tekið inn í byggðaþróunarverkefnið Brothættar byggðir.

Viðmælendur: Björn Bjarki Þorsteinsson, Linda Guðmundsdóttir, Bjarnheiður Jóhannsdóttir og Ingibjörg Þóranna Steinudóttir.

Skáldsaga Halldórs Laxness um hinn 18 ára gamla Stein Elliða kom út árið 1927 þegar Halldór var sjálfur 25 ára gamall.

Þessi saga um leit ungs manns að eigin lífsskoðunum þótti marka tímamót í íslenskri bókmenntasögu.

Valdimar Örn Flygenring las söguna fyrir útvarpið árið 1991.

Í 5., 6. og 34. lestri les Bára Lyngdal Magnúsdóttir ásamt Valdimar Erni og í 7. og 8. lestri les Guðrún S. Gísladóttir ásamt Valdimar.

frá Veðurstofu Íslands

Svanhildur Óskarsdóttir les sálmana í hljóðritun frá árinu 1998.

Árið 1944 var tekinn upp sá siður hjá Ríkisútvarpinu að lesa alla Passíusálma Hallgríms Péturssonar á föstunni.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Hormónar, breytingaskeiðið, mataræði og ýmislegt fleira sem snýr að heilsu kvenna. Þorbjörg Hafsteinsdóttir hjúkrungarfræðingur og næringarþerapisti er komin til landsins og við spjölluðum við hana um þessi mikilvægu mál í dag.

Fyrir ári greindist Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson athafnamaður á Akureyri með erfitt krabbamein í vélinda og hefur í kjölfarið þurft á aðgerð að halda, einu sinni í viku, til að halda fæðuvegi opnum. Þær aðgerðir voru framkvæmdar á sjúkrahúsinu á Akureyri en fyrir skemmstu hefur hann þurft að sækja þessa þjónustu til Reykjavíkur. Hann skrifaði nýlega grein í fjölmiðla þar sem hann setur spurningamerki við þessa löngu leið í aðgerðina og reiknaði út að árið 2024 færi fólk af landsbyggðinni 25-30 þúsund ferðir til höfuðborgarinnar til að sækja læknisþjónustu á Landspítalann og kostnaðurinn við það væri rúmur milljarður. Þorvaldur spyr hvort það borgi sig virkilega að Sjúkratryggingar, þ.a.l. ríkið og skattgreiðendur, greiði fyrir allar þessar ferðir til Reykjavíkur til að sækja þangað læknisþjónustu sem í mörgum tilvikum væri hægt að framkvæma á landsbyggðinni? Við ræddum við Þorvald Lúðvík í dag.

Eva Olgudóttir kom í þáttinn með vísindaspjall sitt eins og undanfarna miðvikudaga. Í þetta sinn sagði hún okkur frá því hvaða áhrif krabbamein í æsku getur haft á fólk seinna meir í lífinu.

Tónlist í þættinum

Þú trumpar ekki ástina / Bogomil Font og Greiningardeildin (Bragi Valdimar Skúlason)

Jag har det så travlt / Tina Dickow (Tina Dickow)

Dont Blame It on That Girl / Matt Bianco (Mark Reilly & Mark Fisher)

Harvest / Rufus Wainwright, Chris Stills og Andrew Bird (Neil Young)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.