Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 5 mín.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Við ræddum við Gylfa Ólafsson, bæjarstjóra í Ísafjarðarbæ. Gylfa líst ekkert sérstaklega vel á tillögur að breytingum á skiptingu þingsæta. Hann segir að hafa verði í huga að stjórnkerfið sé að miklum hluta í Reykjavík og það sé ekki bara Alþingi sem stjórni landinu. Við ræddum líka um fjárlagafrumvarpið, fyrstu mánuði nýs meirihluta og verkefnin framundan.

Mikið er rætt um bækur og börn, lestur og lesskilning. Anna Magnúsdóttir Eirúnardóttir er formaður IBBY, sem lætur sig þessi mál varða, og vinnur á Borgarbókasafninu. Hún er í kringum börn og bækur alla daga. Hún spjallaði við okkur.

Magnús Lyngdal sagði frá sígildri tónlist og hélst sig við 20. öldina eins og undanfarna föstudaga. Við töluðum þó um tónskáld sem samdi eins og 19. aldar maður, Rússann Reinhold Glière.

Tónlist:

Áshildur Haraldsdóttir, Atli Heimir Sveinsson - Dimmalimm : Intermezzo.

Sigrún Jónsdóttir - Fjórir kátir þrestir.

Jórunn Viðar, Þuríður Pálsdóttir - Að lesa og skrifa list er góð.

Jóipé x Króli - B.O.B.A..

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 1 klst. 55 mín.

07:30

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 1 mín.

Útvarpsfréttir.

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 5 mín.

08:30

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 1 mín.

Í þættinum eru atburðir og málefni líðandi stundar skoðaðir í ljósi sögunnar. Umsjón: Vera Illugadóttir.

Fyrsti þáttur um miðasíska landvinningamanninn alræmda Tímúr halta.

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 40 mín.

Morgunleikfimi með Halldóru Björnsdóttur.

Er aðgengilegt til 18. september 2027.

Lengd: 11 mín.

• Endurflutt

Veðurstofa Íslands.

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 10 mín.

Umsjón: Svanhildur Jakobsdóttir.

Er aðgengilegt til 18. september 2027.

Lengd: 39 mín.

Dánarfregnir.

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 3 mín.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 2 mín.

Fólk úr ýmsum áttum flytur stuttar hugleiðingar sem tengjast sama umfjöllunarefni.

Jóhanna Steina Matthíasdóttir, meistaranemi í klínískri sálfræði, flytur hugleiðingu um haust.

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 5 mín.

Íslenskt lag eða tónverk.

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 3 mín.

Útvarpsfréttir.

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 22 mín.

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Þorrablót Flateyringa komst í fréttir síðasta vetur. Vikuna eftir það fluttu fjölmiðlar fréttir af því að kvartað hefði verið undan hegðun Helga Jenssonar, lögreglustjóra á Vestfjörðum, á þorrablótinu til Nefndar um eftirlit með lögreglu

Fjallað er um mál Helga í þætti dagsins og rætt við Kolbrúnu Benediktsdóttur varahéraðssaksóknar um nefndina sem hefur eftirlit með störfum lögreglu.

Umsjón: Gréta Sigríður Einarsdóttir

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 15 mín.

Bryndís Björgvinsdóttir setur upp garðhanskana.

Í þáttunum er fræjum sáð og fróðleik um hvers kyns gróður mokað upp. Fjallað er um garða, skóga, umhirðu og græn svæði – og ekki síst gæðastundirnar í náttúrunni.

Í þættinum er fjallað um táknheim rósarinnar meðal annars út frá sögunni, hversdagsmenningu og pólitík. Rifjaðir eru upp atburðir úr fortíðinni þar sem rósir leika stórt hlutverk eins og sögufrægar rósblaðarigningar. Í seinni hluta þáttarins er kastljósinu beint sérstaklega að rósaættinni sem er fjölbreytt og finnst meðal annars í íslensku flórunni. Rætt er um runnamururnar sem skarta sínum oftast gulu blómum langt fram eftir hausti sem og þjóðarblómið holtasóley, maríustakk, fjalldalafífil, Ulleungreynir/Pálmareynir ‘Dodong’, hindber, brómber, hegg og fleira úr rósaætt.

Viðmælendur: Sverrir Gauti Svavarsson, Steinar Björgvinsson og Steinunn Garðarsdóttir.

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 53 mín.

Veraldarvefur tónlistarinnar. Lagasyrpur héðan og þaðan úr víðri veröld.

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 56 mín.

Við heyrum aftur sögurnar sem sagðar voru í þáttaröðinni Sögum af landi, sem var á dagskrá Rásar 1 frá árinu 2015-2023. Þar var flakkað um landið, rætt við fólk sem hafði sögur að segja, kynntir voru áhugaverðir staðir og fréttamál líðandi stundar skoðuð - oft með nýjum augum. Efni í þættina unnu frétta- og dagskrárgerðarfólk RÚV um allt land.

Umsjón: Gígja Hólmgeirsdóttir

Þáttur frá 5. nóvember 2017: Ævintýrin gerast víða. Í raun er allt lífið eitt stórt ævintýri ef maður hugsar út í það. það er bara spurning um að vera vakandi fyrir þeim. Í þessum þætti fáum við innsýn í þrennskonar ævintýri. Heimshornaflakk býður upp á mörg ævintýri, leikhúsið og tónlistin geta líka opnað gáttir inn í heim ævintýrana. Innslög í þáttinn unnu þau Birna Pétursdóttir, Dagur Gunnarsson og Jón Þór Kristjánsson.

Umsjón með endurliti: Gígja Hólmgeirsdóttir.

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 50 mín.

Útvarpsfréttir.

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 5 mín.

Vínil plata úr safninu dregin fram og spiluð í heild.

Vísindaskáldsöguhöfundurinn og kenningasmiðurinn Ursula K. Le Guin á vínil vikunnar að sinni, plötu sem hún gerði ásamt tónlistarmanninum Todd Barton sem hverfist í kringum Kesh þjóðflokkinn sem kemur fyrir í skáldsögu Le Guin, Always Coming Home. Platan: Music and Poetry of the Kesh er heimildaskráning - hálfgerð mannfræðirannsókn á þessum skáldaða þjóðflokki sem dvelur í Napa dalnum í Norður Kaliforníu í fjarlægri framtíð, í kjölfar heimsendis.

Eftir að hafa lifað af vistfræðilegar hamfarir af völdum viðstöðulausrar iðnvæðingar, hefur Kesh fólkið byggt upp friðsælt samfélag. Það hafnar stjórnkerfum og aðþrengdum kynjaskilgreiningum. Það viðheldur sjálfbærum íbúafjölda, varðveitir auðlindir, og rekur heilbrigt samfélag þar sem allir leggja sitt af mörkum til velferðar þess.

Skáldsagan sem gefin var út 1985 er sérlega metnaðarfull og inniheldur ýmis fylgigögn. Bókin sjálf er rúmlega fimm hundruð blaðsíður að lengd og inniheldur myndskreytingar af hljóðfærum og verkfærum, kort, orðabók, uppskriftir, ljóð, stafróf tilbúins tungumáls sem Le Guin bjó til til að geta samið söngtexta á öðru máli en ensku og, í fyrstu útgáfunum, snældu með „umhverfisupptökum“ og söngvum þessa ímyndaða fólks. Le Guin vildi heyra í fólkinu sem hún hafði skapað. Hún stofnaði til umfangsmikils samstarfs við vin sinn, Todd Barton, til að kalla fram andblæ þess og hefðir. Þessi snælda var endurútgefin á vínil 2018, stuttu eftir andlát Le Guin og er það platan sem sett verður á fóninn í dag.

A1 Heron Dance

A2 Twilight Song

A3 Yes-Singing

A4 Dragonfly Song

A5 A Homesick Song

A6 The Willows

A7 Lullaby - Lahela

B1 Long Singing

B2 The Quail Song

B3 A Teaching Poem

B4 A River Song

B5 Sun Dance Poem

B6 A Music of the Eighth House

Umsjón: Pétur Eggertsson

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 49 mín.

Púlsinn tekinn á menningarlífi landsins í lok viku. Rætt um menningu í vikunni sem er að líða, það sem er efst á baugi þessa stundina og framundan um helgina.

Umsjón: Júlía Margrét Einarsdóttir

Gestir Júlíu Margrétar að þessu sinni voru Sólveig Arnarsdóttir leikkonar, Vignir Rafn Valþórsson leikstjóri og Sverrir Norland rithöfundur. Rætt var um Gunnellu í Tjarnarbíói, Öld ímyndunaraflsins eftir Berg Ebba, hljómsveitina U2 og 79 af stöðinni. Menningarstofnanirnar Tjarnarbíó og Bíó Paradís voru mærðar og nútímalist sett í samhengi við gervigreind og einmanaleikann sem ákveðinn faraldur.

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 50 mín.

Fréttir

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 10 mín.

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 20 mín.

Brot úr Morgunvaktinni.

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 20 mín.

frá Veðurstofu Íslands

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 5 mín.

Dánarfregnir.

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 5 mín.

Dægurflugur og söngvar frá ýmsum tímum.

Umsjón: Jónatan Garðarsson.

Leikin eru lög sem hafa verið samin við ljóð ýmissa skálda en líka eitt lag þar sem textinn hefur verið íslenskaður. Fyrri hluta þáttarins hljóma lög við ljóð Jakobs Jóhannessonar Smára, en það eru lög við ljóðin Þrá, eftir Gunnar Þórðarson, Sjón eftir Edgar Smára Atlason, Til hennar eftir Halldór Laxness og Hraustir menn sem er þýðing Smára, eins og hann var kallaður, á enskum söngtexta. Síðan hljóma lögin Hjá lygnri móðu sem Jón Ásgeirsson samdi við ljóð Halldórs Laxness, Í síðasta sinn sem Þórir Sæmundsson samdi við ljóð Davíðs Stefánssonar, Aldrei flýgur hún aftur sem Magnús Þór Sigmundsson samdi við ljóð Þórbergs Þórðarsonar, Nótt sem Gunnar Þórðarson samdi við Nótt eftir Þorstein Erlingsson, Litli fuglinn sem Ólafur Þórarinsson samdi við ljóð Jóns Thoroddsen, Nóttin er mjúk sem Bjarni Hafþór Helgason samdi við ljóð Sigurðar Pálssonar og Ég heyri sem Sunna Gunnlaugsdóttir samdi við ljóð Jóns úr Vör.

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 47 mín.

Samantekt hvers þema (fimm þátta) úr örþáttaröðinni.

Upprifjun úr Uppástandi frá því í febrúar 2023. Ingibergur Þorkelsson, Magnea Tómasdóttir, Stefán Jónsson, Hreinn Valdimarsson og Edda Elísabet Magnúsdóttir fjalla um hlustun.

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 29 mín.

Gestur úr Mannlega þættinum talar um bækur.

Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var Rán Tryggvadóttir, lögfræðingur og doktor í höfundarétti. Hún sagði okkur frá því hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Rán talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:

Ljóð Emily Dickinson

Berhöfða líf eftir Magnús Sigurðsson

Things in Nature Merly Grow e. Yiyun Li

Sálarljóð - úrval erlendra ljóða í þýðingu Atla Harðarsonar

Drag plóg þinn yfir bein hinna dauðu e. Olga Tokarczuk sem Árni Óskarsson íslenskaði

Handmaid’s Tale e. Margret Atwood

Gunnlaðarsaga e. Svövu Jakobsdóttur

Circe eftir Madeline Miller

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 14 mín.

• Endurflutt

Bryndís Björgvinsdóttir setur upp garðhanskana.

Í þáttunum er fræjum sáð og fróðleik um hvers kyns gróður mokað upp. Fjallað er um garða, skóga, umhirðu og græn svæði – og ekki síst gæðastundirnar í náttúrunni.

Í þættinum er fjallað um táknheim rósarinnar meðal annars út frá sögunni, hversdagsmenningu og pólitík. Rifjaðir eru upp atburðir úr fortíðinni þar sem rósir leika stórt hlutverk eins og sögufrægar rósblaðarigningar. Í seinni hluta þáttarins er kastljósinu beint sérstaklega að rósaættinni sem er fjölbreytt og finnst meðal annars í íslensku flórunni. Rætt er um runnamururnar sem skarta sínum oftast gulu blómum langt fram eftir hausti sem og þjóðarblómið holtasóley, maríustakk, fjalldalafífil, Ulleungreynir/Pálmareynir ‘Dodong’, hindber, brómber, hegg og fleira úr rósaætt.

Viðmælendur: Sverrir Gauti Svavarsson, Steinar Björgvinsson og Steinunn Garðarsdóttir.

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 53 mín.

• Endurflutt

Hljóðritun frá 1989

Ævisaga Árna prófasts Þórarinssonar. Þórbergur Þórðarson skráði. Pétur Pétursson les.

Ævisaga Árna prófasts Þórarinssonar. 4. bók - Á Snæfellsnesi. Þórbergur Þórðarson skráði. Pétur Pétursson les í hljóðritun frá 1997

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 22 mín.

frá Veðurstofu Íslands

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 5 mín.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var María Reyndal leikstjóri og handritshöfundur. Annað kvöld verður leikritið Svikasögur frumsýnt á stóra sviði Borgarleikhússins en María samdi og leikstýrir verkinu. Við fórum með henni aftur í tímann, þegar höfundurinn og leikstjórinn vöknuðu til lífs hjá henni ungri að árum, unglingsárin á níunda áratugnum, árin í London og margt fleira.

Svo var matarspjallið með Sigurlaugu Margréti auðvitað á sínum stað í dag. Við rifjuðum upp skemmtileg, og stundum skrýtin, húsráð frá 1966 úr Eldhúsbókinni góðu. Sum af þeim standast tímans tönn en önnur ekki.

Tónlist í þættinum:

Einhvers staðar einhvern tíma aftur / Mannakorn (Magnús Eiríksson)

Careless Whisper / George Michael (George Michael & Andrew Ridgeley)

Rapper’s delight / The Sugarhill Gang (Nile Rodgers & Bernard Edwards)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 50 mín.

Púlsinn tekinn á menningarlífi landsins í lok viku. Rætt um menningu í vikunni sem er að líða, það sem er efst á baugi þessa stundina og framundan um helgina.

Umsjón: Júlía Margrét Einarsdóttir

Gestir Júlíu Margrétar að þessu sinni voru Sólveig Arnarsdóttir leikkonar, Vignir Rafn Valþórsson leikstjóri og Sverrir Norland rithöfundur. Rætt var um Gunnellu í Tjarnarbíói, Öld ímyndunaraflsins eftir Berg Ebba, hljómsveitina U2 og 79 af stöðinni. Menningarstofnanirnar Tjarnarbíó og Bíó Paradís voru mærðar og nútímalist sett í samhengi við gervigreind og einmanaleikann sem ákveðinn faraldur.

Aðgengilegt til: Rennur ekki út.

Lengd: 50 mín.

• Endurflutt