Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Séra Jón Ómar Gunnarsson flytur.

Útvarpsfréttir.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Sveitarfélögum í landinu hefur fækkað síðustu áratugi með sameiningum, en það hefur ekki alltaf verið bara í þá áttina. Sveitarfélögum hefur líka fjölgað þegar klofningur verður. Stofnun Hveragerðis sem hrepps fyrir 80 árum er dæmi um slíkt, og við rifjuðum þá sögu upp. Njörður Sigurðsson, bæjarfulltrúi og sagnfræðingur, gerði það.

Þórhildur Ólafsdóttir sagði okkur tíðindi frá Úganda. Hún ræddi um betl, og viðkvæma hópa sem glæpahópar nýta sér. Svo sagði hún okkur frá engisprettuáti.

Sigurður Hannesson, framkvæmdastjóri Samtaka iðnaðarins, var svo hjá okkur í síðasta hluta þáttarins. Hann brást við stýrivaxalækkun sem tilkynnt var klukkan 8:30, ræddi um horfurnar í efnahagslífinu og kísiljárn og EES.

Tónlist:

Valgeir Guðjónsson - Uppboð.

Bubbi Morthens - Við heimtum aukavinnu.

07:30

Útvarpsfréttir.

08:30

Útvarpsfréttir.

Gestir úr öllum kimum þjóðfélagsins deila sögu sinni með hlustendum. Umsjón: Sigurlaug M. Jónasdóttir.

Halldór Laxness Halldórsson eða Dóri DNA er gestur þáttarins

Umsjón: Halldóra Björnsdóttir.

Útvarpsfréttir.

Veðurstofa Íslands.

Umsjón: Kristján Kristjánsson.

Lagalistinn:

Elmore James - Stranger Blues.

Tommy Tucker - Hi Heel Sneakers.

Crosby, Stills, Nash and Young - Country Girl.

James Cotton - Don't Start Me Talking.

Dale & Grace - I'm Leaving It Up To You.

Mississippi John Hurt - Nobody's Dirty Business.

WILLIE NELSON - On The Road Again.

Grateful Dead - Ship of fools.

Kate and Anna McGarrigle - Foolish you.

The Golden Gate Quartet - High, Low And Wide.

The Stanley Brothers - Feast Here Tonight.

Bobby Day - Rockin' Robin.

Les Paul - Sweet Georgia Brown.

JOHN HIATT - Memphis In The Meantime.

Útvarpsfréttir.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Svavar Jónatansson vinnur við prufuverkefni hjá Hrafnistu þar sem hann hefur nýtt sér tækni sýndarveruleika til þess að færa heimilisfólkinu á Hrafnistu í aðstæður sem þau ættu annars erfitt með að komast í. Hann sem sagt fer með 360° myndavél á kóræfingu og svo getur heimilisfólk sett á sig sérstök sýndarveruleikagleraugu, eða töfragleraugu eins og hann kallar þau, og þá eru þau nánast komin á staðinn og geta jafnvel sungið með í kórnum. Möguleikarnir eru óendanlegir í því hvernig hægt er að nýta þessa tækni og Svavar útskýrði betur fyrir okkur hvernig þetta gengur fyrir sig.

Að jóðla er ákveðin söngkúnst og ekki á allra færi en nú stendur til að halda jóðlkeppni, nánar tiltekið í desember, Jóðlageitina 2025. Bragi Þór Valsson tónlistarmaður kom í þáttinn og sagði okkur frá jóðli og keppninni í dag.

Svo fræddumst við um Textílmiðstöð Íslands á Blönduósi, en þar verður viðburður í dag sem kallast Saman við sitjum og saumum inni í stóru húsi. Þar munu fatahönnunarnemendur í Listaháskólanum bjóða til vinnustofu og sýna áhugaverð dæmi og aðstoða þáttakendur við að breyta, bæta og jafnvel skapa nýja flíkur úr gömlum. Elsa Arnardóttir forstöðumaður Textílmiðstöðvar sagði okkur betur frá þessu í þættinum í dag.

Tónlist í þættinum i dag:

Lítið og væmið / Valdimar (Valdimar Guðmundsson)

Hærra minn guð / Kór Lindarkirkju (Lowell Mason, texti Matthías Jochumsson)

Yodel-blús / Smaladrengirnir (Bragi Þór Valsson)

Reiðlag / Þuríður Sigurðardóttir (S. Bogus, texti Jónas Friðrik Guðnason)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Útvarpsfréttir.

Fólk úr ýmsum áttum flytur stuttar hugleiðingar sem tengjast sama umfjöllunarefni.

Uppástand, þema: Sannleikur. Margrét Hanna sambandsráðgjafi.

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Seðlabankinn lækkaði stýrivexti í morgun um núll komma tuttugu og fimm prósentustig í 7,25%. Seðlabankastjóri segir að óvissa á lánamarkaði vegi þyngst.

Kynferðisofbeldi gegn börnum hefur jafnvel meiri áhrif eftir því sem þau eru yngri. Geðlæknir segir það lýsa vanþekkingu að telja að börn á Múlaborg gleymi því ef brotið hefur verið á þeim.

Leikskóli er ekki sjálfkrafa undir í rannsókn lögreglu, þegar tilkynnt er um grun um kynferðisbrot gegn barni, nema hann beinist sérstaklega að leikskólastarfsmanni.

Þótt EES-samningurinn sé enn í fullu gildi skerðir ákvörðun ESB um að leggja toll á kísilmálm frá Íslandi og Noregi trú og traust á að ríkin séu fullgildir aðilar að innri markaði sambandsins, segir lagaprófessor.

Jafnaðarmenn biðu mikinn ósigur í sveitarstjórnarkosningunum í Danmörku í gærkvöld. Í fyrsta sinn í rúm 100 ár kemur borgarstjóri Kaupmannahafnar ekki úr þeirra röðum.

Talið er að grunnskólabarn í Vestmannaeyjum hafi verið með efni frá 764-hópnum í símanum sínum. Yfirlögregluþjónn segir fulla ástæðu til að óttast útbreiðslu hópsins sem herjar á íslensk ungmenni.

Yfir 80 ríki vilja að samþykkt verði áætlun um að draga úr notkun jarðefnaeldsneytis, á loftslagsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna sem á að ljúka á föstudag. Gestgjafarnir í Brasilíu eru vongóðir um að samningar náist á undan áætlun.

42 af 48 þátttökuþjóðum á HM karla í fótbolta næsta sumar eru komnar með sæti sín. Síðustu sex sætunum verður úthlutað í gegnum umspil í mars.

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Daglegur fréttaskýringaþáttur þar sem stór og lítil fréttamál eru matreidd á einfaldan hátt.

Björgunarsveitin Ósk í Búðardal hafnaði boði upp á háa peningaupphæð fyrir ,,smala” rjúpum fyrir veiðimenn á jörðinni Ljárskógum í Dölum í lok október.

Slík veiði gengur út á það að menn reka upp rjúpur fyrir veiðimenn sem svo skjóta þær á flugi. Þessi veiðiferð á rjúpu hefur tíðkast lengi í Skotlandi. Svona veiðiskapur hefur hins vegar ekki verið stundaður á rjúpu á Íslandi þar sem hefð er fyrir því að menn gangi til rjúpna.

Eigandi Ljárskóga, Arnór Björnsson, segir að hann hafi ákveðið að bjóða upp á slíka stýrða rjúpnaveiði fyrir sex enska vini sína sem eru orðnir gamlir af því þeir eigi erfitt með að ganga til rjúpna. Hann segir að elsti veiðimaðurinn hafi verið áttræður.

Rjúpnasmölunin vakti viðbrögð í skotveiðisamfélaginu á Íslandi og eru skiptar skoðanir um hana.

Umsjón: Ingi Freyr Vilhjálmsson

Opin og gagnrýnin umræða um vísindi, nýsköpun, umhverfi, fréttir og samfélagsmál.

Netfang: [email protected]

Í gær hélt Félagsráðgjafafélag Íslands áhugavert málþing um fjölmenningarfélagsráðgjöf – þar voru haldin fjölmörg áhugaverð erindi en Samfélagið var á staðnum og ræddi við nokkur þeirra sem stigu á stokk. Sema Erla Serdaroglu, aðjúnkt í tómstunda- og félagsmálafræði á Menntavísindasviði Háskóla Íslands, sagði þar frá nýjum rannsóknum um menningarfordóma og við ræðum þær við hana.

Anna Katarzyna Wozniczka, verkefnastjóri í málefnum flóttafólks í Árborg, og Lena Rut Guðmundsdóttir, sérfræðingur í málefnum flóttafólks í Árborg, settust líka niður með okkur til að ræða þróunarverkefnið „Vitundarvakning um málefni flóttafólks í nærsamfélagi“ í Sveitarfélaginu Árborg.

Þorgerður María Þorbjarnardóttir formaður Landverndar og Laura Sólveig Lefort Scheefer, formaður ungra umhverfissinna, eru í Belém í Brasilíu á COP-loftslagsráðstefnunni. Þær hafa fært okkur reglulega pistla um framgang mála á þessum stærsta loftslagsviðburði heims. Nú er COP senn á enda og lokaspretturinn farinn af stað. Þorgerður María segir okkur meira.

Og í lok þáttar fáum við til okkar Eddu Olgudóttur, vísindamiðlara Samfélagsins, í hið vikulega vísindaspjall.

Útvarpsfréttir.

Tónlist frá ýmsum tímum úr ólíkum héruðum Djasslandsins. Íslenskt og erlent í bland.

Lagalisti:

Memphis Minnie, Little Son Joe - Nothing in ramblin'.

Hróðmar Sigurðsson, Ingibjörg Elsa Turchi - Cooper.

Ragnhildur Gísladóttir, Tómas R. Einarsson - Hvenær sé ég þig næst.

Coleman, Ornette, Payne, Don, Cherry, Don, Higgins, Billy, Norris, Walter - Chippie.

Ables, Charles, Williams, Steve - Isn't it romantic (instrumental).

Merrill, Helen, Kellaway, Roger, Shorter, Wayne, Clarke, Terry, Mitchell, Red - Willow weep for me.

Sigurður Flosason, Nilsson, Mattias - 1. Sperea.

Vliet, Jeroen van, Gulli Gudmundsson, Smits, Koen - Fjarri.

Zorn, John, Douglas, Dave, Cohen, Greg, Baron, Joey - Zelah.

Fortner, Sullivan, Washington, Peter, Gilmore, Marcus - Again, never.

Útvarpsfréttir.

Tónlist og viðtöl úr safni útvarpsins.

Endurfluttur er gamall íþróttaþáttur þar sem Guðjón Einarsson flytur erindi, en það var aðeins fjallað tvisvar um knattspyrnu í útvarpi árið 1948.

Endurflutt er erindi séra Sigurðar Einarssonar í Holti sem nefnist "Hví erum vér svo lausir við landið".

Leikin eru lög með Hljómsveit Bjarna Böðvarssonar og þeim Gellin og Borgström, sem komu hingað til lands á sínum tíma og léku tónlist sína fyrir landsmenn við miklar vinsældir.

Einnig er lesið úr lesendabréfi Þorgríms Einarssonar á Búastöðum til Útvarpstíðinda, þar sem hann lýsti vanþóknun á "villimannadjassi" sem sendur var út frá Hótel Borg og bað um fleiri lestra úr góðum bókum og harmoníkutónlist, sem hann óttaðist að væri kominn úr móð.

Umsjón hefur Jónatan Garðarsson.

(Áður á dagskrá 1999)

Útvarpsfréttir.

Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.

Umsjón: Halla Harðardóttir og Melkorka Ólafsdóttir.

Guðrún Hannesdóttir fæddist þann 18. júní árið 1944 og fagnaði því áttræðisafmæli sínu í fyrra. Hún nam listasögu í Lundi og síðar bókasafnsfræði við Háskóla Íslands, starfaði lengst af sem bókasafnsfræðingur og hafði meðal annars umsjón með bókasafni Myndlistarskólans í Reykjavík. Fyrsta ljóðabók Guðrúnar, Fléttur, kom út árið 2007, og sama ár hlaut hún Ljóðstaf Jóns úr Vör. Síðan hefur Guðrún gefið út 9 ljóðabækur til viðbótar, og nú í haust kom út hjá Dimmu eigulegt heildarsafn sem hefur að geyma fyrstu tíu ljóðabækur Guðrúnar. Guðrún skipaði sér seint á skáldabekk en segist kannski alltaf hafa hugsað á þá vegu, hún er lítillát en orð hennar vega þungt, skáldskapurinn djúpur og kjarnyrtur, tungutakið meitlað og myndmálið ríkulegt. Í ljóðum hennar birtist undrun og sannfæring um fegurð hins innsta kjarna og heilagleika náttúrunnar. Guðrún Hannesdóttir, skáld, er gestur svipmyndar í dag.

Útvarpsfréttir.

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Flest fólk er hætt að greina á milli gervigreindarsmíðaðrar og manngerðrar tónlistar. Gervigreindarlög klýfa stöðugt hærra upp vinsældalista og gervilistamenn fá samninga við stór plötufyrirtæki. Við skoðum nokkur af þeim gervigreindarlögum sem hafa náð hátt á vinsældalista í Evrópu og Ameríku undanfarið.

Við rýnum í gamantryllinn The Chair Company frá HBO. Það er grínistinn Tim Robinson sem skrifar þættina og leikur aðalhlutverkið, mann sem fer í örvæntingarfulla leit að aðstandendum dularfulls stólafyrirtækis sem ber ábyrgð á vandræðalegu stólaslysi sem hann lenti í. Brynja Hjálmsdóttir segir frá.

Að lokum hittum við myndlistarkonuna Kristínu Helgu Ríkharðsdóttur á Gerðarsafni, hún er í hópi listamanna sem taka þátt í sýningunni Skúlptúr skúlptúr performans. Hennar verk á sýningunni eru ljósmyndir af afa hennar Boga, sem hún andlitsmálaði, í anda þeirrar andlitsmálningar sem er í boði fyrir börn á 17. júní.

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Utanríkisráðherrar EES ríkjanna verða á morgun í Brussel á fundi ráðherraráðs Evrópska efnahagssvæðisins. Fundurinn er haldinn í skugga þeirrar ákvörðunar um verndarráðstafanir sem Evrópusambandið ákvað á þriðjudaginn. Björn Malmquist fréttamaður ræddi þessi mál við Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur utanríkisráðherra sem kom til Brussel í dag.

Seðlabanki Íslands lækkaði í dagstýrivexti um 0,25 prósentustig. Anna Kristín Jónsdóttir leitaði álits Katrínar Ólafsdóttur deildarforseta viðskipta- og hagfræðideildar Háskólans í Reykjavík, á þessari ákvörðun og mögulegum afleiðingum hennar.

Ráðuneytisstjóri í forsætisráðuneytinu fundaði með Sigríði Björk Guðjónsdóttur þáverandi ríkislögreglustjóra undir fjögur augu nokkrum dögum áður en hún sagði af sér embætti. Fundurinn var haldinn á heimili ráðuneytisstjórans að loknum vinnudegi. Forsætisráðherra segir ráðuneytisstjórann ekki hafa farið með nein skilaboð frá henni inn á fundinn. Freyr Gígja Gunnarsson fjallar um málið.

Umsjón: Ævar Örn Jósepsson

Tæknimaður: Kári Guðmundsson

Í Krakkaheimskviðum fjöllum við um fréttir af því sem gerist ekki á Íslandi, en tengist því samt stundum. Karitas kafar í heimsmálin ásamt góðum gestum og fjallar á einfaldan, skýran og skemmtilegan hátt um allt milli himins og jarðar.

Umsjón: Karitas M. Bjarkadóttir

Í þessum þætti Krakkaheimskviða fjallar Karitas um atburðina sem urðu til þess að fréttastjóri og útvarpsstjóri breska ríkisútvarpsins sögðu af sér í byrjun mánaðar. Hneykslið hefur komið af stað mikill umræðu um falsfréttir, sem fjölmiðlafræðingurinn Skúli Bragi Geirdal veit allt um.

Veðurfregnir kl. 18:50.

Dánarfregnir.

Hljóðritun frá tónleikum Pygmalion söng- og hljóðfærahópsins á Ambronay barokkhátíðinni í Frakklandi, 28. september sl. Sérstakur gestur var sópransöngkonan Sabine Devieilhe og stjórnandi var Raphaël Pinchon.

Yfirskrift tónleikanna var "Welt, Gute Nacht" og á efniskránni voru verk eftir Johann Sebastian Bach og samtíðarmenn hans sem fluttu voru sem ein heild:

ADAM DRESE: Nun ist alles überwunden

DIETRICH BUXTEHUDE: Jesu meines Lebens Leben

JOHANN MICHAEL BACH: Auf, lasst uns den Herren loben

PHILIPP HEINRICH ERLEBACH: Himmel, du weisst meine Plagen

MELCHIOR FRANCK: Ich bin so müd vom Seuffzen

JOHANN CHRISTOPH BACH: Ach, dass ich Wassers g'nug hätte og Fürchte dich nicht

NICOLAUS BRUHNS: De profundis clamavi

HEINRICH SCHÜTZ: Sinfonia SWV 447

LUDWIG SENFL: Ach weh des Leiden

PHILIPP HEINRICH ERLEBACH: Wer sich dem Himmel übergeben

JOHANN CHRISTOPH BACH: Herr, wende dich und sei mir gnädig

JOHANN MICHAEL BACH: Ach wie sehnlich wart ich der Zeit

JOHANN CHRISTOPH BACH: Es ist nun aus mit meinem Leben

JOHANN SEBASTIAN BACH: Nach dir Herr verlanget mich, kantata BWV 150

Umsjón: Bergljót Haraldsdóttir.

Opin og gagnrýnin umræða um vísindi, nýsköpun, umhverfi, fréttir og samfélagsmál.

Netfang: [email protected]

Í gær hélt Félagsráðgjafafélag Íslands áhugavert málþing um fjölmenningarfélagsráðgjöf – þar voru haldin fjölmörg áhugaverð erindi en Samfélagið var á staðnum og ræddi við nokkur þeirra sem stigu á stokk. Sema Erla Serdaroglu, aðjúnkt í tómstunda- og félagsmálafræði á Menntavísindasviði Háskóla Íslands, sagði þar frá nýjum rannsóknum um menningarfordóma og við ræðum þær við hana.

Anna Katarzyna Wozniczka, verkefnastjóri í málefnum flóttafólks í Árborg, og Lena Rut Guðmundsdóttir, sérfræðingur í málefnum flóttafólks í Árborg, settust líka niður með okkur til að ræða þróunarverkefnið „Vitundarvakning um málefni flóttafólks í nærsamfélagi“ í Sveitarfélaginu Árborg.

Þorgerður María Þorbjarnardóttir formaður Landverndar og Laura Sólveig Lefort Scheefer, formaður ungra umhverfissinna, eru í Belém í Brasilíu á COP-loftslagsráðstefnunni. Þær hafa fært okkur reglulega pistla um framgang mála á þessum stærsta loftslagsviðburði heims. Nú er COP senn á enda og lokaspretturinn farinn af stað. Þorgerður María segir okkur meira.

Og í lok þáttar fáum við til okkar Eddu Olgudóttur, vísindamiðlara Samfélagsins, í hið vikulega vísindaspjall.

Síðasta skip suður eftir Jökul Jakobsson. Höfundur les.

Fyrst flutt 20. desember 1972

Veðurfregnir kl. 22:05.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Svavar Jónatansson vinnur við prufuverkefni hjá Hrafnistu þar sem hann hefur nýtt sér tækni sýndarveruleika til þess að færa heimilisfólkinu á Hrafnistu í aðstæður sem þau ættu annars erfitt með að komast í. Hann sem sagt fer með 360° myndavél á kóræfingu og svo getur heimilisfólk sett á sig sérstök sýndarveruleikagleraugu, eða töfragleraugu eins og hann kallar þau, og þá eru þau nánast komin á staðinn og geta jafnvel sungið með í kórnum. Möguleikarnir eru óendanlegir í því hvernig hægt er að nýta þessa tækni og Svavar útskýrði betur fyrir okkur hvernig þetta gengur fyrir sig.

Að jóðla er ákveðin söngkúnst og ekki á allra færi en nú stendur til að halda jóðlkeppni, nánar tiltekið í desember, Jóðlageitina 2025. Bragi Þór Valsson tónlistarmaður kom í þáttinn og sagði okkur frá jóðli og keppninni í dag.

Svo fræddumst við um Textílmiðstöð Íslands á Blönduósi, en þar verður viðburður í dag sem kallast Saman við sitjum og saumum inni í stóru húsi. Þar munu fatahönnunarnemendur í Listaháskólanum bjóða til vinnustofu og sýna áhugaverð dæmi og aðstoða þáttakendur við að breyta, bæta og jafnvel skapa nýja flíkur úr gömlum. Elsa Arnardóttir forstöðumaður Textílmiðstöðvar sagði okkur betur frá þessu í þættinum í dag.

Tónlist í þættinum i dag:

Lítið og væmið / Valdimar (Valdimar Guðmundsson)

Hærra minn guð / Kór Lindarkirkju (Lowell Mason, texti Matthías Jochumsson)

Yodel-blús / Smaladrengirnir (Bragi Þór Valsson)

Reiðlag / Þuríður Sigurðardóttir (S. Bogus, texti Jónas Friðrik Guðnason)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Flest fólk er hætt að greina á milli gervigreindarsmíðaðrar og manngerðrar tónlistar. Gervigreindarlög klýfa stöðugt hærra upp vinsældalista og gervilistamenn fá samninga við stór plötufyrirtæki. Við skoðum nokkur af þeim gervigreindarlögum sem hafa náð hátt á vinsældalista í Evrópu og Ameríku undanfarið.

Við rýnum í gamantryllinn The Chair Company frá HBO. Það er grínistinn Tim Robinson sem skrifar þættina og leikur aðalhlutverkið, mann sem fer í örvæntingarfulla leit að aðstandendum dularfulls stólafyrirtækis sem ber ábyrgð á vandræðalegu stólaslysi sem hann lenti í. Brynja Hjálmsdóttir segir frá.

Að lokum hittum við myndlistarkonuna Kristínu Helgu Ríkharðsdóttur á Gerðarsafni, hún er í hópi listamanna sem taka þátt í sýningunni Skúlptúr skúlptúr performans. Hennar verk á sýningunni eru ljósmyndir af afa hennar Boga, sem hún andlitsmálaði, í anda þeirrar andlitsmálningar sem er í boði fyrir börn á 17. júní.