Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Séra Arnór Bjarki Blomsterberg flytur morgunbæn og orð dagsins.

Útvarpsfréttir.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Heimsglugginn var á dagskrá þáttarins eftir nokkurt hlé. Bogi Ágústsson fjallaði um erlend málefni. Fjölmiðlafrelsi, njósnir Bandaríkjastjórnar á Grænlandi og átök Indlands og Pakistan voru meðal umfjöllunarefna.

Í mars fór Sigríður Garðarsdóttir í Miðhúsum í Skagafirði með fyrripartana í Vísnakeppni Safnahúss Skagfirðinga í tengslum við Sæluviku. Margir botnar bárust og höfundar þeirra bestu voru verðlaunaðir við setningu Sæluvikunnar. Sigríður fór með sigurbotnana í dag.

Jónína Brynjólfsdóttir, varaþingmaður Framsóknarflokksins í Norðausturkjördæmi og forseti sveitarstjórnar Múlaþings, kallaði í þingræðu í vikunni eftir byggðastefnu: Við þurfum byggðastefnu sem beinir fólki til landsbyggðanna, ekki frá þeim, sagði hún. Jónína ræddi við okkur.

Tónlist:

Sergio Tiempo - Cello sonata in G minor, op. 65 : Largo.

Svavar Knútur Kristinsson, Kristjana Stefánsdóttir - Fljótið.

Pálmi Gunnarsson - Vegurinn heim.

07:30

Útvarpsfréttir.

08:30

Útvarpsfréttir.

Gestir úr öllum kimum þjóðfélagsins deila sögu sinni með hlustendum. Umsjón: Sigurlaug M. Jónasdóttir.

Elín Margrét gekk á Kilimanjaro þegar hún hætti að vinna, og fyrir síðustu jól gekk hún upp í grunnbúðir Evrest.

Umsjón: Halldóra Björnsdóttir.

Útvarpsfréttir.

Veðurstofa Íslands.

Umsjón: Kristján Kristjánsson.

Útvarpsfréttir.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

María Pálsdóttir leikkona hefur svo sannarlega látið að sér kveða hér á Akureyri síðan hún flutti aftur þangað fyrir nokkrum árum. Hún opnaði Hælið, setur um sögu berklanna á Íslandi sem hefur hlotið mikla athygli enda fróðleg og áhrifarík sýning. Hún kom á fót Fiðringi, hæfileikakeppni grunnskólanna á Akureyri í ætt við Skrekk fyrir sunnan og í gærkvöldi kepptu níu grunnskólar til úrslita í Hofi. Nú síðast hefur hún sett á stofn fargufu á Akureyri sem hún kalla Sánuvagn Mæju. María sagði okkur frá þessu öllu í þættinum í dag.

Garðeigendur eru byrjaðir að huga að garðinum og víða er fólk að hreinsa til eftir veturinn. Guðríður Helgadóttir garðyrkjufræðingur kom til okkar í dag og fór yfir vorverkin og sagði okkur líka frá 140 ára afmæli Garðyrkjufélags Íslands, en hún er einmitt formaður félagsins.

Fyrir aldarfjórðungi, í júnímánuði árið 2000, riðu yfir Suðurland öflugir jarðfskjálftar sem skildu eftir sig djúp spor í minni þeirra sem upplifðu þá. Sveitarfélagið Rangárþing ytra stendur að verkefninu „Skjálftasögur“ með það að markmiði að safna saman persónulegum sögum af þessum stóra atburði og hvetja fólk sem upplifði skjálftana til að deila reynslu sinni, en sveitarfélagið vill nú tryggja að þessar mikilvægu frásagnir verði skrásettar. Ösp Viðarsdóttir, markaðs- og kynningafulltrúi Rangárþings ytra sagði okkur betur frá þessu verkefni, en hægt er að senda inn sögur á heimasíðu sveitarfélagsins: www.ry.is

Tónlist í þættinum í dag:

Ævilagið / Hljómsveitin Eva (Jóhanna Vala Höskuldsdóttir og Sigríður Eir Zophoníasardóttir)

Hvað um mig og þig? / Ragnhildur Gísladóttir (Magnús Eiríkisson)

Tíu dropar / Moses Hightower (Moses Hightower, texti Steingrímur Karl Teague og Andri Ólafsson)

Tíu dropar af sól / Baggalútur (Bragi Valdimar Skúlasons)

UMSJÓN GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Útvarpsfréttir.

Fólk úr ýmsum áttum flytur stuttar hugleiðingar sem tengjast sama umfjöllunarefni.

Umsjón hefur Sif Ríkarðsdóttir miðaldafræðingur.

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Dómsmálaráðherra tekur fregnir af gagnastuldi frá sérstökum saksóknara alvarlega. Þetta var rætt á Alþingi í morgun. Meðal gagna sem stolið var eru upptökur af símtölum vegna rannsókna embættisins. Þar á meðal upptökur úr síma Þorvalds Lúðvíks Sigurjónssonar, bankamanns, sem vill að dómsmálaráðherra rannsaki störf embættisins.

Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hefur lagt fram tillögur um tolla á bandarískar vörur að andvirði um níutíu og fimm milljarða evra, ef ekki tekst að semja við stjórnvöld í Washington fyrir mitt sumar. Bandaríkjaforseti kynnir í dag nýjan viðskiptasamning við Breta.

Áttatíu ár eru frá sigri bandamanna á nasistum í seinni heimstyrjöld. Þess er minnst víða í Evrópu í dag. Úkraínuforseti segir nöturlegt að Rússar, sem fremja voðaverk í Úkraínu, minnist grimmdarverka nasista. Með hernaði sínum endurtaki Rússar söguna.

Auglýsingaherferð Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi virðist ekki hafa haft tilætluð áhrif miðað við nýjustu könnun Maskínu. Stuðningur við frumvarp um hækkun veiðigjalda hefur aukist.

Loftslagsmál skipta landsmenn minna máli en áður, samkvæmt nýrri könnun um sjálfbæra þróun.

Nýstofnuð umhverfisverndarsamtök á Vesturlandi segja að erlendir fjárfestar nýti sér veika stjórnsýslu hér á landi. Samtökin vilja skapa umræðu um áhrif vindorkuvera.

Íslenska karlalandsliðið í handbolta tryggði sér sigur í undanriðli Evrópumótsins í gær. Liðið á þó einn leik eftir í riðlinum.

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Daglegur fréttaskýringaþáttur þar sem stór og lítil fréttamál eru matreidd á einfaldan hátt.

Sýning Listasafns Íslands á fölsuðum verkum er síðasta verk Ólafs Inga Jónssonar forvarðar fyrir safnið. Með henni vill hann vekja fólk til umhugsunar um hvernig verk í stóra málverkafölsunarmálinu voru fölsuð. Verkin voru á sínum tíma rakin til Gallerís Borgar.

Úlfar Þormóðsson, stofnandi Gallerís Borgar, gefur ekki mikið fyrir þetta framtak Listasafns Íslands. Hann er að skrifa bók um sína hlið málsins og rangfærslur sem hann tellur Ólaf Inga hafa farið með í Þetta helst árið 2023.

Opin og gagnrýnin umræða um vísindi, nýsköpun, umhverfi, fréttir og samfélagsmál.

Netfang: [email protected]

Samfélagið heilsar frá Háskólasetri Vestfjarða á Ísafirði. Í dag verjum við þættinum með Peter Weiss, forstöðumanni setursins til tuttugu ára, ræðum starfsemina, námið og rannsóknirnar, spjöllum við fólkið sem starfar í setrinu og hugleiðum framtíð háskólasetursins í ljósi þess að Weiss hefur tilkynnt að hann ætli að hætta sem forstöðumaður í sumar.

Og við heyrum líka pistil frá Stefáni Gíslasyni, umhverfisstjórnunarfræðingi og pistlahöfundi Samfélagsins um raftannbursta og ýmislegt fleira.

Útvarpsfréttir.

Umsjón: Una Margrét Jónsdóttir.

Harðstjórar eru persónur sem oft koma fyrir í óperum, persónur sem stundum eru byggðar á raunverulegum þjóðhöfðingjum úr mannkynssögunni. Oftast eru það bassa- eða barítónsöngvarar sem fara með hlutverk harðstjóra, þar sem djúpar raddir þykja hæfa þeim best. Í þættinum "Á tónsviðinu" verða fluttar aríur og dúettar harðstjóra sem koma fyrir í óperum eftir ýmsa höfunda. Meðal persónanna sem fjallað verður um eru Macbeth í samnefndri óperu eftir Giuseppe Verdi, Scarpia í óperunni "Toscu" eftir Giacomo Puccini og Boris Godunov í samnefndri óperu eftir Modest Mussorgskí. Í tónlistinni er lýst ýmsum hliðum á harðstjórunum: fyrstu skrefum þeirra í átt til harðstjórnar, sjálfsöryggi þeirra á hátindi valdsins, einmanaleikanum sem þeir geta ekki varist, og samviskubitinu sem liggur í leyni í sálarfylgsnum þeirra. Umsjón með þættinum hefur Una Margrét Jónsdóttir og lesari er Kristján Guðjónsson.

Útvarpsfréttir.

Eyðibýlið er viðtals og tónlistarþáttur þar sem viðmælandi er settur í þá stöðu að verða að dvelja í eina viku í einangrun á eyðibýli. Þar hefur hann allt til alls nema fjölmiðla og fjarskiptatæki. Til að stytta honum stundir fær hann að velja nokkur lög til að hlusta á, eina bók til að lesa og svo eitt þarfaþing sem hann má hafa með sér. Í þættinum gerir viðmælandinn grein fyrir vali sínu og svo því helsta sem hann myndi taka sér fyrir hendur í þessar einnar viku einveru.

Björk Vilhelmsdóttir, félagsráðgjafi og borgarfulltrúi, er viðmælandi Margrétar Sigurðardóttur.

Útvarpsfréttir.

Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.

Umsjón: Halla Harðardóttir og Melkorka Ólafsdóttir.

Með áherslu á ferlið, fremur en útkomuna, festu hjónin Steina og Woody Vasulka sig í sessi meðal áhrifamestu vídeólistamanna 20. aldarinnar. Á laugardaginn verður haldið málþing í Norræna húsinu þar sem varpað verður ljósi á varanleg áhrif þeirra brautryðjandi starfs á samtímalistir og tækni. Í ár er 125 ára ártíð og 75 ára dánartíð hins merka þýska tónskálds Kurt Weill. Brynhildur Björnsdóttir blæs til tónleika honum til heiðurs í kvöld og við heyrum frá henni. Við heyrum líka af tónleikum til heiðurs ljóðskáldinu Edith Södergran sem tríó Önnu Kruse stendur fyrir í Norræna húsinu.

Katla Ársælsdóttir fjallar um danssýningu Katrínar Gunnarsdóttur, Soft Shell, sem sýnd var í Tjarnarbíói um liðna helgi.

Útvarpsfréttir.

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Við ræðum við stjórnanda hlaðvarpsins Ein pæling, Þórarinn Hjartarson.

Hlaðvörp skipta æ meira máli í þjóðfélagsumræðunni og við ætlum að ræða við stjórnendur hlaðvarpa í Lestinni næstu vikurnar.

Fréttir

Fréttir

Bandaríkjamaðurinn Robert Prevost var kjörinn páfi síðdegis. Hann hefur tekið sér nafnið Leó fjórtándi. Hann er fyrsti Bandaríkjamaðurinn til að sitja á páfastóli.

Héraðssaksóknari segir að ábyrgð á stuldi gagna frá embætti sérstaks saksóknara og lögreglu liggi fyrst og fremst hjá þeim sem tóku þau. Ríkislögmaður taki afstöðu til skaðabótakrafna verði þær settar fram.

Héraðsdómur hefur sakfellt þrjá karlmenn fyrir frelsissviptingu sem stóð yfir í á þriðju klukkustund, við Vatnagarða í Reykjavík, stórfellda líkamsárás og kynferðisbrot henni tengdri. Tveir árásarmannanna voru vinir þess sem varð fyrir árásinni.

Um tuttugu fjölskyldur á Nýfundnalandi hafa misst heimili sín í gróðureldi sem kviknaði í gær. Íslenskur slökkviliðsmaður segir að vonast sé til þess að ná tökum á eldinum innan næsta sólarhrings.

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Aðeins eitt mál komst að í Speglinum að þessu sinni. Hleranir eftirhrunsáranna og gagnastuldur frá sérstökum saksóknara. Rætt er við Sigurð G. Guðjónsson lögmann, sem var verjandi Sigurjóns Árnasonar fyrrverandi bankastjóra og þingmennina Víði Reynisson og Ingibjörgu Isakesen.

Í þessum þáttum köfum við djúpt ofan í þjóðsögukistu heimsins. Sögurnar eru allskonar, sumar fyndnar, aðrar fróðlegar, sumar alveg út í hött og enn aðrar kannski svolítið hræðilegar eða draugalegar. Í hverjum þætti heyrum við tvær eða þrjár þjóðsögur frá ýmsum heimshornum.

Umsjón: Ingibjörg Fríða Helgadóttir.

Þjóðsögur þáttarins:

Baba Yaga (Rússland)

18 barna faðir frá álfheimum (Ísland)

Kötturinn sem át allt (Ísland)

Leikraddir:

Adam Ernir Níelsson

Gréta Rún Árnadóttir

Jóhannes Ólafsson

Sigurður Ingi Einarsson

Sigyn Blöndal

Ragnar Eyþórsson

Regína Rögnvaldsdóttir

Þórdís Björt Andradóttir

Sérfræðingur í þjóðsögum: Terry Gunnell, prófessor í þjóðfræði við Háskóla Íslands

Lestur og umsjón: Ingibjörg Fríða Helgadóttir

Veðurfregnir kl. 18:50.

Dánarfregnir.

Sinfóníuhljómsveit ítalska útvarpsins á tónleikum í Arturo Toscanini salnum í Turin

Hljóðritun frá síðasta sumri.

Andrés Orozco-Estrada stjórnar tónlist eftir Stravinksy og Ginastera

Praxis eftir Fay Weldon.

Dagný Kristjánsdóttir les.

Veðurfregnir kl. 22:05.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

María Pálsdóttir leikkona hefur svo sannarlega látið að sér kveða hér á Akureyri síðan hún flutti aftur þangað fyrir nokkrum árum. Hún opnaði Hælið, setur um sögu berklanna á Íslandi sem hefur hlotið mikla athygli enda fróðleg og áhrifarík sýning. Hún kom á fót Fiðringi, hæfileikakeppni grunnskólanna á Akureyri í ætt við Skrekk fyrir sunnan og í gærkvöldi kepptu níu grunnskólar til úrslita í Hofi. Nú síðast hefur hún sett á stofn fargufu á Akureyri sem hún kalla Sánuvagn Mæju. María sagði okkur frá þessu öllu í þættinum í dag.

Garðeigendur eru byrjaðir að huga að garðinum og víða er fólk að hreinsa til eftir veturinn. Guðríður Helgadóttir garðyrkjufræðingur kom til okkar í dag og fór yfir vorverkin og sagði okkur líka frá 140 ára afmæli Garðyrkjufélags Íslands, en hún er einmitt formaður félagsins.

Fyrir aldarfjórðungi, í júnímánuði árið 2000, riðu yfir Suðurland öflugir jarðfskjálftar sem skildu eftir sig djúp spor í minni þeirra sem upplifðu þá. Sveitarfélagið Rangárþing ytra stendur að verkefninu „Skjálftasögur“ með það að markmiði að safna saman persónulegum sögum af þessum stóra atburði og hvetja fólk sem upplifði skjálftana til að deila reynslu sinni, en sveitarfélagið vill nú tryggja að þessar mikilvægu frásagnir verði skrásettar. Ösp Viðarsdóttir, markaðs- og kynningafulltrúi Rangárþings ytra sagði okkur betur frá þessu verkefni, en hægt er að senda inn sögur á heimasíðu sveitarfélagsins: www.ry.is

Tónlist í þættinum í dag:

Ævilagið / Hljómsveitin Eva (Jóhanna Vala Höskuldsdóttir og Sigríður Eir Zophoníasardóttir)

Hvað um mig og þig? / Ragnhildur Gísladóttir (Magnús Eiríkisson)

Tíu dropar / Moses Hightower (Moses Hightower, texti Steingrímur Karl Teague og Andri Ólafsson)

Tíu dropar af sól / Baggalútur (Bragi Valdimar Skúlasons)

UMSJÓN GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Við ræðum við stjórnanda hlaðvarpsins Ein pæling, Þórarinn Hjartarson.

Hlaðvörp skipta æ meira máli í þjóðfélagsumræðunni og við ætlum að ræða við stjórnendur hlaðvarpa í Lestinni næstu vikurnar.