Athugið þessi frétt er meira en 2 ára gömul.

Jólin varasöm fyrir gæludýr

19.12.2019 - 20:52
Mynd með færslu
 Mynd: Villikettir
Um leið og mannfólkið gerir vel við sig í mat og drykk um jólahátíðina er mikilvægt að hugsa um heilsu og velferð gæludýra og sleppa ekki fram af þeim beislinu í óhóflegu áti og óhollu mataræði. Matvælastofnun hefur gefið út leiðbeiningar fyrir gæludýraeigendur um hættur á heimilum yfir hátíðirnar.

Jólahátíðin er tími gleði og samveru en getur reynst gæludýrunum skeinuhættur. Miklar breytingar á mataræði geta skapað þeim meiri vandamál en gleði. Hættur fyrir ferfætlinga og fiðraða íbúa geta líka leynst víða á heimilinu, t.d. í jólaseríum, skreytingum með kertum og blómum, jólamat og sælgæti. Þó að við berum ekki skynbragð á að pakki sem liggur fallega skreyttur undir jólatrénu innihaldi konfekt, þá er nokkuð víst að hundur heimilisins viti nákvæmlega hvað er í pakkanum. 

Ýmis matvæli varasöm fyrir dýr

Matur sem er varasamur fyrir gæludýrin er oft óvanalega aðgengilegur á jólum. Súkkulaði, laukur, rúsínur, lárpera og vínber eru matvæli sem geta verið hættuleg dýrunum. Skörp bein, svo sem fuglabein eða lambabein, geta stungist í gegnum meltingarveginn og önnur bein geta valdið stíflu. Sjá upplýsingasíðu Matvælastofnunar um varasaman mat fyrir gæludýr.

Jólatré og skreytingar ekki æskileg fæða

Þá bendir Matvælastofnun á að jólatré geti verið hættuleg ef gæludýr innbyrða barrnálarnar.

„Flest tré eru ekki mjög eitruð en geta samt valdið niðurgangi og uppköstum ef þau eru étin. Nálarnar sjálfar geta líka valdið ertingu, stungist í slímhúð og jafnvel í þófa. Köttum finnst oft gaman að fara á jólaskrautsveiðar og geta lent í því að velta trjánum ef þau eru ekki vel skorðuð. Ekki er heldur víst að glerkúlur lifi slíkt fall af og glerbrot geta valdið skaða.  Bæði hundar og kettir geta tekið upp á því að éta gjafabönd og bandskreytingar. Ef böndin festast á leið sinni í gegnum meltinguna geta þau skapað mikla hættu fyrir dýrið. Stundum festist hluti af spottanum utan um tungu þó hluti af honum gangi niður. Ef spotti er kominn í maga eða þarm og gengur svo aftur úr dýri eða upp úr því er mjög mikilvægt að alls ekki toga í spottann þar sem það getur skorið þarmana eða vélindað eins og hnífur. Leitið strax til dýralæknis.“ segir í tilkynningu frá MAST. 

Jólaseríur geta gefið stuð

„Hundar sérstaklega geta tekið upp á því að bíta í jólaseríur og geta þá fengið óþægilegt rafstuð. Blóma- og kertaskreytingar geta verið varasamar. Gæludýr vara sig oft ekki á kertaljósum og eiga það til að brenna sig og kveikja í feldinum ef þau fara of nálægt. Ófáir kettir hafa kveikt í veiðihárunum í þeirri tilraun að þefa af kertunum. Reynið að setja logandi ljós þar sem dýrið kemst ekki að því. Ef dýr fá heitt kertavax framan í sig getur þurft að skoða hvort það hafi brennt eða skaðað hornhimnu og ef dýrið pýrir augu getur það verið einkenni um skaða. Jólastjörnur, mistilteinn og önnur jólablóm eru mildilega eitruð ef þau eru étin og geta valdið slefi, uppköstum, niðurgangi.“ segir í tilkynningu MAST.

Allskyns leyndar hættur

Eigendum og umsjónarmönnum gæludýra og annarra skepna er skylt að binda þannig um hnúta heimilis og umhverfis dýra að þeim sé ekki hætta búin. Hættur geta verið af ólíkum toga og leynst á ólíklegum stöðum.

„Hátíðin er sá tími sem rafhlöður liggja oft meira aðgengilegar en ella og því sá tími árs sem þær eru oftar gleyptar. Rafhlöður geta verið hættulegar vegna þungmálmainnihalds og sýru eða geta valda stíflu. Ef þig grunar að gæludýrið þitt hafi gleypt rafhlöðu hafið samband við dýralækni. Desember og janúar eru oft köldustu mánuðir ársins og því tíminn sem frostlögur er dreginn fram. Frostlögur er sætur og getur því verið freistandi fyrir gæludýr að smakka á ef hann er aðgengilegur. Jafnvel mjög lítið magn getur valdið alvarlegri eitrun og nýrnaskaða og þarf því umsvifalaust að komast til meðferðar hjá dýralækni ef grunur leikur á að dýrið hafi komist í frostlög.“ segir í tilkynningu MAST.

bjarnir's picture
Bjarni Rúnarsson
Fréttastofa RÚV