„Axlar ábyrgð“ og hættir sem forstjóri

27.08.2018 - 20:35
Mynd með færslu
 Mynd: Freyr Arnarson - RÚV
Björgólfur Jóhannsson er hættur sem forstjóri Icelandair eftir tæpan áratug hjá félaginu. Bogi Nils Bogason, sem hefur gegnt stöðu fjármálastjóra hjá fyrirtækinu, hefur ráðinn tímabundið í stöðu hans. Þetta kemur fram í tilkynningu frá Icelandair til Kauphallarinnar. Í annarri tilkynningu segir að hagnaður fyrirtækisins á þessu ári fyrir fjármagnsliði og skatta verði verri en spár gerðu ráð fyrir. Björgólfur segir að ákvarðanir hans sem forstjóri hafi valdið félaginu fjárhagslegu tjóni.

Óhætt er að segja að það gusti um íslensk flugfélög um þessar mundir.  WOW Air ætlar að reyna að taka allt að tólf milljarða lán til að treysta starfsemi fyrirtækisins með útgáfu skuldabréfs til evrópskra fjárfesta. Skúli Mogensen, forstjóri WOW, sagði í samtali við fréttastofu  í vikunni að staða Wow væri mjög góð, að því gefnu að skuldabréfaútboðið klárist. 

Viðvörunarbjöllur hafa líka hringt hjá Icelandair. Afkomuviðvörun sem flugfélagið birti í síðasta mánuði vakti mikil viðbrögð fjárfesta og hlutabréf í félaginu hríðféllu. Gengi hlutabréfa féllu um 25 prósent í 400 milljóna viðskiptum í Kauphöll Íslands.  

Í lok júlí var svo greint frá því að afkoma annars fjórðungs yrði lakari en áætlanir höfðu gert ráð fyrir og að tapið á fyrri helmingi ársins næmi 6,3 milljörðum íslenskra króna samanborið við tæplega 20 milljónum í fyrra. Í byrjun mánaðarins keyptu svo Björgólfur og Heiðrún Jónsdóttir, stjórnarmaður í Icelandair, hlutabréf í félaginu fyrir 5,5 milljónir króna.

Björgólfur segir í tilkynningu til Kauphallarinnar í kvöld að tekjur af fargjöldum verði 5 til 8 prósentum lægri en reiknað var með á þessu ári eða sem nemur 5,4 til 8,6 milljörðum króna.  Fyrirtækið kveðst hafa gripið til ýmissa ráðstafana til að bregðast við þessari þróun en reiknað sé með að það taki nokkurn tíma fyrir þær að skila tilætluðum árangri. 

Björgólfur segir að breytingar sem gerðar hafi verið á leiðakerfi félagsins í byrjun þessa árs hafi valdið misvægi á milli framboðs ferða til Evrópu annars vegar og Norður-Ameríku hins vegar „Vegna þessa hafa spálíkön, sem meðal annars byggja á sögulegri þróun, ekki virkað sem skyldi og er uppfærð tekjuspá lægri en fyrri spá gerði ráð fyrir.“

Björgólfur segir að þær ákvarðanir sem hafi verið teknar hafi verið teknar á hans vakt. „Það er ljóst að þær hafa valdið félaginu fjárhagslegu tjóni á þessu ári. Ég ber sem forstjóri félagsins ábyrgð gagnvart stjórn og hluthöfum. Fyrr í dag tjáði ég stjórn að ég óskaði efir því að láta af starfi forstjóra Icelandair Group. Þó að vissulega sé búið að taka á fyrrnefndum vandamálum þá er það ábyrgðarhluti að hafa ekki fylgt breytingunum eftir með fullnægjandi hætti og brugðist fyrr við. Þá ábyrgð tel ég rétt að axla ábyrgð og læt því af störfum sem forstjóri félagsins.“

Úlfar Steinþórsson, stjórnarformaður Icelandair, segir að það lýsi persónu Björgólfs vel að axla ábyrgð þegar betur hefði mátt gera. Hann muni vera stjórn og stjórnendum til ráðgjafar. „Hann leiddi fjárhagslega endurskipulagningu þess og hefur alla tíð lagt áherslu á ábyrgan rekstur og að vöxtur félagsins sé arðbær til lengri tíma litið.“

Miklar breytingar hafa verið gerðar á stjórnendateymi félagsins síðastliðið ár. Stjórn Icelandair Group gerði breytingar á skipulagi sínu í nóvember síðastliðnum og þá lét Birkir Hólm Guðnason framkvæmdastjóri Icelandair af störfum. Eins hætti Svali H. Björgvinsson sem framkvæmdarstjóri starfsmannasviðs í janúar 2018.

Yfirlýsingu Björgólfs má lesa hér

Lækkun afkomuspárinnar skýrist fyrst og fremst af því að tekjur verða lægri en áður hafði verið gert ráð fyrir. Fyrir því eru einkum tvær ástæður;

Í fyrsta lagi gerðum við enn ráð fyrir því við gerð seinustu afkomuspár að meðalfargjöld á seinustu mánuðum ársins myndu hækka, meðal annars í takt við kostnaðarhækkanir flugfélaga. Við teljum nú að þessar hækkanir muni skila sér síðar, þ.e. ekki fyrr en á árinu 2019.

Í öðru lagi hefur innleiðing breytinga sem gerðar voru í byrjun sumars 2017 á sölu- og markaðsstarfi félagsins ekki gengið nægilega vel fyrir sig auk þess sem gerðar voru breytingar á leiðarkerfi félagsins í byrjun þessa árs sem hafa valdið misvægi á milli framboðs fluga til Evrópu annars vegar og Norður-Ameríku hins vegar. Vegna þessa hafa spálíkön, sem meðal annars byggja á sögulegri þróun, ekki virkað sem skyldi og er uppfærð tekjuspá lægri en fyrri spá gerði ráð fyrir.

Það er mat okkar að lækkun farþegatekna Icelandair sem rekja megi til fyrrgreindra breytinga sé á bilinu 5-8% (50-80 milljónir USD) á ársgrundvelli. Eins og kom fram í upplýsingum sem félagið sendi frá sér í tengslum við birtingu uppgjörs á afkomu annars ársfjórðungs, hefur þegar verið gripið til aðgerða til að bregðast við þessari þróun. Þær aðgerðir eru farnar að skila árangri en við áætlum að það muni taka nokkra mánuði að sjá áhrif þeirra í afkomu félagsins. Við metum þessi neikvæðu áhrif á tekjur á þessu ári sem einskiptisliði.

Þær ákvarðanir sem lýst er hér að ofan eru teknar á minni vakt. Það er ljóst að þær hafa valdið félaginu fjárhagslegu tjóni á þessu ári. Ég ber sem forstjóri félagsins ábyrgð gagnvart stjórn og hluthöfum. Fyrr í dag tjáði ég stjórn að ég óskaði efir því að láta af starfi forstjóra Icelandair Group. Þó að vissulega sé búið að taka á fyrrnefndum vandamálum þá er það ábyrgðarhluti að hafa ekki fylgt breytingunum eftir með fullnægjandi hætti og brugðist fyrr við. Þá ábyrgð tel ég rétt að axla og læt því af störfum sem forstjóri félagsins.

Undanfarin rúm tíu ár hafa verið allt í senn; gefandi, krefjandi og lærdómsrík. Við höfum farið í gegnum efnahagshrun og eldgos og tekist á við mikinn vöxt á stuttum tíma. Flugrekstur er í eðli sínu sveiflukenndur. Við höfum notið mikillar velgengni en einnig tekist á við krefjandi tíma. Það er á stundum sem þessum sem reynir á fyrirtæki og starfsfólk og við höfum séð á undanförnum árum hvílíkir kraftar leysast úr læðingi hjá félaginu þegar reynir á. Fyrir þeim krafti hef ég fundið sterkt á undanförnum vikum eftir að við brugðumst við fyrrnefndum vandamálum.

Ég er stoltur af því sem hefur áorkast undanfarin ár og þakklátur fyrir að hafa fengið að vinna með frábæru fólki. Framtíð Icelandair Group er að mínu mati björt; félagið er fjárhagslega sterkt, með framúrskarandi starfsfólk og með góða stöðu á mörkuðum. Ég þakka samstarfsfólki og stjórn fyrir frábært samstarf sem aldrei hefur borið skugga á.“

freyrgigja's picture
Freyr Gígja Gunnarsson
Fréttastofa RÚV
Síðast:
Þessi þáttur er í hlaðvarpi