Átök og kaupmáttur fylgja hernáminu

Mynd: RUV - samsett mynd / RUV - samsett mynd

Átök og kaupmáttur fylgja hernáminu

19.01.2018 - 11:19

Höfundar

„Með hernáminu flæddu peningar inn í landið og fólk hafði nóg fjárráð til að kaupa menningu. Þá kom mikil uppsveifla í útgáfu. Margar „þungar“ bækur voru gefnar út, stórar og miklar,“ segir Dagný Kristjánsdóttir bókmenntafræðingur. Dagný er meðal viðmælenda í þriðja þætti af Ágætis byrjun þar sem fjallað er um menningu fullveldisins Íslands á árunum 1938-1947. Hér má heyra brot úr þættinum sem á dagskrá á laugardag kl. 17. Umsjón hefur Guðni Tómasson.

Bíósprengja

Menningaráhrif hernámsins 1940 eru ótvíræð og ekki dró úr þeim eftir að bandarískt herlið tók við herverndinni og dvaldi hér áfram eftir varnarsamninginn árið 1946.  Kvikmyndahúsum fjölgaði og margir höfðu áhyggjur af bíóglápinu og að þar væri æskulýðurinn mataður á innihaldsrýru léttmeti. 

Á fjórða áratugnum, í aðdraganda síðari heimsstyrjaldar, með uppgangi fasismans í Evrópu og spænska borgarastríðinu, dýpkaði á hugmyndafræðilegum ágreiningi vinstri og hægri manna. Sá ágreiningur hafði mikil áhrif á menninguna á þessu tímabili. 

Miklar deilur

Og ekki vantaði átökin í íslenskt menningarlíf. Stjórnmálamaðurinn Jónas frá Hriflu stuðaði margan listamanninn, þar sem hann sat að völdum í menntamálaráði og hafði yfir umsjón með kaupum á listaverkum inn í málverkasafn ríkisins.

Um þetta og margt fleira verður rætt í þriðja þætti af Ágætis byrjun - glefsur úr menningarsögu fullveldisins Íslands. Þátturinn er á dagskrá á laugardag kl. 17. Í brotinu hér fyrir ofan er rætt við Dagnýju Kristjánsdóttur og Jón Karl Helgason, en Sigríður Halldórsdóttir er lesari í þáttunum. Umsjón hefur Guðni Tómasson.