Almannavarnir lýsa yfir óvissustigi vegna kvikusöfnunar

26.01.2020 - 17:22
Mynd með færslu
 Mynd: RÚV
Almannavarnir hafa virkjað óvissustig vegna mögulegrar kvikusöfnunar undir fjallinu Þorbirni á Reykjanesskaga, en þar hefur jarðskjálftahrina verið í gangi að undanförnu. Landris hefur þar mælst síðustu daga. Búið er að boða til íbúafunda í Grindavík á morgun þar sem farið verður nánar yfir stöðuna. Samhliða hefur Veðurstofa Íslands fært litakóða fyrir flug á gult.

Í tilkynningu frá náttúruvársérfræðingum Veðurstofunnar kemur fram að landrisið er óvenju hratt eða um 3-4 mm á dag. Það er orðið um tveir sentímetrar þar sem mest er. Landrisið er líklegast vísbending um kvikusöfnun á nokkurra kílómetra dýpi. Miðja þess virðist vera á Reykjanesskaganum, rétt vestan við fjallið Þorbjörn.

Ef skýringin er kvikusöfnun er hún enn sem komið er mjög lítil en gróft mat er að rúmmálið sé af stærðargráðunni 1 milljón rúmmetrar. Þetta er niðurstaða samráðsfunda vísindamanna sem haldnir voru á Veðurstofunni nú í morgun og eftir hádegi.

Sambærilegur landrishraði ekki mælst á svæðinu

Nákvæmar mælingar á jarðskorpuhreyfingum á Reykjanesskaganum ná yfir tæplega þrjá áratugi. Á því tímabili hefur sambærilegur landrishraði ekki mælst. Atburðarásin er því óvenjuleg fyrir svæðið, miðað við reynslu undanfarinna áratuga. 

Jarðskjálftahrinan sem mælst hefur síðustu daga hafa fundist vel á Reykjanesskaganum og allt norður í Borgarnes. Stærstu skjálftarnir mældust 22. janúar og voru 3,7 og 3,6 að stærð. Dregið hefur úr hrinunni síðustu daga, en slíkar hrinu eru algengar á svæðinu og því getur þessi ekki talist óvenjuleg ein og sér.

„Það að landris mælist samfara jarðskjálftahrinunni, gefur tilefni til þess að fylgjast sérstaklega náið með framvindu á svæðinu,“ segir í tilkynningu Veðurstofunnar.

Mynd með færslu
 Mynd: Mynd - Veðurstofan
Kortið sýnir skjálftavirkni norður af Grindavík.

Mögulegar sviðsmyndir settar upp

Búið er að setja upp mögulegar sviðsmyndir, án þess að hægt sé að segja til um hver þeirra er líklegust eða hversu hratt atburðarásin mun þróast:

Ef landris stafar af kvikusöfnun:

  • Kvikusöfnun hættir mjög fljótlega án frekari atburða.
  • Kvikusöfnun heldur áfram á sama stað og hraða í einhvern tíma án þess að til stærri atburða komi
  • Kvikusöfnun heldur áfram og leiðir til gangainnskots
  • Kvikusöfnun heldur áfram og leiðir til gangainnskots og eldgoss (hraungoss á sprungu).
  • Kvikusöfnun veldur jarðskjálftavirkni með stærri skjálftum á þessu svæði

Ef landris stafar ekki af kvikusöfnun:

  • Landrisið gæti valdið eða tengst frekari skjálftavirkni og þar með hugsanlega stærri

Íbúafundir hafa verið boðaðir

Boðað hefur verið til íbúafunda í Grindavík kl. 16 á morgun, mánudaginn 27. janúar. Á íbúafundunum verður farið nánar yfir stöðu mála með fulltrúum Almannavarna, viðbragðsaðila og vísindamanna. Sólarhringsvakt Veðurstofunnar hefur aukið eftirlit með svæðinu. Þar að auki verður eftirlit aukiðmeð uppsetningu fleiri mælitækja til að vakta og greina betur framvindu atburða.