Athugið þessi frétt er meira en 2 mánaða gömul.

Aðför til að kæfa gagnrýna umræðu og skot á sendiboðann

31.03.2021 - 15:37
Mynd með færslu
 Mynd: Bjarni Rúnarsson - RÚV
Rakel Þorbergsdóttir fréttastjóri RÚV segir að stjórn RÚV hafi ekki getað komist að annarri niðurstöðu en að vísa frá kröfu stjórnenda Samherja um að Helgi Seljan verði áminntur í starfi og meinað að fjalla frekar um málefni fyrirtækisins, enda eigi stjórnin enga aðkomu að ritstjórninni. Það sé fráleitt að slíta ummæli hans á samfélagsmiðlum úr samhengi við aðför og herferð fyrirtækisins gegn frétta- og blaðamönnum.

Stjórn Ríkisútvarpsins ætlar ekki að taka afstöðu til kröfu útgerðarfélagsins Samherja um að fréttamaður RÚV fjalli ekki meira um málefni fyrirtækisins. Stjórn RÚV ákvað þetta á fundi sínum í gær, 30. mars, eftir að erindi útgerðarinnar var beint til stjórnarinnar.

Siðanefnd Ríkisútvarpsins komst að þeirri niðurstöðu á dögunum að Helgi Seljan fréttamaður hefði brotið gegn siðareglum almannaútvarpsins með því að viðhafa ummæli á samfélagsmiðlum í eigin nafni. Siðanefndin sagði Helga hafa gerst sekan um alvarlegt brot á reglunum. Siðanefndin leiðrétti svo úrskurð sinn þegar í ljós kom að ein þeirra ummæla sem Helgi var dæmdur fyrir hafi alls ekki snúist um Samherja.

Rakel sendi frá sér yfirlýsingu nú eftir hádegi vegna erindis Samherja til stjórnar RÚV. Þar segir að stjórnin hafi ekki getað komist að annarri niðurstöðu, enda sé það skýrt að stjórnin, sem Alþingi skipar, eigi enga aðkomu að ritstjórn Fréttastofu RÚV.  Samherji taldi stjórnendur fréttastofunnar og RÚV, sem sögðu úrskurð siðanefndar engin áhrif hafa á störf Helga, ekki skilja alvarleika niðurstöðu siðanefndar og leitaði því til stjórnarinnar.

Rakel segir að afstaða stjórnenda RÚV mótist fyrst og fremst af því að fréttaflutningur Kveiks og fréttastofunnar hafi ekki verið til umfjöllunar hjá nefndinni frekar en störf Helga. Sú umfjöllun standi, sem fyrr. Helgi hafi ekki brotið gegn starfskyldum sínum. 

„Hvort sem menn telja ummæli Helga Seljan á samfélagsmiðlun viðeigandi eða ekki er fráleitt að slíta þau úr samhengi við þá aðför eða herferð sem fulltrúar Samherja hafa skipulagt gegn frétta- og blaðamönnum sem fjallað hafa um málefni fyrirtækisins síðustu misseri. Aðför sem hefur þann eina tilgang að kæfa gagnrýna umræðu og koma í veg fyrir að fréttamenn geti sinnt starfi sínu. Að skjóta sendiboðann svo upplýsingar skili sér ekki til almennings,“ segir í yfirlýsingunni.

Yfirlýsinguna í heil má sjá hér að neðan:

Vegna erindis Samherja til stjórnar RÚV

Stjórn RÚV hefur vísað frá þeirri kröfu stjórnenda Samherja að Helgi Seljan verði áminntur í starfi og meinað að fjalla frekar um málefni fyrirtækisins. Stjórnin gat ekki komist að annarri niðurstöðu enda skýrt að stjórnin, sem Alþingi skipar, á enga aðkomu að ritstjórn.

Samherji taldi stjórnendur fréttastofunnar og RÚV, sem sögðu úrskurð siðanefndar engin áhrif hafa á störf Helga, ekki skilja alvarleika niðurstöðu siðanefndar og leitaði því til stjórnarinnar. Afstaða stjórnenda RÚV mótast fyrst og fremst af því að fréttaflutningur Kveiks og fréttastofunnar var ekki til umfjöllunar hjá nefndinni frekar en störf Helga. Sú umfjöllun stendur, sem fyrr. Ekki er um að ræða brot á starfsskyldum fréttamannsins.

Hvort sem menn telja ummæli Helga Seljan á samfélagsmiðlun viðeigandi eða ekki er fráleitt að slíta þau úr samhengi við þá aðför eða herferð sem fulltrúar Samherja hafa skipulagt gegn frétta- og blaðamönnum sem fjallað hafa um málefni fyrirtækisins síðustu misseri. Aðför sem hefur þann eina tilgang að kæfa gagnrýna umræðu og koma í veg fyrir að fréttamenn geti sinnt starfi sínu. Að skjóta sendiboðann svo upplýsingar skili sér ekki til almennings.

Rétt er að halda því til haga að umfjöllun fjölmiðla hefur fyrst og fremst snúist um upplýsingar um meint umfangsmikil brot félagsins sem eru til rannsóknar hér á landi sem erlendis.

Í ágúst síðastliðnum sendu útvarpsstjóri og fréttastjóri frá sér yfirlýsingu vegna ásakana sem stjórnendur Samherja settu fram í myndböndum gegn fréttamönnum RÚV og brutu þar með blað í íslenskri sögu. Þessi kerfisbundna atlaga fyrirtækisins er einsdæmi hér á landi og grafalvarleg. Í þeim fordæmalausu árásum felst lýðræðisleg ógn sem nauðsynlegt er að bregðast við. Í persónulegum árásum stórfyrirtækja gegn einstaklingum felst ofbeldi sem ekki verður við unað. Það er ógerningur að slíta þau ummæli Helga, sem nefndin taldi brotleg, úr samhengi við þessa aðför.

Reykjavík 31.mars 2021

Rakel Þorbergsdóttir, Fréttastjóri RÚV.