Athugið þessi frétt er meira en 1 mánaða gömul.

Stórmerkar heimildir um Ísland á 20. öld

Mynd: Ljósmyndasafn Reykjavíkur / Ljósmyndasafn Reykjavíkur

Stórmerkar heimildir um Ísland á 20. öld

06.03.2021 - 08:42

Höfundar

Ljósmyndasafn Reykjavíkur heldur upp á 40 ára afmæli sitt þessa dagana. Á afmælissýningunni, sem opnuð er í dag, býður safnið upp á ljósmyndir eftir Sigurhans Vignir ljósmyndara.

Sýningin ber yfirskriftina Hið þögla, en göfuga mál en á henni má meðal annars sjá fjölmörg ný prent á ljósmyndum Sigurhans Vignir. Jafnframt eru á sýningunni frummyndir verka hans og jafnvel málverk.

Víðsjá á Rás 1 fór í heimsókn á safnið til að fræðast um Sigurhans Vignir og starfsemina í safninu.

Hið þögla, en göfuga mál ljósmyndarinnar

Sigurhans Vignir (1894-1975) starfaði sem ljósmyndari frá 1917 til 1965, lengst af í Reykjavík. Hann skildi eftir sig verðmætt filmusafn sem varðveitt er á Ljósmyndasafni Reykjavíkur. Í því eru ríflega 40 þúsund myndir, flestar teknar á árunum 1940-1965. Margar þeirra eru afar áhugaverðar heimildir um mannlíf og uppbyggingu samfélagsins á fyrstu áratugum íslenska lýðveldisins. Árið 1918 fékk hann ráðherrabréf sem veitti honum leyfi til að taka upp ættarnafnið Vignir og að ósk afkomenda er ættarnafnið ekki fallbeygt.

Mannlíf í sinni fjölbreyttustu mynd

Á löngum starfsferli sínum sem ljósmyndari tók Vignir að sér margbreytileg verkefni en það sem sameinar þau flest er fjölskrúðugt atferli manneskjunnar frá vöggu til grafar. Vignir myndaði verkafólk við vinnu, presta skíra börn, hernám á hlutlausu þjóðríki, brúðkaup og afmæli ýmis konar, skautahlaup, fegurðarsamkeppni í Tívolí, hárkollugerð og stofnun lýðveldis, svo fátt eitt sé nefnt.

1945-1955, Elliðaárvogur, Malbikunarstöð Reykjavíkur. Verkamenn við vinnu. Myndataka merkt: Malbikunarstöðin. Svæðið þar sem göturnar Sævarhöfði og Malarhöfði komu síðar.
Malbiksframleiðsla um miðja öldina.

Vignir tók einnig myndir fyrir Reykjavíkurborg og eru margar þeirra mikilvægar heimildir um starfsemi sveitarfélagsins, sögu þess og þróun. Við sjáum grjótharðar framkvæmdir, malbikun, mótatimbur, steypta veggi og stál– og orkuver rísa upp úr moldinni. Þar eru líka skemmtilegar myndir af skólabörnum í leik og starfi og fjörleg starfsemi gæsluvalla, þar sem börn fylkja sér upp í himinháar rennibrautir, vega salt, moka, klifra og róla.

1955, Sigurhans Vignir (1894-1975) ljósmyndari.
Vignir var mikilvægur og lúsiðinn ljósmyndari á 20. öld.

Sýningarstjórn og myndaval á sýninguna er í höndum Gísla Helgasonar, Sigríðar Kristínar Birnudóttur og Kristínar Hauksdóttur en í innslaginu hér fyrir ofan úr Víðsjá á Rás 1, er rætt við þau um myndasafn ljósmyndarans og starfssemi safnsins. Sýningin er opin alla daga og stendur til og með 19. september á þessu ári.