Athugið þessi frétt er meira en 11 mánaða gömul.

„Við getum ekki staðið aðgerðalaus hjá“

Guðlaugur Þór Þórðarson fylgist með ávarpi Sviatlönu Tsikhanouskayu á fundini Öryggisráðs sameinuðu þjóðanna 4. september 2020.
 Mynd: Utanríkisráðuneytið
Guðlaugur Þór Þórðarson, utanríkis- og þróunarsamvinnuráðherra, flutti sameiginlegt ávarp Norðurlandanna á sérstökum fundi öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna um málefni Hvíta-Rússlands sem haldinn var í dag.

Fyrir hönd norrænu utanríkisráðherranna lýsti Guðlaugur miklum áhyggjum af stöðu mannréttinda í Hvíta-Rússlandi í kjölfar nýlegra forsetakosninga sem engan veginn gætu talist hafa verið frjálsar eða óháðar.

Guðlaugur sagði að það vekti sérstakan óhug hversu miklu ofbeldi hefði verið beitt gegn friðsömum mótmælendum og fjölmiðlafólki. Þess bæri að krefjast að vilji almennings í Hvíta-Rússlandi væri virtur og öllum gert kleift að lýsa sjónarmiðum sínum. „Við getum ekki staðið aðgerðalaus hjá og verið hikandi í gagnrýni okkar þegar við horfum upp á jafn alvarleg mannréttindabrot og hömlur á sjálfsögðu réttindum fólks og raun ber vitni,“ sagði ráðherrann. 

Fundurinn í dag var haldinn að frumkvæði Eista, sem eiga sæti í öryggisráðinu um þessar mundir, með stuðningi Bretlands, Bandaríkjanna, Kanada, Danmerkur, Íslands, Lettlands, Litáens, Póllands, Rúmeníu og Úkraínu. Frummælendur voru Anaïs Marin, sérstakur skýrslugjafi Sameinuðu þjóðanna um ástand mannréttinda í Hvíta-Rússlandi, Sviatlana Tsikhanouskaya, sem var frambjóðandi stjórnarandstöðunnar í nýafstöðnum forsetakosningum í Hvíta-Rússlandi, Valiantsin Stefanovic, varaforseti mannréttindasamtakanna Viasna og Volha Siakhovich á vegum blaðamannasambands Hvíta-Rússlands.

Fundur öryggisráðsins í dag var skipulagður sem svokallaður Arria-fundur. Það eru óformlegir fundir um málefni sem tengjast öryggisráðinu sem aðildarríki og ríki öryggisráðsins geta staðið fyrir en teljast ekki hluti af formlegri dagskrá ráðsins. Ríkjum gefst þannig meira svigrúm með efnisval og þátttakendur á fundunum. Fundirnir draga nafn sitt af Diego Arria, fyrrverandi fastafulltrúa Venesúela, sem fyrstur tók upp á því að skipuleggja slíka fundi í mars 1992 þegar Venesúela fór með formennsku í ráðinu. Þetta kemur fram í tilkynningu frá utanríkisráðuneytinu í dag.