Vinnslustöðin undrast viðbrögð ráðherra í réttarríki

15.04.2020 - 18:42
Sigurgeir Brynjar Kristgeirsson, Vinnslustöðinni. - Mynd: RÚV / RÚV
Sigurgeir Brynjar Kristgeirsson framkvæmdastjóri Vinnslustöðvarinnar segir að það hafi ekki átt að koma stjórnmálamönnum á óvart að sjö útgerðir væru með mál í gangi gegn stjórnvöldum vegna makríls, sem endaði með að Hæstiréttur dæmdi að ríkið væri bótaskylt. Hann segir ummæli ráðherra sérkennileg og segir að hann hefði frekar búist við slíku í ríkjum þar sem ekki er réttarríki.

Úgerðirnar Eskja, Gjögur, Huginn, Ísfélag Vestmannaeyja, Loðnuvinnslan, Skinney Þinganes og Vinnslustöðin hafa samtals farið fram á 10,2 milljarða króna í skaðabætur. 

Reikningurinn ekki sendur skattgreiðendum heldur útgerðinni

Bæði Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra og Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra gagnrýndu útgerðirnar á Alþingi í gær. Katrín sagði að sér finndist eðlilegt að fyrirtækin íhuguðu að draga kröfur sínar til baka. Bjarni sagði að fiskveiðistjórnunarkerfið væri ekki náttúrulögmál heldur ákveðið á Alþingi. Möguleg innbyrðisdeila milli útgerða um aflaheimildir yrði ekki leyst á kostnað skattgreiðenda. Stjórnvöld myndu taka til fullra varna í málinu:

„Og ég hef reyndar bara góðar væntingar um að við munum hafa sigur í því máli. En ef svo ólíklega vill til að það mál fari ríkinu í óhag þá er það einfalt mál í mínum huga að reikningurinn vegna þess verður ekki sendur á skattgreiðendur. Reikningurinn vegna þess verður þá að koma frá greininni, það er bara svo einfalt,“ sagði Bjarni Benediktsson á Alþingi í gær. 

Gengur ekki að tjónþolar séu skattlagðir fyrir greiðslu á tjóninu 

„Það er náttúrulega bara mjög sérkennilegt. Maður hefði svona búist við því í einhverjum öðrum ríkjum heldur en réttarríki að fara inn á þann veg,“ segir Sigurgeir Brynjar Kristgeirsson framkvæmdastjóri Vinnslustöðvarinnar í Vestmannaeyjum.

„Það gengur augljóslega ekki að þeir sem að verða fyrir tjóni af völdum ríkisins að þeir séu síðan skattlagðir til greiðslu á því tjóni sem að ríkið olli þeim.“

Hann segir að strax upp úr aldamótum hafi útgerðirnar sem fóru í makríl upphaflega sent erindi til stjórnvalda, sem ekki hafi verið svarað. Þessar útgerðir hafi verið með frumkvöðlarétt, sem þá hafi verið í lögum.

„Síðan var reglugerð sett um það að það ætti að fara að kvótasetja samkvæmt lögum. Þá var sett reglugerð um það að það ættu aðrir að komast inn í það að veiða makríl, sem sagt sem að þeir höfðu ekki neina veiðireynslu fyrir. Og ég skil það alveg sem Bjarni segir að þarna er sko ríkið inni á milli,“ segir hann.

200 milljarða króna aflaverðimæti

Hann segir að frá 2006 til 2018 hafi útgerðir sem stundað hafi makrílveiðar dregið að landi aflaverðmæti upp á 200 milljarða króna. Af þeirri upphæð hafi 72% runnið í vasa ríkis, sveitarfélaga, launþega og annara heldur en útgerðarmanna.

„Þannig að ég sé ekki annað en að við höfum aldeilis lagt talsvert af mörkum til þjóðarbúsins fram til þessa dags.“

Þórdís Arnljótsdóttir
Fréttastofa RÚV
Síðast:
Þessi þáttur er í hlaðvarpi