Takk fyrir lánið

Hipp hopp

Plötusnúðar í Harlem um 1980 notuðu plötuklór og aðrar aðferðir til lengja í tónlistinni. Þannig héldu þeir partíinu gangandi og sköpuðu grunn fyrir rappara til kveðast á. Hipp-hoppið fæðist og sömpl mæta löngum armi laganna árið 1991.

* Kool Herc, Grandmaster Flash, Bomb Squad / Public Enemy, Dust Brothers / Beastie Boys,

Prince Paul / De La Soul, Biz Markie málsóknin 1991, bricolage

Birt

8. mars 2026

Aðgengilegt til

Rennur ekki út

Takk fyrir lánið

„sampla“ í tónlist merkir láni hljóðbrot úr eldra lagi. Þessi aðferð hefur tíðkast í rúm fjörutíu ár, sérstaklega í hipphoppi, þar sem bassalínur og hljómar úr eldri diskólögum og fönki voru lengi grunnurinn tónlistinni sem var rappað við, en er útbreidd í nær allri popptónlist samtímans.

Í þessari þáttaröð segir Atli Bollason sögu þessarar aðferðar - tónklippilistarinnar -

frá árdögum hennar í módernískri tónlist fimmta áratugarins, gegnum hipphopp níunda áratugarins

Velt er upp lögfræðilegum álitamálum, en tónklippilistin hefur reynt mjög á

höfundarréttarlög. Tónklippilistin er einnig sett í samhengi við póstmódernískar kenningar um textatengsl og spurt hvort endurvinnsla af þessu tagi leikur innantómum vísunum

sem endurspegli óhæfi til fást við eigin samtíma, eða hvort hún komi á hugmyndafræðilegum tengslum við verkin sem á undan fóru í því skyni varpa nýju, fersku og merkingarbæru ljósi á nútíðina.

Hvernig kallast tónklippilistin á við sambærilegar aðferðir í myndlist og bókmenntum? Hver er munurinn á því nota þekkt hljóðbrot og óþekkt? Hver er framtíð tónklippilistar þegar hægt er framleiða „ímynduð hljóðbrot“ í einni svipan með aðstoð gervigreindar?

Þættir

,