Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Bogi Ágústsson settist við Heimsgluggann og ræddi meðal annars um skosk og sænsk stjórnmál. Í Skotlandi hefur fyrrverandi framkvæmdastjóri Skoska þjóðarflokksins viðurkennt fjárdrátt, en hann lét flokkinn greiða fyrir ótrúlega hluti. Í Svíþjóð nálgast kosningar og miðað við skoðanakannanir fellur ríkisstjórnin þar. Við heyrðum líka af þýskum sjóliðsforingja sem komst lífs af í orrustu Bismarck og Hood og varð ræðismaður á Íslandi eftir stríð.

Listahátíð í Reykjavík hefst um helgina og fjölmargt er á dagskránni næstu vikur. Í Listasafni Reykjavíkur verður opnuð sýning með verkum þýsku listakonunnar Karin Sander sem hefur ræktað tengsl við Ísland með ýmsum hætti síðustu þrjátíu ár - og mörg verkanna eru innblásin af Íslandi, náttúru, menningu og samfélagi. Sýningarstjórarnir Markús Þór Andrésson og Ólöf Kristín Sigurðardóttir komu í heimsókn.

Mikil umræða hefur skapast um stöðu námsgagna hér á landi eftir skýrslu sem við ræddum hér á Morgunvaktinni í síðustu viku, þar sem fram kemur að framlögin hér á landi eru brotabrot af því sem tíðkast á öðrum Norðurlöndum. Mikill tími kennara fer í að semja námsefni í stað þess að geta valið úr fjölbreyttu efni sem gefið er út fyrir alla. Við ræddum um námsgögn og menntamál við Magnús Þór Jónsson, formann Kennarasambands Íslands.

Tónlist:

Delizie Italiane - Come due stelle in cielo = Tvær stjörnur.

Tómas R. Einarsson, GDRN - Timinn er læknir.

07:30

Útvarpsfréttir.

08:30

Gestir úr öllum kimum þjóðfélagsins deila sögu sinni með hlustendum. Umsjón: Sigurlaug M. Jónasdóttir.

Sævar talar meðal annars um hvað gerist 12.ágúst 2026, og

hvetur okkur öll að horfa til himins.

Morgunleikfimi með Halldóru Björnsdóttur.

Veðurstofa Íslands.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Við forvitnuðumst í dag um verkefnið Gefum íslensku séns sem sett var af stað við Háskólasetur Vestfjarða en hefur nú verið stofnað sem formlegt félag sem ætlað er að ná til landsins alls. Markmiðið er að hvetja íslenska móðurmálshafa til að vera þolinmóði, umburðarlyndir og einnig hvetjandi við þau sem eru að læra málið. Við fengum Eirík Rögnvaldsson, prófessor emeritus og Elizu Reid, rithöfund, fyrrverandi forsetafrú, til að segja okkur frá verkefninu og félaginu Gefum íslensku í dag.

Við töluðum svo um vatn og vatnsvernd í þætti dagsins. Vatns- og fráveitufélag Íslands (VAFRÍS) stendur fyrir opnum fræðslufundi um vatnsverndarskipulag í samstarfi við Háskóla Íslands seinna í dag. Þar verður meðal annars rætt um það hvernig góðar ákvarðanir um vatnsvernd geta tryggt okkur heilnæm vatn í kranann og hvernig á að vega saman hagsmuni í þessum mikilvægu málum. Einn þeirra sem tekur til máls á þessum fundi er Baldur Dýrfjörð, stjórnarmaður í VAFRÍS. Hann kom í þáttinn í dag.

Svo kom Jónatan Garðarsson til okkar í dag og hélt áfram að fræða okkur og hlustendur um íslenska tónlist og íslenskt tónlistarfólk. Í dag var það Hallbjörg Bjarnadóttir. Jónatan sagði okkur frá stórmerkilegum ferli hennar og lífi og við heyrðum tvö lög sem hún söng.

Tónlistin í þættinum:

Egils appelsín / Spilverk þjóðanna (Egill Ólafsson, Valgeir Guðjónsson, Kristján Jónsson, Sigurður Bjóla Garðarsson og Sveinbjörn Egilsson)

Sukiyaki / Kuy Sakamoto (Nakamura, Rokusuke)

Moonlight and Shadows / Hallbjörg Bjarnadóttir (Frederik Hollander, texti Leo Robi)

Björt mey og hrein / Hallbjörg Bjarnadóttir (Hallbjörg Bjarnadóttir, texti Stefán Ólafsson)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐMUNDUR PÁLSSON

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Fólk úr ýmsum áttum flytur stuttar hugleiðingar sem tengjast sama umfjöllunarefni.

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Lögregluembættum verður fækkað um helming gangi áform dómsmálaráðherra eftir. Markmiðið er að styrkja lögreglu á landsvísu og bæta skilvirkni.

Verðbólga var 5,1 prósent í maí og stendur því sem næst í stað frá því í apríl.

Maður, sem var dæmdur í þriggja ára fangelsi fyrir kynferðisbrot gegn stúlku á leikskólanum Múlaborg, er haldinn barnagirnd að mati dómkvaddra matsmanna.

Í dag skýrist á Alþingi hvort þjóðaratkvæðagreiðsla um aðildarviðræður við Evrópusambandið verður 29. ágúst.

Kínverska netverslunin Temu hefur verið sektuð um þrjátíu milljarða króna fyrir að koma ekki veg fyrir að ólöglegar og hættulegar vörur séu seldar á vegum hennar í Evrópusambandinu. Unnið er að því að innleiða reglugerð um netsölur hér á landi.

Gular viðvaranir taka gildi norðan lands og austan um hádegið. Búast má við snjókomu niður í byggð og bændur eru hvattir til að huga að fé.

Meirihluti hefur verið myndaður í Ísafjarðarbæ. Framsókn og óháðir og Viðreisn gengu í morgun frá samkomulagi um samstarf.

Formaður Kennarasambandsins segir ekki lykilatriði hvort einkunnir eru gefnar í tölum eða bókstöfum heldur að þær þjóni börnum. Breyting á námsmati úr tölustöfum yfir í bókstafi er í samráðsgátt stjórnvalda.

Sigvaldi Guðjónsson, Benedikt Gunnar Óskarsson og Sigurjón Guðmundsson urðu í gær Noregsmeistarar í handbolta. Lið þeirra, Kolstad, hafði betur gegn Drammen í úrslitaeinvíginu.

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Við höldum áfram umræðu um sveitarstjórnarmál í þætti dagsins - og beinum nú sjónum að mögulegum breytingum á framkvæmdum sem tengjast samgöngum á höfuðborgarsvæðinu - en þau mál voru mikið rædd í aðdraganda kosninga og breytingum lofað. Rætt er við Þorstein R. Hermannsson, framkvæmdastjóra Betri samgangna.

Umsjón: Ingvar Þór Björnsson

Bryndís Björgvinsdóttir setur upp garðhanskana.

Í þáttunum er fræjum sáð og fróðleik um hvers kyns gróður mokað upp. Fjallað er um garða, skóga, umhirðu og græn svæði – og ekki síst gæðastundirnar í náttúrunni.

Í þættinum er haldið í ferðalag til Kína út frá vel þekktum garðagróðri á Íslandi. Kastljósinu er beint sérstaklega að fjölæringum, gulbambus, reynitegundum og runnum frá Kína. Fjallað er um fræsöfnunarleiðangra Joseph Rock sem varði 27 árum í að ferðast um Kína og safna fræjum og gögnum en reynir ‘Joseph Rock’ ber heiti hans. Rætt er um stærsta skógrækta- og uppgræðslurverkefni heims, „The great green wall of China“. Einnig kemur næsthæsta tré í heimi við sögu og hið sögufræga musteristré – Ginkgo biloba. Að lokum er leitast við að spá fyrir um framtíðina út frá kínverskum tækninýjungum.

Viðmælendur: Brynhildur Magnúsdóttir, Bjarni Diðrik Sigurðsson og Steinar Björgvinsson.

Umsjón: Una Margrét Jónsdóttir.

Franska tónskáldið Hector Berlioz samdi söngvaflokkinn "Sumarnætur" (Les nuits d´été) á árunum 1840-41 við ljóð eftir Théophile Gautier. Upphaflega var söngvaflokkurinn saminn fyrir söngrödd og píanó, en síðar samdi tónskáldið hljómsveitarundirleik fyrir söngvana. Þetta eru sex söngvar og andblær tónlistarinnar ljúfsár og seiðandi. Í þættinum verða söngvarnir fluttir hver fyrir sig og einnig verða fluttir fjórir söngvar við sömu ljóð eftir tónskáldin Émile Pessard, Charles Gounod, Georges Bizet og Henri Duparc. Umsjón með þættinum hefur Una Margrét Jónsdóttir.

Einstaklingar héðan og þaðan leika tónlist að eigin vali í þáttaröð frá vetrinum 2013-2014

Einstaklingar héðan og þaðan leika tónlist að eigin vali í þáttaröð frá vetrinum 2013-2014

Þátturinn var fyrst á dagskrá 12. apríl 2014.

Umsjón: Einar Már Guðmundsson

Einar Már Guðmundsson leikur tónlist að eigin vali.

Útvarpsfréttir.

Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.

Umsjón: Halla Harðardóttir og Melkorka Ólafsdóttir.

Við lítum í heimsókn í sögufrægt hús hér í borg, Englaborg við Klambratún, þar sem myndlistarmaðurinn Sigtryggur Bjarni Baldvinsson býr ásamt fjölskyldu sinni. Jón Engilberts og eiginkona hans Tove Engilberts byggðu húsið eftir heimkomu frá Kaupmannahöfn en örlögin höguðu því þannig að Sigtryggur og fjölskylda keyptu Englaborg af Engilberts-fjölskyldunni. Stór hluti hússins er vinnustofa og í dag opnar Sigtryggur Bjarni sýningu á vinnustofunni. Við fáum líka innlit frá glænýjum handhöfum nýræktarstyrkja frá Miðstöð íslenskra bókmennta, en tilkynnt var um styrkhafa þeirra í Gunnarshúsi kl 16 í dag.

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Við röltum um Feneyjatvíæringinn, eina elstu og vinsælustu myndlistarhátíð heims, sem hófst í byrjun maí. Við kíkjum inn í nokkra þjóðarskála, ræðum við listafólk og hátíðargesti, og veltum fyrir okkur pólitísku hitamálunum.

Fréttir

Fréttir

Alþingi samþykkti skömmu fyrir fréttir þingsályktunartillögu um þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald viðræðna um aðild Íslands að Evrópusambandinu. Þjóðaratkvæðagreiðsla verður 29. ágúst.

Formaður VR kallar eftir aukinni þátttöku fyrirtækja og sveitarfélaga í aðgerðum til að stemma stigu við hækkandi verðbólgu. Haustið geti orðið þungt að öllu óbreyttu.

Ungu fólki í Bretlandi sem er hvorki með atvinnu né í námi hefur fjölgað verulega á síðustu árum. Yfir milljón Bretar á aldrinum 16–24 ára eru nú í þeirri stöðu.

Bændum býðst nú að fá ullarteppi, -sængur eða hlutabréf frá Ístex í skiptum fyrir ull sem þeir höfðu ekki fengið greitt fyrir. Framkvæmdastjórinn segir það ekki gott að geta ekki borgað, en með þessu vilji þeir reyna að koma til móts við bændur

Umsjón: Þorgils Jónsson

Tæknimaður: Jón Þór Helgason

Stjórn útsendingar: Nanna Guðrún Sigurðardóttir

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Þingsályktunartillaga um þjóðaratkvæðagreiðslu um að hefja aðildarviðræður við Evrópusambandið á ný var samþykkt a Alþingi í dag. Það er því ljóst að atkvæðagreiðslan fer fram 29. ágúst. Þangað til eru þrír mánuðir - við hverju getum við búist á þeim tíma? Yfirveguðum umræðum um það sem greiða á atkvæði um eða áframhaldandi skotgrafahernaður um kosti og galla ESB og aðildar að því? Ævar Örn Jósepsson ræðir við Eirík Bergmann Einarsson stjórnmálafræðing og sérfræðing í málefnum Evrópu og Evrópusambandsins.

Í Ituri-héraði í norðausturhluta lýðstjórnarlýðveldisins Kongó mætast sjúkdómar og átök með hörmulegum afleiðingum, sagði Tedros Ghebreyesus forstöðumaður Alþjóðaheilbrigðisstofnunarinnar í yfirlýsingu á X í gær. Engin lyf bíta á það afbrigði ebóluveirunnar sem nú geisar í nokkrum löndum Afríku, einkum Kongó. Anna Kristín Jónsdóttir fjallar um þetta og ræðir við Þórhildi Ólafsdóttur, sem býr með fjölskyldu sinni í Úganda.

Umsjón: Ævar Örn Jósespsson

Tæknimaður: Jón Þór Helgason

Nokkur vel valin lög

Nokkur vel valin lög

Lagalisti:

Karlakór Kópavogs, Óperukórinn í Reykjavík, Daníel Bjarnason, Kór Íslensku óperunnar, Sinfóníuhljómsveit Íslands, Sigríður Ósk Kristjánsdóttir - Habanera úr Carmen (1875).

Mullov-Abbado, Misha, Zawadzki, Alice, Thomas, Fred - Nani nani.

Vallé, Orlando 'Maraca', Gonzalez, Adel, Bunnett, Jane, Vallé, Céline, Rojas, Juan Carlos 'El Peje', Egues, Richard, Rodriguez, Oscar, Duran, Hilario, Vizcaino, Roberto - Maraca's tumbao.

Haukar - Fiskurinn hennar Stínu.

frá Veðurstofu Íslands

Dánarfregnir.

Hljóðritun frá tónleikum í Föstudagsröð Sinfóníuhljómsveitar Íslands, 22. maí 2026. þar sem tónlistarmaðurinn Magnús Jóhann Ragnarsson flutti eigin tónlist í fjölbreyttum hljómsveitarútsetningum með hljómsveitinni.

Magnús leikur ekki eingöngu á píanó og hljómborð heldur hefur hann að undanförnu þjálfað sig í leik á hið dulmagnaða hljóðfæri Ondes Martenot sem fékk einnig að njóta sín á tónleikum.

Á efnisskrá:

Uglur.

Very Serious Music - frumflutningur.

Sálmur fyrir Sollu systur.

Stjórnandi: Ross Jamie Collins.

Kynnir: Ása Briem.

Þrátt fyrir ungan aldur hefur Magnús Jóhann Ragnarsson skapað sér viðurkenningu sem óvenju fjölhæfur tónlistarmaður á flestum sviðum tónlistar; sem tónskáld, hljómborðsleikari og upptökustjóri. Hann hefur fengist við fjölbreyttar stefnur og stíltegundir í tónlist, allt frá innhverfum djassi, sígildum dægurlögum, ómstríðri strengjatónlist til framsækinnar raftónlistar. Hann hefur nú gefið út níu hljóðrit, sína eigin tónlist og í samstarfi við söngkonuna GDRN og djassleikarana Skúla Sverrisson og Óskar Guðjónsson. Magnús Jóhann var valinn tónlistarflytjandi ársins í opnum flokki á Íslensku tónlistarverðlaununum 2023 og 2025. Auk þess hefur hann fengist við kvikmyndatónlist og hlaut tilnefningu til Edduverðlaunanna fyrir tónlist sína í kvikmyndinni Ljósvíkingum. Á þessum tónleikum Sinfóníuhljómsveitar Íslands frumflutti Magnús sitt fyrsta stóra hljómsveitarverk auk tveggja eldri verka í nýjum útsetningum.

Tónleikaröðin ECHO Rising Stars er liður í verkefni sem Samtök evrópskra tónleikahúsa standa fyrir og veitir ungu og framúrskarandi tónlistarfólki færi á að koma fram í frábærum tónlistarhúsum víðs vegar um Evrópu.

Frá tónleikum symbalonleikarans Árons Horváth sem fram fóru í MÜPA tónlistarhúsinu í Búdapest, í nóvember sl.

Á efnisskrá eru verk eftir György Kurtág, Charlotte Bray, Emmu Nagy og Zoltán Fekete.

Umsjón: Pétur Eggertsson.

Bryndís Björgvinsdóttir setur upp garðhanskana.

Í þáttunum er fræjum sáð og fróðleik um hvers kyns gróður mokað upp. Fjallað er um garða, skóga, umhirðu og græn svæði – og ekki síst gæðastundirnar í náttúrunni.

Í þættinum er haldið í ferðalag til Kína út frá vel þekktum garðagróðri á Íslandi. Kastljósinu er beint sérstaklega að fjölæringum, gulbambus, reynitegundum og runnum frá Kína. Fjallað er um fræsöfnunarleiðangra Joseph Rock sem varði 27 árum í að ferðast um Kína og safna fræjum og gögnum en reynir ‘Joseph Rock’ ber heiti hans. Rætt er um stærsta skógrækta- og uppgræðslurverkefni heims, „The great green wall of China“. Einnig kemur næsthæsta tré í heimi við sögu og hið sögufræga musteristré – Ginkgo biloba. Að lokum er leitast við að spá fyrir um framtíðina út frá kínverskum tækninýjungum.

Viðmælendur: Brynhildur Magnúsdóttir, Bjarni Diðrik Sigurðsson og Steinar Björgvinsson.

frá Veðurstofu Íslands

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Við forvitnuðumst í dag um verkefnið Gefum íslensku séns sem sett var af stað við Háskólasetur Vestfjarða en hefur nú verið stofnað sem formlegt félag sem ætlað er að ná til landsins alls. Markmiðið er að hvetja íslenska móðurmálshafa til að vera þolinmóði, umburðarlyndir og einnig hvetjandi við þau sem eru að læra málið. Við fengum Eirík Rögnvaldsson, prófessor emeritus og Elizu Reid, rithöfund, fyrrverandi forsetafrú, til að segja okkur frá verkefninu og félaginu Gefum íslensku í dag.

Við töluðum svo um vatn og vatnsvernd í þætti dagsins. Vatns- og fráveitufélag Íslands (VAFRÍS) stendur fyrir opnum fræðslufundi um vatnsverndarskipulag í samstarfi við Háskóla Íslands seinna í dag. Þar verður meðal annars rætt um það hvernig góðar ákvarðanir um vatnsvernd geta tryggt okkur heilnæm vatn í kranann og hvernig á að vega saman hagsmuni í þessum mikilvægu málum. Einn þeirra sem tekur til máls á þessum fundi er Baldur Dýrfjörð, stjórnarmaður í VAFRÍS. Hann kom í þáttinn í dag.

Svo kom Jónatan Garðarsson til okkar í dag og hélt áfram að fræða okkur og hlustendur um íslenska tónlist og íslenskt tónlistarfólk. Í dag var það Hallbjörg Bjarnadóttir. Jónatan sagði okkur frá stórmerkilegum ferli hennar og lífi og við heyrðum tvö lög sem hún söng.

Tónlistin í þættinum:

Egils appelsín / Spilverk þjóðanna (Egill Ólafsson, Valgeir Guðjónsson, Kristján Jónsson, Sigurður Bjóla Garðarsson og Sveinbjörn Egilsson)

Sukiyaki / Kuy Sakamoto (Nakamura, Rokusuke)

Moonlight and Shadows / Hallbjörg Bjarnadóttir (Frederik Hollander, texti Leo Robi)

Björt mey og hrein / Hallbjörg Bjarnadóttir (Hallbjörg Bjarnadóttir, texti Stefán Ólafsson)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐMUNDUR PÁLSSON

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Við röltum um Feneyjatvíæringinn, eina elstu og vinsælustu myndlistarhátíð heims, sem hófst í byrjun maí. Við kíkjum inn í nokkra þjóðarskála, ræðum við listafólk og hátíðargesti, og veltum fyrir okkur pólitísku hitamálunum.