Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Magnús Þorkell Bernharðsson, prófessor í sagnfræði við Williams-háskóla í Bandaríkjunum, var fyrsti gestur Morgunvaktarinnar. Staða mála fyrir botni Miðjarðarhafs og í Persaflóa var rædd, þróun mála og hvað er líklegt að verði.

Arthúr Björgvin Bollason sagði frá samkomu í íslenska sendiráðsbústaðnum í Berlín á dögunum þar sem sagt var frá þremur tónlistarmönnum af gyðingaættum sem flúðu til Íslands undan nasistum og settu svip sinn á landið. Hann ræddi líka við dóttur eins þeirra, Sibyl Kneihs, sem ólst upp á Íslandi og lítur enn á sig sem Íslending þó hún hafi búið í Vín í tæp 70 ár.

Í síðasta hluta þáttarins var rætt um geislavarnir og Tsjernobyl-slysið fyrir 40 árum. Elísabet Dolinda Ólafsdóttir, forstjóri Geislavarna ríkisins, kom í þáttinn.

Tónlist frá útsendingarlogg 2026-04-28

Elton John, Gladys Knight, Stevie Wonder, Dionne Warwick - That's what friends are for.

Elton John - Nikita.

07:30

Útvarpsfréttir.

08:30

Gestir úr öllum kimum þjóðfélagsins deila sögu sinni með hlustendum. Umsjón: Sigurlaug M. Jónasdóttir.

Morgunleikfimi með Halldóru Björnsdóttur.

Veðurstofa Íslands.

Umsjón: Kristján Kristjánsson.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Í tilefni 50 ára afmælis Garðabæjar stendur Jazzþorpið á Garðatorgi í 4 daga. Ómar Guðjónsson er listrænn stjórnandi dagskrárinnar sem verður óvenju vegleg í tilefni afmælisins og gestir geta látið fara vel um sig og jafnvel keypt húsgögn og vörur sem flutt hafa verið á Garðatorgið frá Góða hirðinum. Ómar Guðjónsson og Ólöf Breiðfjörð fyrsti menningarfulltrúi Garðabæjar komu í þáttinn og sögðu okkur betur frá Jazzþorpinu.

Pláss fyrir alla: Regnbogafánar fyrir byrjendur og lengra komna er uppistandssýning í Tjarnarbíói sem rekur sögu hinna ýmsu fána á gamansaman en fræðandi hátt. Regnbogafánar hafa verið mikið í umræðunni undanfarið Sindri Freyja Bjarnabur, líka þekkt sem Sparkle, er grínisti, rithöfundur og grafískur hönnuður og hún kom í þáttinn í dag og sagði betur frá sýningunni og því hvernig þessi umræða hefur þróast undanfarið og áhrifin sem hún finnur glöggt fyrir á eigin skinni í kjölfarið.

Svo var það veðurspjallið með Einari Sveinbjörnssyni. Í dag talaði Einar um sjávarhita fyrir norðan landið, sem er hár miðað við árstíma og hefur áhrif á hafís og gefur mögulega fyrirheit um íslenska sumarið. Svo var dagurinn í gær líklega fyrsti raunverulegi sumardagurinn en hvað er átt við með því? Og hvað er kóngsbænakast? Að lokum herjar ógnvænleg hitabylgja á Indlansskaga, meiri en oft áður snemmsumars. Þetta og fleira var í veðurspjallinu með Einari í dag.

Tónlist í þættinum í dag:

Manstu þá / Björgvin Halldórsson (Allan Jackson, texti Karl Mann (eða Friðrik Erlingsson)

Manstu / Bergþóra Árnadóttir (Bergþóra Árnadóttir)

Manstu / Hjálmar (Hjálmar, texti Þorsteinn Einarsson)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Fólk úr ýmsum áttum flytur stuttar hugleiðingar sem tengjast sama umfjöllunarefni.

Uppástand, þema: SUMAR. Arnar Már Ólafsson golfkennari.

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Ríkið og Reykjavíkurborg ætla að byggja á annað þúsund nýjar íbúðir á ríkislóðum á næstu árum. Áform eru um svipaða uppbyggingu í fleiri sveitarfélögum.

Þrjátíu og sex vændismál komu á borð lögreglunnar í fyrra og framboð á vændi hefur líklega aldrei verið meira. Hluti þess tengist skipulagðri glæpastarfsemi og konurnar eru fórnarlömb mansals.

Líkur eru á að átök blossi upp aftur þó að Bandaríkin og Íran semji um frið, að mati prófessors í nútímasögu Mið-Austurlanda. Bandaríkin skoða nýjustu tillögur Írana en forsetinn er ósáttur við að þar sé ekki minnst á kjarnorkuáætlun Írana.

Umferð um höfuðborgarsvæðið þyngist sífellt og þeim fjölgar sem kjósa einkabílinn sem sinn helsta ferðamáta. Það tekur jafn langan tíma að fara sunnan úr Hafnarfirði að Háskóla Íslands á bíl og á hjóli, þegar skólar byrja á haustin.

Réttarhöld yfir tveimur mönnum sem eru ákærðir fyrir að hafa skipulagt hryðjuverkaárás á tónleikum bandarísku söngkonunnar Taylorar Swift í Austurríki fyrir tveimur árum hófust í dag. Annar mannanna hefur játað.

Íbúi í Vestmannaeyjum segir mikla ólgu í samfélaginu vegna stöðu samgöngumála. Upplýsingagjöf til eyjamanna sé fyrir neðan allar hellur. Landeyjahöfn virki ekki sextán árum frá opnun.

Tugmilljarða uppbygging gagnavers er í burðarliðnum á Akureyri. Framkvæmdirnar glæða atvinnulíf nyrðra svo um munar.

Dregið var í 16-liða úrslit bikarkeppni kvenna í fótbolta í höfuðstöðvum KSÍ í morgun. Þjálfari karlaliðsins í handbolta hefur valið landsliðshópinn fyrir æfingaleiki gegn Egyptum.

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Stórtíðindi í hlaupaheiminum verða til umfjöllunar í dag. Sebastian Sawe varð um helgina fyrstur manna til að hlaupa maraþonhlaup á undir tveimur klukkustundum þegar hann kom fyrstur allra í mark í Lundúnamaraþoninu á einni klukkustund, 59 mínútum og 30 sekúndum. Rætt er við Arnar Pétursson, margfaldan Íslandsmeistara í hlaupum, og Steinunni Þórðardóttur, lækni.

Umsjón: Ingvar Þór Björnsson

Í safnvarpinu Sögur úr raunveruleikanum leita dagskrárgerðarmenn uppi sannar sögur úr íslenskum samtíma.

Þrítug kona og karlmaður á sextugsaldri fundust látin á Edition-hótelinu í Reykjavík í júní 2025. Móðir konunnar og eiginkona mannsins sagði lögreglu að fjölskyldan hafi komið til Íslands gagngert til þess að svipta sig lífi.

Þóra Tómasdóttir rekur atburðarásina og sögu fjölskyldunnar.

Íslensk jaðartónlist úr ýmsum áttum frá ýmsum hliðum. Umsjón: Árni Matthíasson

Umsjónarmaður spjallar um hvaðeina milli himins og jarðar, oft af sögulegu tagi, les forvitnilega texta úr ýmsum áttum, bæði íslenska og erlenda, og reynir af öllum mætti að hafa ofan af fyrir hlustendum þá klukkustund sem þátturinn stendur. Umsjón: Illugi Jökulsson.

Í þessum kafla Ódysseifskviðu greinir enn frá veisluhöldum sem Ódysseifur er viðstaddur í höllu Fæeka. Þar flytur blinda skáldið Demódókus meðal annars heldur blautlegt kvæði um samskipti Aresar stríðsguðs og Afródítu ástargyðju. Spurningin er hvort Demódókus sé í aðra röndina sjálfsmynd skáldsins Hómers. Síðar segir meðal annars frá hinum einkennilegu Lótusætum sem Ódysseifur og menn hans hrekjast til.

Útvarpsfréttir.

Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.

Umsjón: Halla Harðardóttir og Melkorka Ólafsdóttir.

Í Víðsjá dagsins hittum við Sigríði Sunnu Reynisdóttur, einn af hönnuðum Þykjó, og ræðum við hana um hönnunarteymið og hljóðfærasmiðju sem þær standa fyrir í Jazzþorpinu í Garðabæ.

Við heyrum einnig af verkum Sölva Kolbeinssonar og Ingibjargar Elsu Turchi og Hróðmars Sigurðssonar en öll koma þau fram í Jazzþorpinu.

Þá rifjum við upp fimm ára ráðgátu frá ströndum þar sem forláta stígvéli skolaði þar á land árið 2021.

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Hvernig kemstu inn í kvikuna á fólki? Við endurheimsækjum samtal við sviðslistakonuna Steinunni Knúts Önnudóttur í þætti dagsins. Við kynnumst gljúpri dramatúrgíu og listrannsóknum Steinunnar, þar sem stóra spurningin er: Hve lítið er nóg?

Kolbeinn Rastrick rýnir í kvikmyndina In die Sonne Schauen eða Sound of Falling, eftir þýska leikstjóran Mascha Schilinski sem er sýningu í Bíó Paradís. Myndin hlaut dómnefndarverðlaun á Cannes í fyrra og er mikið listaverk.

Fréttir

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Nokkur vel valin lög

frá Veðurstofu Íslands

Dánarfregnir.

Tónlistarhljóðrit frá ýmsum tímum úr safni útvarpsins

Í safnvarpinu Sögur úr raunveruleikanum leita dagskrárgerðarmenn uppi sannar sögur úr íslenskum samtíma.

Þrítug kona og karlmaður á sextugsaldri fundust látin á Edition-hótelinu í Reykjavík í júní 2025. Móðir konunnar og eiginkona mannsins sagði lögreglu að fjölskyldan hafi komið til Íslands gagngert til þess að svipta sig lífi.

Þóra Tómasdóttir rekur atburðarásina og sögu fjölskyldunnar.

Ævisaga Árna prófasts Þórarinssonar. Þórbergur Þórðarson skráði. Pétur Pétursson les í hljóðritun frá 1988

Ævisaga Árna prófasts Þórarinssonar. Fagurt mannlíf. Þórbergur Þórðarson skráði. Pétur Pétursson byrjar lesturinn.

Þátturinn var fyrst á dagskrá 6. apríl 1988.

frá Veðurstofu Íslands

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Í tilefni 50 ára afmælis Garðabæjar stendur Jazzþorpið á Garðatorgi í 4 daga. Ómar Guðjónsson er listrænn stjórnandi dagskrárinnar sem verður óvenju vegleg í tilefni afmælisins og gestir geta látið fara vel um sig og jafnvel keypt húsgögn og vörur sem flutt hafa verið á Garðatorgið frá Góða hirðinum. Ómar Guðjónsson og Ólöf Breiðfjörð fyrsti menningarfulltrúi Garðabæjar komu í þáttinn og sögðu okkur betur frá Jazzþorpinu.

Pláss fyrir alla: Regnbogafánar fyrir byrjendur og lengra komna er uppistandssýning í Tjarnarbíói sem rekur sögu hinna ýmsu fána á gamansaman en fræðandi hátt. Regnbogafánar hafa verið mikið í umræðunni undanfarið Sindri Freyja Bjarnabur, líka þekkt sem Sparkle, er grínisti, rithöfundur og grafískur hönnuður og hún kom í þáttinn í dag og sagði betur frá sýningunni og því hvernig þessi umræða hefur þróast undanfarið og áhrifin sem hún finnur glöggt fyrir á eigin skinni í kjölfarið.

Svo var það veðurspjallið með Einari Sveinbjörnssyni. Í dag talaði Einar um sjávarhita fyrir norðan landið, sem er hár miðað við árstíma og hefur áhrif á hafís og gefur mögulega fyrirheit um íslenska sumarið. Svo var dagurinn í gær líklega fyrsti raunverulegi sumardagurinn en hvað er átt við með því? Og hvað er kóngsbænakast? Að lokum herjar ógnvænleg hitabylgja á Indlansskaga, meiri en oft áður snemmsumars. Þetta og fleira var í veðurspjallinu með Einari í dag.

Tónlist í þættinum í dag:

Manstu þá / Björgvin Halldórsson (Allan Jackson, texti Karl Mann (eða Friðrik Erlingsson)

Manstu / Bergþóra Árnadóttir (Bergþóra Árnadóttir)

Manstu / Hjálmar (Hjálmar, texti Þorsteinn Einarsson)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Oddvitar allra framboða til sveitastjórna mætast í umræðuþætti í aðdraganda kosninga 2026.

Sex listar eru í framboði í Garðabæ fyrir sveitarstjórnarkosningar í vor. Oddvitar þeirra mætast í umræðum. Þátttakendur eru Hlynur Bæringsson, Framsóknarflokki, Guðlaugur Kristmundsson, Viðreisn, Almar Guðmundsson, Sjálfstæðisflokki, Þorbjörg Þorvaldsdóttir, Garðabæjarlistanum, Lárus Þór Guðmundsson, Miðflokki og Kjartan Atli Kjartansson, Samfylkingu.

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Hvernig kemstu inn í kvikuna á fólki? Við endurheimsækjum samtal við sviðslistakonuna Steinunni Knúts Önnudóttur í þætti dagsins. Við kynnumst gljúpri dramatúrgíu og listrannsóknum Steinunnar, þar sem stóra spurningin er: Hve lítið er nóg?

Kolbeinn Rastrick rýnir í kvikmyndina In die Sonne Schauen eða Sound of Falling, eftir þýska leikstjóran Mascha Schilinski sem er sýningu í Bíó Paradís. Myndin hlaut dómnefndarverðlaun á Cannes í fyrra og er mikið listaverk.