Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Séra Oddur Bjarni Þorkelsson flytur.

Útvarpsfréttir.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Margrét Guðnadóttir, forstöðumaður Miðstöðvar í öldrunarfræðum, var fyrsti gestur þáttarins. Miðstöðinni er ætlað að efla nýsköpun og þróun í þjónustu við eldra fólk, meðal annars með því að styrkja samstarf fræðimanna og safna saman heildstæðum upplýsingum um stöðu eldra fólks.

Markús Þór Andrésson sýningarstjóri hjá Listasafni Reykjavíkur sagði frá sýningunni Heimsljós - líf og dauði listamanns eftir Ragnar Kjartansson, en sýningin verður opnuð í kvöld.

Magnús Lyngdal Magnússon spilaði brot úr verkum með ítalska söngvaranum Franco Corelli, sem var bæði dáður og umdeildur, og átti mjög erfitt með að koma fram.

Tónlist:

Dionne Warwick - What the world needs now is love.

Nils Landgren ofl. - Anytime anywhere.

Silva and Steini - Room with a view.

07:30

Útvarpsfréttir.

08:30

Útvarpsfréttir.

Í þættinum eru atburðir og málefni líðandi stundar skoðaðir í ljósi sögunnar. Umsjón: Vera Illugadóttir.

Í þættinum er fjallað um eitt mannskæðasta flugslys sögunnar, þegar Boeing 747-risaþota í innanlandsflugi brotlenti í fjallendi í Japan 12. ágúst 1985.

Umsjón: Halldóra Björnsdóttir.

Útvarpsfréttir.

Veðurstofa Íslands.

Umsjón: Svanhildur Jakobsdóttir.

Útvarpsfréttir.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Ásta Arnardóttir. Ásta er eigandi og framkvæmdastjóri Yogavin, hún er menntuð leikkona, leiðsögukona og yogakennari og hún hefur tekið virkan þátt í náttúruvernd og var til dæmis tilnefnd til Nátturu- og umhverfisverðlauna Norðurlandaráðs 2009. Við fórum með henni aftur í tímann á æskuslóðirnar og svo á handahlaupum í gegnum lífið til dagsins í dag með viðkomu meðal annars í Englandi, Póllandi og Bandaríkjunum.

Svo var það auðvitað matarspjallið með Sigurlaugu Margréti á sínum stað. Í síðustu viku tengdum við matarspjallið við gular veðurviðaranir sem þá höfðu verið og töluðum um gulan mat. Þá lá beinast við að fjalla í dag um appelsínugulan og rauðan mat í þetta sinn eftir viðvaranir og veðrið þessarar viku.

Tónlist í þættinum í dag:

Herbergið mitt / Brimkló (Arnar Sigurbjörnsson og Vilhjálmur frá Skáholti)

We are Family / Sister Sledge (Bernard Edwards & Nile Rodgers)

Lokah Samasta / Deva Premal & Miten (M. Done)

UMSJÓN GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Útvarpsfréttir.

Fólk úr ýmsum áttum flytur stuttar hugleiðingar sem tengjast sama umfjöllunarefni.

Umsjón hefur Greipur Gíslason ráðgjafi og ritstjóri Edda og Greipur mæla með.

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Stjórnmálasamtök sem þáðu opinbera styrki án þess að fullnægja skilyrðum verða ekki krafin um endurgreiðslu. Fjármálaráðherra segir að fjármálaráðuneytið hafi ekki farið að lögum.

Stöðvfirðingar keppast við að bjarga verðmætum úr lekum húsum. Snjór frá því í morgun bráðnar hratt. Þjóðvegurinn milli Hafnar og Djúpavogs er lokaður vegna skemmda. Nærri tvö hundruð tjónstilkynningar af öllu landinu hafa borist tryggingafélögum. Búist er við að þær verði miklu fleiri. Um sjö hundruð björgunarsveitarmenn aðstoðuðu í illviðrinu.

Alþjóðlegi sakamáladómstóllinn fordæmir ákvörðun Bandaríkjaforseta um refsiaðgerðir gegn embættismönnum og starfsfólki dómstólsins. Dómstóllinn heitir því að starfa áfram í þágu milljóna fórnarlamba grimmdarverka um heim allan.

Lítið miðar í kjaradeilu kennara og hins opinbera, segir formaður samninganefndar sveitarfélaganna. Vopnabúrið sé tómt og komið að úrslitastundu í viðræðunum.

Músaskítur fannst í eldhúsi og músagildrur á þurrvörulager leikskólans Sælukots í eftirlitsferð heilbrigðisfulltrúa í nóvember. Leikskólanum var lokað tafarlaust. Leikskólastjórinn kærði þá ákvörðun en kærunni var vísað frá.

Bessastaðir verða opnir almenningi í kvöld í tilefni Safnanætur.

Dagný Brynjarsdóttir var í dag valin í íslenska kvennalandsliðið í fótbolta. Hún sagði í viðtölum í lok nóvember að henni sárnaði afskiptaleysi KSÍ eftir að hún eignaðist annað barn sitt.

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Daglegur fréttaskýringaþáttur þar sem stór og lítil fréttamál eru matreidd á einfaldan hátt.

Á þriðjudaginn átti sér stað skotárás í skóla í sænsku borginni Örebro þegar 35 ára gamall myrti 10 einstaklinga og særði aðra 10. Hann skaut svo sjálfan sig.

Sænska þjóðin er í sárum segir Anders Svenson, blaðamaður og ritstjóri tímaritsins Spraktidningen sem bjó hér á Íslandi í tæpt ár á sínum tíma.

Blaðamaður Aftonbladet, Staffan Lindberg, segir ýmsum spurningum ósvarað í málinu. Tvær af þeim stærstu eru af hverju árásarmaðurinn gerði þetta og eins hvort lögreglan hafi staðið sig í stykkinu við að reyna að stöðva hann.

Umsjón: Ingi Freyr Vilhjálmsson

Opin og gagnrýnin umræða um vísindi, nýsköpun, umhverfi, fréttir og samfélagsmál.

Netfang: [email protected]

Í dag er Samfélagið á UTmessunni í Hörpu, þar sem tækni- og tölvufólk messar yfir hvert öðru um allt það helsta í heimi tækninnar. Við ræðum við hina og þessa, meðal annars um gervigreind, sem er ansi plássfrek á UTmessunni, gagnaflækjur, heilbrigðistækni, upplýsingatæknilögfræði, nýjar kynslóðir þráðlauss nets og frelsi frá vinnu.

Útvarpsfréttir.

Veraldarvefur tónlistarinnar. Lagasyrpur héðan og þaðan úr víðri veröld.

Lagalisti:

Musica Negra - Altibajos.

Umezaki, Kojiro - Lullaby from Itsuki.

Sharmila, Black Star - Enyi wanadamu.

Waaberi, Daher, Kadra - Hafun = Soft.

Los Corraleros de Majagual - Llora acordeon.

Ali Hassan Kuban - Al Ghazal.

Orange Blossom - Alsira.

Los Troveros - Cochero e plaza.

Devi, Girija - Tappa in raga desh.

Fleck, Bela, Venugopal, Varijashree - Ranjani (feat. Béla Fleck).

Útvarpsfréttir.

Árið 1908 gaf ástralski rithöfundurinn Jeannie Gunn út sjálfsævisögulegu frásögnina We of the Never-Never þar sem hún lýsir dvöl sinni á Elsey-búgarðinum í Norðurhluta Ástralíu. Þeir sem séð hafa stórmyndina Australia frá 2008 með Nicole Kidman og Hugh Jackman í aðalhlutverkum ættu að kannast við söguþráðinn í We of the Never-Never. Í báðum tilfellum fylgir ung, hvít kona eiginmanni sínum út í óbyggðir hins harðneskjulega Norðurhluta Ástralíu. Hennar bíða margar skrautlegar uppákomur í harkalegu karlasamfélagi en jafnframt kemur í ljós að í henni er meiri töggur en ætla mætti í fyrstu. Smám saman nær landið svo tökum á henni með undarlegum töfrum sínum.

Í þáttunum verður fjallað um þá kvenhetju óbyggðanna sem birtist upp úr aldamótunum 1900 í bók Jeannie Gunn og er tekin upp í síðari tíma kvikmyndum en endurskoðuð á róttækari hátt í nýlegri bókmenntum, til dæmis sögunum Lilian's Story eftir Kate Grenville og Fröken Peabody hlotnast arfur eftir Elizabeth Jolley. Ólíkt kynsystrum þeirra um aldamótin hafa konurnar í þessum sögum gefið það upp á bátinn að reyna að sanna sig í karlasamfélagi og leita í staðinn á nýjar og áður ókannaðar slóðir. Um leið er reynt að gera upp samskipti hinnar ótömdu Ástralíu við æðsta fulltrúa vestrænnar menningar, Bretland.

Umsjón: Auður Aðalsteinsdóttir og Ásta Gísladóttir.

Útvarpsfréttir.

Vínil plata úr safninu dregin fram og spiluð í heild.

Vínilplata vikunnar að þessu sinni er safnplatan Söngvar frá Íslandi sem gefin var út af Íslenskum tónum árið 1960 og inniheldur samtals 26 lög á tveimur vínilplötum. Plöturnar innihalda einsöngs- og kórlög af ýmsum toga, sem áður höfðu komið út á 78 og 45 snúninga plötum hjá útgáfunni auk laga sem ekki höfðu áður verið gefin út.

Í þessum þætti verður fyrri plötunni af tveimur gerð skil.

Á A-hlið plötunnar eru sex lög og það fyrsta er flutningur Ketils Jenssonar og Þjóðleikhússkórsins á broti úr óperunni Cavaleria Rusticana, Fagurt skín í skærum skálum. Næsta lag syngur Kristinn Hallsson, lag eftir Skúla Halldórsson sem heitir Hinn suðræni blær, en Skúli leikur einnig undir á píanó. Þá er komið á Guðrúnu Á. Símonar með annað lag úr Óperunni Cavaleria Rusticana, Lofið Drottinn, sem hún flytur ásamt Þjóðleikhúskórnum og líkt og fyrra lagið er flutningurinn undir stjórn Viktors Urbancic. Fjórða lagið flytur höfundurinn sjálfur, Sigfús Halldórsson, en það er lagið Í dag, við ljóð Sigurðar Sigurðssonar frá Arnarholti. Enn ertu fögur sem forðum í flutningi Þorsteins Hannessonar er fimmta lagið, og þar leikur undir Fritz Weisshappel. Lagið er eftir Árna Thorsteinsson og ljóðið er eftir Guðmund Guðmundsson skólaskáld. Lokalagið á fyrri hlið plötunnar er lagið Þú situr sem glóeyg í garði, lag úr óperettunni Í álögum eftir Sigurð Þórarinsson og Dagfinn Sveinbjörnsson, sungið af Magnúsi Jónssyni og Guðrúnu Á. Símonar og undir stjórn Victors Urbancic.

Á B-hlið plötunnar er fyrsta lagið Þú eina hjartans yndið mitt, lag Sigvalda Kaldalóns við ljóð Guðmundar Geirdal, sungið af Þuríði Pálsdóttur við undirleik Fritz Weisshappel. Þá er komið að laginu Kveðja eftir Þórarinn Guðmundsson, sem María Markan flytur við undirleik Fritz Weisshappel á ný. Þriðja lagið er lag Sigurðar Birkis við ljóð Einars Jónssonar frá Húsavík, Til söngsins, flutt af Guðmundi Jónssyni og Karlakór Reykjavíkur, stjórnandi er Sigurður Þórðarson. Fjórða lagið er Ave María Sigvalda Kaldalóns við texta Indriða Einarssonar, en það flytur Sigurður Björnsson með kvennakór undir stjórn Ragnars Björnssonar, en undirleikari er Magnús Blöndal Jóhannsson. Fimmta lagið er Rósin eftir Árna Thorsteinsson við ljóð Guðmundar Guðmundssonar skólaskálds. Flutt af armenska baritón söngvaranum Pavel Lisitsian við undirleik Tatjönu Kravtchenko. Síðasta lag plötunnar er svo lagið Mamma mín eftir Skúla Halldórsson í flutningi Sigurðar Ólafssonar, en höfundurinn leikur sjálfur undir.

Umsjón: Stefán Eiríksson.

Útvarpsfréttir.

Rætt um menningarvikuna sem er að líða og það sem er efst á baugi og framundan um helgina.

Gestir Júlíu Aradóttur og Júlíu Margrétar Einarsdóttur voru þau Anna Jóna Dungal verkefnastjóri og Úlfur Eldjárn tónlistarmaður. Við minntumst leikstjórans David Lynch, ræddum um hlaðvarpið Hvar er Jón, hljóðbækur, Grammy-verðlaunin og Víking Heiðar auk þess sem Vesturport fékk áskorun.

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Óútfærðar, óábyrgar og ævintýralega óraunhæfar hugmyndir sem almennt væri auðvelt að afgreiða sem hverja aðra óra, er ekki alveg jafn einfalt þegar þær eru settar fram af valdamesta manni heims. Ævar Örn Jósepsson ræði við Bjarna Má Magnússon, prófessor og deildarstjóra lagadeildar háskólans á Bifröst.

Hvert leita ráðherrar þegar þeir eru á höttunum eftir aðstoðarmönnum? Líklega ekki langt yfir skammt. Þótt starfið sé vel launað er starfsöryggið ekki mikið; fjúki ráðherra, fýkur aðstoðarmaðurinn.

Brot úr Morgunvaktinni.

Veðurfregnir kl. 18:50.

Dánarfregnir.

Dægurflugur og söngvar frá ýmsum tímum.

Umsjón: Jónatan Garðarsson.

Tónlistin sem hljómar í þættinum er flutt af hljómsveitinni Tedeschi Trucks Band, en það er hljómsveit sem hjónin Susan Tedeschi og Derek Trucks stofnuðu þegar þau sameinuðu hljómsveitir sínar árið 2010. Þessa ákvörðun tóku þau eftir að hafa farið í tónleikaferð um Bandaríkin þar sem báðar hljómsveitirnar komu fram saman. Umsjón: Jónatan Garðarsson.

Árið 1908 gaf ástralski rithöfundurinn Jeannie Gunn út sjálfsævisögulegu frásögnina We of the Never-Never þar sem hún lýsir dvöl sinni á Elsey-búgarðinum í Norðurhluta Ástralíu. Þeir sem séð hafa stórmyndina Australia frá 2008 með Nicole Kidman og Hugh Jackman í aðalhlutverkum ættu að kannast við söguþráðinn í We of the Never-Never. Í báðum tilfellum fylgir ung, hvít kona eiginmanni sínum út í óbyggðir hins harðneskjulega Norðurhluta Ástralíu. Hennar bíða margar skrautlegar uppákomur í harkalegu karlasamfélagi en jafnframt kemur í ljós að í henni er meiri töggur en ætla mætti í fyrstu. Smám saman nær landið svo tökum á henni með undarlegum töfrum sínum.

Í þáttunum verður fjallað um þá kvenhetju óbyggðanna sem birtist upp úr aldamótunum 1900 í bók Jeannie Gunn og er tekin upp í síðari tíma kvikmyndum en endurskoðuð á róttækari hátt í nýlegri bókmenntum, til dæmis sögunum Lilian's Story eftir Kate Grenville og Fröken Peabody hlotnast arfur eftir Elizabeth Jolley. Ólíkt kynsystrum þeirra um aldamótin hafa konurnar í þessum sögum gefið það upp á bátinn að reyna að sanna sig í karlasamfélagi og leita í staðinn á nýjar og áður ókannaðar slóðir. Um leið er reynt að gera upp samskipti hinnar ótömdu Ástralíu við æðsta fulltrúa vestrænnar menningar, Bretland.

Umsjón: Auður Aðalsteinsdóttir og Ásta Gísladóttir.

Opin og gagnrýnin umræða um vísindi, nýsköpun, umhverfi, fréttir og samfélagsmál.

Netfang: [email protected]

Í dag er Samfélagið á UTmessunni í Hörpu, þar sem tækni- og tölvufólk messar yfir hvert öðru um allt það helsta í heimi tækninnar. Við ræðum við hina og þessa, meðal annars um gervigreind, sem er ansi plássfrek á UTmessunni, gagnaflækjur, heilbrigðistækni, upplýsingatæknilögfræði, nýjar kynslóðir þráðlauss nets og frelsi frá vinnu.

Guðrún Borgfjörð var dóttir Jóns Borgfirðings og systir Klemensar Jónssonar landritara og Finns Jónssonar prófessors. Hún var ekki studd til mennta eins og þeir þó hún væri bókhneigð og fróðleiksfús. Klemens bróðir Guðrúnar hvatti hana til að rita endurminningar sínar. Hún bregður upp mynd af æskuheimili sínu, lýsir hversdagslífinu, samtímanum, atburðum sem hún tók þátt í og fólki sem hún kynntist.

Jón Aðils les.

(Áður á dagskrá 1973)

Veðurfregnir kl. 22:05.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: [email protected]

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Ásta Arnardóttir. Ásta er eigandi og framkvæmdastjóri Yogavin, hún er menntuð leikkona, leiðsögukona og yogakennari og hún hefur tekið virkan þátt í náttúruvernd og var til dæmis tilnefnd til Nátturu- og umhverfisverðlauna Norðurlandaráðs 2009. Við fórum með henni aftur í tímann á æskuslóðirnar og svo á handahlaupum í gegnum lífið til dagsins í dag með viðkomu meðal annars í Englandi, Póllandi og Bandaríkjunum.

Svo var það auðvitað matarspjallið með Sigurlaugu Margréti á sínum stað. Í síðustu viku tengdum við matarspjallið við gular veðurviðaranir sem þá höfðu verið og töluðum um gulan mat. Þá lá beinast við að fjalla í dag um appelsínugulan og rauðan mat í þetta sinn eftir viðvaranir og veðrið þessarar viku.

Tónlist í þættinum í dag:

Herbergið mitt / Brimkló (Arnar Sigurbjörnsson og Vilhjálmur frá Skáholti)

We are Family / Sister Sledge (Bernard Edwards & Nile Rodgers)

Lokah Samasta / Deva Premal & Miten (M. Done)

UMSJÓN GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Rætt um menningarvikuna sem er að líða og það sem er efst á baugi og framundan um helgina.

Gestir Júlíu Aradóttur og Júlíu Margrétar Einarsdóttur voru þau Anna Jóna Dungal verkefnastjóri og Úlfur Eldjárn tónlistarmaður. Við minntumst leikstjórans David Lynch, ræddum um hlaðvarpið Hvar er Jón, hljóðbækur, Grammy-verðlaunin og Víking Heiðar auk þess sem Vesturport fékk áskorun.