ruv.is / Um RÚV / Saga RÚV
Saga Ríkisútvarpsins
Ríkisútvarpið var stofnað árið 1930 og hóf útsendingar 20. desember það ár. Á fyrstu áratugum Útvarpsins var aðeins sent út á einni útvarpsrás og fyrsta árið var aðeins sent út í nokkrar klukkustundir á hverju kvöldi. Snemma árs árið 1932 hófust útsendingar í hádegi. Fyrsti útvarpsstjóri var Jónas Þorbergsson.
Ríkisútvarpið starfar á grundvelli gildandi útvarpslaga frá árinu 1985. Skv. 15 grein þeirra laga skal Ríkisútvarpið leggja rækt við íslenska tungu, sögu þjóðarinnar og menningararfleifð. Ríkisútvarpið skal m.a. veita almenna fréttaþjónustu og vera vettvangur fyrir mismunandi skoðanir á þeim málum sem efst eru á baugi hverju sinni eða almenning varða. Það skal flytja fjölbreytt skemmtiefni við hæfi fólks á öllum aldri. Sérstaklega skal þess gætt að hafa á boðstólum fjölbreytt efni við hæfi barna.
Þann 30. september árið 1966 hóf Sjónvarpið útsendingar. Fyrst um sinn var einungis sjónvarpað tvisvar í viku, á föstudögum og miðvikudögum, en fljótlega var útsendingardögum fjölgað í sex en ekki var sent út á fimmtudögum. Árið 1983 var farið að senda út alla mánuði ársins en fram að því tíðkaðist að Sjónvarpið færi í sumarleyfi í júlímánuði og lágu útsendingar niðri á meðan. Þann 1. október 1987 hófust síðan útsendingar Sjónvarpsins sjö daga í viku.
Breytingar urðu í fréttaþjónustu við landsmenn þegar farið var að taka á móti erlendu fréttaefni í gegnum gervihnött en fyrsta móttaka á slíku efni var í september 1981 í gegnum Skyggni í Mosfellsbæ. Daglegar fréttamóttökur í gegnum Skyggni hófust síðan 1. mars 1982.
Árið 1983 tók Rás 2 til starfa og var henni ætlað að höfða til yngri hlustendahóps en Rás 1. Nú er á báðum rásum sent út fjölbreytt efni fyrir alla aldurshópa. Útvarpið fluttist í núverandi húsnæði í Efstaleiti 1 árið 1987, en Rás 2 hafði verið þar til húsa frá upphafi. Sjónvarpið fluttist þangað að fullu árið 2000.
Þann 1. apríl 2007 tók Ríkisútvarpið ohf. til starfa með breyttu rekstrarsniði. Starfseminni er skipt niður á fimm svið; rekstur og fjármál, dagskrá Útvarpsins, dagskrá Sjónvarpsins, fréttir Útvarpsins og fréttir Sjónvarpsins. Í fyrsta skipti í sögu stofnunarinnar verður hlutverk hennar skilgreint með þjónustusamningi við menntamálaráðuneytið. Meira verður sýnt af íslensku efni í sjónvarpi, hlutfall íslenskt efnis verður um 65% í lok samningstímans. Í hljóðvarpi verður útvarpað frá menningarviðburðum og þar verður kynnt og flutt íslensk tónlist. Ríkisútvarpið heldur áfram leggja rækt við íslenska tungu, sögu og menningu. Áfram verði fluttar fréttir og fréttatengt efni af sanngirni og lýðræðislegar grundvallarreglur verði í heiðri hafðar. » Reglur Ríkisútvarpsins ohf. um fréttir og fréttatengt efni (pdf)
Ríkisútvarpið er eini fjölmiðillinn hér á landi, sem hefur ráðunaut til að leiðbeina starfsmönnum um íslenskt mál og hefur markað sér stefnu í þeim málum. » Málstefna Ríkisútvarpsins (doc)
Textavarp Sjónvarpsins leit dagsins ljós 30. september 1991, á 25 ára afmæli Sjónvarpsins. Þjónusta Textavarpsins hefur stöðugt verið að aukast og nú er þar m.a. að finna nýjustu upplýsingar um veður, færð, komu- og brottfarartíma flugvéla auk þess sem fréttir frá fréttastofum RÚV og nýjustu íþróttatíðindi eru uppfærð allan daginn.
Aðgangur íslensku þjóðarinnar að Textavarpinu hefur stóraukist á síðustu árum. Árið 1992 voru 17% heimila með textavarpsviðtæki en nú eru um 60% íslenskra heimila með slík tæki. Um 62.000 manns nota Textavarpið daglega. Því er einnig dreift á Internetinu. Þjónusta Ríkisútvarpsins á Internetinu hófst 1996.
Afnotagjöldin lögð niður
Samkvæmt lögum nr. 6/2007 var ákveðið að leggja afnotagjald Ríkisútvarpsins niður frá og með 1. janúar 2009. Í stað afnotagjaldsins komi sérstakt gjald sem Alþingi ákveður.
Alþingi hefur ákveðið að útvarpsgjaldið verði 17.200 kr. og verði einn gjalddagi 1. ágúst ár hvert. Gjaldið greiða allir þeir sem greiða í Framkvæmdasjóð aldraðra en það eru allir sem eru eldri en 16 ára og yngri en 70 ára og eru yfir skattleysismörkum. Einnig allir lögaðilar.
Öllum sem skulda enn afnotagjald hefur verið sent bréf og greiðsluseðill, þar sem skorað er á viðkomandi að greiða skuld sína eða semja um hana við starfsmenn afnotadeildar fyrir 15. mars 2009 en eftir það verður krafan send til innheimtu hjá lögfræðingum sem hefur í för með sér aukinn kostnað.
Hulduherinn hættir
Þáttur fluttur á Rás eitt kl. 13:00 11. Janúar, 2009
Umsjónarmaður: Bergljót Baldursdóttir
Hljóðvinnu annaðist: Jan Murtomaa
Þátturinn fjallar um afnotadeild Ríkisútvarpsins en afnotagjöldin voru lögð af um áramótin. Starfsfólk deildarinnar hefur starfað þar í langan tíma og lent í ýmsu á löngum ferli. Það hefur t.d. fengið líflátshótanir, verið ógnað og nánast daglega skammað fyrir allt sem varðar stofnunina. Í þættinum er rætt við, Ríkey Beck, Bjarna P Magnússon, innheimtustjóra, Eið Sigurðsson, Sigríði Ingþórsdóttur, Eyrúnu Guðmundsdóttur og Karlottu Laufeyju Halldórsdóttur. Einnig er rætt við Theodór Georgsson, fyrrverandi innheimtustjóra sem starfaði hjá stofnuninni í 16 ár.
Í þættinum er farið með Árna Guðmundssyni í síðustu tækjaleit sem farin var á vegum stofnunarinnar. Sagt er frá umfjöllun um afnotagjöldin og afnotadeildina í dagblöðum og í fréttum Ríkisútvarpsins. Í því sambandi heyrist í fréttamönnunum Gissuri Sigurðssyni, Sigríði Hagalín Björnsdóttur og Áslaugu Skúladóttur. Einnig í Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur, menntamálaráðherra.
Lesarar í þættinum eru: Viðar Eggertsson, Ásrún Brynja Ingvarsdóttir, Hallgrímur Indriðason, Lísa Pálsdóttir, Jón Guðni Kristjánsson og Þorvaldur Friðriksson.